Vai trò của cơ quan thanh tra hành chính trong
giải quyết khiếu nại ở Việt Nam hiện nay

Bùi Thị Thanh Thúy Khoa Luật
Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử nhà nƣớc và pháp luật; Mã số: 60 38 01
Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS. Phạm Hồng Thái
Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Trình bày cơ sở lý luận và pháp lý của cơ quan thanh tra hành chính
(CQTTHC) trong giải quyết khiếu nại: khái niệm về thanh tra và thanh tra hành chính,
khiếu nại và giải quyết khiếu nại, CQTTHC. Nêu thực trạng vai trò của CQTTHC trong
giải quyết khiếu nại, huy động tham mƣu giúp thủ trƣởng cơ quan hành chính cùng cấp
trong việc giải quyết khiếu nại, công tác tiếp dân, huy động của Tổng thanh tra Chính
phủ. Đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm tăng cƣờng vai trò của CQTTHC trong giải
quyết khiếu nại nhƣ: tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền các cấp đối với
công tác thanh tra trong giải quyết khiếu nại, hoàn thiện pháp luật quy định về vai trò của
CQTTHC các cấp trong giải quyết khiếu nại, đổi mới phƣơng pháp tổ chức và hoạt động
của CQTTHC, xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra trong sạch, vững mạnh

Keywords: Hành chính công; Khiếu nại; Quản lý nhà nƣớc; Thanh tra hành chính; Việt
Nam Content

Lời nói đầu


nại; đào tạo bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ, công chức về giải quyết khiếu nại , góp phần tăng cƣờng
hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại
Nhƣ vậy giữa lý luận về vai trò cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu nại
và thực tiễn thực hiện nhƣ thế nào? Đã tƣơng xứng chƣa ? Vì vậy, cần phải có sự đánh giá
khách quan toàn diện về vai trò của cơ quan thanh tra hành chính trong việc giải quyết khiếu nại,
từ đó có phƣơng hƣớng biện pháp cụ thể góp phần củng cố, tăng cƣờng vai trò cơ quan thanh tra
hành chính để có thể đạt kết quả tốt nhất trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại. Và dự báo về vai trò
của cơ quan thanh tra hành chính sắp tới trong xu thế đang cải cách lại cơ chế giải quyết khiếu
nại có thay đổi gì không. Để đáp ứng mục tiêu cuối cùng là hiệu quả công tác giải quyết khiếu
nại góp phần đảm bảo pháp chế, kỷ luật và các quyền lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ
chức . Xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi đó của lý luận và thực tiễn, tác giả chọn đề tài: " Vai trò của
cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu nại ở Việt Nam hiện nay ".
2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Trong thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu xung quanh lĩnh vực thanh tra và
công tác giải quyết khiếu nại ở các cấp độ khác nhau. Nhƣ PGS.TS. Trần Ngọc Đƣờng “ vị trí,
vai trò thanh tra trong quản lý nhà nƣớc “, Tạp chí Thanh tra số 9/1998; Đề tài khoa học cấp Bộ;
Phạm văn Khanh và nhóm nghiên cứu đề tài “ Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát
nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và chống tham nhũng”; Đề tài khoa
học cấp Bộ “ hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính ở Việt Nam “ của Thanh tra
Chính phủ năm 2004; Luận án thạc sĩ của Đinh Văn Minh “ Hoàn thiện pháp luật nhằm đổi mới
cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính ở Việt Nam “ năm 2005; ….
Về cơ bản, các tác giả nói trên mới chỉ đề cập đến vị trí, vai trò, tổ chức và hoạt động của hệ
thống cơ quan thanh tra nói chung thể hiện trên các lĩnh vực khiếu nại, tố cáo và chống tham
nhũng… chƣa đi sâu và đánh giá toàn diện về vai trò cơ quan cơ quan thanh tra hành chính trong giải
quyết khiếu nại ở Việt Nam. Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò của cơ
quan cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu nại không những đáp ứng yêu cầu của thực
tiễn nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại mà còn góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận khi
tìm hiểu về vai trò của cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu nại.
3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN
Mục đích của luận văn: Làm rõ những cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về vai trò cơ quan

quyết khiếu nại
Chƣơng 2: Thực trạng vai trò cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu
nại ở Việt Nam hiện nay
Chƣơng 3: Các giải pháp tăng cƣờng vai trò cơ quan thanh tra hành chính trong
giải quyết khiếu nại

