Thực phẩm chức năng và thuốc:
Đâu là ranh giới?

Trong những năm gần đây, trên thị trường nước ta dần dần xuất hiện
rất nhiều sản phẩm có tên gọi là "thực phẩm chức năng". Nhiều loại được
quảng cáo hết sức rầm rộ với một hệ thống phân phối đa cấp có mặt suốt cả
ba miền Trung, Nam, Bắc. Trên nhãn mác, loại nào cũng được ghi rõ là "sản
phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh",
nhưng kỳ thực cách thuyết trình của không ít diễn giả trong các cuộc "hội
thảo" và của nhân viên tiếp thị khi quảng cáo với người tiêu dùng đã khiến
nhiều người lầm tưởng rằng: sản phẩm là một thứ thuốc chữa được bách
bệnh. Và rồi, mặc dù rất đắt, người ta cũng cả tin và cố bỏ tiền ra mua để
cuối cùng dẫn đến hậu quả "tiền mất tật mang". Vậy, nên hiểu như thế nào
về thực phẩm chức năng (TPCN), ranh giới TPCN và thuốc chữa bệnh? Trước những thông tin và các chiến dịch quảng cáo thực phẩm chức năng rầm rộ, người
dân cần hiểu rõ tác dụng của sản phẩm trước khi mua.

Thực phẩm chức năng là gì?
Khái niệm TPCN (Functional foods) được người Nhật sử dụng đầu tiên từ
giữa những năm 80 của thế kỷ XX để chỉ những thực phẩm chế biến có chứa
những thành phần tuy không có giá trị dinh dưỡng nhưng giúp nâng cao sức khoẻ
cho người sử dụng. Theo Viện Khoa học và Đời sống quốc tế (International Life
Science Institute - ILSI) thì "TPCN là thực phẩm có lợi cho một hay nhiều hoạt
động của cơ thể như cải thiện tình trạng sức khoẻ và làm giảm nguy cơ mắc bệnh
hơn là so với giá trị dinh dưỡng mà nó mang lại". Theo IFIC, TPCN là những thực
phẩm hay thành phần của chế độ ăn có thể đem lại lợi ích cho sức khoẻ nhiều hơn
giá trị dinh dưỡng cơ bản.
TPCN có thể là sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên hoặc là sản phẩm của quá
trình chế biến hoặc là thực phẩm trong quá trình chế biến được bổ sung thêm các

ngành công nghiệp mang lại lợi nhuận kếch xù. Ví như ở Mỹ, những nhà công
nghiệp thực phẩm là những người nhạy bén nhất trong sản xuất TPCN, đặc biệt là
TPCN cho trẻ nhỏ, với doanh thu hàng năm lên tới 30 tỷ đô-la. Việc nghiên cứu và
ứng dụng TPCN thực sự đã góp phần mở rộng và phát triển khoa học về dinh
dưỡng trong hiện tại và tương lai.