Pháp luật về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực
báo chí ở Việt Nam hiện nay

Phí Thị Thanh Tâm

Khoa Luật
Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01
Người hướng dẫn: PGS TS Thái Vĩnh Thắng
Năm bảo vệ: 2007 Abstract: Làm rõ sự cần thiết quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo chí,
vai trò của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí; Nêu thực trạng pháp
luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí ở Việt Nam hiện nay; những thành tựu,
hạn chế, nguyên nhân của những mặt tồn tại và những vấn đề đang được đặt ra đối với
báo chí hiện nay, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị và các giải pháp về: văn bản nhà
nước, công tác giám sát thực hiện pháp luật nhằm hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà
nước trong lĩnh vực báo chí ở Việt Nam hiện nay

Keywords: Luật Báo chí; Pháp luật Việt Nam; Quản lý nhà nước Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nền báo chí cách mạng nước ta đã có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc trước đây cũng như trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước theo định
hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay. Chủ trương đổi mới do Đảng khởi xướng cùng với những
thành tựu vĩ đại của công nghệ thông tin đã làm cho nền báo chí nước ta trong những năm gần
đây phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng. Chính vì vậy, công tác quản lý Nhà nước về
báo chí cần được tăng cường trong giai đoạn hiện nay.
Ngày 17-10-1997, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã có Chỉ

quốc tế và nhất là khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới
(WTO) đang đặt ra những yêu cầu mới. Không nắm bắt được tình hình, báo chí khó có thể đảm
đương được nhiệm vụ và giữ vững bản lĩnh của mình. Trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện
nay, khi các phương tiện thông tin kỹ thuật hiện đại ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong
đời sống xã hội, hoạt động báo chí và việc xây dựng hành lang pháp lý trong lĩnh vực báo chí
cần được tăng cường và củng cố nhiều mặt mới đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Bởi vậy, nghiên
cứu hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà nước đối với báo chí trong giai đoạn hiện nay là vấn đề
cấp thiết.
Với lý do đó, tôi lựa chọn vấn đề: "Pháp luật về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực báo
chí ở Việt Nam hiện nay" làm đề tài luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành lý luận và lịch sử nhà nước
và pháp luật.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong quá trình nghiên cứu lý luận báo chí, đề cập tới các khía cạnh khác nhau của đề
tài đã có nhiều bài báo nghiên cứu khoa học được đăng tải rải rác trên các tạp chí chuyên ngành
như: "Phạm vi bao quát và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước thi hành Luật Báo chí"
(Nguyễn Văn Dững - Tạp chí Báo chí và Tuyên truyền, số 4/1998; "Quản lý nhà nước về báo chí
qua 8 năm thi hành Luật Báo chí" (Đỗ Quý Doãn - Chuyên san Nhà báo và Công luận, số
4/1998); "Báo chí Việt Nam - nhìn lại để bước vào thế kỷ mới" (Đỗ Quý Doãn - Tạp chí Người
làm báo, số tháng 12/1999); "Vấn đề lãnh đạo quản lý báo chí trong thời kỳ đổi mới" (Bùi Đình
Khôi - Tạp chí Người làm báo, số tháng 6/1997; "Về mặt tổ chức quản lý báo chí, còn nhiều vấn
đề phải bàn" (Châu Văn Thư - Tạp chí Người làm báo, số tháng 1/1999); "Một số vấn đề về
quảng cáo trên các phương tiện truyền thông" (Đinh Hường - Tạp chí Người làm báo, số tháng
5/2000); "Quản lý báo chí trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay" (Lê Doãn Hợp - Báo điện
tử Nhân dân, ngày 18/6/2007); "Nhân ngày báo chí cách mạng Việt Nam (21-6): xã hội hóa hơn
nữa để phát triển" (Vũ Duy Thông - Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 20/6/2006); "Một
số vấn đề đặt ra trong công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trước yêu cầu mới" (Hồng Vinh - Báo
Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 21/6/2006); "Tiếp tục đổi mới và phát triển vững chắc
nền báo chí cách mạng nước ta" (Tô Huy Rứa - Báo Nhân dân, ngày 21/6/2007). Ngoài ra, vấn
đề quản lý nhà nước về báo chí luôn luôn được đề cập tới trong các cuốn sách nghiên cứu nghiệp
vụ của các cơ sở đào tạo báo chí, trong các tác phẩm của các tác giả nghiên cứu về lý luận báo

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: Phân tích, tổng hợp, thống kê,
lôgíc, so sánh đối chiếu, khoa học dự báo để hình thành các khái niệm khoa học, đánh giá pháp
luật, thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí.
7. Đóng góp mới của luận văn
Một là, bước đầu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận pháp luật về quản lý nhà nước trong
lĩnh vực báo chí, làm rõ vai trò của pháp luật đối với quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí;
bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận của công dân.
Hai là, làm rõ lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật về quản lý nhà nước trong
lĩnh vực báo chí từ Cách mạng tháng Tám đến nay, trong đó làm sáng tỏ quá trình vừa kế thừa
vừa phát triển liên tục của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí.
Ba là, bước đầu đánh giá thực trạng pháp luật về quản lý trong lĩnh vực báo chí và thực
trạng thực hiện pháp luật báo chí; nêu ra một số xu hướng phát triển báo chí.
Bốn là, đưa ra một số quan điểm và phương hướng tạo cơ sở cho việc hoàn thiện pháp
luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí; đề xuất một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn
thiện pháp luật về quản lý trong lĩnh vực báo chí trong đó kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều
của Luật Báo chí 1999 (sửa đổi).
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí.
Chương 2: Thực trạng pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí ở Việt Nam
hiện nay và thực trạng thực hiện.
Chương 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực
báo chí ở Việt Nam hiện nay.

