Nghiên cu quy hot sông Trà Lý,
tnh Thái Bình

Trc Tâm

i hc Khoa hc T nhiên
Luchuyên ngành: Th; Mã s: 60 44 90
ng dn: TS: Nguyn Thanh Hùng
o v: 2012 Abstract: Tng quan v a lý t ng thn trng kinh t
xã hng phát trim mc tiêu quy hoch phòng chng
a tnh Thái Bình. Nghiên ct k cho sông Trà Lý, tnh Thái Bình
qua: ng dng mô hình tính toán thy lc cho h th   t k
tuy n sông Trà Lý: Tiêu chí tính
y lc dòng ch dng các bi bãi ng v
thit k; tính toán và la chc v quy hoch tuy
Lý.

Keywords: Thc; ; Sông Trà Lý; Thái Bình Content
MỞ ĐẦU
I. Tính cấp thiết của đề tài

 c sông Trà Lý nm tr ng bng Bc B, thuc h   thng sông
Hng tip giáp vi bing chung là Tây - u t xã Hng
Minh, huynh Thái Bình, chy quanh co, un khúc qua Quyt Ching Phú,
a huy n Thái Hà, Thái Phúc

m phòng, ch thng sông Ht k ca tuyn
sông gt k và mt knh gii pháp công trình, phi công
 phòng, chi vi tc h thng sông Hng, sông Thái Bình;
  lp quy hou chnh quy hoch phòng, cht thuc phm vi qun lý
cch s dt, quy hoch xây dng và các quy hoch khác liên quan
ca các B
Phm vi quy hoch bao gm các tnh, thành ph c h thng sông Hng, sông
       , Hà Ni, Thái Nguyên, Bc Ninh, Bc
Giang, Hng Ninh, Hnh, Ninh Bình, Hà
Nam và các tng ngun ca h thng hai sông này. Tiêu chun phòng, chn
2007-2010 bm ch n sung t
Tây 42.600 m
3
n 2010-2015 bm ch n sut 0,2
ng t
3
/s. Tiêu chui vi h thi Hà Ni
bm chng vi mc sông Hng ti trm Long Biên là 13,4 m và
ng ti thiu là 20.000 m
3
/s; ti Ph Li bm chng vi
mc sông Thái Bình ti trm Ph Li vi h thu các vùng khác bo
m chng vi mc sông Hng ti trm Long Biên là 13,1 m, ph
t quá kh c s dng các giu tit h ch
chi ti pháp phòng, ch thng sông Hng, sông
Thái Bình bao gu tit các h cha ct ging rng phòng h u ngun; cng c
và nâng cp h thng u; ci to lòng d c him
ng tràn cu h và có gii pháp bng hp tràn toàn
tuyn; t chc cu h 
Sông Trà Lý hin tch phòng chtit cho tuyn sông, nên vic

Bình.
ng nghiên cng quá trình m ng ti các trm trên h
thc sông Trà Lý tnh Thái Bình.
IV. Hƣớng tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu
ng tip cn:  vào tình hình thu thp tài liu, nghiên cc, tác gi
la chng tip cn va mang tính k tha vm bo tính sáng to trong nghiên cu.
Tng hp h thng, xem xét các thành pha cht,
th nng, khí hc, sinh vu kin kinh t xã h
lt và nhng tác ht gây ra
 k tha các kt qu nghiên c dng mô hình 1 chiu và s
dng mô hình 1 chiu tìm ra g án s dng các bi bãi trong quá trình quy hoch 
cho sông Trà Lý tnh Thái Bình.
y lc mô phng quá trình thng
lc hc trên h thng sông Trà Lý.
a Lu
- Tng hiu kia lý t nhiên, kinh t xã hi cc sông Trà
Lý tnh Thái Bình và kt hp vi các ch tiêu quy ho 
cho sông Trà Lý.
- Lua chc mm bo phòng chn sông
Trà Lý tnh Thái Bình là P=0,4% ng vi chu k là 25
- Áp d tính toán mt k
cho sông Trà Lý. C th mt k ln nht cho sông Trà Lý ng vi
 thit k ln nht là 2835 m
3
/s.
- Kt qu nghiên c ng tuyp lý nht là
tuy s dng phn lòng sông và các bi sn xut, các bng s
n  t p tc công vic thc hin quy hot cho sông Trà
Lý tnh Thái Bình.
VI. Kt cu ca Lu





 169.020 km
2
, 



c










 86.720 km
2
, 

 51%. 





