B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC NGOI THNG
o0o
Công trình tham d Cuc thi
Sinh viên nghiên cu khoa hc Trng i hc Ngoi thng 2013 Tên công trình:

ÁNH GIÁ THC TRNG CA MT S T CHC
TÀI CHÍNH VI MÔ TRểN TH GII VÀ BÀI HC NỂNG CAO
CHT LNG HOT NG CA T CHC TÀI CHệNH VI MỌ  VIT NAM
Nhóm ngành: KD1
Ngân hàng NN&PTNT
Ngân hàng Nông nghip và phát trin nông thôn
CEP
Qu tr vn cho ngi nghèo t to vic làm
TYM
Qu tình thng
LL
Liên đoàn lao đng
HQT
Hi đng qun tr
TNHH
Trách nhim hu hn
NHNN
Ngân hàng Nhà nc
Tp.HCM
Thành ph H Chí Minh DANH MC BNG

Bng 1
Quy mô hot đng ca Ngân hàng Grameen giai đon
2002-2011
PH
LC
Bng 2
T l chi nhánh hot đng có lãi ca Ngân hàng Grameen
(2002-2007)

15

Bng 10
T trng khách hàng và d n tín dng ca mt s TCTCVM
ln  Vit Nam

30
Bng 11
c tính s h tit kim nông thôn  Vit Nam nm
2009-2010

30
Bng 12
Tình hình hot đng ca CEP giai đon 2008-2012
37
Bng 13
Các ch s tài chính ca CEP giai đon 2008-2012
39
Bng 14
Cht lng vn đu t cho vay ca CEP giai đon
2008-2012

41
Bng 15
Ch s kt qu hot đng ca CEP giai đon 2008-2012
42
Bng 16
Mc vay bình quân và thành viên đang vay ca CEP
(2008-2012)

44


T s an toàn vn ti thiu (CAR) ca Ngân hàng Grameen
(2002-2011)

17
Biu đ 4
ROE ca Ngân hàng Grameen giai đon 2002-2011
20
Biu đ 5
T l khách hàng ca Ngân hàng Grameen giai đon 2002-2011
21
Biu đ 6
Vn ch s hu và n ca CEP giai đon 2008-2012
39
Biu đ 7
Ch s hiu qu s dng vn ca CEP giai đon 2008- 2012
40
Biu đ 8
Tng trng mt s ch tiêu ca TYM giai đon 2006-2010
54
Biu đ 9
C cu ngun vn ca TYM nm 2011
55
Biu đ 10
Tng trng tit kim ca TYM giai đon (2009-2011)
56
MC LC


3.2.2.3. ánh giá ri ro 18
3.2.2.4. ánh giá tính bn vng 19
3.2.2.5. ánh giá kh nng sinh li 20
3.2.3. ánh giá tác đng xã hi : 21
3.3. Các nhân t dn đn s thành công ca mô hình ngân hàng
Grameen 23
3.3.1. Mô hình phù hp 23
3.3.2. Môi trng thun li: 24
3.3.3. Yu t con ngi 24
CHNG II: THC TRNG HOT NG CA MT S 26
TCTCVM  VIT NAM 26
1. Bi cnh chung ca các TCTCVM Vit Nam 26
1.1. Lch s phát trin ca hot đng TCVM  Vit Nam: 26
1.2. c đim ca các TCTCVM Vit Nam 26
1.3. Sn phm ch yu 27
1.4. Các mô hình TCTCVM  Vit Nam 28
1.4.1. Mô hình ngân hàng chính thc 28
1.4.2. Mô hình ngân hàng làng xã 28
1.4.3. Mô hình ngân hàng Grameen 29
1.4.4. Mô hình nhóm liên kt 29
2. Thc trng hot đng ca mt s TCTCVM bán chính thc ti Vit
Nam 29
2.1. Tình hình chung ca các TCTCVM  Vit Nam 29
2.2. Thc trng hot đng mt s TCTCVM 31
2.2.1. TCTCVM CEP 31
2.2.1.1. Gii thiu v t chc CEP 31
2.1.1.1. C cu t chc CEP 32
2.1.1.2. Sn phm dch v ca CEP 34
2.1.1.3. Các chính sách và chin lc ca CEP 35
2.1.2. ánh giá cht lng hot đng ca t chc CEP 36