References
I. VĂN KIỆN CỦA ĐẢNG

16. Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước.
17. Pháp lệnh Quảng cáo.
18. Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính (1995).
19. Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính (1995).
III. SÁCH, BÁO
20. Ban Tuyên giáo Trung ương (2007), Tăng cường lãnh đạo, quản lý tạo điều kiện để báo chí
nước ta phát triển mạnh mẽ, vững chắc trong thời gian tới, Nhà xuất bản lý luận chính
trị, Hà Nội.
21. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Bộ Văn hóa - Thông tin, Hội nhà báo Việt Nam
(2002), Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 22-CT/TW của Bộ Chính trị (Khóa VIII) về đổi mới
và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
22. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2007), Hoạt động báo chí năm 2006, phương hướng
nhiệm vụ năm 2007, Hà Nội.
23. Lê Thanh Bình (2004), Quản lý và phát triển báo chí - xuất bản, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
24. Nguyễn Đức Bình (1995), "Vai trò của báo chí trong hệ thống công tác tư tưởng", Tạp chí
Báo chí & Tuyên truyền (1).
25. Nguyễn Đức Bình (1997), "Những quan điểm hàng đầu đối với công tác báo chí, xuất bản",
Tạp chí Báo chí & Tuyên truyền, (5).
26. Nguyễn Đức Bình (1998), Phấn đấu nâng cao chất lượng, phát huy vai trò to lớn của báo
chí, xuất bản trong thời kỳ mới, Tài liệu môn Báo chí học, T.2, Khoa Báo chí, Phân
viện BCTT xuất bản, Hà Nội.
27. Bộ Văn hóa - Thông tin (2007), Báo cáo sơ kết 2 năm thực hiện Thông báo Kết luận 162-
TB/TW của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình
hình hiện nay, Hà Nội.
28. Bộ Văn hóa - Thông tin (2007), Báo cáo tình hình công tác quản lý nhà nước về báo chí, Hà
Nội.
29. Cục bảo vệ an ninh văn hóa - tư tưởng, Tổng cục an ninh (1998), Văn bản pháp quy về báo
chí - xuất bản, Hà Nội.

Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
44. Học viện Hành chính Quốc gia (2006), Giáo trình Hành chính công, Nhà xuất bản Giáo dục,
Hà Nội.
45. Lê Văn Hòe (chủ biên) (2005), Các văn kiện của Đảng và Nhà nước về cải cách bộ máy nhà
nước, Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà
Nội.
46. Hội nhà báo (2006), Báo cáo sơ kết 2 năm thực hiện Thông báo Kết luận 162-TB/TW của Bộ
Chính trị về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình hình hiện nay, Hà
Nội.
47. Lê Doãn Hợp (2007), "Quản lý báo chí trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay", Báo
điện tử Nhân dân (18/6)
48. Trần Đình Huỳnh (2001), Phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước, NXB Hà Nội.
49. Kỷ yếu Hội thảo: 80 năm báo chí cách mạng Việt Nam - Những bài học lịch sử và định
hướng phát triển, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2005.
50. V.I. Lênin (1981), Toàn tập, tập 36, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva.
51. Đinh Văn Mậu và Phạm Hồng Thái (2005), Luật hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Tổng
hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
52. Hồ Chí Minh (1990), Về nhà nước và pháp luật Việt Nam, Nhà xuất bản pháp lý, Hà Nội.
53. Mai Phi Nga (2003), Một số vấn đề về đạo đức cán bộ, công chức trong lĩnh vực xuất bản,
báo chí, Luận án Thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính Quốc gia, Hà
Nội.
54. Phạm Quang Nghị (1997), "Bước phát triển của báo chí trong quá trình đổi mới ở nước ta",
Tạp chí Cộng sản (11).
55. Nguyên Ngọc (2005), "Tên gọi của một đạo luật", Tạp chí nghiên cứu lập pháp 7 (54) tr. 8-
9.
56. Phan Quang (2001), Về diện mạo báo chí Việt Nam - Tiểu luận và chân dung, Nhà xuất
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
57. Tô Huy Rứa (2007), "Tiếp tục đổi mới và phát triển vững chắc nền báo chí cách mạng nước
ta", Báo Nhân dân (21/6).
58. Tạ Ngọc Tấn (1996), "Khuynh hướng chính trị-tư tưởng trong báo chí", Tạp chí Báo chí và

73. Trường Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình lý luận nhà nước và pháp luật, Nhà xuất
bản Tư pháp, Hà Nội.
74. Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (1994), Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Hà Nội.
75. Đào Trí Úc (2005), "Mối quan hệ giữa nhà nước với xã hội dân sự và vấn đề cải cách hành
chính", Tạp chí Nhà nước và pháp luật 4(192), tr.3-10.
76. Văn bản pháp quy về báo chí - xuất bản (2006), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
77. Hồng Vinh (2007), "Một số vấn đề đặt ra trong công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trước yêu
cầu mới", Báo Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam(21/6).
78. Võ Khánh Vinh (2005), "Khái quát về hệ thống pháp luật Việt Nam: 60 năm hình thành và
phát triển", Tạp chí Nhà nước và pháp luật 9 (209), tr.50-60.
79. Hoàng Thị Bích Yến (2001), Vấn đề quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí ở nước ta
hiện nay, Luận án Thạc sĩ Quản lý nhà nước, Học viện Hành chính Quốc gia, Hà Nội
80. Nguyễn Văn Yểu (2004), "Hoàn thiện hệ thống pháp luật để phục vụ sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước", Tạp chí Cộng sản, (20), tr.8-13.