Khi nào cần dùng nước mắt nhân tạo?
Nước mắt nhân tạo cũng không nên dùng tùy tiện.
Nước mắt người là một lớp nước rất mỏng bao phủ bề mặt nhãn cầu có vai
trò làm sạch bề mặt nhãn cầu, diệt khuẩn, đảm bảo giác mạc trong, duy trì chức
năng thị giác. Trên thị trường hiện nay có khá nhiều loại nước mắt nhân tạo và đều
không nằm trong danh mục thuốc phải kê đơn, người tiêu dùng có thể tự mua. Tuy
nhiên, sự thiếu hiểu biết và lạm dụng nước mắt nhân tạo cũng tạo ra những nguy
cơ cho người tiêu dùng.
Thành phần của nước mắt nhân tạo
- Hydrogel là thành phần chính để tăng độ nhầy, giúp nước mắt nhân tạo
lưu giữ lâu hơn trên bề mặt nhãn cầu. Với bản chất là polymer, hydrogel hút nước,
giữ nước và duy trì độ ẩm trên bề mặt nhãn cầu, tránh tình trạng khô mắt. Một số
loại hydrogel thường gặp là: hydroxypropyl methylcellulose (HPMC); Carboxy
methylcellulose (CMC); polyethylene glycol; hyaluronic acid (hyaluronic acid
còn có tác dụng thúc đẩy quá trình lành vết thương biểu mô giác mạc và phòng
ngừa bệnh khô giác mạc); carbomer (polyacrylic acid); polyvidon K25
- Chất bảo quản (Preservative): Có mặt trong một số nước mắt nhân tạo để
tăng thời hạn sử dụng. Các chất bảo quản thường dùng là:
Benzalkonium chloride (BAC) 0,005 - 0,01%: Đây là chất bảo quản rất
thông dụng. Tuy nhiên, BAC gây phá vỡ biểu mô giác mạc, tăng tính thấm giác
mạc nên nếu dùng kéo dài sẽ gây tích luỹ BAC trên bề mặt nhãn cầu, phá vỡ cấu
trúc lipid và làm mất tính bền vững của màng phim nước mắt. Đặc biệt, bệnh nhân
glôcôm có sự giảm chế tiết nước mắt cơ bản, cần tra thuốc suốt đời thì những chế
phẩm nước mắt nhân tạo chứa BAC lại gây ra khô mắt.
Cetrimonium chloride (Cetrimide): có tác dụng sát khuẩn tốt, tuy nhiên gây
sừng hoá, thẩm lậu viêm vùng rìa và giữa biểu mô, nhu mô kết mạc.
GenAqua (Sodium perborate), Purite, Polyquad (Polyquaternium -1): ít gây
hại trên bề mặt nhãn cầu, phân tách thành nước và oxy hoặc phức hợp ion có sẵn
trong phim nước mắt.
Ngoài ra, trong nước mắt nhân tạo còn có thành phần kết dính sinh học
Ngừng dùng ngay nếu quan sát thấy thuốc bị đổi màu hoặc trở nên vẩn đục.
Bệnh lý khô mắt có đặc điểm là nguyên nhân gây khô khác nhau, những
dấu hiệu khô mắt thường giống một số bệnh lý khác như viêm kết mạc, giác mạc
Điều trị khô mắt là một quá trình lâu dài – thậm chí cả đời. Nước mắt nhân tạo chỉ
là một thuốc hỗ trợ trong phác đồ điều trị. Người bệnh không được chủ quan,
không nên tự ý dùng thuốc mà cần sớm đến các cơ sở nhãn khoa có uy tín để trước
hết là chẩn đoán đúng bệnh, tiếp theo là khám, tái khám sau mỗi đợt điều trị.