Chương III
Chương IIICÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
TS. Đỗ Thị Hải Hà
TS. Đỗ Thị Hải Hà
Giáo trình
Giáo trình
Quản lý nhà nước về kinh tế
Quản lý nhà nước về kinh tế
, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,
, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,
Nxb ĐH Kinh tế quốc dân
Nxb ĐH Kinh tế quốc dân
2
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
1.
1.
Khái niệm:
Khái niệm:
L
L
à tổng thể những
à tổng thể những

đặt ra, thực hiện và bảo vệ nhằm mục
tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo
tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo
các đặc trưng đã định.
các đặc trưng đã định.

Hình thức biểu hiện:
Hình thức biểu hiện:
-
-
VB quy phạm pháp luật
VB quy phạm pháp luật
-
-
VB áp dụng quy phạm pháp luật
VB áp dụng quy phạm pháp luật
4
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
a)
a)
Pháp luật:

ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
b)
b)
Kế hoạch
Kế hoạch

Khái niệm
Khái niệm
: kế hoạch là tập hợp các mục tiêu
: kế hoạch là tập hợp các mục tiêu
phải làm và các phương tiện, nguồn lực,
phải làm và các phương tiện, nguồn lực,
phương thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu
phương thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu
đã định.
đã định.

Phân loại:
Phân loại:
-
Chiến lược phát triển kinh tế đất nước
Chiến lược phát triển kinh tế đất nước
-
Quy hoạch phát triển
Quy hoạch phát triển
-
Các kế hoạch cụ thể (dài hạn, ngắn hạn, trung hạn)

hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
-
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người
người
-
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
căn cứ thực hiện
căn cứ thực hiện
7
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
c)
c)
Chính sách

C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
c)
c)
Chính sách
Chính sách

Hệ thống chính sách
Hệ thống chính sách
: là toàn bộ các chính
: là toàn bộ các chính
sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn
sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn
phát triển cụ thể
phát triển cụ thể
-
Chính sách cơ cấu kinh tế
Chính sách cơ cấu kinh tế
-
Chính sách các thành phần kinh tế
Chính sách các thành phần kinh tế
-
Chính sách thuế
Chính sách thuế
-
Chính sách đối ngoại, v.v.

nước
-
Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế các
Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế các
mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước
mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước
10
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
d)
d)
Tài sản quốc gia
Tài sản quốc gia

Khái niệm
Khái niệm
: Tài sản quốc gia là tổng thể các
: Tài sản quốc gia là tổng thể các
nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa ra
nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa ra
khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.

ác loại công cụ chủ yếu
:
:
d)
d)
Tài sản quốc gia
Tài sản quốc gia

Các loại tài sản:
Các loại tài sản:
-
Kết cấu hạ tầng: là tập hợp các trang bị, các
Kết cấu hạ tầng: là tập hợp các trang bị, các
công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển
công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển
dịch cho sản xuất và đời sống của con người.
dịch cho sản xuất và đời sống của con người.
-
Doanh nghiệp nhà nước
Doanh nghiệp nhà nước
-
Các chuyên gia đầu ngành khoa học
Các chuyên gia đầu ngành khoa học

Vai trò:
Vai trò:
Là các đầu vào quan trọng của sự
Là các đầu vào quan trọng của sự
phát triển kinh tế
phát triển kinh tế

VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
2.
2.
Phương pháp hành chính- tổ chức
Phương pháp hành chính- tổ chức
.
.
a)
a)
Khái niệm:
Khái niệm:các phương pháp hành chính trong
các phương pháp hành chính trong
quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động
quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động
trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính
trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính
bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý
bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý
nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
b)
b)
Vai trò:
Vai trò:
liên quan

Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy
Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy

Nâng cao chất lượng các quyết định
Nâng cao chất lượng các quyết định
15
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
3.
3.
Phương pháp kinh tế
Phương pháp kinh tế
a)
a)
Khái niệm:
Khái niệm:
Các phương pháp kinh tế trong quản lý kinh tế của nhà
Các phương pháp kinh tế trong quản lý kinh tế của nhà
nước là các phương pháp tác động gián tiếp của
nước là các phương pháp tác động gián tiếp của
nhà nước thông qua các đòn bẩy kinh tế và các lợi
nhà nước thông qua các đòn bẩy kinh tế và các lợi
ích kinh tế lên các đối tượng quản lý, buộc họ phải
ích kinh tế lên các đối tượng quản lý, buộc họ phải
chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm trước các
chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm trước các

Phân định rõ ranh giới giữa chức năng quản
Phân định rõ ranh giới giữa chức năng quản
lý kinh tế vĩ mô của nhà nước với chức năng
lý kinh tế vĩ mô của nhà nước với chức năng
kinh doanh của các chủ thể kinh tế (doanh
kinh doanh của các chủ thể kinh tế (doanh
nghiệp, cá nhân)
nghiệp, cá nhân)

Thực hiện cơ chế quản lý thị trường
Thực hiện cơ chế quản lý thị trường

Có sự kiểm soát của nhà nước một cách hợp
Có sự kiểm soát của nhà nước một cách hợp
lý
lý
17
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
4
4
.
.
Phương pháp vận động, giáo dục
Phương pháp vận động, giáo dục
a)
a)
Khái niệm:

II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
4
4
.
.
Phương pháp vận động, giáo dục
Phương pháp vận động, giáo dục
c)
c)
Nội dung giáo dục:
Nội dung giáo dục:

Đường lối của Đảng
Đường lối của Đảng

Ý thức lao động trong cơ chế thị trường
Ý thức lao động trong cơ chế thị trường

Xoá bỏ tâm lý xấu (SX nhỏ, phong kiến, v.v.)
Xoá bỏ tâm lý xấu (SX nhỏ, phong kiến, v.v.)
d)
d)
Hình thức
Hình thức

Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
b) Vì con người là tổng hoà các quan hệ
b) Vì con người là tổng hoà các quan hệ
xã hội, với nhiều động cơ hoạt động nên
xã hội, với nhiều động cơ hoạt động nên
cần tổng hợp các phương pháp
cần tổng hợp các phương pháp