Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
1
MC LC
LI NÓI U
3
Phn th nht: 10 PHNG PHÁP GII NHANH BÀI TP TRC NGHIM HÓA HC

4
Phng pháp 1: Áp dng đnh lut bo toàn khi lng
4
Phng pháp 2: Bo toàn mol nguyên t
13
Phng pháp 3: Bo toàn mol electron
22
Phng pháp 4: S dng phng trình ion - electron
36
Phng pháp 5: S dng các giá tr trung bình
49
Phng pháp 6: Tng gim khi lng
60
Phng pháp 7: Qui đi hn hp nhiu cht v s lng cht ít hn
71
Phng pháp 8: S đ đng chéo
77
Phng pháp 9: Các đi lng  dng khái quát
85
Phng pháp 10: T chn lng cht
97
Phn th hai: 25  THI TH TUYN SINH I HC, CAO NG
108

 s 16
216
 s 17
223
 s 18
231
 s 19
238
 s 20
247
 s 21
254
 s 22
262
 s 23
270
 s 24
277
 s 25
284
Phn th ba: ÁP ÁN 25  THI TH TUYN SINH I HC, CAO NG

291
áp án đ 01
291
áp án đ 02
291
áp án đ 03
291
áp án đ 04

áp án đ 18
295
áp án đ 19
295
áp án đ 20
296
áp án đ 21
296
áp án đ 22
296
áp án đ 23
296
áp án đ 24
297
áp án đ 25
297

LI NÓI U
 giúp cho Giáo viên và hc sinh ôn tp, luyn tp và vn dng các kin thc vào vic gii các bài tp trc
nghim môn hóa hc và đc bit khi gii nhng bài tp cn phi tính toán mt cách nhanh nht, thun li nht đng
thi đáp ng cho k thi tuyn sinh đi hc và cao đng.
Chúng tôi xin trân trng gii thiu cun : 10 phng pháp gii nhanh trc nghim hóa hc vƠ 25 đ thi th
tuyn sinh đi hc vƠ cao đng.
Cu trúc ca cun sách gm 3 phn:
Phn I: 10 phng pháp gii nhanh trc nghim hóa hc.
 mi phng pháp gii nhanh trc nghim hóa hc chúng tôi đu trình bày phn hng dn gii mu chi tit
nhng bài tp trc nghim khó, giúp hc sinh có cách nhìn nhn mi v phng pháp gii bài tp trc nghim tht
ngn gn trong thi gian nhanh nht, bo đm tính chính xác cao.  gii bài tp trc nghim nhanh trong vòng t 1-
2 phút chúng ta phi bit phân loi và nm chc các phng pháp suy lun. Vic gii bài tp trc nghim không nht
thit phi theo đúng qui trình các bc gii, không nht thit phi s dng ht các d kin đu bài và đôi khi không

Sau khi kt thúc thí nghim thu đc 64 gam cht rn A trong ng s và 11,2 lít khí B (đktc) có t khi so
vi H
2
là 20,4. Tính giá tr m.
A. 105,6 gam. B. 35,2 gam. C. 70,4 gam. D. 140,8 gam.
Hng dn gii
Các phn ng kh st oxit có th có:
3Fe
2
O
3
+ CO
o
t

2Fe
3
O
4
+ CO
2
(1)
Fe
3
O
4
+ CO
o
t


nhn đc x = 0,4 mol và đó cng chính là s mol CO tham gia phn ng.
Theo LBTKL ta có:
m
X
+ m
CO
= m
A
+
2
CO
m

 m = 64 + 0,4  44  0,4  28 = 70,4 gam. (áp án C)
Ví d 2: un 132,8 gam hn hp 3 ru no, đn chc vi H
2
SO
4
đc  140
o
C thu đc hn hp các ete có s mol
bng nhau và có khi lng là 111,2 gam. S mol ca mi ete trong hn hp là bao nhiêu?
A. 0,1 mol. B. 0,15 mol. C. 0,4 mol. D. 0,2 mol.
Hng dn gii
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
4
Ta bit rng c 3 loi ru tách nc  điu kin H
2
SO

6

mol. (áp án D)
Nhn xét: Chúng ta không cn vit 6 phng trình phn ng t ru tách nc to thành 6 ete, cng không cn
tìm CTPT ca các ru và các ete trên. Nu các bn xa đà vào vic vit phng trình phn ng và đt n s mol các
ete đ tính toán thì không nhng không gii đc mà còn tn quá nhiu thi gian.
Ví d 3: Cho 12 gam hn hp hai kim loi Fe, Cu tác dng va đ vi dung dch HNO
3
63%. Sau phn ng thu
đc dung dch A và 11,2 lít khí NO
2
duy nht (đktc). Tính nng đ % các cht có trong dung dch A.
A. 36,66% và 28,48%. B. 27,19% và 21,12%.
C. 27,19% và 72,81%. D. 78,88% và 21,12%.
Hng dn gii
Fe + 6HNO
3
 Fe(NO
3
)
3
+ 3NO
2
+ 3H
2
O
Cu + 4HNO
3
 Cu(NO
3

