RÁC THẢI SINH HOẠT
MỘT PHẦN CỦA CUỘC SỐNG
Rác là một phần tất yếu của cuộc sống, không một hoạt động nào của cuộc
sống không sinh ra rác. Xã hội ngày càng phát triển, số lượng rác ngày càng
nhiều và dần trở thành một mối đe dọa thật sự đối với cuộc sống. Nếu không
giải quyết vấn đề rác thải một cách hợp lý, chẳng mấy chốc, cuộc sống của
chúng ta sẽ ngập tràn trong rác. Chúng ta sẽ làm gì để không phải sống trên núi
rác? Hãy hành động từ hôm nay.
I. RÁC THẢI SINH HOẠT LÀ GÌ ?
1. Khái niệm:
Chất thải rắn – CTR (còn gọi là rác) là các chất rắn bị loại ra trong quá
trình sống, sinh hoạt, hoạt động sản xuất của con người và động vật. CTR phát
sinh từ các hộ gia đình, khu công cộng, khu thương mại, khu xây dựng, bệnh
viện, khu xử lý chất thải… Trong đó, CTR sinh hoạt chiếm tỉ lệ cao nhất. Số
lượng, thành phần chất lượng rác thải tại từng quốc gia, khu vực là rất khác
nhau, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật.
Bất kỳ một hoạt động sống của con người, tại nhà, công sở, trên đường đi,
tại nơi công cộng…, đều sinh ra một lượng rác đáng kể. Thành phần chủ yếu của
chúng là chất hữu cơ và rất dễ gây ô nhiễm trở lại cho môi trường sống nhất.
Cho nên, CTR sinh hoạt (rác thải sinh hoạt) có thể định nghĩa là những thành
phần tàn tích hữu cơ phục vụ cho hoạt động sống của con người, chúng không
còn được sử dụng và vứt trả lại môi trường sống.
Theo bảng thống kê khối lượng rác trong giai đoạn 1997 - 2002
Năm 1997 1998 1999 2000 2001 2002
Khối lượng
rác (tấn)
970.209 980.662 1.063.573 1.180.989 1.368.000 1537.979
Tấn/ngày 2.658 2.686 2.916 3.235 3.747 4.216
Và bảng thống kê các thành phần rác thải sinh hoạt
Stt Thành phần chất thải % khối lượng
1 Rau, thực phẩm thừa, chất hữu cơ dể phân hủy 64.7

nhất để giải quyết một vần đề rất thực tế là làm thế nào thải bỏ các phế phẩm
sinh ra sau khi sản xuất và sử dụng hàng hóa. Điều này có nghĩa là, môi trường
suy thoái do động cơ lợi nhuận. Cách thức xây dựng nền kinh tế và thể chế kinh
tế có thể hướng con người đến việc đưa ra những quyết định gây ô nhiễm môi
trường.
Giải pháp đơn giản nhất cho vấn đề này là giáo dục, tuyên truyền, nâng
cao ý thức, đạo đức môi trường cho mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Xây dựng
hệ thống trường sinh thái để giáo dục học sinh, giáo dục cho học sinh từ trong
Nhà trường, từ nhỏ, và cha mẹ, người lớn phải là người làm gương. Trong
chương trình học tại trường, nên dành ra giờ ngoại khóa để thực hiện vấn đề
này.
Đào tạo hệ thống cán bộ, nhân viên giám sát với những kỹ năng chuyên
môn cần thiết, giúp thúc đẩy tốt hơn qua trình phân loại rác và nâng cao ý thức
cộng đồng, có phong cách làm việc chuyên nghiệp. Các nhóm chuyên trách sẽ
được cấp kinh phí trong suốt quá trình hoạt động.
2. Trong nền kinh tế thị trường, có những thất bại do thị trường mang lại
dẫn đến sự ô nhiễm môi trường. Có thể đưa ra 3 nguyên nhân dẫn đến thất bại
của thị trường dẫn đến ô nhiễm môi trường, đó là sự xuất hiện của chi phí ngoại
tác, môi trường là tài nguyên tự do tiếp cận và chất lượng môi trường là một
hàng hóa công cộng.
Các nguyên nhân trên có thể đưa ra nhiều hệ quả, trong đó, một hệ quả
thường gặp nhất là xuất hiện hiện tượng ăn theo, mọi người mong muốn hưởng
chất lượng môi trường sống tốt hơn nhưng không muốn trả chi phí cho việc cải
thiện môi trường sống của mình và mong muốn người khác trả thay cho mình.
Nhiều người có cùng suy nghĩ như thế sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến vấn
đề xử lý rác thải nói riêng và cải tạo môi trường nói chung. Do đó, phải tìm cách
khắc phục suy nghĩ này.
Xây dựng một thị trường “xanh”, nghĩa là một thị trường phát triển bền
vững, hạn chế tối đa những thất bại của thị trường có thể gây ảnh hưởng đến môi
trường. Để thực hiện được điều này, cần sự ra tay hỗ trợ, điều tiết và quản lý của

5. Phân loại rác tại hộ gia đình:
Nhược điểm do không phân loại rác tại nhà là do rác bị bới móc nhiều lần
bởi những người thu gom và nhặt rác nên dễ rơi vãi xuống đường làm mất vệ
sinh, gây mùi hôi thối và mất mỹ quan đô thị.
Những người thu gom và nhặt rác tiếp xúc trực tiếp với lượng rác lớn và
đã bắt đầu phân hủy nên khả năng nhiễm các bệnh truyền nhiễm cao. Gây trở
ngại cho các công đoạn xử lý tiếp theo:
- Phân loại một khối lượng rác lớn và tập trung sẽ gặp nhiều khó khăn về
mặt kỹ thuật, vận hành và khó đảm bảo vệ sinh.
- Nếu sản xuất phân hữu cơ thì phân có chất lượng thấp vì lẫn nhiều tạp
chất khó phân hủy và độc hại, thậm chí hệ thống thiết bị không thể vận hành
được.
- Nếu thu hồi và tái chế thì do thành phần có giá trị bị bẩn bởi rác hữu cơ
và nước rác nên phải áp dụng công đoạn làm sạch, chính công đoạn này tạo ra
chất thải và nếu xử lý sẽ rất tốn kém làm tăng giá thành sản phẩm tái sinh.
Lợi ích của phân loại rác tại hộ gia đình:
- Giúp cho việc quản lý rác tốt hơn, hạn chế sự ô nhiễm môi trường do rác.
- Góp phần cải thiện môi trường đô thị.
Lợi ích của tái chế:
- Giảm nhu cầu đất đai do giảm lượng chất thải buộc phải chôn lấp
- Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên
- Đem lại hiệu quả kinh tế cho xã hội
Đầu tư mạnh cho hệ thống phân loại rác tại nguồn sẽ rất tốn kém, nhưng
phần có lợi nhất là những loại phế liệu bán được, sẽ bị mạng lưới thu gom rác
bán trước. Do đó, điều kiện thu hồi vốn ban đầu là rất khó. Trang thiết bị tồn trữ
và phân loại trong nhà ít nhất phải có 1 thùng chứa hữu cơ, 1 thùng chứa vô cơ,
bao PE. Đó là chưa kể đến chi phí tuyên truyền rất cao để thay đổi thói quen của
cộng đồng dân cư.
Khuyến khích các hộ gia đình tiến hành phân loại rác. Có thể tiến hành
như sau, thu phí thấp đối với nhưng gia đình tiến hành phân loại rác và thu phí

năm châu.