B GIÁO DO
TRNGăI HC NGOIăTHNG
o0o
Công trình tham d Cuc thi
Sinh viên nghiên cu khoa hcăTrngăi hc Ngoiăthngă2013
Tên công trình: VNăDNGăMỌăHÌNHăLCăHPăDNăă
PHỂNăTệCH,ăÁNHăGIÁăVÀăăRAăGIIăPHÁP CHO
TÌNHăHÌNHăTHNGăMIăCAăVITăNAMă
Nhóm ngành: KD3 Hà N
2.4. Kt qu ng 32
2.5. Tii 35
CHNGă3:ăMT S GII PHÁP NHMăTNGăCNG HOTăNG
THNGăMI CA VIT NAM 41
1. Xu th phát trin hoi ca Vit Nam 41
2. Mt s gii pháp nhng hoi ca Vit Nam 43
KT LUN 46
TÀI LIU THAM KHO 47 DANH MC BNG, BIUăBng 1: Xut nhp khu ca Vin 1976 -1985
Bng 2: Kim ngch xut khu 1986 - 2007
Bng 3: Các mt hàng có kim ngch xut khu trên 1 t
Bng 4: Kim ngch xut khu 1986 - 2007
Bng 5: Kim ngch, t m xut nhp khu c
Bng 6: Nhng quc gia có giá tr ng mi ln nht vi Vit Nam
Bng 7: Các yu t n hoi ca Vit Nam
Bng 8: Tii ca các quc gia vi Vit Nam
Bng 9: c có tr s thi gian nh nht
khu sang th ng Tây Á và châu Phi sau nhng tín hiu tích cc t nhng th
ng này.
Hin nay, nhiu mt hàng xut khu ca Vic uy tín
ti th c khu vc châu Phi, Tây Á y sn, cà phê, ht tiêu, dt
i cho bic minh chng rõ nét qua
2
kim ngch xut khu sang th ng khu vc không ng ch
tng mc.
hâu Phi, Tây
Câu ht ra ng yu t nào ng chi
tác cho các hoi nhm khai thác tt nht li th so sánh ca mi
c. Nhiu nghiên cu s dng mô hình lc hp d ch ra rng
các yu t ng thu nhp quc ni (GDP), s ng cách v a
lý và khong cách v ng yu t quan trng ng n kt qu
hoi gic. Ví d, nghiên cu ca Blomqvist (2004) v
hoi ca Singapore, Montanari (2005) v hoi
gia EU vi Balkans, Anaman và Al-Kharusi (2003) v ng ca dân s ti hot
i ca Brunei vi EU, Thornton và Goglio (2002) v ng ca
qui mô nn kinh t, khoa lý, và ngôn ng
trong ni b Vit Nam, theo quan sát ca chúng tôi, cho
n thm này ch có hai nghiên cu ca Nguyn Bc Xuân (2010) v các nhân
t n hong xut khu ca Vit Nam vc khác t
n 2006 bp cn lc hp dn, và nghiên cu c Thái
Trí (2006) v i gia Vi c châu Âu t n
4.ăCáchătipăcnăvƠăphngăphápănghiênăcu
4.1. Cách tip cn
Trên nn t lý lun v mô hình lc hp d tài s dnh
ng hi qui nh th ng hóa ng ca các yu t n hong
i ca Vit Nam. Kt qu ra các gii
4
pháp phù hp nhm khai thác hiu qu nht hoi vi tác
tic và trên toàn th gii.
4.2.ăPhngăphápănghiênăcu
-
-
,
- ng
5. Kt cu caăđ tài
Ngoài phn Li m u; Kt lun; Danh mc bng, bi; Tài liu tham kh
Chngă1: Lý thuyt chung v i quc t và mô hình lc hp dn
Chngă2: Vn dng mô hình lc hp dn phân tích các yu t n hot
i ca Vit Nam
gic lí do vì sao nhng quc gia không có
li th tuyi li quc t. Lý thuyt v li th so sánh
ca David Ricardo s tr li cho v này.