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA CƠ QUAN THANH TRA HÀNH CHÍNH TRONG
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1 Quan niệm về thanh tra và thanh tra hành chính
Thanh tra là một hoạt động chuyên trách do bộ máy thanh tra đảm nhiệm có nội dung là
kiểm tra, xem xét, đánh giá, kết luận chính thức các cơ quan, tổ chức, cá nhân về việc thực hiện
chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của nhà nƣớc nhằm phòng ngừa, xử lý các vi phạm
pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nƣớc, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân góp
phần nâng cao hiệu lực quản lí nhà nƣớc
Cơ quan thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà nƣớc theo
cấp hành chính đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá
nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp. Hoạt động cơ quan thanh tra hành chính xuất hiện trong công
việc quản lý của cả cơ quan hành chính nhà nƣớc có thẩm quyền chung và cơ quan nhà nƣớc có
thẩm quyền chuyên môn. Cụm từ “ thuộc quyền quản lý trực tiếp” đƣợc hiểu là đối tƣợng của cơ
quan thanh tra hành chính có sự lệ thuộc về mặt tổ chức đối với cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền
quyết định việc thực hiện cơ quan thanh tra hành chính
1.1.2. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Khiếu nại là việc cá nhân, cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức yêu cầu cơ quan,
tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại mọi quyết định, hành vi có căn cứ cho rằng quyết định
hoặc hành vi của họ trái pháp luật, không hợp lý, xâm phạm đến quyền, tự do lợi ích hợp pháp của

1.2.Cơ sở pháp lý
Nghiên cứu về cơ sở pháp lý của vai trò của cơ quan thanh tra hành chính trong giải
quyết khiếu nại thực chất là làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan thanh tra hành
chính các cấp trong giải quyết khiếu nại. Bởi vai trò của cơ quan hay tổ chức đƣợc xác định bởi
vị trí của nó trong bộ máy Nhà nƣớc, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định từ
đó đánh giá hiệu quả hoạt động trong thực tiễn. Để thực hiện vai trò nhƣ trên, cơ quan thanh tra
hành chính đƣợc Nhà nƣớc trao cho chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn nhƣ thế nào ?
Từ khi bắt đầu thành lập Nhà nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ngày 23 tháng 11 năm
1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt của
Chính phủ có nhiệm vụ là " nhận các đơn khiếu nại của nhân dân" . Sang thời kỳ đổi mới, Nhà
nƣớc ban hành Pháp lệnh Thanh tra1990 và Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân 1991 quy
định thẩm quyền và trách nhiệm của tổ chức thanh tra bao gồm: Tham mƣu cho thủ trƣởng cùng
cấp giải quyết những khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của thủ trƣởng cùng cấp; Giải quyết
các khiếu nại mà cấp dƣới trực tiếp của thủ trƣởng cùng cấp đã giải quyết nhƣng còn khiếu
nại;Kháng nghị quyết định giải quyết khiếu nại của tổ chức thanh tra cấp dƣới trực tiếp khi phát
hiện có vi phạm pháp luật .
Luật khiếu nại, tố cáo 1998 đã có sự thay đổi đáng kể về thẩm quyền và trách nhiệm của
tổ chức Thanh tra Nhà nƣớc trong công tác giải quyết khiếu nại
Một là: Tham mƣu cho thủ trƣởng cùng cấp giải quyết những khiếu nại thuộc thẩm quyền
giải quyết của thủ trƣởng cùng cấp;
Hai là: Về thẩm quyền trực tiếp giải quyết khiếu nại khi đƣợc uỷ quyền
Ba là: Về thẩm quyền của Tổng Thanh tra Nhà nƣớc
Ngoài chức năng tham mƣu và trực tiếp giải quyết những khiếu nại đƣợc Thủ tƣớng
Chính Phủ uỷ quyền, Tổng Thanh tra Nhà nƣớc có quyền ra quyết định giải quyết khiếu nại cuối
cùng đối với khiếu nại đã đƣợc thủ trƣởng các cơ quan thuộc Chính phủ giải quyết nhƣng còn có
khiếu nại.
Bốn là : Quản lí nhà nƣớc về công tác giải quyết khiếu nại
Sau 14 năm thực hiện, Pháp lệnh Thanh tra đã bộc lộ những bất cập không còn phù hợp
với sự phát triển kinh tế, xã hội trong thời kỳ đổi mới. Cùng với Luật Thanh tra 2004 và Luật
khiếu nại, tố cáo sửa đổi bổ sung năm 2004 và 2005 đã xác định vai trò của cơ quan cơ quan

