Mục lục
1. Khái niệm, ý nghĩa và vai trò của người thúc đẩy
Khái niệm thúc đẩy
Ý nghĩa của hoạt động thúc đẩy
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thúc đẩy
Ngôi nhà thúc đẩy
Những điều kiện để trở thành thúc đẩy viên giỏi
Thái độ, nền tảng của thúc đẩy
2. Một số kỹ năng thúc đẩy cơ bản
Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng đặt câu hỏi
Kỹ năng sử lý tình huống
Kỹ năng lắng nghe
Kỹ năng thăm dò
Kỹ năng phản hồi
Kỹ năng diễn giải
3. Sử dụng công cụ, vật liệu trực quan Trong thúc đẩy
Sử dụng giấy khổ lớn
Kỹ năng viết và sử dụng thẻ
Sử dụng bảng phấn
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông Xã năm 2006
1
Trực quan hoá thông tin
Bảng, biểu treo tường
Bảng ma trận hàng và cột
4. Các phương pháp tạo lập ý tưởng
Phương pháp động não
Phương pháp tia chớp
Phương pháp chậu cá
Phương pháp Phillips ( x,y,z)

I. Khi nim, ý ngha v vai tr ca k nng thỳc y v thỳc y viờn
Khỏi nim thỳc y
Thỳc y l hot ng khuyn khớch, ng viờn lụi kộo v tng cng s giao tip t
mt i tng ny sang mt i tng khỏc.
Cú th hiu thỳc y theo nhiu cỏch khỏc nhau:
Thỳc y l mt quỏ trỡnh giao tip. Trong hot ng nhúm, thỳc y l mt quỏ trỡnh cú ý
thc h tr v to iu kin cho nhúm hon thnh nhim v t hiu qu.
Trong quỏ trỡnh thỳc y, xy ra s giao tip gia ngi thỳc y viờn v ngi c thỳc
y, gia nhng ngi c thỳc y vi nhau, quỏ trỡnh ny c th hin s sau:
í ngha ca hot ng thỳc y
L c s to ra s chia s thụng tin trong nhúm tho lun.
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
Thỳc y
viờn
Thỳc y
viờn
4
Ngi
c
thỳc y
Ngi
c
thỳc y
Ngi
c thỳc
y
Ngi
c thỳc
y

qun, trung lp. Cú ngha l khụng gi v trớ n o trong v n
ang c tho lun v c ng khụng hng li t kt qu t
c.
Vai trũ chớnh ca thỳc y viờn l h ng dn quỏ trỡnh, tc l c
gng bo m mt quỏ trỡnh cụng bng, bao quỏt, ci m vi s
tham gia y ca mi ngi v thi t lp c mt mụi
trng an to n, trong ú mi bờn liờn quan u cú quyn tham gia
y .
tng. Mun i t tng di lờn tng trờn, bn phi lờn tng bc thang.
Thỳc y viờn khụng chu trỏch nhim hon thin ngụi nh, ú l cụng vic ca nhúm,
nhng thỳc y viờn luụn quan tõm n vic dng tng tng nh. Mi tng ũi hi thỳc y viờn
phi cú thỏi v k nng nht nh giỳp nhúm v cỏc thnh viờn hot ng cú hiu qu.
Nhng iu kin tr thnh thỳc y viờn gii
tr thnh mt thỳc y viờn gii, bn khụng cn phi:
- Cú bng cp chớnh quy hoc hiu bit mi vn .
- Rt thụng minh.
- L ngi cú ti n núi.
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
7
- L mt nh lónh o tt.
Tuy nhiờn nht thit bn phi hi t cỏc iu kin sau:
- Tht s quan tõm n mi ngi sng quanh bn.
- Sn sng ỏnh giỏ bn thõn bng con mt khỏch quan, phờ phỏn.
- Sn sng chm chỳ lng nghe ngi khỏc núi.
- Sn sng thay i chớnh mỡnh.
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
8
Chỳng ta thuc loi thỳc y viờn n o, iu ú tu