1.1.3. Nâng cao kh nng t ch và đc lp phát trin ca các TCTCVM
Vit Nam 65
1.2. nh hng phát trin ca các TCTCVM 65
1.2.1. Phát trin h thng các sn phm, dch v TCVM 65

1.2.2. nh hng xây dng ngun nhân lc có cht lng cao trong hot
đng TCVM . 66
1.2.3. Tip tc gi vng và m rng th phn 66
1.2.4. Tng cng mi quan h hp tác gia các TCTCVM vi nhau 67
2. Gii pháp thúc đy phát trin các TCTCVM Vit Nam 67
2.1. Gii pháp v phía nhà nc 68
2.1.1. Hoàn thin môi trng pháp lý ca hot đng TCVM 68
2.1.2. To môi trng thun li cho s phát trin ca các TCTCVM 69
2.2. Gii pháp t bn thân các TCTCVM . 72
2.2.1. Xây dng mô hình c th, đ ra nhng mc tiêu và phng hng và
chin lc c th cho hot đng. 72
2.2.2. Vic nâng cao cht lng ngun nhân lc cho TCTCVM 73
2.2.3. Nâng cao nng lc cnh tranh và đa dng hóa nhng sn phm, dch
v mà các TCTCVM cung cp 74
2.2.4. Nâng cao nng lc tài chính ca các TCTCVM 75
3. Mt s kin ngh 77
3.1. Mt s kin ngh vi Nhà nc 77
3.1.1. Nâng cao nng lc c quan nhà nc v thanh tra, giám sát h
thng TCVM 77
3.1.2. To lp môi trng cnh tranh bình đng hn cho các TCTCVM 77
3.1.3. Chính ph cn m rng quan h ngoi giao, tng cng hc hi kinh
nghim t các quc gia khác trên th gii 78
3.2. Mt s kin ngh vi các TCTCVM Vit Nam 78
3.2.1. Ci thin b máy nhân s và hoàn thin c cu t chc hot đng
TCVM 78

2. Tng quan tình hình nghiên cu:
Mt s công trình nghiên cu v mô hình TCVM trên th gii và gii pháp cho
Vit Nam:
  tài NCKH cp Ngành: Phát trin TCVM  khu vc nông nghip, nông thôn.
( Mư s: KNH 2009 - 06; Ch nhim đ tài: TS. Nguyn Kim Anh - Phó Giám đc
Hc Vin Ngân hàng)

2
Ni dung: Công trình phân tích thc trng phát trin TCVM  vùng nông nghip,
nông thôn Vit Nam và nhng gii pháp đ nâng cao cht lng và hiu qu hot
đng ca hot đng này.
  tài: TCVM - kinh nghim th gii và mt s gi Ủ cho Vit Nam
(Gii nht NCKH sinh viên cp Trng HKT - HQGHN; Gii khuyn khích
NCKH sinh viên cp B/HQGHN nm hc 2007 – 2008)
Ni dung: Công trình phân tích kinh nghim hot đng thc tin ca mt s mô hình
TCVM đư gt hái thành công ln trên th gii, xem xét tình hình hot đng TCVM 
Vit Nam, ch ra nhng thành tu và c nhng thách thc, t đó đa ra gii pháp cho
Vit Nam.
3. i tng nghiên cu và mc tiêu nghiên cu
 i tng nghiên cu: Trong phm vi bài nghiên cu, TCTCVM đc hiu là các
t chc tài chính chuyên v cung cp sn phm dch v TCVM vì mc tiêu xư hi.
Trong bài nghiên cu, TCTCVM đc hiu là TCTCVM thuc khu vc bán
chính thc  Vit Nam nh TYM, CEP. Bài nghiên cu phân tích mt s t chc
trên th gii có cung cp dch v, sn phm TCVM nh ngân hàng Grameen.
 Mc tiêu nghiên cu: Thông qua phân tích thc trng mô hình TCVM ca ngân
hàng Grameen - mô hình đc áp dng rng rưi trên th gii và mt s TCTCVM
đin hình  Vit Nam, bài nghiên cu rút ra bài hc kinh nghim nhm nâng cao
cht lng hot đng ca TCTCVM Vit Nam trên c phng din tác đng xư
hi và nng lc hot đng.
4. Phng pháp nghiên cu: 4
CHNG I: C S Lụ THUYT V TCVM VÀ CÁC TCTCVM

