Đặt tên Thương hiệu và Thiết kế LOGO
Một Thí dụ điển hình về tính chiến lược trong việc lựa chọn các yếu tố thương
hiệu nhằm tạo dựng nên giá trị thương hiệu đó là "Apple", tên của một loại máy
tính nổi tiếng trên thế giới. Apple là một cái tên đơn giản nhưng lại rất dễ nhận
biết và dễ nhớ, do đó nó tạo nên sự khác biệt trong chủng loại sản phẩm này. Ý nghĩa của tên thương hiệu bao gồm cả tên và logo (quả táo khuyết một góc) thể hiện
tích cách thân thiện và nồng hậu của sản phẩm cũng như của công ty trước khách
hàng và công chúng. Hơn nữa, cả tên thương hiệu và logo đều có thể tăng cường lẫn
nhau, cả thị giác và thính giác, và làm cho chúng có thể chuyển đổi một cách dễ dàng
qua các các vùng địa lý và văn hóa khác nhau mà vẫn giữ nguyên được ý nghĩa và đặc
tính của thương hiệu.

Vậy thế nào là một yếu tố thương hiệu lý tưởng?

Hãy xem xét tên thương hiệu, đó có lẽ là yếu tố trung tâm nhất của mọi yếu tố thương
hiệu. Một tên thương hiệu lý tưởng phải dễ nhớ và có khả năng truyền đạt cao về các
thuộc tính và lợi ích của sản phẩm đến với đối tượng khách hàng mục tiêu. Có thể
được chuyển đổi sang các nền văn hóa và vùng địa lý và có thể chuyển giao cho các
loại sản phẩm khác nhau. Ý nghĩa của thương hiệu phải phù hợp và tồn tại lâu dài qua
thời gian, và cuối cùng được bảo vệ chắc chắn cả về mặt pháp lý và cạnh tranh.

Tuy nhiên, khó có thể thiết kế một thương hiệu lý tưởng đáp ứng được mọi tiêu chí.
Trên thực tế, trong rất nhiều trường hợp, các tiêu chí này lại mâu thuẫn và xung đột lẫn
nhau. Thí dụ, để tạo ra được một tên thương hiệu đầy ý nghĩa ở một ngôn ngữ này thì
nó lại gặp những khó khăn rất lớn về dịch thuật và văn hóa khi chuyển tải sang ngôn
ngữ và nền văn hóa khác. Tóm lại, không một yếu tố nào của thương hiệu lại có thể
đáp ứng được đầy đủ các tiêu chí lựa chọn. Do đó, chúng ta cần xem xét và lựa chọn
các yếu tố thương hiệu khác nhau và kết hợp chúng sao cho đạt được hiệu quả cao
nhất.


Hướng dẫn đặt tên

Lựa chọn một cái tên thương hiệu thực sự vừa là một nghệ thuật vừa là một khoa học,
do đó nó phải tuân thủ các hướng dẫn về cách thức đặt tên. Hướng dẫn này chủ yếu
áp dụng cho việc đặt tên thương hiệu cho các sản phẩm mới. Theo đó, với mỗi yếu tố
thương hiệu nói chung và tên thương liệu nói riêng cần phải cố gắng cân nhắc đáp ứng
năm tiêu chí lựa chọn đã nêu ở phần trước.

Nói chung, một thương hiệu sẽ được nhận biết dễ dàng, có ấn tượng và được nhiều
người biết đến nếu tên thương hiệu được lựa chọn bảo đảm: Đơn giản và dễ đọc
(phát âm hoặc đánh vần), thân thiện và có ý nghĩa, khác biệt, nổi trội và độc đáo.

Đơn giản và dễ đọc

Một cái tên đơn giản và dễ đọc sẽ dễ dàng lưu lại trong trí nhớ khách hàng. Tính đơn
giản sẽ giúp cho khách hàng dễ dàng và nhanh chóng nhận thức được về thương hiệu.
Tên ngắn gọn sẽ dễ gợi nhớ bởi nó dễ dàng được lưu trữ và giải mã trong tâm trí. Thí
dụ, kem đánh răng P/S, bột giặt OMO, nước tẩy Vim, mỹ phẩm DeBon, rượu X.O
qua nhiều năm, các sản phẩm có tên gọi dài cũng đã được gọi một cách ngắn gọn như:
bia Helneken được gọi tắt là Ken, Vinataba được gọi là Vina, thuốc lá 555 được gọi là 3
số, Coca-Cola được gọi tắt là Coke.

