109
Chơng 9. TRANG Bị PHụ

9.1. Các loại van

Van là một thiết bị dùng để đóng và cắt một thiết bị khỏi sự liên thông với thiết
bị khác hoặc với hệ thống. Van phải đảm bảo có trở lực nhỏ khi mở cho dòng môi
chất đi qua và kín hoàn toàn khi đóng.
Phân loại: Theo nguyên tắc làm việc, ngời ta phân thành van khóa, van điều
chỉnh, van bảo vệ. Các loại van khóa, van điều chỉnh có thể thao tác bằng tay hoặc
truyền động bằng khí nén, thủy lực hoặc bằng điện. Các loại van bảo vệ (van 1 chiều,
van an toàn) đóng mở hoàn toàn tự động theo tác động của môi chất đi qua nó.
Trong thực tế chỉ có van van khóa và van bảo vệ là yêu cầu có độ kín cao, còn
van điều chỉnh thì không cần thiết phải kín tuyệt đối.

9.1.1. Van khóa

Nhiệm vụ của van khóa là đóng hoặc cắt dòng môi chất không cho dòng chảy
qua. Các loại van khóa đợc biểu diễn trên hình 9.21, gồm van đĩa, van cửa, van vòi
nớc.

Hình 9.21. các loại van khóa
a-van đĩa; b-van cửa; c-van vòi nớc

9.1.2. Van điều chỉnh Hình 9.22. Van điều chỉnh bằng tay

Van một chiều: Van một chiều là van chỉ cho môi chất chuyển động theo một
chiều nhất định, van sẽ tự động đóng lại khi dòng môi chất chuyển động ngợc lại.
Van một chiều gồm van lò xo; van tự trọng, đợc biểu diễn trên hình 9.29.
Van một chiều thờng đợc lắp trên đờng nớc cấp vào lò, phía đầu đẩy của
bơm, trớc van chặn nhằm bảo vệ bơm khỏi bị dòng hơi nóng phá hoại khi đóng, cắt
bơm, hoặc trên đờng nối liên thông các lò để tách biệt các lò hơi khi cần thiết (hình
9.25.
Van an toàn: Van an toàn có tác dụng khống chế áp suất làm việc của môi chất
không vợt quá trị số cho phép, nhằm bảo vệ cho thiết bị làm việc an toàn và lâu dài.
Tất cả những thiết bị có áp suất lớn hơn 0,7 kG/cm
2
đều bắt buộc phải lắp đặt
van an toàn.
Van an toàn có 3 loại, van an toàn kiểu lò xo, kiểu đòn bẩy (quả tạ) và kiểu
xung lợng. Các loại van an toàn đợc biểu diễn trên hình 9.26; 9.27 và 9.28.
ở loại van an toàn kiểu lò xo và kiểu đòn bẩy, áp suất tác động của van sẽ đợc
điều chỉnh cân bằng với lực nén của lò xo hoặc sức đè của hệ thống đòn bẩy. Do áp
suất giới hạn cho phép của lò không lớn hơn áp suất làm việc định mức của lò nhiều
nên lực đè của lò xo lên đĩa van tơng đối bé, do đó van khó kín. Ngoài ra do tiết diện
lỗ thoát hơi bé nên khả năng thoát môi chất chậm, áp suất của lò giảm tơng đối
chậm. Chính vì vậy chúng chỉ đợc sử dụng ở các lò hơi có áp suất vừa và nhỏ (dới
4Mpa).


nối van một chiều
với van cấp nớc

113
cho phép thì van xung lợng tín hiệu sẽ mở ra đa một phần hơi tới phía sau van
chính để cân bằng với áp lực đẩy phía trớc van chính, do đó áp lực trớc và sau van
chính cân bằng nhau, khi đó đĩa van chịu tác dụng của lực đẩy lò xo nên sẽ mở ra cho
hơi thoát ra ngoài. Vì van có tiết diện lỗ thoát hơi lớn nên hơi thoát ra rất nhanh.
Hình 9.28.Van an toàn kiểu đòn bẩy