1. C s lý thuyt v TCVM
1.1. Khái nim TCVM
Theo ADB thì TCVM đc hiu là “hot đng cung cp đa dang các dch v
tài chính nh nhn gi, cho vay, dch v thanh toán dch v chyn tin bo him cho
các h gia đình nghèo, h có thu nhp thp hay c s sn xut kinh doanh”.
Còn theo World Bank thì: “ TCVM là hot đng cung cp các dch v tín dng
cho vay tit kim và các dch v tài chính c bn khác cho ngi nghèo đ h tin
hành công vic sn xut kinh doanh, mua tài sn n đnh tiêu dùng bo v bn thân h
tránh nhng ri ro. Các dch v tài chính mà ngi nghèo cn đc cung cp bao
gm vn vay đ làm vic, tín dng tiêu dùng tit kim, lng hu bo him và các
dch v chuyn tin”
Ti Vit Nam theo khon 2 N28/2005/N-CP: “TCVM là hot đng cung
cp mt s dch v tài chính, ngân hàng nh và đn gin cho các h gia đình, cá nhân
có thu nhp thp đc bit là h gia đình nghèo và ngi nghèo”.
1.2. c đim ca TCVM
Tuy có rt nhiu các khái nim khác nhau, nhng chúng ta có th thy trong
ni dung ca TCVM có nhng đc đim chung, nhng đc đim này có th đc xem
nh nhng đc trng ca TCVM.
Th nht, mc tiêu ca các hot đng TCVM là s dung hòa c mc tiêu li
nhun và mc tiêu xư hi. Khác vi các đnh ch tài chính khác, mc tiêu chính ca
các t chc này là thc hin các mc tiêu xư hi nh xóa đói gim nghèo, làm gim
tình trng bt bình đng gii, Và thc t hot đng TCVM  các nc trên th gii
nói chung, cng nh Vit Nam nói riêng đư và đang giúp ngi nghèo có vn đ sn

Hot đng ca các TCTCVM mang tính cht đc thù cao bi vì chúng hot đng
da trên hai mc tiêu c bn, đó là tính xư hi và tính kinh t. Tht vy, s mnh xư

6
hi thúc đy các TCTCVM tìm cách tip cn vi càng nhiu khách hàng nghèo càng
tt và cung cp nhng dch v u đưi. Trái li, mc tiêu kinh t đòi hi các TCTCVM
cn có s t ch, đc lp v tài chính, cho phép s cung ng mt chui các dch v tài
chính mà không ph thuc vào ngun vn t bên ngoài.  hot đng bn vng, các
TCTCVM cn xây dng mô hình phù hp cân bng đc c hai mc tiêu v tính kinh
t và tính xư hi đ hot đng TCVM đn đc vi nhiu đi tng ngi dân hn,
mang li hiu qu tích cc hn đn đi sng kinh t, xư hi.
2.3. Vai trò ca các TCTCVM
2.3.1. óng góp v mt kinh t
Các TCTCVM có nhng đóng góp ht sc quan trng v mt kinh t nh: gia
tng thu nhp, gia tng đóng góp ca nhng ngi nghèo cho chính ph, nâng cao
mc sng cho ngi dân; to c hi vic làm, gim t l tht nghip ca các thành
viên tham gia;….
Th nht, hot đng ca các TCTCVM giúp các thành viên tham gia tip cn
ngun vn vay, cng nh đc lnh hi nhng kin thc v qun lỦ ngun vn hiu
qu và tip thu nhng ng dng khoa hc k thut tiên tin vào đi sng, sn xut, t
đó giúp tng nng sut lao đng, làm tng thu nhp cho các thành viên tham gia và
cng là tng sn lng cho toàn nn kinh t, do đó giúp ci thin thu nhp và ci thin
mc sng cho nhng thành viên tham gia cng nh gia đình ca h.
Th hai, hot đng TCVM còn giúp đa dng hóa ngun thu nhp ca các đi
tng tham gia, gim thiu ri ro t vic ch s hu mt ngun thu nhp c đnh. Bên
cnh đó, các TCTCVM còn cung cp nhng sn phm bo him vi mô đ giúp các đi
tng tham gia hn ch nhng hu qu do nhng ri ro đc bo him gây ra.
Trên đây là nhng đóng góp chính v mt kinh t ca các TCTCVM, bên cnh
nhng đóng góp v mt kinh t, các TCTCVM còn có vai trò quan trng đi vi xư
hi.

