Điều chỉnh hoạt động quảng cáo trong khuôn
khổ pháp luật cạnh tranh tại Việt Nam
Đoàn Tử Tích Phước
Khoa Luật
Luận văn ThS ngành: Luật Kinh tế; Mã số: 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa
Năm bảo vệ: 2007
Abstract: Làm rõ các vấn đề lý luận chung về quảng cáo, cạnh tranh và pháp luật cạnh
tranh điều chỉnh quảng cáo trong nền kinh tế thị trường. Đánh giá hiện trạng hoạt động
quảng cáo tại Việt Nam, hệ thống pháp luật về quảng cáo hiện hành trong đó trọng tâm là
các quy định của Luật Cạnh tranh về quảng cáo. Đi sâu phân tích các quy định về quảng
cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh, lấy ví dụ từ các vụ việc xảy ra tại Công ty Kim
Đan, cà phê Trung Nguyên, công ty Vạn Niên, và các công ty Sữa. Đưa ra một số kiến
nghị về: Điều chỉnh khái niệm, quy định cạnh tranh không lành mạnh, hoàn thiện thủ tục
và trình tự xử lý các vụ việc cạnh tranh, điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của cơ quan cạnh
tranh và các giải pháp khác
Keywords: Luật cạnh tranh; Luật kinh tế; Quảng cáo Content
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Để một thị trường cạnh tranh vận hành hiệu quả và lành mạnh, bên cạnh việc xác lập
tương quan cân bằng giữa những người bán và người mua, một yếu tố quan trọng cần đảm bảo
là sự minh bạch và đầy đủ về thông tin trên thị trường. Quảng cáo trong cơ chế thị trường đóng
vai trò là nguồn thông tin chủ yếu, không chỉ đem lại những hiểu biết về các sản phẩm hàng hoá,
dịch vụ được đưa vào lưu thông, mà còn giúp tạo dựng quan hệ giữa người bán và người mua,
116/2005/NĐ-CP ngày 15/9/2005 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Cạnh tranh
không có hướng dẫn về phần cạnh tranh không lành mạnh; còn Nghị định 120/2005/NĐ-CP ngày
30/9/2005 quy định về xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh chỉ có quy định về mức xử phạt đối
với tổ chức, cá nhân vi phạm.
Như vậy, việc nghiên cứu nhằm hoàn thiện các quy định và cơ chế thực thi pháp luật
điều chỉnh quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh với các vấn đề về tính chất cạnh tranh
của quảng cáo; định tính, định lượng nội dung và tác động của quảng cáo nhằm cạnh tranh không
lành mạnh; phạm vi phương tiện quảng cáo, đối tượng tác động của quảng cáo; đặc thù quảng
cáo cạnh tranh trong các ngành, lĩnh vực cụ thể; phạm vi thẩm quyền của các cơ quan quản lý về
quảng cáo; việc học tập kinh nghiệm của các quốc gia có pháp luật cạnh tranh phát triển còn để
ngỏ những nội dung mới mẻ cả về lý luận và thực tiễn, rất đáng được quan tâm và sẽ có giá trị áp
dụng trong công cuộc phát triển nền kinh tế thị trường, xây dựng môi trường cạnh tranh lành
mạnh ở nước ta. Đây là những cơ sở để người viết lựa chọn đề tài “Điều chỉnh hoạt động quảng
cáo trong khuôn khổ pháp luật cạnh tranh tại Việt Nam” thực hiện Luận văn Thạc sỹ luật học
của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Ngay từ trước khi bắt đầu tiến trình xây dựng Luật Cạnh tranh (2000 – 2004) cho đến
sau khi ban hành Luật, nhiều công trình nghiên cứu tiếp cận đề tài pháp luật cạnh tranh và pháp
luật chống cạnh tranh không lành mạnh nói riêng ở nhiều góc độ khác nhau. Trong đó có thể kể
đến các bài viết, chuyên khảo, sách nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Như Phát, Đặng Vũ
Huân, Phạm Duy Nghĩa trong đó có đề cập đến nội dung điều chỉnh cạnh tranh không lành
mạnh. Nhiều bài viết xuất hiện trên các tạp chí khoa học và trong các cuộc hội thảo nhằm làm rõ
các khía cạnh trạnh khác nhau của pháp luật cạnh tranh. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của người viết,
hiện chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu các vấn đề về quảng cáo trong khuôn khổ pháp
luật cạnh tranh, đặc biệt là trên góc độ luật thực định. Công tác tổ chức thực thi các quy định của
Luật Cạnh tranh trong thực tiễn đang đòi hỏi có sự tập trung nghiên cứu chuyên sâu, nhằm tạo cơ
sở lý luận cho việc hoàn thiện khung điều chỉnh và cơ chế áp dụng pháp luật cạnh tranh.