QUYẾT KHIẾU NẠI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1. Khái quát về tình hình khiếu nại hiện nay
Trong những năm vừa qua, tình hình khiếu nại của công dân phát sinh nhiều diễn biến
phức tạp. Số lƣợng các vụ khiếu nại có nơi, có lúc tăng, giảm khác nhau nhƣng tính chất còn
phức tạp thể hiện ở chỗ, tình trạng khiếu kiện đông ngƣời diễn ra trên diện rộng ở nhiều tỉnh,
thành phố có thời điểm cả nƣớc có trên 30 tỉnh, thành phố có nhiều đoàn khiếu kiện đông ngƣời.
Tính phức tạp của thành phần tham gia khiếu kiện ngày càng tăng và có việc tổ chức, liên kết
giữa các đoàn tham gia khiếu kiện. Nhiều trƣờng hợp đeo bám khiếu kiện dài ngày ở các cơ quan
Trung ƣơng, Trụ sở tiếp công dân của Đảng và Nhà nƣớc ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Tình hình trên đã gây nhiều phức tạp về an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội, ảnh hƣởng đến
hoạt động bình thƣờng của các cơ quan nhà nƣớc, làm giảm uy tín của Đảng và Nhà nƣớc đối với
nhân dân.
2.2. Thực trạng hoạt động của cơ quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu
nại
2.2.1.Hoạt động quản lí nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại
Thứ nhất: Tuyên truyền hướng dẫn và tổ chức việc thực hiện các quy định về pháp luật
khiếu nại
Cơ quan thanh tra hành chính các cấp đã biên soạn các tài liệu để học tập, tuyên truyền
pháp luật về khiếu nại. Theo thống kê sau khi ban hành Luật khiếu nại, tố cáo 1998, Thanh tra
nhà nƣớc và các Bộ, ngành, địa phƣơng đã tổ chức đƣợc 4.071 lớp tập huấn và quán triệt thi
hành Luật khiếu nại, tố cáo cho 917.329 lƣợt cán bộ chủ chốt của các Bộ, ngành, địa phƣơng,
cán bộ công chức ngành Thanh tra, hội viên Hội Nông dân và thanh tra nhân dân ở xã, phƣờng,
thị trấn. Cơ quan thanh tra hành chính các cấp đã tham mƣu với các cấp chính quyền cũng nhƣ
chủ động phối hợp với các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình tổ chức tuyên truyền, hƣớng
dẫn, phổ biến pháp luật về khiếu nại cho nhân dân bằng nhiều hình thức . Ngoài ra, cơ quan
thanh tra hành chính các cấp còn hƣớng dẫn nghiệp vụ tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, xây
dựng và thực hiện chƣơng trình, kế hoạch giải quyết khiếu nại cho thanh tra cấp dƣới, cán bộ cơ
sở. Tuy nhiên việc tuyên truyền phổ biến pháp luật tiến hành chƣa thƣờng xuyên, liên tục, chƣa
có chiều sâu, nhiều khi còn mang tính hình thức nên hiệu quả thấp.
Thứ hai: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thanh tra