thành th. Thi gian gn đây, TCVM đư ph bin rng hn, hình Grameen Bank đc
nhân rng đư có nhng tác đng tích cc trong công cuc xoá đói gim nghèo  nhiu

8
ni trên th gii, qua đó cng làm thay đi nhn thc ca nhiu ngi v lnh vc
TCVM .
Khu vc chơu Ểu vƠ Bc M
TCVM vi đi tng khách hàng là nhng ngi nghèo, và ch yu  các
nc đang phát trin. TCVM  khu vc này ch yu hng ti nhu cu tìm vic làm
cho ngi tht nghip, to thêm thu nhp cho ngi lao đng nghèo (nht là ti ông
Âu, ni có tình trng tht nghip cao) qua đó góp phn gim bt gánh nng cho ngân
sách quc gia.
Khu vc M La tinh
Ti châu M La tinh, ngi ta thng bit đn s hot đng ca T chc
Accion, Banco Ademi, Finca, Prodem. ây là nhng t chc quc t có s hot đng
trên phm vi nhiu nc.  khu vc này, ni mà mi ngi thng có tính đc lp
cao và t ch trong các quyt đnh ca mình nên vic cung cp dch v TCVM trc
tip đn tng ngi nghèo đt hiu qu cao và đc áp dng nhiu hn hn phng
thc theo nhóm.
Khu vc chơu Phi
Ti châu Phi, có mt hình thc t chc ca các nhà cung cp TCVM rt phát
trin mang rt nhiu tên gi khác nhau  tùy tng nc nh Susus, Gamiyas đc
hiu là hip hi tín dng, tit kim quay vòng.  châu Phi, các TCTCVM thng la
chn khách hàng vay thông qua vic kt hp vi hot đng ca các c quan thuc
Chính ph hoc t chc do Nhà nc s hu đ trin khai các dch v TCVM .
Khu vc chơu Á
 khu vc châu Á, đây là ni tp trung nhiu ngi nghèo nht trên th gii,
hot đng ca các TCTCVM rt phát trin và thành công, ban đu ch là nhng
TCTCVM phát trin có qui mô nh, hot đng thiu tính bn vng. Nhng t nhng
nm 1980 tr li đây, TCVM khu vc này đư không ngng m rng qui mô hot

nghiên cu kh nng cp tín dng  vùng nông thôn nghèo. D án có mc tiêu là m

10
rng c s ngân hàng cho nhng ngi đàn ông và ph n nghèo, to c hi vic làm
cho s lng ngi tht nghip đông đo  Bangladesh, đo ngc vòng xoáy lun
qun lâu đi ca “ thu nhp thp, thp tit kim và đu t thp” sang “ thu nhp thp,
bm tín dng, đu t, thu nhp cao hn, tit kim hn, đu t nhiu hn, nhiu hn
thu nhp”. n tháng 10 nm 1983, d án ngân hàng Grameen tr thành mt ngân
hàng đc lp theo pháp lut. Ngày nay, ngi vay n nm gi 90% c phn ngân hàng
và nhà nc chim 10% c phn còn li.
Tng tài sn ca ngân hàng nm 2011 là 1762787537 US$ và vn đang trong
quá trình m rng quy mô bao ph vi nhiu chi nhánh mi. Tính đn nm 2011,
ngân hàng có 2565 chi nhánh, hot đng ti 81380 làng, có tng s 22128 nhân viên.
T khi thành lp, ngân hàng Grammeen đu có lưi liên tc ngoi tr các nm 1983,
1991 và 1992. Khác vi mô hình ngân hàng thng mi thông thng, ngân hàng
Grameen có nhiu đi mi, ci tin và sáng to mang tính đt phá trong các khâu t
chc, trin khai và qun lỦ các gói sn phm dch v TCVM cho ngi nghèo.
3.2.1.2. Phng thc hot đng ca Ngân hàng Grameen
Ngân hàng Grameen đc xây dng trên Ủ tng ca mt doanh nghip kinh
doanh xã hi, s dng các nguyên tc th trng đ đt đc các mc tiêu xã hi.
Ngân hàng này xây dng nhng đim ngân hàng nh  mi vùng dân c nghèo vi
mt s nhân viên đc hun luyn s đn tn ni ngi dân sinh sng đ tìm hiu và
cho vay ch không ch h đn tìm ngân hàng. Khách hàng tha mưn điu kin tham
gia vào mt nhóm 5 bn n, đi hp mi tun và chu chung trách nhim vi món n
ca c nhóm. Quá trình 5 ngi t la chn và kim tra nhau vì mc đích chung đư vô
hình chung nâng cao cht lng và gim thiu ri ro ca khon tín dng trên. Trách
nhim hoàn n tùy thuc cá nhân ngi vay, trong khi t và t trng giám sát đ mi
ngi s dng vn mt cách có trách nhim và đ không ai gp rc ri trong vic hoàn
n. Không h có mt hình thc trách nhim liên đi nào, chng hn nh thành viên
trong t không h phi chu trách nhim phi tr n thay cho mt thành viên v n