ton quan tõm. Cú th bn khụng mun gp v cng tỏc vi ngi ú trong tng lai, tr phi bt
buc v chc chn bn s khụng mn lp li cõu chuyn ú. Mi ngi s cm thy t tin khi chia
s ý ngh ca mỡnh vi bn nu h cm thy bn quan tõm n cuc sng ca h v khụng ch
quan tõm dn khớa cnh cú liờn quan n cụng vic ca bn.
ng cm: Cú ngha l cú kh nng t mỡnh vo a v ca mt ngi khỏc hiu
c hon cnh ca h trong mt vn c th. ng cm l thỏi rt quan trng khi lm vic
cng ng, giỳp bn hiu c s a dng ca con ngi trong hon cnh, tỡnh hung v s thớch
khỏc nhau. Khi phỏt trin c thỏi ny, bn s thy mi ngi tin tng bn nhiu hn v vỡ
th ỏp ng nhit tỡnh hn.
Cú thỏi tụn trng tớch cc vụ iu kin: Cú ngha l dự ngi khỏc cú quan im,
ý kin, hnh vi, gii tớnh hoc giai cp no thỡ bn cng phi coi trng nhõn phm v tụn trng
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
9
Qua ngụn t 7%
Qua ging núi 13%
Qua c ch 80%
kh nng ca h. Bn cn chp nhn bn cht ngi khỏc nu bn mun lm vic vi h trong vai
trũ thỳc y viờn. iu ny khụng cú ngha l bn yờu thớch h hoc luụn ng ý vi h. Nu bn
khụng tụn trng ngi khỏc, k c i vi nhng ngi khú tớnh nht thỡ bn khụng th thỳc y
h.
Cú lũng tin tuyt i v kh nng ca mt nhú: Nim tin n di thỏi trung
lp l lũng tin tuyt i vo kh nng ca mt nhúm tỡm ra c gii phỏp hoc quyt nh kh
thi cho khú khn ca h. iu ny cú ngha l cho dự thnh phn ca nhng ngi trong nhúm l
gỡ, bn vn phi tin rng cú cõu tr li n cha trong nhúm ú v bn l thỳc y viờn cn giỳp h
tỡm ra cõu tr li ú.
Trờn õy l 4 thỏi tt yu, cho dự bn cú k nng thỳc y tt n õu hoc trỡnh
chuyờn mụn gii nhng khụng cú thỏi nh trờn thỡ bn vn gp nhiu khú khn trong quỏ
trỡnh thỳc y.
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy

Kh nng din t
mt ý tng cng
gn quan trng nh
bn thõn ý tng
ú:
Nu mun ngi nghe ho hng vi
nhng ý tng ca ngi thỳc y
viờn a ra, bn thõn ngi thỳc y
viờn cng phi ho hng. Mc nht
quỏn gia 3 yu t: Ngụn t, õm iu v
dỏng v l nhng nhõn t quyt nh
tin cy ca mt bi phỏt biu

Nhng yu t ch yu ln nờn s thnh cụng trong trỡnh by:
Cỏc yu t v õm iu v dỏng v, cng nh s lch thip v ci m ca ngi núi l
nhng Gia v chớnh lm nờn s thnh cụng trong trỡnh by. Nhng yu t giỳp bn truyn t
mt cỏch sinh ng, thỳ v v cú sc cun hỳt bao gm:
- Ging núi
- Ngụn ng, c ch
- Kim ch s hi hp:
Ging núi: Ging núi ca ngi truyn t phi cú nhng c im sau õy:
- m lng: rừ rng v d nge.
- cao thp ca ging: Cn chuyn iu gõy hng thỳ, trỏnh dựng ging núi u
u.
- Tc núi: Va phi, nhng im quan trng nờn núi chm nhn mnh.
- Tm ngng: Sau khi kt thỳc mt ý tng hoc mt vn thỡ tu vo mc quan
trng ca ý tng, vn m tm dng núi trong 1 2 giõy tng trng lng cho li núi trc
ú.
- Phỏt õm: Phi ỳng ng iu, trỏnh hoc gim bt nhng cõu hoc t m ( Thỡ, l,
võng, m, , )