sở pháp luật (10%); kiến nghị Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố xem xét giải quyết theo thẩm
quyền , tiếp tục giải quyết đối với 60 vụ việc (22,3%).
Quý I năm 2007, Thanh tra Chính phủ đã tiến hành kiểm tra trách nhiệm giải quyết khiếu
nại tại Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Tiền Giang; kết thúc kiểm tra, xác minh 28 vụ việc do Tổ công tác
35 của Thủ tƣớng Chính phủ chuyển sang; phối hợp với Bộ tài nguyên và Môi trƣờng làm rõ một
số nội dung khiếu nại của một số công dân tại Hà Đông, Hà Tây; phối hợp với Uỷ ban nhân dân
tỉnh Cần Thơ thống nhất giải quyết 16 vụ việc do đoàn liên ngành giải quyết trƣớc đây.
Việc triển khai nhiệm vụ thanh tra của cơ quan thanh tra hành chính các cấp đã có nhiều
nỗ lực, cố gắng và đạt đƣợc những kết quả tích cực, thực hiện đƣợc khối lƣợng rất lớn các cuộc
thanh tra theo kế hoạch đƣợc giao và các cuộc thanh tra đột xuất theo yêu cầu của lãnh đạo. Tuy
nhiên công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của thủ trƣởng các cấp, các ngành trong việc thực
hiện pháp luật về khiếu nại nhiều nơi chƣa đƣợc quan tâm đúng mức; chất lƣợng công tác thanh
tra vẫn còn những hạn chế nhất định. Vẫn có một số cuộc thanh tra kéo dài, kết luận thanh tra
chƣa xác định rõ hành vi vi phạm, chƣa phân tích rõ nguyên nhân sai phạm hoặc kiến nghị có
trƣờng hợp thiếu thuyết phục.
Thứ tư: Xây dựng các văn bản pháp luật về khiếu nại
Thực hiện chức năng, nhiệm vụ đó Cơ quan thanh tra hành chính các cấp nhất là Thanh
tra Chính phủ đã tham mƣu giúp các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền soạn thảo nhiều văn bản
pháp luật liên quan lĩnh vực khiếu nại đồng thời trực tiếp ban hành nhiều văn bản pháp luật theo
thẩm quyền hƣớng dẫn thi hành các văn bản pháp luật do cơ quan nhà nƣớc cấp trên đã ban
hành. Cơ quan thanh tra hành chính các cấp cũng tiến hành nhiều hoạt động cụ thể nhằm hệ
thống hoá và rà soát các văn bản pháp luật để kịp thời phát hiện những bất hợp lý; từ đó kiến
nghị huỷ bỏ, sửa đổi góp phần xây dựng hệ thống pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại.
Tuy nhiên, công tác xây dựng văn bản pháp luật còn một số bất cập, các văn bản pháp luật về
khiếu nại đã có nhƣng chƣa đầy đủ, còn nhiều mâu thuẫn, bất hợp lý, thay đổi liên tục, gây khó
khăn cho công dân thực hiện quyền khiếu nại và các cơ quan nhà nƣớc lúng túng trong việc giải
quyết. Đây cũng là hạn chế chung về trình độ lập pháp của nƣớc ta
Thứ năm : Tổng hợp tình hình khiếu nại và tổng kết công tác giải quyết khiếu nại
Hàng quí, trong phiên họp thƣờng kỳ Chính phủ đã nghe Thanh tra Chính phủ báo cáo
tình hình và kết quả giải quyết khiếu nại trong phạm vi cả nƣớc, từ đó có những chủ trƣơng, giải