c phiu ngân hàng Grameen. 12
Bên cnh sn phm tín dng truyn thng, Ngân hàng Grameen cng thng
xuyên đa ra nhng d án, sn phm tài chính mi phc v nhu cu đa dng ca
ngi dân. D án tín dng nhà  ra đi nm 1984 cung cp khon tin vay cao nht
tng đng 218 USD vi lưi sut u đưi 8%. Bên cnh đó, gói tín dng cho doanh
nghip vi mô cng h tr đc lc cho nhng ngi dân mun m rng sn xut. Bên
cnh đó, nhiu đi tng khác cng đc hng li t nhng chng trình ca ngân
hàng Grameen nh sinh viên vi khon vay trang tri hc phí, chi phí sinh hot; bo
him nhân th cho khách hàng, tr cp ngh hu cho nhân viên ca ngân hàng. S ra
đi ca nhiu d án có tác đng sâu rng đn nhiu tng lp dân c, góp phn thay
đi dn b mt nông thôn Bangladesh.
Sn phm phi tài chính
Sn phm phi tài chính là các chng trình ci thin cht lng dinh dng, h
tr qun áo cho ngi nghèo, tuyên truyn kin thc c bn v gim t l t vong 
tr em, gim t l sinh, thc hin k hoch hóa gia đình, vn đng đ trao quyn t
ch cho ph n, khích l khách hàng tham gia tích cc hn vào các hot đng chính
tr - xư hi  đa phng, nâng cao nhn thc v tm quan trng ca giáo dc đi vi
con cái h (đc ghi trong “ 16 điu quyt đnh”) đc ph bin rng rưi trong dân
c. Bên cnh đó, ngân hàng cng m nhng lp hun luyn ngi dân v k nng
qun lỦ vn và s dng vn hiu qu, k nng kinh doanh c bn giúp h bán đc
sn phm trên th trng to ra thu nhp.
3.2.1.5. Chính sách và chin lc ca ngân hàng Grameen
S thành công ca ngân hàng Grameen đc đóng góp phn không nh t
chính sách và chin lc đúng đn ca ngân hàng. (i) u đưi và công nhn đi vi
nhng thành viên có cht lng tt; (ii) Phát trin h thng Grameen cung cp sn
phm da dng thuc nhiu lnh vc; (iii) Cung cp”qu lng hu cá nhân” nh mt
gii pháp cho nhiu khách hàng có tui lo lng v khon vay khi h qua đi; (iv)

thành viên rt khó khn (ngi n xin) thì đc vay không tr lãi. Nhng đc đim
nêu trên khng đnh tính u vit ca mô hình tín dng Grameen, đc ph bin rng
khp trên toàn th gii, mang đn s đi đi cho nhiu ngi nghèo trong đó có Vit
Nam