22
d muèi h k.lo¹i

t n
Fe
= x mol, n
Cu
= y mol ta có:

56x 64y 12
3x 2y 0,5






x 0,1
y 0,1







33
Fe(NO )
0,1 242 100
%m 27,19%

3
+ 2HCl  2MCl
2
+ CO
2
+ H
2
O

2
CO
4,88
n 0,2
22,4

mol
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
5
 Tng n
HCl
= 0,4 mol và
2
HO
n 0,2 mol.

Áp dng đnh lut bo toàn khi lng ta có:
23,8 + 0,436,5 = m
mui
+ 0,244 + 0,218

o
o
o
2
t
32
t
3 2 2 2
t
2 2 2 2
22
(A) (A)
hB
3
KClO KCl O (1)
2
Ca(ClO ) CaCl 3O (2)
83,68 gam A Ca(ClO ) CaCl 2O (3)
CaCl CaCl
KCl KCl

 


 



 


Hn hp B
2 2 3
3
(B) (B)
CaCl K CO CaCO 2KCl (4)
0,18 0,18 0,36 mol
KCl KCl


  





hn hp D

( B) 2
KCl B CaCl (B)
m m m
58,72 0,18 111 38,74 gam

   


( D)
KCl KCl (B) KCl (pt 4)
m m m
38,74 0,36 74,5 65,56 gam




(áp án D)
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
6
Ví d 6: t cháy hoàn toàn 1,88 gam cht hu c A (cha C, H, O) cn 1,904 lít O
2
(đktc) thu đc CO
2
và hi
nc theo t l th tích 4:3. Hãy xác đnh công thc phân t ca A. Bit t khi ca A so vi không khí nh
hn 7.
A. C
8
H
12
O
5
.

B. C
4
H
8
O
2
.

C. C

n
C
= 4a = 0,08 mol
n
H
= 3a2 = 0,12 mol
n
O
= 4a2 + 3a  0,0852 = 0,05 mol
 n
C
: n
H
: n
o
= 0,08 : 0,12 : 0,05 = 8 : 12 : 5
Vy công thc ca cht hu c A là C
8
H
12
O
5
có M
A
< 203. (áp án A)
Ví d 7: Cho 0,1 mol este to bi 2 ln axit và ru mt ln ru tác dng hoàn toàn vi NaOH thu đc 6,4 gam
ru và mt lng mi có khi lng nhiu hn lng este là 13,56% (so vi lng este). Xác đnh công
thc cu to ca este.
A. CH
3

M 32
0,2


 Ru CH
3
OH.
Áp dng đnh lut bo toàn khi lng ta có:
m
este
+ m
NaOH
= m
mui
+ m
ru

 m
mui
 m
este
= 0,240  64 = 1,6 gam.
mà m
mui
 m
este
=
13,56
100
m

2
H
5
COOCH
3
và

CH
3
COOC
2
H
5
.
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
7
C. HCOOC
3
H
7
và C
2
H
5
COOCH
3
.
D. C B, C đu đúng.
Hng dn gii



R OH
5,56
M 42,77
0,13



R 25,77




RCOOR
11,44
M 88
0,13



 CTPT ca este là C
4
H
8
O
2

Vy công thc cu to 2 este đng phân là:
HCOOC

2
d (Ni, t
o
) thì thu đc hn hp A. em đt cháy hoàn toàn thì th tích khí CO
2

(đktc) thu đc là
A. 1,434 lít. B. 1,443 lít. C. 1,344 lít. D. 0,672 lít.
Hng dn gii
Phn 1: Vì anđehit no đn chc nên
22
CO H O
nn
= 0,06 mol.

2
CO C
n n 0,06
(phÇn 2) (phÇn2)

mol.
Theo bo toàn nguyên t và bo toàn khi lng ta có:

C C (A)
n n 0,06
(phÇn 2)

mol.

2

Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
8
CO
2
+ Ba(OH)
2 d
 BaCO
3 
+ H
2
O

23
CO BaCO
n n 0,046 mol

và
2
CO( ) CO
n n 0,046 mol
p.


