Khi nào bệnh nhân gout cần
dùng colchicine?
Tinh thể acid làm sưng các khớp xương.
Colchicine là thuốc trị gout cổ điển nhưng không phải là thuốc được chọn
lựa để điều trị gout cấp. Thuốc hiệu quả nhất trong vòng 12 - 24 giờ đầu tiên của
cơn gout cấp, nhưng sau đó tác dụng giảm dần theo tình trạng viêm kéo dài.
Ngoài ra, khi được dùng để điều trị cơn gout cấp, colchicine gây những
phản ứng phụ trên đường tiêu hoá, đặc biệt là nôn và tiêu chảy, ở 80% bệnh nhân.
Để điều trị gout cấp, colchicine được dùng uống với liều 0,5 - 0,6mg mỗi
giờ cho đến khi bệnh nhân có tác dụng phụ ở đường tiêu hoá. Liều tổng và số lần
uống cần giảm ở bệnh nhân suy gan, suy thận và thông thường thì không nên dùng
colchicine trong những trường hợp này.
Bệnh nhân có thể phòng tránh một đợt gout cấp bằng cách uống một viên
colchicine duy nhất khi xuất hiện triệu chứng đau đầu tiên.
Colchicine không được dùng khi độ lọc cầu thận (GFR) dưới 10 ml/phút
và nên giảm liều xuống ít nhất một nửa khi GFR thấp hơn 50 ml/phút.
Colchicine cũng nên tránh dùng ở bệnh nhân rối loạn chức năng gan, tắc
mật và tiêu chảy nhiều.
Đáp ứng lâm sàng khi dùng colchicine không phải là đặc hiệu cho gout và
còn có thể gặp ở bệnh nhân giả gout, bệnh lý khớp sarcoid, viêm khớp vảy nến và
viêm gân vôi hoá.
Colchicine còn dùng tiêm tĩnh mạch. Tuy đường dùng này có thể ngăn chặn
được một đợt gout cấp, nhưng chỉ nên sử dụng trong những tình huống thật cần
thiết do độc tính của thuốc. Ở một số nước không cho phép dùng tiêm tĩnh mạch
nữa vì tỷ lệ tử vong có thể lên đến 2%. Cần phải sử dụng colchicine tiêm tĩnh
mạch rất thận trọng ở bệnh nhân suy gan, suy thận.
Khi dùng tiêm tĩnh mạch, pha loãng colchicine trong dung dịch NaCl đẳng
trương và bơm chậm trong thời gian 10 - 20 phút, sau đó không tiếp tục dùng
colchicine nữa trong ít nhất 1 tuần.
Nếu thuốc thoát khỏi thành mạch, nó có thể gây hoại tử mô. Trong mạch
từng bệnh nhân. Ví dụ, ở một bệnh nhân cao tuổi có nhiều bệnh lý đi kèm và suy
thận, nguy cơ khi dùng thuốc để hạ uric acid có thể cao hơn lợi ích mà nó đem lại.
Mục tiêu điều trị là giữ mức uric acid ở khoảng 5 - 6mg/dL.
Nguy cơ xảy ra đợt gout cấp thứ 2 sau đợt đầu tiên là 62% sau 1 năm, 78%
sau 2 năm và 93% sau 10 năm.
Điều trị bằng colchicine đơn độc có thể phòng ngừa những đợt gout cấp
nhưng không ngăn cản được việc tích luỹ acid uric trong các khớp có thể dẫn đến
việc phá huỷ khớp sau này.
Mặc dù việc sử dụng các chất làm hạ uric acid là quan trọng, không nên bắt
đầu dùng chúng ngay trong đợt gout cấp vì có thể làm cho đợt cấp nặng hơn và
kéo dài lâu hơn. Chỉ nên dùng chúng vài tuần sau khi đợt cấp đã lui và dưới sự bảo
vệ của colchicine để đề phòng tái phát một đợt cấp mới.
Nếu xảy ra một đợt gout cấp khi bắt đầu dùng một loại thuốc hạ uric acid,
không nên ngưng thuốc này lại vì điều này sẽ khiến cho lượng uric acid càng tăng
nhiều hơn, đồng thời làm đợt gout nặng và kéo dài hơn.