Dễ đọc (dễ phát âm, đánh vần) là một ưu điểm bởi nó có thể dễ dàng được truyền
miệng và tạo nên ấn tượng khó phai trong trí nhớ. Do dễ đọc, nó sẽ được gợi nhớ
trước tiên khi nghĩ đến loại sản phẩm đó. Dễ dọc sẽ giúp khách hàng cảm thấy tự nhiên
và thoải mái đọc tên thương hiệu khi mua sắm. Ngược lại, một cái tên dài, phức tạp,
đặc biệt nếu đó là không phải là ngôn ngữ bản địa, sẽ có thể gây ra cho khách hàng sự
ngại ngùng, bối rối khi đọc hoặc phát âm. Kết quả là họ sẽ tránh phải nhắc đến cái tên
như vậy. Một thách thức và khó khăn khác trong quá trình tạo dựng giá trị đối với một

Trong những trường hợp cụ thể, tên thương hiệu còn được dùng như một công cụ
chính trong việc mô tả sản phẩm, phân đoạn và định vị thị trường. Thí dụ như các sản
phẩm: son môi Lipice (kem môi), sữa Vinamilk, pin Duracell (bền lâu), nước hoa
Enchanteur (quyến rũ ), v.v

Nếu tên thương hiệu có khả năng mô tả và liên tưởng cao sẽ dễ dàng hướng khách
hàng liên hệ đến các lợi ích nổi trội của sản phẩm. Thông thường, để tăng cường sự
liên tưởng đến những lợi ích có được khi tiêu dùng sản phẩm, tên thương hiệu cần
được kết hợp quảng cáo với câu khẩu hiệu và hình ảnh minh họa. Để quảng cáo cho
loại pin Duracell, công ty đã kết hợp với câu khẩu hiệu ngắn gọn và lặp lại như "Liên
tục, liên tục liên tục" với đoạn phim hoạt hình, trong đó một cục pin được nhân cách
hóa đang hoạt động một cách mạnh mẽ và tràn đầy sinh lực.

Một vấn đề cần chú ý là, khả năng liên tưởng cao sẽ có thể gây khó khăn khi công ty
muốn tái định vị sản phẩm ở một thị trường khác hoặc phân đoạn khác. Thí dụ, hôm
nay sản phẩm được định vị là một loại xà phòng được mệnh danh là "chuyên gia giặt
tẩy vết bẩn" thì rất khó có thể ngày mai lại là "bảo vệ da tay cho các bà nội trợ". Tuy
nhiên, với những chương trình marketing hiệu quả và đúng đắn, những hạn chế này
hoàn toàn có thể được khắc phục. Thí dụ điển hình cho trường hợp này là máy tính
xách tay cá nhân Compaq, bởi chữ compaq gợi nhớ đến một loại máy tính nhỏ, nhưng
sau đó công ty cũng đã thành công khi sử dụng tên gọi nổi tiếng này cho loại máy tính
to hơn. Như vậy, compaq đã thành công trong việc mở rộng định vị thị trường mà
không cần phải thay đổi tên thương hiệu.

Quy trình đặt tên

Có rất nhiều quy trình hoặc trình tự khác nhau đối với việc thiết kế tên thương hiệu cho
một sản phẩm mới, nhưng nhìn chung có sáu bước cơ bản như sau:

1. Bước đầu tiên của việc lựa chọn tên thương hiệu cho một sản phẩm mới là phải xác


Sau đó, cần có những buổi làm việc với các nhà quản lý trong công ty, với các đối tác
tư vấn thương hiệu, marketing để cùng đánh giá một cách chi tiết, kỹ lưỡng nhằm rút
ngắn danh sánh tên gọi và lựa chọn ra một số phương án cuối cùng tối ưu nhất. Thông
thường, tại bước này công ty cần tiến hành tra cứu nhanh về tình trạng pháp lý của
những phương án này (tức là kiểm tra xem liệu có bị trùng với các nhãn hiệu đã đăng
ký trước đó không).