Ngu c trong vùng nghiên cu bao gm nguc sinh ti ch và ngu c
ngoi lai chy vào vùng t các sông sui ca h thông sông Hng  Thái bình  phn h 
c. Tính toán chiu cao nc dâng
Kt qu nghiên cu v c dâng cho thy
- Di b bin thuc Qung Ninh: Vùng này có nhiu ca sông, nghèo phù sa, không phi
vùng bi tc phát trin trên nn kin to chìm bãi bin khá rông. Do yu t a
c dâng không l 
- Vùng ven bin thuc châu th sông Hng có bãi triu rng, b thoi không b che chn
nên b ng mnh cc dâng.
d. Tính toán mc max các ca sông.
 trii 9 ca sông t n 2008. Mc ln
nht theo tn sut ti các c

e. Tính toán mc triu thit k ti các ca sông
Tn sut mc trin nht không k ti ng cc dâng do
bão vào tháng VIII ti các cc tính toán da trên s liu tính toán truyn triu vào
các ca sông t -2008.
1.2 HIỆN TRẠNG KINH TẾ XÃ HỘI VÀ PHƢƠNG HƢỚNG PHÁT TRIỂN
1.2.1 Hiện trạng kinh tế xã hội tỉnh Thái Bình
a. Dân s
Tnh Thái Bình c  hành chính bao gm 7 huyn và thành ph Thái
Bình. Trong tng, th trn và Thành ph Thái Bình là trung tâm
chính tr ca c tnh. Theo th Thái Bình là
i.

b. Quá trình phát trin kinh t
*Nn kinh t chung
Tng sn phng 12,3% so vi
ng 14% so v n 2006
- 2010 d kin 2001 - 2005 (7,24%), th 

 na sông này giúp thoát mt phng c thng
sông Ha toàn b h thng
sông và an toàn phòng, ch ng bng Bc B. Vì vy, nghiên cu quy hoch
phòng ch tách ri tng th quy hoch phòng cha toàn b
h thng sông Hng  Thái Bình. 

 này s k tha các kt qu ca d án quy hoch liên
ng bng Bc B
1.3.2 Mục tiêu quy hoạch
Quy hoch phòng chnh gii pháp thc him bo thoát 
thng sông Hng  m bo an toàn phòng ch h thng
bng Bc B và tm bo khai thác ht phc
v phát trin bn vng kinh t -xã hi.
Các mc tiêu quy hoch c th:
- nh mm bo phòng, chn sông Trà Lý tnh Thái Bình.
- t k ca tuyn sông Trà Lý gt k và m
thit k
- nh   dng các bi bãi trong quá trình thc hin quy hoch phòng
chn sông Trà Lý.
1.3.3 Các chỉ tiêu tính toán thiết kế phòng chống lũ
 ng chính ph  -TTg,
phê duy  och phòng ch   thng sông H   i nhng ni
dung chính sau:
n 2007- 2010: Bm ch n sung
ng t
3
/s.
n 2010- 2015: Bm ch n sung
ng t
3

            

2.2 ỨNG DỤNG MÔ HÌNH TÍNH TOÁN THỦY LỰC CHO HỆ THỐNG SÔNG TRÀ LÝ
2.2.1 Phạm vi nghiên cứu của mô hình thủy lực
Phn mm s d tính toán thy lc tuyn sông Hng-Thái Bình là mô hình thy lc
c Vin Thy Lch xây dng. MIKE 11 là mô hình thy lc mt chi
din toán mng ti các nút và các ô trong h thng sông.
Mô hình MIKE 11 s tính toán thy lng bng sông Hng-
ng bao gm các sông Hng
bao gm các sông C   ông L  ng bng bao gm các sông
Hng, Lua bàn thành ph Hi
Phòng gch, Cm, Lch Tray, Vân Úc, Thái Bình và Hóa. MIKE 11 s tính c
th cho tuyn sông Trà Lý tnh Thái Bình.
2.2.2 Biên tính toán mô hình thủy lực
a. Biên trên mô hình
Vi mnh  trên, biên trên ca mô hình thu lc là quá
ng theo thi gian Q= f(t) ti các v 
+ Ti trm thu 
2
)
+ Ti trm thu c Nam (Flv= 980 km
2
)
+ Ti trm thu u (Flv= 2.220 km
2
)
+ Quá trình ng (Q~t) t
b. i ca mô hình
i ca mô hình là quá trình mc theo thi gian Z =f(t) ti 9 c ra
bin cc sông Hng  i ca mô hình thy lt ti các v trí