Áp dng đnh lut bo toàn khi lng ta có:
m
A
+ m
CO
= m





 %m
FeO
=
0,01 72 101
13,04%
5,52



 %Fe
2
O
3
= 86,96%. (áp án A)

MT S BÀI TP VN DNG GII THEO PHNG PHÁP S DNG NH LUT BO
TOÀN KHI LNG
01. Hòa tan 9,14 gam hp kim Cu, Mg, Al bng mt lng va đ dung dch HCl thu đc 7,84 lít khí X (đktc) và
2,54 gam cht rn Y và dung dch Z. Lc b cht rn Y, cô cn cn thn dung dch Z thu đc lng mui khan
là
A. 31,45 gam. B. 33,99 gam. C. 19,025 gam. D. 56,3 gam.
02. Cho 15 gam hn hp 3 amin đn chc, bc mt tác dng va đ vi dung dch HCl 1,2 M thì thu đc 18,504 gam
mui. Th tích dung dch HCl phi dùng là
A. 0,8 lít. B. 0,08 lít. C. 0,4 lít. D. 0,04 lít.
03. Trn 8,1 gam bt Al vi 48 gam bt Fe
2

2
và cho toàn b lng SO
2
vào 2 lít dung dch Ba(OH)
2
0,125M. Khi lng
mui to thành là
A. 57,40 gam. B. 56,35 gam. C. 59,17 gam. D.58,35 gam.
08. Hòa tan 33,75 gam mt kim loi M trong dung dch HNO
3
loãng, d thu đc 16,8 lít khí X (đktc) gm hai khí
không màu hóa nâu trong không khí có t khi hi so vi hiđro bng 17,8.
a) Kim loi đó là
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
9
A. Cu. B. Zn. C. Fe. D. Al.
b) Nu dùng dung dch HNO
3
2M và ly d 25% thì th tích dung dch cn ly là
A. 3,15 lít. B. 3,00 lít. C. 3,35 lít. D. 3,45 lít.
09. Hoà tan hoàn toàn 15,9 gam hn hp gm 3 kim loi Al, Mg và Cu bng dung dch HNO
3
thu đc 6,72 lít khí
NO và dung dch X. em cô cn dung dch X thu đc bao nhiêu gam mui khan?
A. 77,1 gam. B. 71,7 gam. C. 17,7 gam. D. 53,1 gam.
10. Hòa tan hoàn toàn 2,81 gam hn hp gm Fe
2
O
3

2
O
3
cn 0,05 mol H
2
. Mt khác hòa tan hoàn
toàn 3,04 gam hn hp X trong dung dch H
2
SO
4
đc thu đc th tích khí SO
2
(sn phm kh duy nht) 
điu kin tiêu chun là
A. 448 ml. B. 224 ml. C. 336 ml. D. 112 ml.
Hng dn gii
Thc cht phn ng kh các oxit trên là
H
2
+ O  H
2
O
0,05  0,05 mol
t s mol hn hp X gm FeO, Fe
3
O
4
, Fe
2
O

2
O
x  x/2
2Fe
3
O
4
+ 10H
2
SO
4
 3Fe
2
(SO
4
)
3
+ SO
2
+ 10H
2
O
y  y/2
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
10
 tng:
SO2
x y 0,2
n 0,01 mol

2
+ O  H
2
O.
Khi lng hn hp khí to thành nng hn hn hp khí ban đu chính là khi lng ca nguyên t Oxi trong
các oxit tham gia phn ng. Do vy:
m
O
= 0,32 gam.

O
0,32
n 0,02 mol
16



 
2
CO H
n n 0,02 mol
.
Áp dng đnh lut bo toàn khi lng ta có:
m
oxit
= m
cht rn
+ 0,32
 16,8 = m + 0,32
 m = 16,48 gam.

n 0,1 mol
22,4



Thc cht phn ng kh các oxit là:
CO + O  CO
2

H
2
+ O  H
2
O.
Vy:
2
O CO H
n n n 0,1 mol  
.
 m
O
= 1,6 gam.
Khi lng cht rn còn li trong ng s là: 24  1,6 = 22,4 gam. (áp án A)
Ví d 4: Cho m gam mt ancol (ru) no, đn chc X qua bình đng CuO (d), nung nóng. Sau khi phn ng hoàn
toàn, khi lng cht rn trong bình gim 0,32 gam. Hn hp hi thu đc có t khi đi vi hiđro là 15,5.
Giá tr ca m là
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
11
A. 0,92 gam. B. 0,32 gam. C. 0,64 gam. D. 0,46 gam.

 Hn hp hi gm:
n 2n 1
2
C H CHO :0,02 mol
H O :0,02 mol.