- Xỏc nh cng ca ni dung trỡnh by.
- Nhn nh i tng nghe - Cỏc kinh nghim v mi quan tõm ca h cú liờn quan
n ch .
- Suy ngh theo hng tớch cc: Luụn ngh rng mi ngi tham gia u l bn ca
mỡnh.
- Tp trung th gión; hóy c trm ngõm trc khi bt u bi núi chuyn/phỏt biu hoc
trỡnh by mt ý tng
- S dng cỏc phng tin trc quan ( nu cú th). Nờn chun b sn s hay nhng
im chớnh h tr khi trỡnh by.
- Nờn bt u vn bng mt cõu hi, yờu cu ngi nghe tr li. iu ny cho phộp
bn cú 1 thi gian ngh ngi v chn tnh.
K nng t cõu hi
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
14
Mt ging núi sinh ng v cú bi u cm, c nhn mnh thờm
bi c ch tho mỏi v t nhiờn cú th giỳp ngi núi a ra
c mt thụng ip cú sc thuyt phc. Cui cựng, ngi thỳc
y viờn nờn luụn ghi nh cõu núi:
Bn s khụng cú dp th hai gõy n tng
tt p ban u
Mc ớch t cõu hi
cỏc hot ng nhúm t hiu qu, thỳc y viờn cn bit t cõu hi ỳng cỏch ỳng
thi im.
Thỳc y s tham gia v to c hi cho nhng thnh viờn nhúm c tỡm tũi, suy ngm,
khỏm phỏ v t quyt nh v cũn cỏc lý do khỏc nhau. C th:
Lý do Vớ d
1. mi ngi cựng tham gia
Bn ngh nh th no v?
2. Nhn bit c suy ngh, ý kin, quan

Cú tỏc dng khi bt u mt
cuc tho lun.
Nờn nh hng
Cõu hi khụng nhm vo mt
ngi c th no. cú th tr li
c. Mt s cõu hi sai cú th lm
chch hng c quỏ trỡnh. Cõu hi
loi ny cú th khụng hiu qu, tr
khi cú thi gian suy ngh.
Cõu hi trc tip: Hi
mt ngi c th hoc
mt nhúm
C hi tt vỡ s cú cõu tr
li. To iu kin cho nhng
ngi ớt núi, hay thn c
tham gia ý kin.
Cú th trỏnh c quyn
trong tho lun nh cú ting
núi ca nhiu thnh viờn
nhúm hn.
Cú th dựng hi ý kin
ti mt thi im khi cuc
tho lun b mt phng
hng do mtt s ngi nờu
nhn xột khụng thớch hp
Cú th lm cho mt s thnh viờn
trong nhúm bi ri khi h cha
chun b. S t hiu qu tt hn
nu thờm mt cõu hi tng quỏt
a trng tõm tr li vi nhúm.

hay khụng.
ny lm cho cỏc thnh viờn
ca nhúm phi suy ngh. Cht
lng tho lun s tt hn do
phỏt hin thờm nhiu chi tit
mi.
Phự hp khi phõn tớch cỏc
tỡnh hung khú khn ( vỡ sao
iu ú sy ra? Cn thay i
iu gỡ?)
b hiu l mang tớnh e do. Nu
thỳc y viờn khụng to c s
hng ng ca nhúm thỡ s gim
hiu qu ca cõu hi.
Cõu hi tỡm kim: hi
tỡm kim thụng tin v
s kin.
Nhm lm sỏng t cỏc thụng
tin cha rừ rng. Trỏnh c
cỏc gi nh hoc khỏi quỏt
hoỏ. Cú giỏ tr trong giai on
bt u tho lun.
Mt s ớt thnh viờn nhúm nm
c cỏc s kin cú th thao tỳng,
c quyn cuc tho lun.
Chuyn cõu hi cho
ngi hi: Thỳc y
viờn hi li ngi tham
gia cõu hi ngi khỏc
t cho mỡnh.