ngày 25/8/1996.
b. Kt qu hiu chnh
Sau khi quá trình tính toán hiu chnh các thông s ca mô hình thu lc
kt qu mng ti các v trí trm thu p vi giá tr thc
n nht ti các v trí kim tra trên toàn mng sông.
c. Kt qu kinh mô hình vi tr
 b thông s c trong quá trình tính toán mô phng trc
t tháng 8/1996, tin hành tính toán kinh mô hình vi trc t 
Trc ch n xy ra gt. Trong trt
nhiu bi bãi dc sông hng b ngp, nhit hin mch sy trn
m b ln v p bi bãi.
Qua kt qu tính toán ca mô hình có th thy: Sai s mc ti các trm trong phm
i 30 cm. Ti các tr
Quyt Chiu nh  v ng không ln, ln nht
chim khong 5% so vng chy qua v 
Các kt qu so sánh cho thy b thông s mô phng cho trnh
phù hp vi tr thông s  tin c s dng tính toán mô phng
t k và quy hoch cho sông Trà Lý.
2.3 TÍNH TOÁN LŨ THIẾT KẾ TUYẾN SÔNG TRÀ LÝ
2.3.1 Tính toán biên mạng thủy lực hệ thống sông
a. Biên trên:
Vi mnh  trên, biên trên ca mô hình thu lc là quá
ng theo thi gian Q= f(t) ti các v 
+ Ti trm thu 
+ Ti trm thu  Lc Nam
+ Ti trm thu u
+ Ti tr dng ti Q= 28.000m
3
/s
ng v xut hin là 250 n sut P= 4%).

t k c sông Hng - Thái Bình vi triu thu LTK1)
Theo Quynh Phê duyt quy hoch phòng ch thng sông Hng, sông Thái
Bình (Q-u chnh mc thi gian quy ho
Tiêu chun v mc ch   th  du là 13,1 m ti trm th
Long Biên trên sông Hng, ti trm th li trên sông Thái Bình là 7,2 m.
  t k cho  c sông Hng - Thái Bình kt hp vi tri ng thit k (kí hiu
LTK2)
ng hp tính toán này nhnh m i vi
ng hp tring 5% xy ra.
Tric tính t trin t n- 2009. Sau  tính
toán mc nc triu thiên vn ln nht vi tn sut thit k 5% cho thi k max nm và max
trong thi k tháng VIII là tháng xut hin nhin trên h thng sông. Biên tri ng
c cho  Error! Reference source not found
t k c sông Hng - Thái Bình vi triu thit k kt hp vc dâng do bão
thit k. (kí hiu LTK3)
 hp ging ngun gc dâng  phía ca sông và trong thi
gian sy ra triu kin tring 5% kt hp vc dâng do bão vi tn sut
     ng hp này. Biên mc triu cho mô hình trong
ng hp tính toán này trình bày  Error! Reference source not found.
2.3.3 Kết quả tính toán thủy lực mạng sông
Tin hành tính toán các t hng ngun và các kch bn tric dâng  ca
sông cho toàn mng sông Ht qu tính toán m
 phân tích la cht k cho tuyi

b. Phân tích các kt qu
Các kt qu tính toán ct k là trt k có d lp 500
 p t hp mc ti ca sông gm tring kt hp vc
dâng do bii khí hng phân tích ca tng hp.
2.3.4 Lựa chọn phƣơng án lũ thiết kế cho sông Trà Lý
Có th thy rng, t hu  c dâng cao trên

thông tin v ng lc dòng chy phân b trên toàn tuyn sông t a chc
nh i vi nhng vùng có dòng chy
ln, có kh t thì cn phc li, nhng vùng tr
y nh, kh 
to qu t phc v phát trin kinh t xã hi, nhng vùng to th sông không thun gây cn tr
n có nhng gii pháp gii t to tuym bo k thut, nhng vùng
gây ách tn no vét m r tuy th hic
ng vn tc trên các bi ta nên s dng các mô hình hai chiu  MIKE 21Bên cnh
ó, nc nhng thông tin v ng lc, ta còn có th tính toán thy
lc dòng cht k ti các v trí bi, ch c mc ti các b t 
th  dng các bi này sao cho h thc hiu này, ta nên s
dng các mô hình mt chiu n s dng mô hình
 tính toán thy lc dòng cht k  t 
s dng các bi.
3.2.1 Phƣơng pháp tính toán thủy lực dòng chảy lũ thiết kế sông Trà Lý
 tin hành quy hot cho sông Trà Lý thì vic s dng các b 
t quan trng.  kt hp các  tin hành
quy hoch tuyn hành lang  thc hiu này, viu tiên ta phi
làm là c mc ti các bi c ra kh y
ra. T  kt hp vi các tiêu chí  s dng các bi  m bo vic t
cho sôn c mc ti các bi ng vi trt k ta tin hành co hp mt ct
ti v trí các bc mc ti v trí các bi, kt hp vi các tiêu chí trên, 
 dng các bi nhm bo an toàn cho tuy
3.2.2 Vị trí các bối dọc sông Trà Lý
3.3 TÍNH TOÁN VÀ LỰA CHỌN PHƢƠNG ÁN PHỤC VỤ QUY HOẠCH TUYẾN
THOÁT LŨ CHO SÔNG TRÀ LÝ
 trên, phm vi sông Trà Lý có khong 5 tuyi có hong sn
xut và có dân sinh sng.Tuy nhiên, vic bin các khu vc bi thành khu vc dân sinh và sn
xut an toàn s i tuyn là danh sách
tình hình s dng bi bãi.