Vị trí đặt van an toàn: Trong lò hơi, van an toàn đợc đặt ở vị trí cao nhất
khoang hơi của bao hơi, ở các ống góp của bộ quá nhiệt, của bộ hâm nớc, ống góp
hơi chung.
Trong các thiết bị khác, van an toàn đợc đặt ở vị trí cao nhất của thiết bị.
Trong bộ hâm nớc bằng gang, ngời ta đặt van an toàn ở ống góp trớc (phía vào
của nớc).
Số lợng và kích thớc van an toàn: Mỗi lò hơi phải đặt ít nhất là hai van an
toàn ở khoang hơi, trừ một số lò hơi nhỏ có thể lắp một van.
ở những lò hơi đặt 2 van an toàn thì trong đó có một van làm việc còn một van
kiểm tra, 2 van này sẽ đợc điều chỉnh để tự mở ở các áp suất khác nhau.
áp suất tác động của các van an toàn đợc điều chỉnh bằng lực ép của lò xo
hoặc sức đè của đòn bẩy theo bảng sau:
Bảng 9.1. Các giá trị áp suất tại đó các van an toàn bắt đầu mở.
áp suất mở van an toàn
áp suất làm việc p, MN/m
2


n: số lợng van an toàn.
d: đờng kính trong của lỗ van (cm), đờng kính này không đợc nhỏ hơn
25mm và không lớn hơn 125mm.
h: chiều cao nâng lên của van, có 2 loại: h =
20
d
và h =
4
d

h =
20
d
đối với loại van không nâng lên hoàn toàn, h =
4
d
đối với loại van
nâng lên hoàn toàn.
A: hệ số tùy thuộc vào van nâng lên hoàn toàn hay không hoàn toàn. với van
nâng lên không hoàn toàn: A=0,0075, với van nâng lên hoàn toàn A=0,0150
D: Sản lợng hơi của lò (kg/h).
p: áp suất tuyệt đối của hơi (N/m
2
).
Đờng kính d của van có thể là 25, 32, 40, 50, 60mm

9.2. áp kế

áp kế là thiết bị để đo áp suất của hơi và nớc trong lò hơi.
áp kế đợc đặt ở vị trí cao nhất của thiết bị. Trên đờng nối từ bao hơi ra áp kế

ống thủy sáng cho phép nhìn thấy mức nớc qua ống thủy tinh nếu là ống thủy
tròn, hoặc qua tấm thủy tinh nếu là ống thủy dẹt. ở đây ống hoặc tấm thủy tinh đều là
thủy tinh chịu nhiệt.

ống thủy tinh của ống thủy tròn chịu lực kém dễ bị vỡ, do đó thờng đợc
dùng cho các lò hơi có áp suất thấp, nhiệt độ nớc nhỏ hơn 250
0
C. ở các lò áp suất
cao, ngời ta thờng dùng ống thủy dẹt. Cấu tạo các loại ống thủy đợc biểu diễn trên
hình 9.29 và 9.30. Theo qui phạm an toàn lò hơi thì mỗi lò hơi phải có ít nhất là 2 ống thủy đặt
độc lập với nhau.
Đối với những lò hơi nhỏ, diện tích bề mặt đốt nhỏ hơn 100m
2
, có thể cho phép
thay thế một ống thủy sáng bằng một ống thủy tối. ống thủy tối thờng gồm 3 van
đợc nối ở mức nớc cao nhất, trung bình và thấp nhất của lò.
Để có thể từ phòng điều khiển trung tâm theo dõi đợc mức nớc ở bao hơi trên
cao, ngời ta dùng ống thủy dới (ống thủy kéo dài). Hình 9.30 vẽ ống thủy kéo dài
của lò hơi
Hình 9.29. ống thủy dẹt.
1-tấm thủy tinh; 2-hộp kim loại;
Hình 9.30. ống thủy tròn.
1. ống thủy tinh; 5-hộp kim loại;
2, 3, 4 van nối ống thủy với lò;