cấp ban hành quy chế, nội quy tiếp công dân phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phƣơng. Tổng
hợp từ năm 2004 đến quý I năm 2007, các cơ quan hành chính nhà nƣớc các cấp và cơ quan
thanh tra hành chính các cấp đã tiếp nhƣ sau: Năm 2004 tiếp 292.101 lƣợt ngƣời với tổng số đơn
thƣ là 173.957 trong đó khiếu nại thuộc thẩm quyền là 70.176 trƣờng hợp đã giải quyết 58.435
trƣờng hợp đạt tỷ lệ 83%; .Năm 2005 tiếp 245.585 lƣợt ngƣời với tổng số đơn thƣ là 123.987
trong đó khiếu nại thuộc thẩm quyền là 70.758 trƣờng hợp đã giải quyết 60.519 trƣờng hợp đạt
tỷ lệ 85,5%; Năm 2006 tiếp 327.729 lƣợt ngƣời với tổng số đơn thƣ là 229.109 trong đó khiếu
nại thuộc thẩm quyền là 65.372 trƣờng hợp đã giải quyết 54.504 trƣờng hợp đạt tỷ lệ 83,3%. Quý
I năm 2007 tổng hợp báo cáo của 58 tỉnh, thành phố và 14 bộ ngành ( tính đến ngày 5/4/2007)
các cơ quan hành chính đã tiếp 45.518 lƣợt công dân, tiếp nhận 38.923 đơn khiếu nại, tố cáo và
kiến nghị, phản ánh
Tuy nhiên, công tác tiếp dân ở nhiều địa phƣơng vẫn chƣa đƣợc coi trọng. Việc tiếp dân
mang tính hình thức, kém hiệu quả không gắn với quá trình giải quyết. Mô hình tổ chức tiếp dân
cũng chƣa đƣợc thống nhất có nơi do cơ quan thanh tra quản lí, có nơi do Văn phòng Uỷ ban
nhân dân cùng cấp quản lí. Đội ngũ cán bộ tiếp dân có nhiệm vụ tham mƣu giải quyết khiếu nại
vừa thiếu về số lƣợng, vừa yếu về chất lƣợng
2.2.4. Hoạt động của Tổng Thanh tra Chính phủ
Thực tế, hiện nay các cơ quan thuộc Chính phủ không nhiều, nội dung quản lí nhà nƣớc
không lớn nên số việc khiếu nại mà Tổng Thanh tra Chính phủ giải quyết qua từng năm cũng
giảm dần. Theo số liệu của Thanh tra Chính phủ năm 1999, Tổng Thanh tra nhà nƣớc ( nay là
Tổng Thanh tra Chính phủ) đã giải quyết 3 vụ việc thuộc thẩm quyền, năm 2000 là 7 vụ, năm
2001 đã giải quyết 3 vụ, năm 2002 đã giải quyết giải quyết 2 vụ, năm 2004 giải quyết 1 vụ. Nhìn
chung các quyết định giải quyết khiếu nại của Tổng Thanh tra Chính phủ cơ bản đƣợc ngƣời dân
tôn trọng, các cơ quan, tổ chức, cá nhân chấp hành nghiêm chỉnh. Số vụ việc còn tiếp khiếu hầu
nhƣ không có. Chính vì vậy mà thẩm quyền của Tổng Thanh tra Chính phủ vẫn đƣợc tiếp tục ghi
nhận trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo 2005.
Tóm lại : Nhìn tổng quát tình hình khiếu nại những năm qua cho thấy tuy diễn biến phức
tạp nhƣng cơ quan thanh tra hành chính các cấp đã tập trung vào công tác thanh tra, kiểm tra
trách nhiệm của thủ trƣởng cơ quan hành chính cấp dƣới trong việc chấp hành Luật khiếu nại, tố
cáo; phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những hạn chế, yếu kém trong công tác tiếp dân, giải quyết

thể thực hiện đƣợc đầy đủ và nghiêm chỉnh những cam kết quốc tế. Vì vậy, cơ quan thanh tra
hành chính các cấp cũng cần phải có những thay đổi nhất định để phù hợp với pháp luật và thông
lệ quốc tế về khiếu nại và giải quyết khiếu nại góp phần tạo điều kiện cho tiến trình hội nhập của
đất nƣớc.
3.1.2. Nhân tố chủ quan
Nhân tố chủ quan đòi hỏi phải tiếp tục tăng cƣờng vai trò cơ quan thanh tra hành chính
trong giải quyết khiếu nại xuất phát từ chính hoạt động của cơ quan thanh tra hành chính còn một
số hạn chế . Các hạn chế này do một số nguyên nhân sau
Thiếu cơ chế đảm bảo và phát huy hiệu quả của công tác thanh tra
Cụ thể, cơ quan thanh tra hành chính các cấp chỉ có quyền kiến nghị xử lý những sai
phạm đƣợc phát hiện trong quá trình thanh tra, còn việc xử lý kiến nghị đó không, xử lý đến mức
nào có kịp thời và đầy đủ không lại còn phụ thuộc rất nhiều vào quyết định của ngƣời có thẩm
quyền xử lý.Hệ thống thanh tra thiếu công cụ và không có thẩm quyền trong việc đảm bảo thực
hiện kết luận, kiến nghị và quyết định xử lý về thanh tra.
Những hạn chế trong quy định pháp luật về thẩm quyền, trách nhiệm cơ quan thanh tra
hành chính các cấp
Trong văn bản pháp luật hiện hành không phân định rõ về phạm vi giới hạn về thẩm
quyền, trách nhiệm của các cơ quan thanh tra hành chính với các cơ quan chuyên môn khác trong
việc giúp thủ trƣởng các cơ quan hành chính nhà nƣớc về công tác giải quyết khiếu nại. Nhƣ vậy,
khi có khiếu nại xảy ra, thủ trƣởng cơ quan quản lí có thể giao cho cơ quan thanh tra hành chính
hoặc cơ quan chuyên môn để tiến hành thẩm tra, xác minh. Điều đó dẫn đến tình trạng chủ quan
duy ý chí của ngƣời lãnh đạo, việc quản lí công tác giải quyết khiếu nại không tập trung thống
nhất, phân tán về chuyên môn nghiệp vụ ảnh hƣởng quá trình nâng cao chất lƣợng giải quyết
khiếu nại hiện nay. Hơn nữa việc thực hiện công tác tham mƣu nhƣ thế nào? Theo nhƣ qui định
của Luật khiếu nại, tố cáo hiện hành thì tham mƣu cho thủ trƣởng các cấp là trách nhiệm đƣơng
nhiên của cơ quan thanh tra hành chính các cấp. Nhƣ vậy mọi khiếu nại thuộc thẩm quyền giải
quyết của thủ trƣởng cùng cấp thì cơ quan thanh tra đều có trách nhiệm:” xác minh, kết luận,
kiến nghị giải quyết. Qui định đó là không hoàn toàn hợp lý vì theo nhƣ sự phân tích ở trên, các
địa phƣơng đều có những cơ quan chuyên môn làm công tác tham mƣu nhƣ : Sở Tài Chính, Sở
Văn hoá - Thông tin…Hơn nữa trong khi Luật giao trách nhiệm chủ yếu trong công tác tham