Vy hn hp hi có tng s mol là 0,04 mol.
Có
M
= 31
 m
hh hi
= 31  0,04 = 1,24 gam.
m
ancol
+ 0,32 = m
hh hi

m
ancol
= 1,24  0,32 = 0,92 gam. (áp án A)
Chú ý: Vi ru bc (I) hoc ru bc (II) đu tha mãn đu bài.
Ví d 5: t cháy hoàn toàn 4,04 gam mt hn hp bt kim loi gm Al, Fe, Cu trong không khí thu đc 5,96 gam
hn hp 3 oxit. Hòa tan ht hn hp 3 oxit bng dung dch HCl 2M. Tính th tích dung dch HCl cn dùng.
A. 0,5 lít. B. 0,7 lít. C. 0,12 lít. D. 1 lít.
Hng dn gii


lít. (áp án C)
Ví d 6: t cháy hoàn toàn 0,1 mol mt axit cacbonxylic đn chc cn va đ V lít O
2
( đktc), thu đc 0,3 mol
CO
2
và 0,2 mol H
2
O. Giá tr ca V là
A. 8,96 lít. B. 11,2 lít. C. 6,72 lít. D. 4,48 lít.
Hng dn gii
Axit cacbonxylic đn chc có 2 nguyên t Oxi nên có th đt là RO
2
. Vy:
2 2 2 2
O (RO ) O (CO ) O (CO ) O (H O)
n n n n

0,12 + n
O (p.)
= 0,32 + 0,21
 n
O (p.)
= 0,6 mol

2
O
n 0,3 mol


x
O
y
+ yCO  xFe + yCO
2

Khí thu đc có
M 40
 gm 2 khí CO
2
và CO d

2
CO
CO
n
3
n1


2
CO
%V 75%
.
Mt khác:
2
CO ( ) CO

CO
n x 0,1 2
n y 0,15 3
  
 Fe
2
O
3
. (áp án B)
Ví d 8: Cho hn hp A gm Al, Zn, Mg. em oxi hoá hoàn toàn 28,6 gam A bng oxi d thu đc 44,6 gam hn
hp oxit B. Hoà tan ht B trong dung dch HCl thu đc dung dch D. Cô cn dung dch D đc hn hp
mui khan là
A. 99,6 gam. B. 49,8 gam.
C. 74,7 gam. D. 100,8 gam.
Hng dn gii
Gi M là kim loi đi din cho ba kim loi trên vi hoá tr là n.
M +
n
2
O
2
 M
2
O
n
(1)
M
2
O
n

= m
hhkl
+
Cl
m

= 28,6 + 235,5 = 99,6 gam. (áp án A)
Ví d 9: Cho mt lung khí CO đi qua ng đng 0,01 mol FeO và 0,03 mol Fe
2
O
3
(hn hp A) đt nóng. Sau khi
kt thúc thí nghim thu đc 4,784 gam cht rn B gm 4 cht. Hoà tan cht rn B bng dung dch HCl d
2
CO
CO
n 44 12
40
n 28 4
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
13
thy thoát ra 0,6272 lít H
2
( đktc). Tính s mol oxit st t trong hn hp B. Bit rng trong B s mol oxit
st t bng 1/3 tng s mol st (II) oxit và st (III) oxit.
A. 0,006. B. 0,008. C. 0,01. D. 0,012.
Hng dn gii
Hn hp A
23

1
n n n
3


 
1
d b c
3

(2)
Tng m
B
là: (56.a + 160.b + 72.c + 232.d) = 4,78 gam. (3)
S mol nguyên t Fe trong hn hp A bng s mol nguyên t Fe trong hn hp B. Ta có:
n
Fe (A)
= 0,01 + 0,032 = 0,07 mol
n
Fe (B)
= a + 2b + c + 3d
 a + 2b + c + 3d = 0,07 (4)
T (1, 2, 3, 4)  b = 0,006 mol
c = 0,012 mol
d = 0,006 mol. (áp án A)
Ví d 10: Kh hoàn toàn 24 gam hn hp CuO và Fe
x
O
y
bng H

m 0,4 18 7,2  
gam. (áp án C)
Ví d 11: Kh ht m gam Fe
3
O
4
bng CO thu đc hn hp A gm FeO và Fe. A tan va đ trong 0,3 lít dung dch
H
2
SO
4
1M cho ra 4,48 lít khí (đktc). Tính m?
A. 23,2 gam. B. 46,4 gam. C. 11,2 gam. D. 16,04 gam.
Hng dn gii
Fe
3
O
4
 (FeO, Fe)  3Fe
2+

n mol

 
2
4
4
Fe trongFeSO
SO
n n 0,3

2
và 0,72 gam H
2
O. Hai ru đó là
A. CH
3
OH và C
2
H
5
OH. B. C
2
H
5
OH và C
3
H
7
OH.
C. C
2
H
5
OH và C
4
H
9
OH. D. CH
3
OH và C


= 4 : 8 : 1.
 Công thc phân t ca mt trong ba ete là C
4
H
8
O.
Công thc cu to là CH
3
OCH
2
CH=CH
2
.
Vy hai ancol đó là CH
3
OH và CH
2
=CHCH
2
OH. (áp án D)