Vị trí (m)
Lũ thiết kế
Phƣơng án quy hoạch
Cao trình đê
LTK3
TTL1
TTL2
TTL3
Tả
Hữu
Hng
Hà Ni
72392
12.75
12.78
12.78
12.78 -

140750
9.1
9.12
9.12
9.11 Đuống
ng Cát

6.75
6.93 -

4650
6.26
6.43
6.39
6.55
6.8
7.2
-

5750
6.22
6.33
6.28
6.43
6.8
7.1
-

6750
6.18
6.28
6.22
6.35
6.8

13400
5.79
5.85
5.89
5.98
6.2
6.6
-

15500
5.69
5.75
5.79
5.88
6.1
6.5
-

18000
5.47
5.63
5.58
5.73
5.9
6.4
-

19300
5.36
5.49

5.6
-

26250
4.98
5.13
5.14
5.19
5.6
5.5
-
Thái Bình
27850
4.91
4.98
5.04
5.1
5.5
5.4
-

29000
4.71
4.88
4.94
5.01
5.3
5.3
-


4.61
4.66
5.0
4.8
-

36950
4.37
4.49
4.53
4.61
5.0
4.9
-

38250
4.33
4.43
4.48
4.53
4.9
4.8
-

39450
4.21
4.32
4.38
4.46
4.9

47600
4.06
4.1
4.08
4.12 -

48400
4.05
4.03
4.06
4.09 -

52200
3.91
3.96
3.94
3.98 Sông
Địa danh
Vị trí (m)
Lũ thiết kế
Phƣơng án quy hoạch

3.76
3.77 3.3.3 Phân tích kết quả
 vào kt qu tính toán ct s nh
sau:
- Tt c u cho mc thn ti nên vm bo
n ti.
- C u cho mc nc trên tuy so vi m
thit k.
- Trong hai py mc ci
mt k 
- i vc 
ng nhin các hong c các bc quy
ho
- i vTTL2 và TTL3 3 cho mnh
ng nhin các hong sn xut ca các bi.

Hình 22: So sánh n ti và mn nh thit k.
Nhìn trên hình v, ta có th th3 cho mt, gây nh
n các hong dân sinh kinh t, hong sn xut ti các bi bãi. Bên cc
c quy hoch các b m bo kh 
n sông. P2 cho mi v trí các bi nm trong
u ki, không gây ra s t bin mc ti các v trí
bi. Da trên các tiêu chí tính toán hành lang 2 là hp lý 
s không làm n dân  h tng . V thc hin quy
hoch chi tit cho sông Trà Lý thì các bi bãi phc v cho sn xut s 
ng c


3. Áp d tính toán mng t k
cho sông Trà Lý. C th mt k ln nht cho sông Trà Lý là 7.5mng vi
t k ln nht là 2835 m
3
/s.
4. Lu ng tuyp lý nht là tuyn thoát
 s dng phn lòng sông và các bi sn xut, các bng s 
ngoài tuyn  t p tc công vic thc hin quy hot cho sông Trà Lý tnh Thái
Bình.
2 KIẾN NGHỊ
Lui ch s dng mô hình Mike 11 kt hp vi tiêu chí v m 
ch chi tit cho tuyn sông Trà Lý. Vi vic s dng mô hình Mike 11, ta mi
ch c s dng hay không s dng các bc c th s dng các bi bãi
th  u này, ta nên s dng mô hình hai chi mike 21 kt hp vi mt
s  ng vn tc ti các bi bãi. T i bi bãi ta có th ch
c n nào có th n nào thì không th c.
Tác gi hy vng trong thi gian ti s có nhng tác gi khác nghiên cu k 
vic "Quy hoch l chi tit cho các tuy
References
Tiếng Việt
1. -
.
2. .
3. 
4. 
5. Niên giám Thái Bình 2009.
6. Động lực học Dòng sông