nghiên cứu - trao đổi
60 tạp chí luật học số 9/2011 TS. Vũ Thị Duyên Thuỷ *
hu cụng nghip l khu vc dnh cho phỏt
trin cụng nghip theo quy hoch c
th nhm m bo c s hi ho v cõn
bng tng i gia cỏc mc tiờu kinh t-xó
hi-mụi trng. Khu cụng nghip thng
c Chớnh ph cp phộp u t vi h thng
h tng k thut v phỏp lớ riờng. Ti cỏc cỏc
khu cụng nghip, yờu cu v bo v mụi trng
thng c t ra kht khe hn, ũi hi
tớnh t chc cao hn so vi cỏc c s sn xut
cụng nghip nh l. Bi l, ti cỏc khu cụng
nghip, quy mụ tỏc ng ti mụi trng
thng rt ln do cú nhiu tỏc ng cựng lỳc
v cựng tp trung vo mt khu vc nờn nguy
c ụ nhim, suy thoỏi mụi trng do tỏc ng
quỏ sc chu ti ca mụi trng l rt cao.
(1)
Vi mc tiờu m bo phỏt trin bn vng,
ti cỏc khu cụng nghip ca nc ta hin nay,
nh nc ch xem xột tip nhn cỏc d ỏn u
- u ra nc thi ca d ỏn ó u ni
trc tip vo nh mỏy x lớ nc thi tp
trung ca khu cụng nghip;
- D ỏn ó lp t y v ó kim tra
chy th cỏc thit b x lớ nc thi, x lớ khớ
thi, x lớ ting n v ỏp dng bin phỏp bo
v mụi trng khỏc nh ó cam kt trong
bỏo cỏo ỏnh giỏ tỏc ng mụi trng hoc
cam kt bo v mụi trng.
Tho món y cỏc iu kin trờn v
sau khi ó hon thnh ngha v ỏnh giỏ mụi
trng (Lp bỏo cỏo ỏnh giỏ tỏc ng mụi
trng hoc bn cam kt bo v mụi trng
v c s phờ duyt, xỏc nhn ca c quan
K
* Ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 9/2011 61
nhà nước có thẩm quyền) dự án sản xuất công
nghiệp sẽ được triển khai hoạt động trong khu
công nghiệp. Để bảo vệ môi trường trong quá
trình tiến hành các hoạt động của mình tại các
khu vực này, chủ cơ sở sản xuất phải thực
hiện các nghĩa vụ chủ yếu sau:
Một là thực hiện quản lí chất thải
Nghĩa vụ quản lí chất thải của các cơ sở
sản xuất công nghiệp tại khu công nghiệp
nghiệp có tiềm năng phát thải các chất thải
gây ô nhiễm môi trường không khí lớn như
công nghiệp lọc, hoá dầu, luyện kim, nhiệt
điện, sản xuất hoá chất, xi măng, giấy. Bên
cạnh chủ trương khuyến khích đó, tất cả các
cơ sở sản xuất buộc phải tuân thủ quy chuẩn
kĩ thuật quốc gia về môi trường đối với khí
thải và tiếng ồn; phải áp dụng các giải pháp
công nghệ và lắp đặt, vận hành các thiết bị
xử lí khí thải như đã cam kết trong báo cáo
đánh giá tác động môi trường hoặc cam kết
bảo vệ môi trường; phải nộp phí bảo vệ môi
trường đối với khí thải.
- Quản lí nước thải: Các cơ sở sản xuất
hoạt động tại các khu công nghiệp không
được xả nước thải trực tiếp (không qua xử lí
hoặc xử lí nhưng chưa đạt quy chuẩn) ra các
nguồn tiếp nhận mà phải xử lí sơ bộ đạt yêu
cầu trước khi đổ vào các nhà máy xử lí nước
thải tập trung. Nước thải sinh hoạt của các
cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các tổ
chức, cá nhân trong khu công nghiệp sau khi
xử lí sơ bộ phải được xử lí tiếp tại nhà máy
xử lí nước thải tập trung.
- Quản lí chất thải rắn: Tất cả các cơ sở
sản xuất phải thực hiện phân loại chất thải
rắn tại nguồn theo quy định của pháp luật.
Chất thải rắn của khu công nghiệp phải được
thu gom 100% và được phân loại riêng thành
chất thải không nguy hại (chất thải rắn thông
cú thm quyn x lớ.
Ba l thc hin quan trc v cụng khai
thụng tin v mụi trng
Cỏc c s sn xut, kinh doanh, dch v
trong khu cụng nghip cú trỏch nhim thc
hin chng trỡnh t quan trc mụi trng v
bỏo cỏo kt qu vi ban qun lớ khu cụng nghip.
Ngoi ra, cỏc c s ny cũn chu trỏch nhim
cụng khai thụng tin v mụi trng (tỡnh hỡnh
mụi trng, cỏc bin phỏp phũng nga, hn
ch tỏc ng xu i vi mụi trng v bin
phỏp khc phc ụ nhim, suy thoỏi mụi
trng) trong phm vi c s v chu trỏch
nhim trc phỏp lut v tớnh chớnh xỏc,
trung thc, khỏch quan ca thụng tin c
cụng khai.
(2)
Thụng tin cú th c cụng
khai bng cỏc hỡnh thc nh ng ti bn tin
trờn bỏo chớ, trờn trang thụng tin (website)
ca doanh nghip, bỏo cỏo trong cỏc cuc
hp hi ng nhõn dõn cỏc cp, thụng bỏo
trong cỏc cuc hp khu dõn c, niờm yt ti
tr s ca Ban qun lớ khu cụng nghip, tr
s c quan qun lớ cm cụng nghip v tr
s u ban nhõn dõn cp xó ni khu cụng
nghip, cm cụng nghip ang hot ng.
