Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy
học Lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường trung
học phổ thông tỉnh Thái Bình
(chương trình chuẩn) Hồ Thị Hồng Thơm Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS. ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (Bộ môn Lịch sử)
Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Thị Côi
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Tìm hiểu lý luận về việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học
lịch sử dân tộc. Tìm hiểu nội dung lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến 2000 trong
chương trình lịch sử trung học phổ thông và xác định những nội dung lịch sử Thái
Bình ở thời kỳ 1919 – 2000 có thể khai thác sử dụng trong dạy học lịch sử dân tộc.
Tìm hiểu tình hình sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt
Nam ở các trường Trung học phổ thông (THPT) tỉnh Thái Bình. Đề xuất hình thức,
biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam
(chương trình chuẩn) ở các trường THPT Thái Bình. Thực nghiệm sư phạm một bài
học lịch sử trong chương trình THPT (chương trình chuẩn) để khẳng định tính khả
thi của đề tài đồng thời làm cơ sở cho việc rút ra kết luận khoa học góp phần nâng
cao chất lượng bộ môn.

Keywords. Tài liệu lịch sử; Phương pháp giảng dạy; Lịch sử; Lịch sử địa phương
khứ của dân tộc.
Mặt khác các nguồn lịch sử địa phương sống động, giàu hình ảnh còn gợi dậy những
cảm xúc lịch sử cho học sinh. Đây chính là cơ sở để giáo dục cho các em, lòng yêu nước, yêu
quê hương và tự hào về quê hương đất nước. Từ đó, các em có trách nhiệm công dân, tình
yêu quê hương, yêu con người, yêu thiên nhiên nơi mình sinh ra và niềm tự hào về truyền
thống và những chiến công hiển hách trên mảnh đất quê hương. Mặt khác khi sử dụng tài liệu
lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc còn có tác dụng đối với việc rèn luyện các kĩ
năng nhận thức, đặc biệt là năng lực tư duy và các kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
Đây chính là mục tiêu chung của giáo dục ở phổ thông.
Thái Bình là một tỉnh đồng bằng trù phú duy nhất không có đồi núi nằm trong đồng
bằng Bắc Bộ. Nơi đây ba mặt giáp sông, một mặt giáp biển với những làng xóm dân cư đông
đúc giàu truyền thống văn hoá. Trong đó có truyền thống đấu tranh chống giặc giữ nước tiêu
biểu là hai cuộc đấu tranh chống Pháp và chống Mỹ Tuy nhiên, trong giảng dạy lịch sử ở
các trường trung học phổ thông trong tỉnh, hầu hết giáo viên chưa chú ý khai thác nguồn tài
liệu lịch sử địa phương để phục vụ dạy học lịch sử dân tộc. Bởi nhiều lí do như: quan niệm
chưa đúng về việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương, ít sự quan tâm của các cấp lãnh đạo,
thiếu kinh phí và sự giúp đỡ của cơ quan văn hoá, thiếu nguồn tài liệu để biên soạn và sử
dụng, lúng túng trong hình thức tổ chức và phương pháp sử dụng các nguồn tài liệu lịch sử
địa phương.
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi quyết định lựa chọn vấn đề: “Sử dụng tài
liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc lớp 12 ở trường trung học phổ thông
tỉnh Thái Bình”. Với mong muốn công trình của mình sẽ bổ sung phần nào nguồn tư liệu và
những gợi ý về biện pháp sử dụng cho giáo viên đang giảng dạy ở tỉnh nhà.
2. Lịch sử vấn đề
Như đã trình bày ở trên, việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử
dân tộc có vai trò lớn . Vấn đề này đã sớm được quan tâm nghiên cứu và thực hiện ở nhiều
nước trên thế giới trong đó có Việt Nam.
2.1. Tài liệu nước ngoài
Vấn đề sử dụng tài liệu nói chung, tài liệu lịch sử nói riêng (trong đó có lịch sử địa
phương) đã được các nhà lý luận dạy học quan tâm.