Thứ năm : Cơ chế quản lý, sử dụng và chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công
tác tham mƣu giải quyết khiếu nại, tố cáo chƣa hợp lý, chƣa có những chính sách thoả đáng để
tạo động lực khuyến khích cán bộ đề cao trách nhiệm, phấn đấu rèn luyện nâng cao phẩm chất
đạo đức và năng lực công tác chuyên môn, nghiệp vụ. Tính chủ động trong công tác quy hoạch,
đào tạo, ổn định đội ngũ cán bộ, công chức thanh tra không đƣợc đảm bảo.
Những tồn tại và bất cập nêu trên đã và đang ảnh hƣởng trực tiếp đến công tác giải quyết
khiếu nại cũng nhƣ vấn đề nâng cao vai trò của cơ quan thanh tra hành chính . Do đó mục tiêu
phải xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra làm công tác tham mƣu giải quyết khiếu nại "có số
lƣợng, cơ cấu phù hợp với yêu cầu thực tiễn, từng bƣớc tiến tới chuyên nghiệp, hiện đại, có
phẩm chất đạo đức tốt và năng lực thi hành công vụ, tận tuỵ phục vụ sự nghiệp phát triển đất
nƣớc và phục vụ nhân dân".
Trƣớc sự đòi hỏi của thực tiễn, sự tác động của các nhân tố nói trên, cơ quan thanh tra
hành chính hiện nay rõ ràng chƣa đáp ứng đƣợc với các yêu cầu của thực tiễn, chƣa xứng đáng
đƣợc với vị trí chức năng, nhiệm vụ của mình. Vì vậy, việc tiếp tục tăng cƣờng vai trò cơ quan
thanh tra hành chính trong giai đoạn hiện nay là một vấn đề cấp thiết đồng thời cũng mang tính
chiến lƣợc lâu dài nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại góp phần đảm bảo pháp
chế, kỉ luận, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Trƣớc sự đòi hỏi của thực tiễn, sự tác động của các nhân tố nói trên, cơ quan thanh tra
hành chính hiện nay rõ ràng chƣa đáp ứng đƣợc với các yêu cầu của thực tiễn, chƣa xứng đáng
đƣợc với vị trí chức năng, nhiệm vụ của mình. Vì vậy, việc tiếp tục tăng cƣờng vai trò cơ quan
thanh tra hành chính trong giai đoạn hiện nay là một vấn đề cấp thiết đồng thời cũng mang tính
chiến lƣợc lâu dài nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại góp phần đảm bảo pháp
chế, kỉ luận, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
3.2. Những giải pháp cụ thể tăng cƣờng vai trò của Cơ quan thanh tra hành chính
trong giải quyết khiếu nại
3.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và Chính quyền các cấp đối với công tác
thanh tra trong giải quyết khiếu nại
Sự quan tâm của các cấp uỷ đảng và chính quyền đối với công tác thanh tra đƣợc thể
hiện ở các mặt sau đây:
Thứ nhất: Thƣờng xuyên chỉ đạo, lãnh đạo toàn diện, tập trung, sâu sát và cụ thể cơ quan