MT S BÀI TP VN DNG GII THEO PHNG PHÁP BO TOÀN MOL NGUYểN T
01. Hòa tan hoàn toàn hn hp X gm 0,4 mol FeO và 0,1mol Fe
2
O
3
vào dung dch HNO
3
loãng, d thu đc dung

04. t cháy hn hp hiđrocacbon X thu đc 2,24 lít CO
2
(đktc) và 2,7 gam H
2
O. Th tích O
2
đã tham gia phn
ng cháy (đktc) là
A. 5,6 lít. B. 2,8 lít. C. 4,48 lít. D. 3,92 lít.
05. Hoà tan hoàn toàn a gam hn hp X gm Fe và Fe
2
O
3
trong dung dch HCl thu đc 2,24 lít khí H
2
 đktc và
dung dch B. Cho dung dch B tác dng dung dch NaOH d, lc ly kt ta, nung trong không khí đn khi
lng không đi thu đc 24 gam cht rn. Giá tr ca a là
A. 13,6 gam. B. 17,6 gam. C. 21,6 gam. D. 29,6 gam.
06. Hn hp X gm Mg và Al
2
O
3
. Cho 3 gam X tác dng vi dung dch HCl d gii phóng V lít khí (đktc). Dung
dch thu đc cho tác dng vi dung dch NH
3
d, lc và nung kt ta đc 4,12 gam bt oxit. V có giá tr là:
A. 1,12 lít. B. 1,344 lít. C. 1,568 lít. D. 2,016 lít.
07. Hn hp A gm Mg, Al, Fe, Zn. Cho 2 gam A tác dng vi dung dch HCl d gii phóng 0,1 gam khí. Cho 2
gam A tác dng vi khí clo d thu đc 5,763 gam hn hp mui. Phn trm khi lng ca Fe trong A là

H
8
thì thu đc 12,98 gam CO
2
và 5,76 gam H
2
O.
Vy m có giá tr là
A. 1,48 gam. B. 8,14 gam. C. 4,18 gam. D. 16,04 gam.
áp án các bƠi tp vn dng:
1. D
2. C
3. C
4. D
5. C
6. C
7. B
8. A
9. C
10. C

Phng pháp 3
BO TOÀN MOL ELECTRON
Trc ht cn nhn mnh đây không phi là phng pháp cân bng phn ng oxi hóa - kh, mc dù phng


Fe
2
O
3
(2)
3Fe + 2O
2

o
t

Fe
3
O
4
(3)
Các phn ng hòa tan có th có:
3FeO + 10HNO
3
 3Fe(NO
3
)
3
+ NO

+ 5H
2
O (4)
Fe

+3
, còn N
+5
b kh thành N
+2
, O
2
0
b kh thành 2O
2
nên
phng trình bo toàn electron là:

0,728
3n 0,009 4 3 0,039
56
    
mol.
trong đó,
n
là s mol NO thoát ra. Ta d dàng rút ra
n = 0,001 mol;
V
NO
= 0,00122,4 = 0,0224 lít = 22,4 ml. (áp án B)
2. Các phn ng có th có:
2Al + 3FeO
o
t


(9)
Fe + 2HCl  FeCl
2
+ H
2

(10)
2Al + 6HCl  2AlCl
3
+ 3H
2

(11)
Xét các phn ng (1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11) ta thy Fe
0
cui cùng thành Fe
+2
, Al
0
thành Al
+3
, O
2
0
thành 2O
2
và
2H
+
thành H

H
V 0,295 22,4 6,608  
lít. (áp án A)
Nhn xét: Trong bài toán trên các bn không cn phi bn khon là to thành hai oxit st (hn hp A) gm
nhng oxit nào và cng không cn phi cân bng 11 phng trình nh trên mà ch cn quan tâm ti trng thái đu và
trng thái cui ca các cht oxi hóa và cht kh ri áp dng lut bo toàn electron đ tính lc bt đc các giai
đon trung gian ta s tính nhm nhanh đc bài toán.
Ví d 2: Trn 0,81 gam bt nhôm vi bt Fe
2
O
3
và CuO ri đt nóng đ tin hành phn ng nhit nhôm thu đc
hn hp A. Hoà tan hoàn toàn A trong dung dch HNO
3
đun nóng thu đc V lít khí NO (sn phm kh
duy nht)  đktc. Giá tr ca V là
A. 0,224 lít. B. 0,672 lít. C. 2,24 lít. D. 6,72 lít.
Hng dn gii
Tóm tt theo s đ:
o
23
t
NO
Fe O
0,81 gam Al V ?
CuO
3
hßa tan ho¯n to¯n
dung dÞch HNO
hçn hîp A