Ở Thái Bình việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương vào dạy học bước đầu đã được
nghiên cứu và sử dụng. Năm 2009 dưới sự nỗ lực của thầy giáo Nguyễn Văn Đầm chuyên
viên bộ môn lịch sử, cuốn tài liệu lịch sử địa phương phục vụ các tiết lịch sử địa phương
Thái Bình đã ra đời.
Tóm lại các công trình nghiên cứu trên đã nhấn mạnh việc sử dụng tài liệu lịch sử địa
phương trong dạy học lịch sử và đưa ra các hình thức, biện pháp sử dụng loại tài liệu này.
Những công trình nghiên cứu trên là cơ sở lí luận quý giá giúp chúng tôi nghiên cứu đề tài.
Tuy nhiên chưa có một công trình nào nghiên cứu về việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương
trong dạy học lịch sử Việt Nam cho học sinh THPT tỉnh Thái Bình.
Vì vậy chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong
giảng dạy lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT tỉnh Thái Bình” (chương trình chuẩn )
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Quá trình sử dụng tài liệu lịch sử địa phương
trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 (giai đoạn 1919 – 2000) ở các trường THPT tỉnh Thái
Bình.
- Phạm vi nghiên cứu: Do hạn chế về trình độ của bản thân và thời gian cũng như khó
khăn trong công tác sưu tầm tài liệu, đề tài chỉ đi sâu sưu tầm, lựa chọn những tài liệu lịch sử
thành văn ở địa phương có ưu thế về nguồn tư liệu ở Thái Bình để sử dụng trong dạy học một
số bài nội khóa và hoạt động ngoại khóa thuộc chương trình lịch sử Việt Nam lớp 12 (giai
đoạn 1919 - 2000) ở trường THPT (chương trình chuẩn ) ; điều tra thực tế, tiến hành thực
nghiệm sư phạm một bài lịch sử cụ thể ở trường THPT
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích
Trên cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương
trong dạy học lịch sử dân tộc , luận văn nhằm: Khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng
tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở các trường THPT tỉnh
Thái Bình; lựa chọn những tài liệu lịch sử địa phương Thái Bình phù hợp để sử dụng trong
dạy học lịch sử dân tộc từ 1919 đến 2000 và đề xuất hình thức, biện pháp sử dụng tài liệu lịch
sử địa phương đã sưu tầm được trong dạy học giai đoạn lịch sử này.
4.2.Nhiệm vụ

Hiệu quả dạy học lịch sử dân tộc ở trường THPT sẽ được nâng cao nếu sử dụng các
hình thức, biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc
7. Đóng góp của luận văn
- Tiếp tục khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy
học lịch sử dân tộc .
- Phác họa bức tranh về thực tiễn sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử
dân tộc ở các trường THPT tỉnh Thái Bình.
- Xác định được các tài liệu lịch sử địa phương cần khai thác trong dạy học lịch sử Việt Nam
từ 1919 đến 2000 ở trường THPT tỉnh Thái Bình.
- Đề xuất các hình thức biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử
Việt Nam lớp 12 ở trường THPT tỉnh Thái Bình.
8. Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu đề tài có ý nghĩa quan trọng về lí luận và thực tiễn.
*Về lí luận: Góp phần làm phong phú thêm lí luận về sử dụng tài liệu lịch sử địa phương
trong dạy học lịch sử nói chung và việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học
lịch sử Việt Nam nói riêng. Đây là một trong những yêu cầu về mặt sư phạm cần thiết cho
việc nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT.
* Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp bản thân và đồng nghiệp có thể vận
dụng vào thực tiễn dạy học lịch sử để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo luận văn gồm hai chương.
Chương 1: Vấn đề sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt
Nam ở trường THPT. Lí luận và thực tiễn.
Chương 2: Hình thức, biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học
lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT tỉnh Thái Bình.

CHƢƠNG 1
VẤN ĐỀ SỬ DỤNG TÀI LIỆU LỊCH SỬ ĐỊA PHƢƠNG TRONG DẠY HỌC LỊCH
SỬ VIỆT NAM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG,
LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