6
Lý thuyt v li th so sánh ca D.Ricardo cho rt qut
c li ích t i bng cách xut khu hàng hóa hoc dch v
mà qu sn xut vi li th so sánh ln nht, và nhp khu nhng
hàng hóa mà qui th so sánh nh nh
Lý thuyt li th so sánh c rng mt quc gia có th c li
t i cho dù qui th tuyi hay không. Lý thuyt li th
so sánh là khái nim trng yu trong nghiên ci quc t. Nhà kinh t
hc giMc dù có nhng
hn ch, lý thuyt li th so sánh vn là mt trong nhng chân lý sâu sc nht ca
mi môn kinh t hc. Các qun li th u phi tr
mt cái giá rt bng mc sng kinh t ca chính mình
2. Mô hình Heckscher-Ohlin (H-O)
Là mt trong nhng lý thuyu v các yu t quy
mi ca mt quc gia, lý thuyt Heckscher-Ohlin i khi Eli Heckscher, mt nhà
kinh t i Thn phát tring t mt bài báo xut b
c Bertil Ohlin, mt sinh viên ca Heckscher chng minh và ph bin rng rãi
vào nha th k XX. Lý thuyt và bng chy tính thuyt phc
cc cng c thêm bu kin
toán hc kim chng d báo ca mô hình Heckscher-Ohlin là hoàn toàn chính xác.
Hc thuyt v i ca Heckscher-c phát bi
ng hàng hóa mà vic sn xut ra chúng cn nhiu yu t a và cn ít yu
t khan hic xut kh i ly nhng hàng hóa mà vic sn xut ra chúng
cn các yu t sn xut theo t l c li. Vì vy, nói mt cách gián tip, các yu
các qui quc t li có hing gia
t và Hàn Quc, M và Canada; mc dù ngun lc
8
ng không khác bit nhii gia
nhc này li khá ln.
3.2. Lý thuytăvăthngămiăniăngƠnh
Các lý thuyt v i quc t ca Adam Smith (li th tuy i), David
Ricardo (li th so sánh) hay ca Heckscher-Ohlin (t l các nhân t
ng nguyên nhân ca vii hàng hóa gia các quc gia là do s khác
nhau v các ngun lc và v ng. Tuy nhiên, nhng bng chng thc
t li ch ra rc có trang b ngun l nhau nhp khu và xut
khng thi các sn ph thuc cùng mt ngành. Do vy, nu ch vn
dng nhng lý thuyi c n nói trên thì chúng ta khó có th gii thích
c mt cách thuyt phc nhng hin tht mi
v thi ni ngành.
i ni ngành (Intra-Industry Trade) là vii hai chiu,
c gia xut khu và nhp khng thi các sn ph
nhau. Ví d, M và châu Âu cùng có li th i v vn và công ngh
M vn xut khu xe Ford và nhp xe BMW t châu Âu. S u này xy ra là vì
i tiêu dùng quan tâm tng ca sn phm, chính s
d hai hãng Ford và BMW có li th i trong sn xut
nhng nhãn hiu ca mình.
Mt b phn li quc t hii ni ngành, lí do ch
yi ni ngành cho phép các quc li t th ng
rng lt vi ni ngành các quc gia s có kh
t lúc gim bt s loi sn phm t mình sn xu
i tiêu dùng trong na. Do s ng chng loi hàng
4. Mô hìnhălcăhpădnătrongăthngămi
Lý thuyt v lc hp dc s dng rng rãi trong nh gii
thích v hoi gia hai quc giu mà các lý thuyt
10
kinh t h c. Trong vt lí h nh lut vn vt hp
da Isaac Newton, gia hai vt th luôn tn ti mt lc hp dn ln t l
thun vi khng ca hai vt th và t l nghch vng cách
ca chúng:
=
(1)
là lc hp dn gia hai vt
là quy mô ca hai nn kinh t quc ly là tng sn
phm quc ni (GDP) hoc tng sn phm quc dân (GNP)
là khong cách gia hai quc gia i và j
A là hng s hp dn trong thi k
Mô hình (2) c logarit hóa s có d
11
5.2.ăCácănghiênăcuăătrongănc
n thm này, có rt nhiu bài nghiên cu v i, hot
ng xut nhp khu Vip ca chúng tôi thì
ch có hai bài s dng mô hình lc hp d u c
Thái Trí (2006) và ca Nguyn Bc Xuân (2010).