những quyền hạn nhất định nhằm thu thập thông tin, tài liệu nhanh chóng, có hiệu quả, đồng thời
có quyền xử lý đối với những cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan không cung cấp, cung cấp
không đầy đủ, không chính xác các thông tin, tài liệu cần thiết để phục vụ cho việc xác minh.
Thứ hai: về công tác quản lí nhà nước về giải quyết khiếu nại
Có thể nghiên cứu phƣơng án trao thêm quyền hạn cho cơ quan thanh tra hành chính các
cấp trong quá trình thanh tra, kiểm tra công tác giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính nếu
phát hiện thấy quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật nhƣng rõ ràng trái pháp
luật gây thiệt hại đến lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức thì có quyền khởi kiện vụ
án hành chính để toà án xét xử vụ việc đó. Điều này phù hợp với tình hình hiện nay là Viện
kiểm sát nhân dân các cấp không còn thực hiện chức năng kiểm sát chung. Còn nếu đề án thành
lập cơ quan tài phán hành chính trong đƣợc phê chuẩn thì có thể xem xét đề nghị cơ quan tài
phán hành chính quyết định.
Một vấn đề mà chúng ta từng đề cập đến là việc xử lý những vụ việc khiếu tố đông ngƣời
và chính ở đây chúng tôi thấy sự cần thiết của cơ quan thanh tra hành chính các cấp trong quá
trình xử lý những vụ việc phức tạp này. Để giải quyết triệt để những vụ việc đó, đòi hỏi phải xem
xét một cách khách quan, toàn diện tất cả những khía cạnh liên quan đến vụ việc. Vì thế cần tiến
hành một cuộc thanh tra toàn diện và những giải pháp đƣa ra phải hết sức thận trong trên cơ sỏ
những kiến nghị xác đáng và có tính khả thi cao. Nhƣ vậy, pháp luật nên qui định trách nhiệm
cơ quan thanh tra hành chính các cấp trong việc giải quyết những vụ việc này, theo trình tự và
thủ tục đƣợc quy định trong pháp luật thanh tra .
3.2.3. Đổi mới về tổ chức và hoạt động của Cơ quan thanh tra hành chính các cấp
Tổ chức thanh tra phải gọn nhẹ hơn, tập trung hơn. Hoạt động thanh tra phải có trọng
tâm, trọng điểm và coi trọng các cuộc thanh tra diện rộng để đánh giá cơ chế chính sách. Có sự
phân biệt giữa thanh tra với các hoạt động kiểm tra thƣờng xuyên của cơ quan quản lý với mục
đích bảo đảm trật tự quản lý và xử lý vi phạm hành chính. Vấn đề này đã bƣớc đầu đƣợc xử lý
khi chúng ta xây dựng Luật Thanh tra và cần phải tiếp tục theo định hƣớng đó trong quá trình
hoàn thiện pháp luật về thanh tra những năm tới.
Hệ thống tổ chức thanh tra đƣợc thiết lập theo nguyên tắc song trùng trực thuộc là phù
hợp với nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa quản lí theo ngành và quản lí theo lãnh thổ trong tổ
chức và hoạt động của bộ máy Nhà nƣớc. Tuy nhiên, một trong những điều kiện cơ bản để đảm

sƣ phạm.
Ngoài ra để ngƣời cán bộ thanh tra yên tâm làm nhiệm vụ Nhà nƣớc giao cho, phục vụ
nhân dân thì từ phía Nhà nƣớc cần cải tiến chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức thanh tra.
Tóm lại : Để thực hiện những giải pháp trên, trong thời gian tới chúng tôi kiến nghị cần
Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hoàn thiện thể chế thanh tra để thanh tra thực sự là tai mắt của
trên, là ngƣời bạn của dƣới và xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra trong sạch vững mạnh, nhƣ
cái gƣơng cho ngƣời ta soi mặt, cụ thể:
1 - Sửa đổi Luật Thanh tra theo hƣớng nhấn mạnh hoạt động cơ quan thanh tra hành
chính, tăng cƣờng kiểm soát bộ máy và hoạt động của các cán bộ, công chức nhà nƣớc
2- Xây dựng Luật Khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong đó cần đánh giá xác định rõ
vai trò, vị trí của cơ quan thanh tra hành chính các cấp trong công tác giải quyết khiếu nại. Trong
quá trình xây dựng, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện quy định pháp luật về khiếu nại trƣớc đây, vấn
đề này phản ánh sự lúng túng, chƣa rõ ràng