- Năm là tài liệu truyền miệng.
1.1.2. Xuất phát điểm của vấn đề
1.1.2.1 Mục tiêu đào tạo
Bộ môn lịch sử cùng với các bộ môn khác ở trường phổ thông góp phần tích cực
vào việc đào tạo thế hệ trẻ. Trên cơ sở hoàn thiện kiến thức cơ bản đã học ở cấp THCS, môn
lịch sử ở bậc THPT giúp học sinh đạt trình độ văn hóa phổ thông về lịch sử, hình thành hứng
thú và khả năng học tập tốt bộ môn. Trên cơ sở ấy giúp các em nắm vững thế giới quan khoa
học giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, truyền thống dân tộc, giáo dục niềm tin vào sự
lãnh đạo của Đảng, sự tất thắng của chủ nghĩa xã hội. Mặt khác học sinh còn được nâng cao
kỹ năng học tập bộ môn các năng lực tư duy hành động, có thái độ ứng xử đúng trong đời
sống, chuẩn bị bước vào cuộc sống tự lập, chuẩn bị tiềm lực để tiếp tục học tập ở bậc cao hơn
thuộc các ngành khoa học xã hội, nhân văn.
1.1.2.2. Đặc điểm của kiến thức lịch sử địa phương.
- Lịch sử địa phương là sự cụ thể hóa của lịch sử dân tộc, vì vậy kiến thức lịch sử
địa phương cũng mang những đặc điểm của kiến thức lịch sử nói chung.
1.1.2.3. Đặc điểm tâm lí, nhận thức của học sinh trung học phổ thông Ở lứa tuổi
này, việc học của học sinh gắn liền với khuynh hướng nghề nghiệp, các em đã xác định cho
mình hứng thú học tập ổn định đối với một việc nào đó có liên quan đến lựa chọn nghề
nghiệp . Tính chủ định trong quá trình nhận thức ở lứa tuổi này đã phát triển mạnh, thể hiện
ở việc tự giác có mục đích, có hệ thống và toàn diện hơn sự ghi nhớ có chủ định, đóng vai trò
chủ đạo trong hoạt động trí tuệ
1.1.2.4. Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học.
Hình thành và phát triển tư duy học sinh, thông qua hoạt động tích cực là nhiệm vụ
đặt ra đối với ngành giáo dục nhằm tạo những con người năng động, sáng tạo thích ứng với
sự phát triển của thời đại. Lí luận dạy học hiện đại chỉ ra rằng trong dạy học cần phải chú
trọng phát huy tính tích cực trong nhận thức của học sinh.
1.1.2.5. Mối quan hệ lịch sử địa phương với lịch sử dân tộc
Có thể hiểu địa phương là một bộ phận của cả nước mà lịch sử dân tộc là sự khái
quát của lịch sử địa phương do đó lịch sử địa phương vừa đóng góp sử liệu cho việc xây
dựng lịch sử dân tộc vừa làm nổi bật tính riêng lẻ của địa phương, tính đa dạng, phong phú

• Về phát triển toàn diện học sinh
Thứ nhất, việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương vào trong dạy học lịch sử dân tộc
góp phần phát triển cho học sinh các năng lực như tri giác, hình dung, tưởng tượng và các
thao tác tư duy như phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa, trừu tượng hóa.
Thứ hai việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc góp
phần phát triển cho học sinh kỹ năng, kỹ xảo bộ môn.
Thứ ba, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương vào trong dạy học lịch sử dân tộc còn
góp phần phát triển các em các thành phần nhân cách và các năng lực hành động, hoạt động
thực tiễn.
1.2. Cơ sở thực tiễn của việc sử sụng tài liệu lịch sử địa phƣơng trong dạy lịch sử Việt
Nam ở trƣờng THPT tỉnh Thái Bình
1.2.1. Vấn đề sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dântộc nói chung.
1.2.1.1. Khái quát về chương trình lịch sử địa phương ở trường THPT.
1.2.1.2. Thực tiễn việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc ở
trường phổ thông.
1.2.2. Thực trạng của việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt
Nam ở các trường THPT tỉnh Thái Bình.
- Kết quả điều tra giáo viên
- Kết quả điều tra học sinh
1.2.3. Một số ý kiến nhận xét, đánh giá
Vấn đề sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam ở
trường THPT có vai trò và ý nghĩa to lớn trên cả 3 mặt giáo dưỡng, giáo dục và phát triển đối
với học sinh. Trong khi đó, thực trạng của việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy
học lịch sử tỉnh Thái Bình, về phía giáo viên còn sử dụng không thường xuyên, về phía học
sinh hiểu biết về lịch sử địa phương còn thấp. Từ thực trạng trên chúng tôi thấy rằng việc sử
dụng các nguồn tài liệu lịch sử địa phương Thái Bình trong quá trình dạy học lịch sử Việt
Nam là cần thiết. Việc xác định và tìm ra các biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương để
giúp học sinh có biểu tượng sinh động, cụ thể về lịch sử dân tộc, hiểu sâu sắc lịch sử địa
phương, gắn với kiến thức sách vở, với thực tiễn cuộc sống, làm cho học sinh có hứng thú với
môn học để từ đó nâng cao hiệu quả dạy học bộ môn lịch sử ở trường THPT là rất cần thiết.