14
3.2.2. Phân tích cht lng hot đng ca ngân hàng Grameen
3.2.2.1. Ch s v quy mô ca ngân hàng Grameen
Biu đ 1 : Quy mô hot đng ca ngân hàng Grameen (2002-2011)
Trong giai đon 2002-2011, ngân hàng Grameen liên tc m thêm các chi
nhánh mi, vùng ph sóng rng hn t 1178 chi nhánh nm 2002 tng 2,2 ln đt
2565 chi nhánh nm 2011 trong vòng 10 nm (bng 1, ph lc). Bên cnh vic m
rng v quy mô hot đng, cht lng hot đng ca các chi nhánh mi đc m
cng đc ngân hàng kim soát sát sao đ đm bo s gia tng v quy mô đi lin vi
cht lng hot đng tt.
S nhân viên nói chung và s nhân viên tín dng riêng tng mnh t nm 2002
đn nm 2007 thì có du hiu chng li và gim dn trong khi s chi nhánh vn liên
tc tng trong c quá trình. Nm 2007 cng là giai đon ngân hàng vi tính hóa công
vic qun lý thông tin và k toán ca hu ht các chi nhánh. Vic luân chuyn thông
tin và liên lc d dàng đư giúp nâng cao nng sut làm vic ca nhân viên lên rt
nhiu, t đó gim đc s nhân s cn thit và vn duy trì đc các hot đng ca
ngân hàng, giúp ngân hàng ct gim đc nhiu chí phí nhân s phát sinh.
Theo s liu thng kê ta thy, khong 30% chi nhánh mi thành lp làm n có
lưi trong nm đu tiên, trong khi không ít chi nhánh ra đi trc đó b thua l. T l
chi nhánh làm n có lưi ca ngân hàng Grameen trong giai đon gn đây có phn gim

15
sút, đòi hi cn phi có s cân nhc k càng gia đu t m rng thêm chi nhánh mi
hay tp trung vào nhng chi nhánh có sn đ đt đc kt qu ti u.
Bng 2: T l chi nhánh hot đng có lưi ca ngơn hƠng Grameen (2002-2007)

vi 838.75 triu US$ chim 47.6% và s tin còn li là huy đng t nhng ngi
không phi là thành viên ca ngân hàng mà có nhu cu gi tin tit kim tham gia.

16
Mc dù đa ra mc lưi sut cp tín dng rt u đưi, mc lưi sut tin gi ngân hàng
đa ra khá hp dn cùng vi uy tín vn có, hàng nm ngân hàng Grameen huy đng
đc mt khon tin tit kim ln đ cho vay và đu t khác.
Bng 4: Ngun vn huy đng ca ngơn hƠng Grameen (2002-2011)
n v: t USD
Nm
Tin gi
Cho vay
i vay
Tin gi/
cho vay (%)
Tin gi/ i
vay
(%)
2002
0.15
0.22
0.12
71
128
2003
0.23
0.28
0.07
83
316

2009
1.21
0.79
0.02
152
4,990
2010
1.49
0.94
0.02
158
6,605
2011
1.48
0.95
0.02
156
7,681
Ngun: Grameen.com
Trong sut 10 nm, khon tin gi tit kim ca ngân hàng tng mnh, giá tr
ca nm sau hoc ngang bng hoc cao hn nm trc cùng vi đà phát trin và m
rng ca ngân hàng. Bên cnh đó, các ch s tin gi/cho vay và ch s tin gi/ tin đi
vay cng tng đt bin theo thi gian. S tin tit kim huy đng đc cao vt quá
s tin cho vay (nm 2010 t s này là 1,58 ln, nm 2011 là 1,57 ln) chng t 100%
s tin cho vay đư đc tài tr bi s tin tit kim. S tin tit kim t dân c thì
thng là các khon ngn hn, lưi sut thng thp hn huy đng t các ngun khác
(vay ngân hàng khác, t chc tài chính,…) giúp ngân hàng Grameen gim đc chi
phí vn, tng đc li nhun. ng thi khon tin gi tit kim cng đc đánh giá

Trích đoạn ánh giá tính b nv ng Các nhân td nđ ns thành công ca mô hình ngân hàng Mô hình ngân hàng Grameen Các ch s tài chính ca CEP .M cđ chuy n bin nghèo ca khách hàng

---