Thái Trí (2006) gii thích dòng chi
a Vic Châu Âu t
gi dng bin ph thuc là giá tr i, tc là tng xut khu và nhp
khu gia Vit Nam vc trong khu vc Châu Âu, các bic l
GDP, dân s, t giá hc t, khong cách và bin gi là lch s. Kt qu hi
qui cho thy rng, các bin n s a Vit Nam vi các
n kinh t (GDP) và qui mô th ng (dân s) vi
ng tích cc, và t giá hc t vi ng tiêu cc. Bin khong
cách và lch s h n dòng chi
gia Vic Châu Âu. Ngoài ra, tác gi ng d
i gia Vic Châu Âu. Qua tính toán,
ông nhn thy rng Vit Nam v tii
vi mt s Áo, Phn Lan, Luxembourg.
Nghiên cu ca Nguyn Bc Xuân (2010) s dng mô hình lc hp d phân
tích hong xut khu Vit Nam, vi bin ph thuc là giá tr xut khu t Vit
c khác t c lng
thu nhng cách, t giá hc
t trung bình và bin gi là ASEAN. Sau khi chy mô hình hi qui, ông nhn xét
rng các bin thu nhp, t giá hng tích cc, tc là
xut khu ca Vit Nam sang mc s u thu nhp ca Vic
giá hm trong khu vc li,
bin khong cách lêu cc, Vit Nam s xut khu sang mc
ASEAN nhic y gn v ma lý vi Vi
13
kém, kinh t ó tích lu t ni b nn kinh t, nn
kinh t còn b l thuc nng n vào bên ngoài. Mt khác, nhng hu qu kinh t
nng n t cuc chic phát trin chm li trong vòng
nhing vi mà phi qua mt thi gian dài mi
hàn gc.
ng kinh t i ngon
c phát trin và m r c tin lên.
c t và Ngân hàng Hp tác
Quc t thuc H Kinh t /1978, ti khoá hp
ln th 32 cv
chính thc.
15
Sau khi gia nh Vic Hu ngh và Hip
c hp tác Kinh t dài hn vi Liên Xô (11/1978) và nhic XHCN khác.
Bngă1:ăXutănhpăkhuăcaăVităNamăgiaiăđonă1976 - 1985
n v tính: Triu RUB (Nga)
1976
1226,8
222,7
1382,2
-981,0
29,0%
1982
1998,8
526,6
1472,2
-945,6
35,8%
1983
2143,2
616,5
1526,7
-910,2
40,4%
1984
2394,6
649,6
1745,0
-1095,4
37,2%
1985
2555,9
698,5
1857,4
-1158,9
37,6%
18733,0
4423,5
1.2.ăTănmă1986ăđnănmă2007
a. Kháiăquátăthcătrngăthngămi:
n
n N
:
- ua
-
17
-
quan
-
-
sau:
-
-
1989
1946
1990
2404
1991
2087,1
1992
2580,7
1993
2985,2
1994
4054,3
1995
5448,9
1996
7255,9
1997
9185
1998
9360
1999
11540
2000
14482,7
2001
15027
2002
16705,8
2003
20149
3
Giày dép
3,5
4
3,4
5
1,9
6
1,77
7
1,38
8
Cao su
1,3
9
Cà phê
1,1
(Ngun: B Thng mi)
-2007): châu Á, ASEAN,
Trung Quc, Nht Bn, EU 25, M, châu Phi, Úc, châu M.
c. Khái quát tìnhăhìnhănhpăkhu
- 2007.
3924
1994
5825,8
1995
8155,4
1996
11143,6
1997
11592,3
1998
11499,6
1999
11622
2000
15636,5
2001
16162
2002
19733
2003
24000
2004
31954
2005
36881
2006
44891,11
2007
62764,68
( Ngun: Tng cc thng kê)
i Th gii (WTO) vào ngày 11/u mt ct mc quan trng
trong tin trình hi nhp kinh t quc t.
/2/
-