2.2. Nội dung lịch sử địa phƣơng Thái Bình cần khai thác để sử dụng trong dạy học lịch
sử Việt Nam ở các trƣờng THPT tỉnh Thái Bình
2.2.1. Những yêu cầu khi xác định các tài liệu lịch sử địa phương sử dụng vào trong dạy
học lịch sử dân tộc .
Thứ nhất, tài liệu lịch sử địa phương đưa vào dạy học lịch sử dân tộc phải đảm bảo
tính chính xác khoa học và tiêu biểu đủ để khôi phục lại bức tranh quá khứ. Qua đó giúp học
sinh biết và hiểu được lịch sử dân tộc qua các thời kì lịch sử thông qua nguồn tài liệu lịch sử
địa phương.
Thứ hai tài liệu lịch sử địa phương được đưa vào dạy học lịch sử dân tộc phải đảm
bảo tính toàn diện, tức là phải chọn tài liệu trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa,
xã hội, quân sự… tương ứng với giai đoạn lịch sử dân tộc ở từng thời kì. Song cũng phải chú
ý, sự kiện sử dụng phải làm rõ được mối liên hệ giữa lịch sử địa phương với lịch sử dân tộc
trong vùng và tỉnh. Do đó để nâng cao hiệu quả bài học và làm phong phú bài học lịch sử trên
lớp cần khai thác triệt để các nguồn tài liệu lịch sử địa phương vào trong dạy học lịch sử dân
tộc.
Thứ ba, tài liệu lịch sử địa phương đưa vào trong dạy học lịch sử dân tộc phải đảm
bảo tính hệ thống. Việc sử dụng thường xuyên tài liệu lịch sử địa phương của giáo viên trong
dạy học , nó đảm bảo quan hệ giữa các bài học lịch sử dân tộc với tài liệu lịch sử địa
phương, giữa dạy học nội khóa và hoạt động ngoại khóa.
Thứ tư, tài liệu lịch sử địa phương vô cùng phong phú và đa dạng, có nhiều người
nghiên cứu với nhiều mục đích khác nhau.
Như vậy, việc xác định nội dung tài liệu lịch sử địa phương dùng trong dạy học lịch
sử dân tộc là vô cùng quan trọng và cần thiết, chỉ khi nào xác định đúng nội dung lịch sử địa
phương để đưa vào dạy học lịch sử dân tộc thì mới nâng cao hiệu quả bài học và giáo dục
học sinh được tốt.
2.2.2. Các nguồn tài liệu lịch sử Thái Bình cần khai thác để sử dụng trong dạy học lịch sử
Việt Nam .
Để sử dụng tài liệu lịch sử địa phương vào trong dạy học lịch sử dân tộc, trước hết
phải xác định được nguồn tài liệu. Đây là công việc đầu tiên nhưng có ý nghĩa hết sức quan
trọng, kết quả của việc sử dụng tài liệu phần lớn phụ thuộc vào việc xác định nguồn tài liệu

giúp giáo viên đối chiếu với các loại tài liệu khác để xác định đúng bản chất của vấn đề.
Trong việc sử dụng cần phải xác định đúng nguồn gốc của hiện vật để khai thác có hiệu quả
- Tài liệu truyền miệng gồm : Những câu chuyện lịch sử, cổ tích, ca dao, tục ngữ, hò vè, câu
đối, văn tế. Văn học dân gian có giá trị lớn trong việc nhận thức lịch sử “ Văn học nghệ thuật
dân gian có tác dụng cực kỳ quan trọng trong việc bổ sung đính chính sàng lọc những kiến thức
của chúng ta về lịch sử dân tộc” [21, tr 35]
- Tài liệu dân tộc học: Có những sự kiện, hiện tượng lịch sử địa phương gắn với phong tục
tập quán của địa phương. Nếu khai thác tốt nguồn tài liệu này chúng ta sẽ được khắc phục
được những khoảng trống, những dấu ấn mờ nhạt của những phần có nguồn tài liệu ít ỏi.
- Tài liệu ngôn ngữ học: Tài liệu này có liên quan đến lịch sử địa phương ở hai khía cạnh chủ
yếu là địa danh và phương ngôn. Đây cũng là nguồn tài liệu giúp chúng ta trong việc xác
định, kiểm chứng nguồn tài liệu lịch sử dân tộc.
2.2.3. Nội dung lịch sử Thái Bình cần khai thác để sử dụng trong dạy học lịch sử dân tộc
lớp 12 từ năm 1919 - 2000.
Nội dung lịch sử địa phương cần được khai thác để sử dụng trong bài học lịch sử
dân tộc ở trường THPT tỉnh Thái Bình bao gồm:
Thứ nhất, những sự kiện lịch sử địa phương trở thành sự kiện lịch sử dân tộc được
ghi trong SGK.
Thứ hai, những sự kiện lịch sử địa phương không trở thành sự kiện dân tộc, không
được ghi trong sách giáo khoa nhưng quan trọng đối với địa phương.
Từ những sự kiện nêu trong bảng thống kê chúng tôi tìm hiểu nội dung cụ thể và đề xuất
hình thức biện pháp sử dụng các tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc.
2.3. Một số hình thức, biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phƣơng trong dạy học lịch
sử Việt Nam lớp 12 (giai đoạn 1919 -2000) ở trƣờng THPT tỉnh Thái Bình.
2.3.1.Những yêu cầu khi lựa chọn biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy
học lịch sử Việt Nam (giai đoạn 1919 – 2000) ở trường THPT tỉnh Thái Bình.
Thứ nhất sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam phải góp
phần thực hiện mục tiêu giáo dục bộ môn, giáo dục về kiến thức kỹ năng, thái độ và mục
tiêu bài học.
Thứ hai, biện pháp sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc

không có trong sách giáo khoa nhưng lại quan trọng đối với lịch sử địa phương .
Thứ nhất, giáo viên sử dụng tài liệu lịch sử địa phương để liên hệ, làm rõ sự kiện lịch
sử dân tộc.
Thứ hai, giáo viên ra bài tập yêu cầu học sinh tìm đọc tài liệu lịch sử địa phương và
thông báo trước lớp.
2.3.3. Tổ chức hiệu quả các hoạt động ngoại khóa thông qua sử dụng tài liệu lịch sử địa
phương lớp 12 ở các trường trung học phổ thông.
Thứ nhất, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong hoạt động ngoại khóa phải góp
phần thực hiện mục tiêu đào tạo của trường phổ thông và góp phần thực hiện những nhiệm vụ
dạy học của bộ môn.
Thứ hai, nội dung lịch sử địa phương lựa chọn để sử dụng trong hoạt động ngoại khóa
phải phản ánh được những sự kiện quan trọng của lịch sử địa phương và dân tộc trong quá
khứ, hiện tại nhằm hoàn thiện kiến thức lịch sử, củng cố niềm tin, hoạt động thực tế cho học
sinh.
Thứ ba, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong các hoạt động ngoại khóa có tính
giáo dục cao, do vậy giáo viên phải chuẩn bị kỹ, lập chương trình, kế hoạch và lựa chọn nội
dung, biện pháp phù hợp cho mỗi hình thức, cho từng đối tượng học sinh tránh việc phô
trương hình thức.
2.3.3.1. Tổ chức học sinh đọc sách lịch sử địa phương phù hợp.
Đây là hình thức đơn giản, dễ làm và rất có hiệu quả nhằm làm phong phú thêm kiến
thức lịch sử trong giờ nội khóa. Để làm tốt hoạt động này giáo viên phải là người hiểu biết
đọc nhiều tài liệu về lịch sử địa phương mới hướng dẫn học sinh tiến hành hoạt động này
được.
2.3.3.2. Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương để kể chuyện lịch sử.
Kể chuyện lịch sử là hình thức ngoại khóa gọn nhẹ, giáo viên có thể tiến hành trong các
hình thức dạy học. Khi kể chuyện, nội dung câu chuyện phải có chủ đề, lựa chọn chuyện kể
phải chú ý tác dụng giáo dưỡng, giáo dục và phát triển học sinh.
2.3.3.3 Tổ chức dạ hội lịch sử về chủ đề lịch sử địa phương .
Dạ hội lịch sử là hình thức mà giáo viên có thể kết hợp linh hoạt các hoạt động ngoại
khóa khác nhau.

Căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ của đề tài đặt ra, qua kết quả nghiên cứu, chúng tôi rút ra
một số kết luận sau:
1. Tài liệu lịch sử địa phương là một nguồn kiến thức phong phú đa dạng, sinh động, có
tác dụng tốt trong việc bồi dưỡng nhận thức, rèn luyện kỹ năng và hướng thái độ cho học
sinh. Nguồn tài liệu lịch sử địa phương nếu được khai thác và sử dụng hợp lý trong dạy học
lịch sử dân tộc sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn. Tài liệu lịch sử địa phương
cung cấp cho học sinh những hiểu biết sinh động, có hệ thống về lịch sử dân tộc , đồng thời
góp phần bổ sung cụ thể hóa lịch sử dân tộc, đặc biệt qua lịch sử địa phương giúp học sinh
hiểu được mối dây liên hệ, ràng buộc gắn bó, sự tác động qua lại giữa lịch sử địa phương và
lịch sử dân tộc làm cho kiến thức bài giảng lịch sử dân tộc trở nên gần gũi, có sức hấp dẫn,
thuyết phục, dễ đi vào tâm hồn người học. Qua đó giáo dục cho các em niềm tự hào về quá
khứ hào hùng của cha ông, giáo dục các em tình yêu quê hương, biết kính trọng nhân dân lao
động qua nhiều thế hệ. Đồng thời giúp các em nhận thức đầy đủ hơn ý thức trách nhiệm trong
việc giữ gìn những giá trị truyền thống, vốn di sản văn hóa quý giá mà cha ông để lại. Với vai
trò, ý nghĩa to lớn như vậy cho nên việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học
lịch sử dân tộc ở trường THPT nói chung, tỉnh Thái Bình nói riêng là quan trọng cần thiết
đồng thời đây cũng là biện pháp thực hiện đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ
thông để nâng cao hiệu quả giáo dục bộ môn
2. Nội dung tài liệu lịch sử địa phương để sử dụng dạy học lịch sử dân tộc rất phong phú
và đa dạng trên tất cả các mặt: Kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục, quân sự, khoa học kỹ
thuật… Do vậy, đòi hỏi giáo viên phải biết lựa chọn, sắp xếp những tài liệu phù hợp vào
giảng dạy có hiệu quả. Việc lựa chọn đó phải dựa trên cơ sở những nguyên tắc, phương pháp
luận sử học và nguyên tắc sư phạm. Đồng thời giáo viên phải nghiên cứu nắm vững nội dung
tài liệu lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc để có biện pháp sử dụng phù hợp với điều kiện
cụ thể.
3. Việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc ở trường phổ
thông có thể thực hiện được trong các bài học nội khóa và các hoạt động ngoại khóa. Việc lựa
chọn hình thức, biện pháp nào cũng phải thoả mãn các điều kiện: Nội dung quy định của
chương trình, trình độ nhận thức của học sinh, điều kiện cụ thể của địa phương và nhà trường,
đặc biệt là khả năng của giáo viên.

3. Ban chấp hành Đảng bộ Thái Bình (2004), Lịch sử Đảng bộ Thái Bình tập 3 (1975-
2000). Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
4. Ban chấp hành Đảng bộ huyện Vũ Thư (2005), Lịch sử Đảng bộ huyện Vũ Thư (1929-
1975). Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
5. Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Bình (2009), Những tập thể và cá nhân anh hùng tập
1. Nhà xuất bản Lao Động, Hà Nội.
6. Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Bình (2000), Bác Hồ với Thái Bình, Thái Bình làm
theo lời Bác. Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
7. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Chương trình giáo dục phổ thông (phần chương trình
môn Lịch sử ). Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
8. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), sách giáo viên lịch sử lớp 12. Nhà xuất bản Giáo dục,
Hà Nội.
9. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), sách giáo khoa lịch sử lớp 12. Nhà xuất bản Giáo dục,
Hà Nội.
10. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Sách giáo khoa Ngữ văn 6 (tập 2). Nhà xuất bản Giáo
dục, Hà Nội.
11. Các luật và pháp lệnh trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục, thể thao, khoa học công
nghệ và môi trường (2001). Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
12. Nguyễn Thị Côi (2006), Các con đường biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở
trường phổ thông. Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia, Hà Nội.
13. Hoàng Minh Hảo (1989), Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương nhằm nâng cao hiệu quả
giờ học cho học sinh lớp 12 trường phổ thông trung học Hòa Bình. Luận văn sau đại học
trường Đại học Sư phạm.
14. Trần Bá Hoành (2001), Lý luận cơ bản về dạy học và học tích cực (Dự án đào tạo giáo
viên trung học cơ sở). Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
15. Lê Văn Hồng (Chủ biên), PTS Lê Ngọc Lan, Lê Văn Thăng (1995), Tâm lý học lứa
tuổi và Tâm lý học Sư phạm. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
16. Kharlamốp I.F (1979), Phát huy tính tích cực học tập của học sinh như thế nào? (tập 2).
Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
17. Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị (1998), Phương pháp dạy học lịch sử (Tái bản lần thứ