Khảo sát mối quan hệ giữa quan niệm và thói
quen học tập ở đại học với kết quả học tập của
sinh viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên,
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Thùy Trang Viện Đảm bảo Chất lượng Giáo dục
Luận văn ThS. ngành: Đo lường và đánh giá trong giáo dục
(Chuyên ngành đào tạo thí điểm)
Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Hảo
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Khảo sát mối tương quan giữa quan niệm và thói quen học tập với kết quả
học tập ở bậc đại học của sinh viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Tìm hiểu
mức độ ảnh hưởng của yếu tố quan niệm và thói quen học tập đến kết quả học tập
của sinh viên.

Keywords. Giáo dục đại học; Chất lượng giáo dục; Đánh giá; Sinh viên

Content
1. Lý do chọn đề tài
Thực trạng giáo dục phổ thông ở Việt Nam hiện nay đang được xem là một vấn đề
làm đau đầu các nhà làm giáo dục. Giáo dục phổ thông là nơi cung cấp các kiến thức, xây
dựng nền tảng học thuật cho học sinh (HS) sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông chuẩn bị
bước vào đại học. Nhưng thực chất của phương pháp dạy học (PPDH) ở giáo dục phổ thông
những năm vừa qua chủ yếu vẫn xoay quanh việc “thầy giảng trò ghi” thậm chí ở một số môn
do thúc bách của quỹ thời gian mà phải giảng hết một dung lượng kiến thức lớn dẫn đến việc

chương trình và sách giáo khoa, cố gắng làm cho mọi HS hiểu và nhớ những điều giáo viên
giảng vô tình hình thành cho chính HS của mình quan niệm rằng học chỉ là để nhớ, để biết và
để thi đậu. Cách dạy này sinh ra cách học tập thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ, cho
nên đã hạn chế chất lượng, hiệu quả dạy và học. Trong quá trình dạy học, người học vừa là
đối tượng của hoạt động dạy, lại vừa là chủ thể của hoạt động học. Thông qua hoạt động học,
dưới sự chỉ đạo của thầy, người học phải tích cực chủ động cải biến chính mình về kiến thức,
kỹ năng, thái độ, hoàn thiện nhân cách, không ai làm thay cho mình được.
Thực trạng dạy học ở phổ thông hiện nay đang rơi vào một tình trạng đáng báo động
như nhà giáo ưu tú Hàn Liên Hải nhận xét "Giáo dục phổ thông vẫn đang tiếp tục trong tình
trạng khủng hoảng" [16] và chắc chắn rằng điều này sẽ có ảnh hưởng ít nhiều đến sinh viên
(SV) khi vào đại học. Rõ ràng, bậc đại học và bậc phổ thông không những khác nhau mà còn
khác rất nhiều cả về cách dạy lẫn cách học, đặc biệt ý thức và phương pháp học tập của SV
như thế nào, đó là điều quan trọng, Nói cách khác, liệu quan niệm và thói quen học tập của
SV đã có từ bậc học phổ thông có thích hợp khi lên đại học hay không? Chúng có ảnh hưởng
gì đến kết quả học của SV hay không? Theo chiều hướng tích cực hay tiêu cực? …
Thực tế, tác động của quan niệm và thói quen học tập đến kết quả học tập của người
học như thế nào còn tùy vào quan niệm và thói quen học tập của chính họ. Theo cách dạy
truyền thống, “Học” được quan niệm là quá trình tiếp thu và lĩnh hội, qua đó hình thành kiến
thức, kĩ năng, tư tưởng, tình cảm và bằng cách truyền thụ kiến thức một chiều sẽ dẫn đến việc
học để đối phó với thi cử, sau khi thi xong những điều đã học thường bị bỏ quên hoặc ít dùng
đến. Ngược lại, PPDH mới, tích cực quan niệm “Học” là quá trình kiến tạo; HS tìm tòi, khám
phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lý thông tin,… tự hình thành hiểu biết, năng lực và
phẩm chất nhằm chú trọng hình thành các năng lực (sáng tạo, hợp tác,…) dạy phương pháp
và kĩ thuật lao động khoa học, dạy cách học, học để đáp ứng những yêu cầu của cuộc sống
hiện tại và tương lai. Người học có quan niệm học đúng đắn và có được các thói quen học tập
tốt thì sẽ có tác động tích cực đến kết quả học tập của chính họ và ngược lại. Việc hình thành
quan niệm và thói quen học tập cho HS cần được quan tâm ngay từ bậc học phổ thông bởi
“thói quen khó bỏ”, việc tạo cho HS có thói quen học tập không tốt sẽ có ảnh hưởng tiêu cực
đến kết quả học hiện tại và sau này là điều không tránh khỏi.
Liên hệ thực tiễn, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHKHTN), Đại học Quốc gia