0
to thành Al
+3
, nguyên t Fe và Cu đc bo toàn hóa tr.
Có bn s thc mc lng khí NO còn đc to bi kim loi Fe và Cu trong hn hp A. Thc cht lng Al
phn ng đã bù li lng Fe và Cu to thành.
Ví d 3: Cho 8,3 gam hn hp X gm Al, Fe (n
Al
= n
Fe
) vào 100 ml dung dch Y gm Cu(NO
3
)
2
và AgNO
3
. Sau khi
phn ng kt thúc thu đc cht rn A gm 3 kim loi. Hòa tan hoàn toàn cht rn A vào dung dch HCl d
thy có 1,12 lít khí thoát ra (đktc) và còn li 28 gam cht rn không tan B. Nng đ C
M
ca Cu(NO
3
)
2
và
ca AgNO
3
ln lt là
A. 2M và 1M. B. 1M và 2M.
C. 0,2M và 0,1M. D. kt qu khác.

Ta có: n
Al
= n
Fe
=
8,3
0,1 mol.
83


t
3
AgNO
n x mol
và
32
Cu(NO )
n y mol

 X + Y  Cht rn A gm 3 kim loi.
 Al ht, Fe cha phn ng hoc còn d. Hn hp hai mui ht.
Quá trình oxi hóa:
Al  Al
3+
+ 3e Fe  Fe
2+
+ 2e
0,1 0,3 0,1 0,2
 Tng s mol e nhng bng 0,5 mol.
Quá trình kh:

0,1
C
0,1

= 1M. (áp án B)
Ví d 4: Hòa tan 15 gam hn hp X gm hai kim loi Mg và Al vào dung dch Y gm HNO
3
và H
2
SO
4
đc thu
đc 0,1 mol mi khí SO
2
, NO, NO
2
, N
2
O. Phn trm khi lng ca Al và Mg trong X ln lt là
A. 63% và 37%. B. 36% và 64%.
C. 50% và 50%. D. 46% và 54%.
Hng dn gii
t n
Mg
= x mol ; n
Al
= y mol. Ta có:
24x + 27y = 15. (1)
Quá trình oxi hóa:
Mg  Mg

Theo đnh lut bo toàn electron:
2x + 3y = 1,4 (2)
Gii h (1), (2) ta đc: x = 0,4 mol ; y = 0,2 mol.

27 0,2
%Al 100% 36%.
15

  

%Mg = 100%  36% = 64%. (áp án B)
Ví d 5: Trn 60 gam bt Fe vi 30 gam bt lu hunh ri đun nóng (không có không khí) thu đc cht rn A.
Hoà tan A bng dung dch axit HCl d đc dung dch B và khí C. t cháy C cn V lít O
2
(đktc). Bit các
phn ng xy ra hoàn toàn. V có giá tr là
A. 11,2 lít. B. 21 lít. C. 33 lít. D. 49 lít.
Hng dn gii
Vì
Fe S
30
nn
32

nên Fe d và S ht.
Khí C là hn hp H
2
S và H
2
. t C thu đc SO


30
4
32

mol
Thu e: Gi s mol O
2
là x mol.
O
2
+ 4e  2O
-2

x mol  4x
Ta có:
60 30
4x 2 4
56 32
   
gii ra x = 1,4732 mol.

2
O
V 22,4 1,4732 33  
lít. (áp án C)
Ví d 6: Hn hp A gm 2 kim loi R
1
, R
2

N

(NO). S mol
e do R
1
và R
2
nhng ra là

5
N

+ 3e 
2
N


0,15
05,0
4,22
12,1


TN2: R
1
và R
2
trc tip nhng e cho
5
N

Cách 1: t x, y, z ln lt là s mol Cu, Mg, Al.
Nhng e: Cu =
2
Cu

+ 2e Mg =
2
Mg

+ 2e Al =
3
Al

+ 3e
x  x  2x y  y  2y z  z  3z
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
20
Thu e:
5
N

+ 3e =
2
N

(NO)
5
N


n 2 0,04 4 0,01 0,12    
mol

2
HO
n 0,06
mol
Áp dng đnh lut bo toàn khi lng:

3 2 2
KL HNO muèi NO NO H O
m m m m m m    

1,35 + 0,1263 = m
mui
+ 0,0130 + 0,0446 + 0,0618
 m
mui
= 5,69 gam.
Ví d 8: (Câu 19 - Mã đ 182 - Khi A - TSH - 2007)
Hòa tan hoàn toàn 12 gam hn hp Fe, Cu (t l mol 1:1) bng axit HNO
3
, thu đc V lít ( đktc) hn hp
khí X (gm NO và NO
2
) và dung dch Y (ch cha hai mui và axit d). T khi ca X đi vi H
2
bng 19.
Giá tr ca V là
A. 2,24 lít. B. 4,48 lít. C. 5,60 lít. D. 3,36 lít.