3. Mục đích nghiên cứu
Luận văn đặt mục đích nghiên cứu quảng cáo trong khuôn khổ pháp luật cạnh tranh
nhằm làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản sau:
pháp luật về quảng cáo hiện hành, trong đó trọng tâm là các quy định của Luật Cạnh tranh về
quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh, kết hợp với phân tích một số vụ việc thực tiễn. Từ
đó, Luận văn đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật cạnh tranh
điều chỉnh quảng cáo cũng như xây dựng cơ chế thực thi pháp luật có hiệu quả trong lĩnh vực
này.
References
Văn bản pháp luật
1.
Bộ Thương mại (2000), Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ.
2.
Chính phủ (2003), Nghị định 24/2003/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh
Quảng cáo.
3.
Chính phủ (2004), Nghị định số 175/2004/NĐ-CP ngày 10/10/2004 về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại.
4.
Chính phủ (2005), Nghị định số 116/2005/NĐ-CP ngày 15/9/2005 quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật Cạnh tranh.
5.
Chính phủ (2005), Nghị định số 120/2005/NĐ-CP ngày 30/9/2005 quy định về xử lý
vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh.
6.
Chính phủ (2006), Nghị định 37/2006/NĐ-CP ngày 04/4/2006 về việc quy định chi
tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại.
7.
Chính phủ (2006), Nghị định 56/2006/NĐ-CP ngày 06/6/2006 về xử phạt vi phạm
hành chính trong hoạt động văn hoá - thông tin.
8.
Chính phủ (2006), Nghị định số 06/2006/NĐ-CP ngày 09/01/2006 quy định chức
Chương trình hợp tác đặc biệt Việt Nam - Thuỵ Sỹ về sở hữu trí tuệ (2002), Công
ước Paris về Bảo hộ sở hữu công nghiệp, Các Điều ước quốc tế về Sở hữu trí tuệ,
Hà Nội.
22.
Cục Quản lý cạnh tranh (2006), Xây dựng mô hình cơ quan quản lý nhà nước về
cạnh tranh, chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ. Kinh nghiệm quốc tế và đề
xuất cho Việt Nam.
23.
Dominique Brault (2006), Chính sách và thực tiễn pháp luật cạnh tranh của Cộng
hoà Pháp, NXB Chính trị quốc gia, tập 1.
24.
Iu.A.Suliagin & V.V.Petrov (2004), Nghề quảng cáo, NXB Thông tấn, Hà Nội.
25.
Lê Quốc Tuấn (1995), Tổ chức và quản lý hoạt động quảng cáo của các doanh
nghiệp Việt Nam, Luận án PTS Kinh tế, ĐH Kinh tế quốc dân.
26.
Michael Newman (2006), 22 quy luật cơ bản của quảng cáo, NXB Tổng hợp
TP.HCM, TP.HCM
27.
Nguyễn Như Phát & Bùi Nguyên Khánh (2001), Tiến tới xây dựng pháp luật về
cạnh tranh trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam, NXB
Công an nhân dân, Hà Nội.
28.
Nguyễn Thị Dung (2006), Pháp luật về xúc tiến thương mại trong nền kinh tế thị
trường ở Việt Nam – Lý luận, thực tiễn và giải pháp hoàn thiện, Luận án Tiến sỹ
luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
29.
Nicole Vooijs (2007), Bộ Quy tắc ứng xử của Tập đoàn truyền thông WPP, Tài liệu
Hội thảo Quảng cáo dưới góc độ cạnh tranh, TP.HCM
30.
41.
Taiwan Fair Trade Commission (2002), Supervisory regulations governing multi-
level sales.
42.
US Federal Trade Commission (1980), FTC Policy Statement on Unfairness, ,
Washington D.C.
43.
US Federal Trade Commission (1983), FTC Policy Statement on Deception,
Washington D.C.
Tài liệu Internet
44.
Bộ Văn hoá Thông tin (2006), Ngành quảng cáo Việt Nam trước thềm WTO,
/>wsid=12346 (truy cập ngày 30/5/2007).
45.
Bäumer, U. (2004), Reform of the German Law Against Unfair Competition,
German American Law Journal,
(truy cập ngày 15/6/2007)
46.
Đời sống và Pháp luật (2007), Trở lại chuyện "Quảng cáo của Cty Trung
Nguyên bị cáo buộc cạnh tranh không lành mạnh": Nestlé sẽ không khoan
nhượng!,
(truy cập ngày 24/8/2007).
47.
Microsoft® Encarta® Online Encyclopedia (2006) Advertising,
© 1997-2006 (truy cập ngày 30/5/2007).
48.
VietnamNet (2004), Thị trường quảng cáo: Cạnh tranh đã đến hồi quyết liệt, ,
(truy cập ngày 30/5/2007).
49.