4. Bước thứ tư, cần thu thập càng nhiều thông tin càng tốt cho 5 - 10 phương án cuối
cùng. Trước khi tiến hành những nghiên cứu thị trường, điều tra hành vi và phản ứng
của người tiêu dùng với thương hiệu mới - đặc biệt đối với những thương hiệu có chiến
lược vươn ra thị trường quốc tế cần có những rà soát tra cứu về tình trạng pháp lý của
chúng tại thị trường trong nước và nước ngoài.

5. Bước thứ năm, tiến hành điều tra người tiêu dùng nhằm kiểm chứng tính khả thi
cũng như tính dễ nhớ và ý nghĩa của từng phương án tên thương hiệu. Việc kiểm tra
thái độ và phản ứng của người tiêu dùng được tiến hành dưới rất nhiều hình thức:
Phỏng vấn trực tiếp hoặc bằng phiếu hỏi, nhiều công ty thậm chí còn sử dụng các
chương trình bán hàng thử nghiệm bằng cách đưa ra cho người tiêu dùng những sản
phẩm với các phương án tên thương hiệu khác nhau với bao bì, mức giá và cả hình
thức quảng cáo và xúc tiến bán hàng riêng. Bằng cách thăm dò này, ưu - nhược điểm
của từng phương án được bộc lộ.
Lưu ý rằng việc thăm dò này cần được tập trung vào nhóm hoặc phân đoạn thị trường
mục tiêu.

6. Bước cuối cùng, dựa trên tất cả những thông tin thu được từ những bước trên đây,
ban lãnh đạo công ty sẽ có thể chọn ra được một cái tên thương hiệu đáp ứng tối đa
mục tiêu marketing và tạo dựng thương hiệu đã đề ra. Bây giờ chỉ còn việc tiến hành
chính thức đăng ký bảo hộ độc quyền cho tên thương hiệu.


Cũng như tên thương hiệu logo cũng có thể tạo ra những liên tưởng tới công ty và sản
phẩm thông qua các chương trình truyền thông, quảng cáo. Logo càng trừu tượng thì
càng khác biệt, độc đáo và do đó càng dễ nhận diện, gợi nhớ. Tuy nhiên, những logo
loại này lại chứa đựng những nhược điểm vốn có là sẽ có nhiều khách hàng không
hiểu logo đại diện cho cái gì. Do vậy, công ty cần phải có các chương trình truyền thông
nhằm giải thích ý nghĩa của chúng.

Ưu điểm của việc sử dụng logo

- Do có tính hình tượng cao nên logo và biểu tượng được xem như một công cụ hữu
hiệu nhằm tăng cường nhận biết về thương hiệu và khác biệt hóa trong cạnh tranh;

- Do có tính linh hoạt cao nên logo hoàn toàn có thể được điều chỉnh cho phù hợp với
từng thời kỳ, hơn nữa nó cũng có thể dễ dàng được chuyển đổi qua biên giới địa lý và
các vùng văn hóa khác nhau;

- Do tính trừu tượng, thường không mang một ý nghĩa cụ thể, nên nó có thể được sử
dụng thích hợp cho một danh mục các sản phẩm. Thí dụ, biểu tượng công ty có thể
được gắn cùng với các sản phẩm và nó đóng vai trò như một sự xác nhận về chất
lượng và uy tín của công ty đối với các sản phẩm này;

- Do có tính hình tượng cao nên logo thường được sử dụng trong các giao dịch kinh
doanh thay cho tên công ty, đặc biệt đối với những tên công ty dài và khó đọc. Nó
thường xuất hiện như một dấu hiệu nhận diện trên thư tín kinh doanh, ấn phẩm như
sách quảng cáo, tờ rơi, tờ gấp, các văn bản nội bộ của công ty. Logo và biểu tượng
càng trở nên quan trọng hơn đối với các dịch vụ mang tính vô hình như du lịch, hàng
không, ngân hàng, bảo hiểm v.v