V
hh khí (đktc)
= 0,125222,4 = 5,6 lít. (áp án C)
Ví d 9: Nung m gam bt st trong oxi, thu đc 3 gam hn hp cht rn X. Hòa tan ht hn hp X trong dung dch
HNO
3
(d), thoát ra 0,56 lít ( đktc) NO (là sn phm kh duy nht). Giá tr ca m là
A. 2,52 gam. B. 2,22 gam. C. 2,62 gam. D. 2,32 gam.
Hng dn gii
m gam Fe + O
2
 3 gam hn hp cht rn X
3
HNO d

0,56 lít NO.
Thc cht các quá trình oxi hóa - kh trên là:
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
21
Cho e: Fe  Fe
3+
+ 3e

m
56

3m
56
mol e

2
SO
4
loãng to ra 3,36 lít khí H
2
.
- Phn 2: Tác dng hoàn toàn vi dung dch HNO
3
thu đc V lít khí NO (sn phm kh duy nht).
Bit các th tích khí đo  điu kin tiêu chun. Giá tr ca V là
A. 2,24 lít. B. 3,36 lít. C. 4,48 lít. D. 6,72 lít.
Hng dn gii
t hai kim loi A, B là M.
- Phn 1: M + nH
+
 M
n+
+
2
n
H
2
(1)
- Phn 2: 3M + 4nH
+
+ nNO
3

 3M
n+

2
và NO có V
X
= 8,96 lít
(đktc) và t khi đi vi O
2
bng 1,3125. Xác đnh %NO và %NO
2
theo th tích trong hn hp X và khi
lng m ca Fe đã dùng?
A. 25% và 75%; 1,12 gam. B. 25% và 75%; 11,2 gam.
C. 35% và 65%; 11,2 gam. D. 45% và 55%; 1,12 gam.
Hng dn gii
Ta có: n
X
= 0,4 mol; M
X
= 42.
S đ đng chéo:

2
2
NO NO
NO NO
n : n 12 : 4 3
n n 0,4 mol


NO
%V 25%
%V 75%






và Fe  3e  Fe
3+
N
+5
+ 3e  N
+2
N
+5
+ 1e  N
+4
3x  x 0,3  0,1 0,3  0,3
Theo đnh lut bo toàn electron:
3x = 0,6 mol  x = 0,2 mol
 m
Fe
= 0,256 = 11,2 gam. (áp áp B).
Ví d 12: Cho 3 kim loi Al, Fe, Cu vào 2 lít dung dch HNO
3
phn ng va đ thu đc 1,792 lít khí X (đktc) gm
N
2

  

và NO
3

+ 10e  N
2
NO
3

+ 1e  NO
2

0,08  0,4  0,04 mol 0,04  0,04  0,04 mol
M  M
n+
+ n.e
0,04 mol

3
HNO (bÞ khö)
n 0,12 mol.

Nhn đnh mi: Kim loi nhng bao nhiêu electron thì cng nhn by nhiêu gc NO
3

đ to mui.

3
HNO ( ) ( ) ( )

, H
2
O và sn phm kh X. X là
A. SO
2
B. S C. H
2
S D. SO
2
, H
2
S
Hng dn gii
Dung dch H
2
SO
4
đm đc va là cht oxi hóa va là môi trng.
Gi a là s oxi hóa ca S trong X.
Mg  Mg
2+
+ 2e S
+6
+ (6-a)e  S
a
0,4 mol 0,8 mol 0,1 mol 0,1(6-a) mol
Tng s mol H
2
SO
4

O
4
. Cho hn hp A phn ng ht vi dung dch H
2
SO
4
đm đc, nóng
thu đc 6,72 lít khí SO
2
(đktc). Khi lng a gam là:
 A. 56 gam. B. 11,2 gam. C. 22,4 gam. D. 25,3 gam.
Hng dn gii
S mol Fe ban đu trong a gam:
Fe
a
n
56

mol.
S mol O
2
tham gia phn ng:
2
O
75,2 a
n
32


mol.

O (3)
T (2), (3) 
cho 2 2
e O SO
n 4n 2n75,2 a 3a
4 2 0,3
32 56

    

 a = 56 gam. (áp án A)
Ví d 15: Cho 1,35 gam hn hp A gm Cu, Mg, Al tác dng vi HNO
3
d đc 1,12 lít NO và NO
2
(đktc) có khi
lng mol trung bình là 42,8. Tng khi lng mui nitrat sinh ra là:
A. 9,65 gam B. 7,28 gam C. 4,24 gam D. 5,69 gam
Hng dn gii
Da vào s đ đng chéo tính đc s mol NO và NO
2
ln lt là 0,01 và 0,04 mol. Ta có các bán phn ng:
NO
3

+ 4H
+

Mg(NO )
m
+
33
Al(NO )
m

= 1,35 + 62(2x + 2y + 3z)
= 1,35 + 62  0,07 = 5,69 gam.