v lng tin
Cc ý tng v
quan im
S kin
Ti sao
Nh th
no
Ci g
õuAi Khi no
Cng
Phõn tớch
vn
Ti sao
Nh th
no
Ci g
õuAi Khi no
Xỏc nh v
chn la gii
phỏp
Sỏu loi cõu hi gi ý trong mụ hỡnh ny cú th xem xột di gúc khỏc nhau. Cõu hi
gi ý cú th tỡm ra tt c cỏc loi thụng tin v thỳc y s hiu bit ln nhau gia cỏc thnh viờn
trong nhúm theo nhiu cỏch. cõu hi " ti sao" thngc s dng nht, tuy nhiờn phi s dng
cõu hi ny ỳng thi im v bng cỏch no phự hp nht hoc cú th thay th cõu hi ny bng
cỏc cõu hi: iu gỡ khin cỏc anh cỏc ch suy ngh nh vy? Hoc lm th no cỏc anh cỏc ch i
n kt lun ú?
Khi t cõu hi phi chỳ ý n kh nng tr li ca ngi hi v mc khai thỏc
thụng tin t ngi c hi.
Khi t cõu hi phi i t cỏi n gin n cỏi phc tp. Khi dựng y cỏc i t
trong mụ hỡnh t cõu hi, thỡ cú th tỡm c y cỏc thụng tin cn klhai thỏc.

- ngh cỏc thnh viờn khỏc b xung.
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
20
- Cựng tham gia hon thin cõu tr li.
i vi nhng cõu tr li sai cn:
- cn xỏc nhn s úng gúp.
- Yờu cỏc cỏc thnh viờn khỏc cựng úng gúp.
- Hi mt thnh viờn khỏc.
- Hi cõu hi ú bng ngụn ng khỏc.
- S dng giỏo c, tr c quan lm rừ cõu hi.
- Ging li khỏi nim.
- Yờu cu xem li ti liu tham kho
K nng lng nghe
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
21
Mc ớch:
To ra mi quan h: t c s kớnh trng v thin cm ca mi ngi v xõy dng
c mi quan h tt trong giao tip.
Thu thp c nhiu thụng tin, khuyn kớch s phn hi thụng tin.
ỏnh giỏ nng lc v thỏi ngi trỡnh by.
Bc l nhng ý tng mi cho chớnh bn thõn mỡnh.
Rốn luyn chớnh bn thõn v thỏi .
Giỳp gii quyt cỏc vn .
Tng tớnh hiu qu: Gim lóng phớ v thi gian v tin bc; nhm ln v mt thụng
tin.
Cỏc tr ngi trong lng nghe:
Lỳc nghe lỳc khụng: thúi quen ny bt ngun t thc t l mi ngi cú kh nng xuy
ngh nhanh hn gp bn ln kh nng núi. Vỡ th, trong mi phỳt lng nghe, ngi nghe cú

vy trong khi lng nghe nờn:
Tài liệu tập huấn Kỹ năng thúc đẩy
Cho Cán bộ Khuyến nông X năm 2006ã
Khụng nờn:
Thỳc dc ngi núi.
Tranh cói.
Ngt li.
Nhanh chúng ch trớch khi cha
hiu rừ.
Lờn ging khuyờn bo khi khụng
c yờu cu.
Vi v ng k t lun.
tõm lý, tỡnh cm ca ngi
núi trc tip ln ỏt n tõm lý
ca mỡnh.
Nờn:
B y t mi quan tõm.
Kiờn nhn.
Hiu c vn .
Th hin khỏch quan.
Biu l ng cm.
Tớch cc tỡm hiu ý ngha.
Giỳp ngi núi phỏt trin
nng lc v ng c hỡnh th nh
ý ngh, quan im v ý t ng.
Rốn luyn kh nng gi yờn
lng.
23
K nng thm dũ
Thm dũ l gỡ?

Nờn:
Chm chỳ lng nghe.
Hi tip cõu sau khi ó hiu
c cõu tr li trc ú.
L m sỏng t thụng tin.
Tỡm ra vn ct yu hoc
nhng im chớnh