Xử trí chấn thương răng sữa

Chấn thương răng là một tình trạng cấp cứu rất hay gặp ở khoa răng
trẻ em, các phòng khám răng hàm mặt và bệnh viện. Nhiều người nghĩ rằng,
răng sữa sau này sẽ thay nên vấn đề chấn thương răng sữa là không quan
trọng nên không quan tâm nhiều đến vấn đề điều trị và đã để lại những hậu
quả đáng tiếc cho trẻ. Chấn thương răng có thể gây ra nhiều biến chứng và di
chứng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe toàn thân cũng như tại chỗ cho hàm răng
vĩnh viễn.
Trẻ nào hay bị chấn thương răng?
Trẻ em dưới 3 tuổi, đặc biệt các trẻ hơn 1 tuổi, lúc bắt đầu học đi, khám phá
xã hội bên ngoài thường gặp tai nạn gây chấn thương răng sữa nhất. Chấn thương
răng sữa hay xảy ra ở nhà hoặc ở nhà trẻ, trường học. Khi trẻ đi, chạy, nô đùa có
thể xảy ra các va đập hoặc ngã làm răng bị chấn thương. Các trẻ trai thường bị
chấn thương nhiều hơn trẻ gái vì hay nghịch hơn, hiếu động hơn. Chấn thương hay
gặp ở xương hàm trên hay hàm dưới, trong các răng thì răng cửa giữa hay bị chấn
thương nhất. Trẻ bị vẩu xương hàm cũng có nguy cơ bị chấn thương răng cao hơn.
Trẻ bị động kinh, bị ngược đãi cũng là những trẻ thường xuyên bị chấn thương
răng, do vậy chúng ta cần phải có các biện pháp dự phòng thích hợp.
Triệu chứng lâm sàng
Khác với người lớn, vì xương ổ răng của trẻ em còn mềm, hệ thống dây
chằng quanh răng lỏng lẻo hơn, do vậy khi có chấn thương răng thì răng ít bị gãy
hơn so với người lớn nhưng hay bị lung lay, di lệch sang bên, lún vào bên trong
xương hàm hoặc rơi ra ngoài huyệt ổ răng. Nếu răng bị gãy thì cũng có rất nhiều
kiểu khác nhau: có thể gãy thân răng, chân răng hoặc cả thân và chân răng, tùy
theo mức độ, vị trí gãy mà nha sĩ có phương pháp điều trị khác nhau. Khi trẻ bị va
đập, té ngã, nếu có chấn thương răng thì hiếm khi chỉ có chấn thương răng đơn
thuần mà thường có tổn thương niêm mạc hoặc xương ổ răng kèm theo. Niêm mạc
môi, miệng, xương ổ răng có thể bị va đập sưng nề hoặc rách, chảy máu với nhiều
mức độ khác nhau tùy tình huống tai nạn. Ngoài ra cũng có thể có gãy xương hàm,
trật khớp thái dương hàm hoặc các chấn thương khác đặc biệt như mắt, tai mũi

Chảy máu tuỷ: Do sung huyết, các mao quản bị chảy máu để lại những
mảnh vụn đọng lại trong ống ngà. Trường hợp nhẹ, máu sẽ tiêu đi và có sự đổi
màu ít, sẽ nhạt dần sau vài tuần. Trong những trường hợp trầm trọng hơn, sự đổi
màu tồn tại vĩnh viễn. Khi quan sát thân răng có thể có màu: đỏ nâu, xám, vàng.
Sự đổi màu ở răng sữa không có nghĩa là răng bị chết tuỷ, đặc biệt khi sự đổi màu
xảy ra trong vòng 1-2 ngày sau chấn thương. Sự đổi màu xảy ra sau nhiều tuần
hoặc nhiều tháng sau chấn thương là dấu hiệu hoại tử tuỷ.
Vôi hoá: Là tình trạng buồng tuỷ và ống tuỷ bị bít kín dần do ngà lắng
đọng.
Tuỷ hoại tử: Một va chạm nhẹ vào răng có thể ảnh hưởng đến sự tuần hoàn
của mạch máu tuỷ và gây hoại tử tuỷ. Trên lâm sàng có thể thấy các ổ abces hoặc
lỗ rò chảy mủ.
Tiêu chân răng: Sau chấn thương, chân răng dần dần bị tiêu đi.
Các loại di chứng trên mầm răng vĩnh viễn: Đổi màu thân răng trắng hoặc
vàng - nâu, thiểu sản men, thân răng tách đôi, tách đôi chân răng, thân răng bị gập,
ngừng hình thành chân răng, rối loạn mọc răng