MT S BÀI TP VN DNG GIAI THEO PHNG PHÁP BO TOÀM MOL ELECTRON
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
24
01. Hoà tan hoàn toàn m gam Al vào dung dch HNO
3
rt loãng thì thu đc hn hp gm 0,015 mol khí N
2
O và
0,01mol khí NO (phn ng không to NH
4
NO
3
). Giá tr ca m là
A. 13,5 gam. B. 1,35 gam. C. 0,81 gam. D. 8,1 gam.
02. Cho mt lung CO đi qua ng s đng 0,04 mol hn hp A gm FeO và Fe
2
O
3
đt nóng. Sau khi kt thúc thí

. Tính
tng khi lng mui nitrat sinh ra (khí  đktc).
A. 9,41 gam. B. 10,08 gam. C. 5,07 gam. D. 8,15 gam.
06. Hòa tan ht 4,43 gam hn hp Al và Mg trong HNO
3
loãng thu đc dung dch A và 1,568 lít (đktc) hn hp hai
khí (đu không màu) có khi lng 2,59 gam trong đó có mt khí b hóa thành màu nâu trong không khí. Tính s
mol HNO
3
đã phn ng.
A. 0,51 mol. B. A. 0,45 mol. C. 0,55 mol. D. 0,49 mol.
07. Hòa tan hoàn toàn m gam hn hp gm ba kim loi bng dung dch HNO
3
thu đc 1,12 lít hn hp khí D (đktc)
gm NO
2
và NO. T khi hi ca D so vi hiđro bng 18,2. Tính th tích ti thiu dung dch HNO
3
37,8% (d =
1,242g/ml) cn dùng.
A. 20,18 ml. B. 11,12 ml. C. 21,47 ml. D. 36,7 ml.
08. Hòa tan 6,25 gam hn hp Zn và Al vào 275 ml dung dch HNO
3
thu đc dung dch A, cht rn B gm các kim
loi cha tan ht cân nng 2,516 gam và 1,12 lít hn hp khí D ( đktc) gm NO và NO
2
. T khi ca hn hp D so
vi H
2
là 16,75. Tính nng đ mol/l ca HNO

ml dung dch HNO
3
khi đun nóng nh, thu đc dung dch B và 3,136 lít (đktc) hn hp khí C gm NO
2
và NO có t
khi so vi hiđro là 20,143. Tính a.
A. 74,88 gam. B. 52,35 gam. C. 61,79 gam. D. 72,35 gam.
áp án các bƠi tp vn dng
1. B
2. B
3. A
4. B
5. C
6. D
7. C
8. A
9. D
10. A
Nguoithay.vn
Nguoithay.vn
25
Phng pháp 4
S DNG PHNG TRÌNH ION - ELETRON
 làm tt các bài toán bng phng pháp ion điu đu tiên các bn phi nm chc phng trình phn ng di
dng các phân t t đó suy ra các phng trình ion, đôi khi có mt s bài tp không th gii theo các phng trình
phân t đc mà phi gii da theo phng trình ion. Vic gii bài toán hóa hc bng phng pháp ion giúp chúng
ta hiu k hn v bn cht ca các phng trình hóa hc. T mt phng trình ion có th đúng vi rt nhiu phng
trình phân t. Ví d phn ng gia hn hp dung dch axit vi dung dch baz đu có chung mt phng trình ion là
H
+

3
O
4
, FeO) vi s mol mi cht là 0,1 mol, hòa tan ht vào dung dch Y gm
(HCl và H
2
SO
4
loãng) d thu đc dung dch Z. Nh t t dung dch Cu(NO
3
)
2
1M vào dung dch Z cho
ti khi ngng thoát khí NO. Th tích dung dch Cu(NO
3
)
2
cn dùng và th tích khí thoát ra  đktc thuc
phng án nào?
A. 25 ml; 1,12 lít. B. 0,5 lít; 22,4 lít.
C. 50 ml; 2,24 lít. D. 50 ml; 1,12 lít.
Hng dn gii
Quy hn hp 0,1 mol Fe
2
O
3
và 0,1 mol FeO thành 0,1 mol Fe
3
O
4

2+
: 0,3 mol; Fe
3+
: 0,4 mol) + Cu(NO
3
)
2
:
3Fe
2+
+ NO
3

+ 4H
+
 3Fe
3+
+ NO

+ 2H
2
O
0,3 0,1 0,1 mol
 V
NO
= 0,122,4 = 2,24 lít.

32
3
Cu(NO )

mol ;
24
H SO
n 0,06
mol