4-miệng ra,

b) bơm nhiều
cấp
1, 2, 3, 9. các
tầng cánh
động

117
Các cánh động đợc đợc gắn trên rotor của bơm, còn tất cả các cánh tĩnh gắn
trên thân bơm gọi là stato. Khi làm việc, trục của bơm quay tức là các cánh động
quay, nén nớc trong bơm làm cho áp suất tăng dần từ đầu vào tới đầu ra.
Bơm đợc có thể đợc dẫn động bằng động cơ điện hoặc hơi. Đối với các bơm
có công suất lớn thờng đợc dẫn động bằng tuabin hơi.
Thông số của bơm là: áp suất và lu lợng

9.4.2. Quạt gió- quạt khói

Với các lò hơi lớn có bề mặt đốt phần đuôi, quạt gió có nhiệm vụ cung cấp
không khí cho quá trình cháy, còn quạt khói có nhiệm vụ hút khói ra khỏi lò. Quạt
gió và quạt khói tạo nên hệ thống thông gió cho lò hơi, hệ thống đó gọi là hệ thống
thăng bằng, luôn tạo cho áp suất của khói từ buồng lửa đến khi ra khỏi lò nhỏ hơn áp
suất khí quyển. Để tạo áp lực tơng đối lớn thì quạt gió và quạt khói thờng dùng
quạt ly tâm đợc dẫn động bằng động cơ điện. Nguyên lý cấu tạo quạt ly tâm đợc


bl
: hệ số không khí thừa trong buồng lửa;

bl
: hệ số không khí lọt vào buồng lửa;

ng
: hệ số không khí lạnh lọt vào hệ thống nghiền than;

s
: hệ số không khí lạnh lọt vào bộ sấy không khí;
V
0

: lợng không khí lí thuyết, (m
3
tc
/kg),
t
kkl
: nhiệt độ không khí lạnh, (
0
C),

* Lu lợng quạt khói

)
h
m

gg
HQ
3600
, Kw;

118
* Công suất của quạt khói:
N
k
= 1,1.
k
kk
HQ
3600
, Kw;
Q
g
, Q
k
: lu lợng không khí và khói của lò,
H
g
, H
k
: áp suất của đầu đẩy của quạt gió, quạt khói,

g
,
k
: hiệu suất của quạt gió và quạt khói,


- Vòi phun thổi: dòng dầu đợc phun thành bụi qua vòi phun nhờ động năng
của dòng hơi hoặc khí nén có áp suất từ 3-5 at.

9.5.2. Hệ thống chuẩn bị bột than


13-Quạt nghiền;
14-Phân li bột than;
15-Máy nghiền;
16-Hộp đầu vào;
17-Máy cấp than;
18-Phễu than nguyên;
19-Cân;
20-Khothan nguyên;
2
2-Cửa lấ
y
khói nón
g
.

120
Hệ thống chuẩn bị bột than có nhiệm vụ nghiền mịn than thành bột và vận
chuyển bột than đến cung cấp cho lò hơi. Than đợc nghiền mịn nhờ các máy đập
búa và các máy nghiền. Sau đó đợc vận chuyển đi trong ống nhờ không khí nóng.
Không khí nóng vừa có nhiệm vụ vận chuyển bột than, vừa sấy nóng bột than. Sau đó
bột than đợc phân li (tách ra khỏi không khí) nhờ các máy phân ly tinh (hay phân ly
kiểu xiclon). Bột than đợc cấp đến các vòi phun của lò nhờ máy cấp than bột. Hệ
thống cung cấp bột than đợc biểu diễn trên hình 9.39.

9.6. Hệ thống thải tro xỉ

Hệ thống thải tro xỉ có thể dùng vít tải ruột gà; giêng thải xỉ hoặc thuyền xỉ.