4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
4.1. Câu hỏi nghiên cứu
1. SV hiện nay có những quan niệm và thói quen học tập gì? Những quan niệm và thói
quen này thay đổi như thế nào theo thời gian học tập ở trường đại học?
2. Quan niệm và thói quen học tập của SV ảnh hưởng như thế nào đến kết quả học tập ở
bậc đại học?
4.2. Giả thuyết nghiên cứu
Giả thuyết H
1
: SV vẫn còn giữ những quan niệm và thói quen học tập ở phổ thông
với mức độ giảm dần theo thời gian.
Giả thuyết H
2
: Có mối tương quan đáng kể giữa quan niệm và thói quen học tập với
kết quả học tập của SV.
5. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
o Khách thể nghiên cứu: SV hệ Đại học chính quy của Trường ĐHKHTN.
o Đối tượng nghiên cứu: Quan niệm và thói quen học tập của SV ở bậc đại học.
6. Quy trình chọn mẫu
Chọn mẫu SV từ 5 khoa: Toán – Tin học, CNTT, Sinh học, Hóa học và Môi trường.
Phương pháp chọn ngẫu nhiên theo cụm và phân tầng.
6.1. Chọn mẫu khảo sát bằng cách phát bảng hỏi
Ở mỗi khoa, mỗi khóa học được chọn 40 SV (gồm 20 SV nam và 20 SV nữ) ứng với
các SV từ năm thứ nhất đến năm thứ tư (khóa 2006, 2007, 2008 và 2009). Tổng cộng, chọn
mỗi khoa 160 SV để phát bảng hỏi và có tất cả 800 SV tham dự điều tra khảo sát.
6.2. Chọn mẫu khảo sát bằng cách phỏng vấn sâu (PVS)
Mỗi khoa được chọn 2 SV, do đó sẽ có tất cả 10 SV tham gia phỏng vấn sâu (gồm các
SV có giới tính, học lực và nơi thường trú khác nhau).
6.3. Mô tả mẫu
Mẫu chọn gồm 800 SV tham gia điều tra bằng cách phát bảng hỏi, hình thức chọn

SPSS, NXB. Thống kê.
13. Trường ĐHKHTN – ĐHQG TP. HCM, Quy chế học chế tín chỉ.
14. Nguyễn Như Ý (1999), Đại từ điển Tiếng Việt, NXB Văn hóa thông tin.

B. Các tài liệu tham khảo trên Internet
15. Phan Thiều Xuân Giang, Mô hình hành vi, trích từ www.tamlyhocthankinh.com/tam-
benh-ly/cac-hoc /mo-hinh-hanh-vi.
16. Hàn Liên Hải (2006), Giáo dục phổ thông – Những tồn tại lưu niên, trích từ
www.chungta.com/ Pho-Thong/Giao_duc_pho_thong-ton_tai_luu_nien/.
17. Lê Văn Hảo (2008), Bảy nguyên tắc dạy tốt ở bậc đại học, Tạp chí Tia
sáng:http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=65&CategoryID=6&News=2586.
18. Đinh Tiến Minh (2005), Cải tiến phương pháp dạy và học, Trường Đại học Kinh tế
Huế, trích từ www.hce.edu.vn/readarticle.php?.
19. Trần Lê Hữu Nghĩa (2008), Dạy và học theo quan điểm học suốt đời, Tạp chí Tia
sáng: http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?
20. Nguyễn Thị Đỗ Quyên (2010), Lý thuyết phong cách học tập và khả năng ứng dụng
vào dạy học, trích từ www.scribd.com/ /LÝ-THUYẾT-PHONG-CACH-HỌC-TẬP.
21. Tạp chí Khoa học & đào tạo Ngân hàng, Quan điểm lấy người học làm trung tâm: Cơ
sở lý luận để đổi mới phương pháp dạy học, trích từ www.docjax.com/docs/load-doc/dạy-
học-nêu-vấn-đề-all-0/9/.
22. Diệp Thị Thanh, Phương pháp tự học – Cầu nối giữa học tập và nghiên cứu khoa
học, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng, trích từ www.kh-
sdh.udn.vn/zipfiles/So15-16/25_thanh_diepthi.DOC.
23. Trường Đại học Dân lập Văn Lang, Đổi mới phương pháp dạy và học đại học,
www.vanlanguni.edu.vn/Shhocthuat/Doimoi /giaoducdh_thayQuang.ppt.
24. Nguyễn Văn Tuấn (2008), Chất lượng giáo dục đại học: Bắt đầu ở Thầy và kết thúc ở
Trò, trích từ www.ntth.edublogs.org/2008/ /chất-lượng-gd-dh-bắt-dầu-từ-thầy-va-kết-
thuc-ở-tro/.
25. Nguyễn Vũ Phong Vân (2009), Nghiên cứu về những khó khăn trong học tập SV năm
thứ nhất khoa tiếng Anh trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng gặp phải khi mới