Nhng phõn tớch nờu trờn v phỏp lut
hin hnh trong bo v mụi trng ti cỏc
khu cụng nghip cho thy: Vit Nam ó cú
qun lớ nh: kim tra, xỏc nhn kt qu chy
th nghim cỏc cụng trỡnh x lớ cht thi ca
d ỏn u t xõy dng v kinh doanh h tng
k thut khu cụng nghip v cỏc cụng trỡnh x
lớ cht thi ca cỏc d ỏn u t xõy dng
trong khu cụng nghip trc khi i vo hot
ng chớnh thc; kim tra, thanh tra vic nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 9/2011 63
thc hin bo v mụi trng v cỏc ni dung
ca quyt nh phờ duyt bỏo cỏo ỏnh giỏ tỏc
ng mụi trng ca ch u t v kinh
doanh h tng k thut khu cụng nghip v
cỏc c s sn xut, kinh doanh, dch v trong
khu cụng nghip Vi cỏc hot ng ny,
ban qun lớ khu cụng nghip v c quan qun
lớ cm cụng nghip ch l c quan phi hp,
h s gi vai trũ ch trỡ trong cỏc hot ng
nh: tuyờn truyn, ph bin cỏc vn bn phỏp
lut v bo v mụi trng; nõng cao nhn
thc bo v mụi trng cho ch u t xõy
dng v kinh doanh h tng k thut khu cụng
nghip v cỏc c s sn xut, kinh doanh,
dch v trong khu cụng nghip
Th hai, cha cú quy nh v khu cụng
nghip sinh thỏi
Khu cụng nghip sinh thỏi l mụ hỡnh
khỏ ph bin trờn th gii t u nhng nm
cụng nghip c xõy dng theo mụ hỡnh khu
cụng nghip-cụng viờn rt thõn thin vi mụi
trng. Trong khu cụng nghip cú trm x lớ
nc thi. Ngoi khu cụng nghip, cỏc vựng
lõn cn c quy hoch nh vựng m v
cung cp thc phm sch cho khu cụng
nghip. Vi din tớch t cũn li sau khi b thu
hi, ngi nụng dõn vn cú th bo m cuc
sng. Ch u t khu cụng nghip s hng
dn h trng rau, mu, chn nuụi gia sỳc, gia
cm, thu sn vi cụng ngh sch. Sn phm
lm ra c khu cụng nghip tiờu th n
nh Vỡ vy, nhõn rng cỏc mụ hỡnh khu
cụng nghip sinh thỏi Vit Nam, nõng cao
hiu qu qun lớ mụi trng trong cụng
nghip, cn sm ban hnh cỏc quy nh
khuyn khớch xõy dng khu cụng nghip sinh
thỏi thụng qua cỏc c ch h tr v vn, u
ói v t ai hay min hoc gim thu. Bờn
cnh ú, quy ch mụi trng cựng cỏc hng
dn k thut cn thit cho vic xõy dng mụ
hỡnh ny cng cn sm c ban hnh.
Th ba, thiu cỏc quy nh v quy ch qun
lớ mụi trng trong ni b khu cụng nghip
Cỏc quy nh phỏp lut hin hnh mi ch
dng li vic iu chnh chung cỏc hot
ng qun lớ mụi trng ti cỏc khu cụng
nghip m cha chỳ ý ti quy nh v vic
xõy dng quy ch qun lớ mụi trng riờng ỏp
dng trong ni b khu cụng nghip. iu ú
c bit l cỏc khu cụng nghip c ang b ụ
nhim, do cỏc nh mỏy trong khu cụng nghip
s dng cụng ngh sn xut lc hu hoc cha
u t h thng x lớ khớ thi trc khi thi ra
mụi trng. Lng cht thi rn ti cỏc khu
cụng nghip ngy cng gia tng, nhng vn
thu gom v x lớ cht thi rn ti cỏc khu cụng
nghip cũn nhiu bt cp, nht l i vi vic
qun lớ, vn chuyn v ng kớ ngun thi i
vi cht thi nguy hi. Rt nhiu khu cụng
nghip cha cú im tp trung, thu gom cht
thi rn cụng nghip, nhiu doanh nghip
khụng thc hin x lớ cht thi nguy hi m
sau khi thu gom li ln vo cht thi thụng
thng hoc lộn lỳt thng ra mụi trng.
(3)
gii quyt tỡnh trng ny, bờn cnh yờu
cu tng cng nng lc kim tra, giỏm sỏt v
x lớ vi phm ca cỏc c quan chc nng, cn
sm ban hnh thờm cỏc quy nh v bin phỏp
x lớ i vi ban qun lớ khu cụng nghip nu
xy ra tỡnh trng ny. Ngoi ra, cỏc cụng c
kinh t hin c ỏp dng trong lnh vc ny
cng cn c b sung, sa i, c th l: Sm
ban hnh quy nh v phớ bo v mụi trng
i vi khớ thi, sa i mc thu phớ bo v
mụi trng i vi nc thi v cht thi rn
cho phự hp m bo mc ớch ca vic s
dng loi cụng c kinh t ny: ỏnh vo tỳi
(3).Xem: B ti nguyờn v mụi trng, Bỏo cỏo mụi
trng quc gia: Mụi trng khu cụng nghip Vit
Nam, H Ni, 2009.