KẾT LUẬN
Việc không ngừng củng cố và tăng cƣờng hoạt động của cơ quan thanh tra hành chính
các cấp trong công tác giải quyết khiếu nại là một nhiệm vụ trọng tâm của ngành thanh tra cũng
nhƣ của các cơ quan quản lý. Luận văn với tƣ cách là nhìn nhận vai trò của cơ quan thanh tra
hành chính trong giải quyết khiếu nại đã xem xét, đánh giá hoạt động thực tế của hệ thống cơ
quan này nhƣ thế nào, có phát huy đƣợc vai trò trong thực tiễn hay không. Khách quan mà đánh
giá, có những mặt làm đƣợc, có những hạn chế chƣa phát huy do cả nguyên nhân chủ quan và
khách quan. Từ đó, luận văn đã nghiên cứu, kiến nghị một số giải pháp để tăng cƣờng vai trò cơ
quan thanh tra hành chính trong giải quyết khiếu nại:
Thứ nhất: Tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng và Chính quyền các cấp đối với công tác
thanh tra trong giải quyết khiếu nại;
Thứ hai: Hoàn thiện quy định pháp luật về vai trò của cơ quan thanh tra hành chính các
cấp trong công tác giải quyết khiếu nại;
Thứ ba: Đổi mới về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Nhà nƣớc nói chung cũng nhƣ cơ
quan thanh tra hành chính các cấp nói riêng ;
Thứ tư: Xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra trong sạch, vững mạnh

13 Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ lâm thời số 64/SL ngày 23/11/1945 thiết lập một Ban
Thanh tra đặc biệt
14 Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà số 138B-SL/QĐ ngày 18
tháng 12 năm 1949
15 Sắc lệnh số 261/Sl ngày 28 tháng 3 năm 1956
16 Thông tƣ của Bộ Trƣởng Bộ Nội vụ số 203NV/VP ngày 25 tháng 5 năm 1946
III. Sách, báo, từ điển tham khảo (xếp theo thứ tự tên văn bản và tên tác giả)
17 Báo cáo tổng kết thực hiện Chỉ thị 09 – CT/TW của các địa phƣơng, bộ ngành
18 Chính phủ (2004), Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tó cáo năm 2004
19 Chính phủ (2006), Tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2006
20 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, H.1995, tập 10, trang 81-82
21 Nguyễn Nhƣ Ý (1998),Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội, tr904 -
1788
22 Nhà xuất bản Khoa học xã hội (1994), Từ điển Pháp luật Anh - Việt, Hà Nội, tr203
23 Nhà xuất bản Khoa học xã hội (1994), Từ điển tiếng Việt, Hà Nội, tr882
24 Nhà xuất bản Orbis Bann (1990), Từ điển Luật học, (tiếng Đức), tr528
25 Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, Từ điển tiếng Việt, Hà Nội, tr25
26 Ủy ban thanh tra Chính phủ (1977). Một số văn kiện chủ yếu của Đảng và Chính phủ về
công tác thanh tra, Hà Nội , tr8
27 Tài liệu Hội nghị tổng kết thực hiện chỉ thị 09_CT/TW của Ban bí thƣ và pháp luật về
khiếu nại, tố cáo năm 2005
28 Thanh tra Chính phủ (2005), Báo cáo tổng kết công tác thanh tra và giải quyết khiếu nại,
tố cáo 2005 và phương hướng nhiệm vụ năm 2006
29 Thanh tra Chính phủ (2005), Lịch sử Thanh tra Việt Nam 1945 -2005, Nhà xuất bản
Chính trị quốc gia, Hà Nội
30 Thanh tra Chính phủ (2006), Báo cáo tổng kết công tác ngành thanh tra năm 2006
31 Thanh tra Chính phủ (2007), Báo cáo công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và
phòng chống tham nhũng quý I năm 2007
32 Thanh tra nhà nƣớc (1998) , Báo cáo về tình hình thực hiện Luật Khiếu nại, tố cáo
33 Thanh tra Nhà nƣớc (2003), Kỷ yếu nghiên cứu khoa học Thanh tra 1992 -2003, Hà Nội,