1 Luận văn
Một số biện pháp nâng cao
sức cạnh tranh của ngành cà
phê Việt Nam.
2
Lời mở đầu.
Với chính sách đa phương hoá các hoạt động kinh tế quốc tế và thực hiện chủ
trương khuyến khích xuất khẩu của Đảng và nhà nước, hoạt động xuất khẩu thời
gian qua đã có những bước tiến vượt bậc. Vừa qua trong đại hội Đảng lần thứ X,
Đảng ta đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xuất, nhập khẩu hàng hoá. Đến nay
sản phẩm hàng hoá và dịch vụ của Việt Nam đã có mặt trên thị trường của 150
nước thuộc khắp các châu lục. Đặc biệt, trong lĩnh vực xuất khẩu cà phê đã đạt
được những kết quả khả quan. Cà phê trở thành mặt hàng nông sản xuất khẩu lớn
thứ hai của Việt Nam sau gạo, khối lượng xuất khẩu tăng với tốc độ khá nhanh, là
một trong những mặt hàng chủ lực của cả nước. Sự phát triển của ngành cà phê đã
đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế. Nó mang lại kim ngạch
xuất khẩu lớn, tạo vốn đầu tư, tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người lao
động, góp phần vào quá trình phủ xanh đất trồng, đồi trọc, chuyển đổi tích cực cơ
cấu cây trồng …Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực thì tình hình xuất khẩu cà
phê của Việt Nam còn có những khó khăn và hạn chế nhất định. Và dưới đây là
một góc nhìn về việc xuất khẩu cafe, với những vấn đề cần đặt ra và giải pháp phát
triễn.

3
Nội dung.
I. Khái niệm về xuất khẩu.
1. Định nghĩa xuất khẩu.
Xuất khẩu là hoạt động buôn bán kinh doanh nhưng phạm vi kinh doanh vượt

cạnh đó còn có các thị trường như Châu Âu, Châu á. Vào thời gian này, chúng ta
chỉ mới có 20. 000 ha, với sản lượng 10. 000 tấn. Năm 2000 thì đã đạt được 516.
000 ha và 66. 000 tấn và đến nay có khoảng 600. 000 ha và khoảng 688. 000 tấn.
Việt Nam cùng Braxin, Côlômbia là 3 nước sản xuất và xuất khẩu cà phê hàng đầu
thế giới, cụ thể hơn là đứng thứ hai sau Braxin. Chúng ta là một nước sản xuất
nhiều Cà Phê nhưng chủ yếu là xuất khẩu, Sản lương xuất khẩu cà phê trong 4 năm
từ 1996-2000 đã tăng gấp 3 lần, chiếm 13, 05% tổng sản lượng cà phê xuất khẩu
toàn thế giới.
2. Điều tiết của nhà nước trong xuất khẩu cà phê ở Việt Nam.
Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong điều tiết các mặt hàng nông sản xuất
khẩu và đã mang lại những thành công đánh kể. Đối với hàng Cà Phê, thì nhà nước
đã có những biện pháp làm khuyến khích người dân, Nhà nước sớm lập quỹ hỗ trỡ
sản xuất, giúp cho người dân yên tâm sản xuất kể cả khi có sự thay đổi giá trên thị
trường. Chính phủ đã phê duyệt dự án phát triển cà phê chè 40000 ha trong 5 năm
(1997-2000) bằng vốn trong nước và vốn vay ưu đãi của quỹ phát triển Pháp
(CFD). Đây là một biện pháp nhằm mở rộng thêm diện tích cà phê chè ở Việt
Nam. Nhà nước cho các hộ nông dân vay tiếp vốn từ các ngân hàng nhà nước,
giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp, Nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ giá trợ
cước vận chuyển một số mặt hàng thiết yếu và vật tư sản xuất, cho vay vốn để phát
5
triển sản xuất, đối với các hộ nghèo vay vốn qua ngân hàng được giảm lãi xuất từ
15-30%. Cuối năm 2000 đầu năm 2001, Chính phủ đã chỉ đạo cho các doanh
nghiệp được vay vốn ngân hàng 0% lãi suất để thu mua tạm trữ 60000 tấn cà phê,
ngày 13-2-2001 Chính phủ có quyết định 140, tiếp tục thu mua tạm trữ 90000 tấn
nâng tổng số 150 000 tấn cà phê đưa ra khỏi lưu thông. Quyết định này đã giúp
nông dân hạn chế bán cà phê ra, gia cà phê trong nước đã vững lên và có phần tăng
giá, giá chào bán cà phê ổn định từ 440-450 USD/tấn FOB. Nhà nước còn cho sử
dụng nguồn ngân sách để bù lỗ cho các doanh nghiệp về khoản lỗ do xuất khẩu cà
phê tạm trữ, nhưng không vượt quá số lỗ kinh doanh chung của doanh nghiệp.
Chính những chủ trương trên của Nhà nước đã thực sự giúp nông dân, tiếp thêm

cà phê của nước ta cũng có sự bất cập với các tiêu chuẩn quốc tế gây ảnh hưởng
không nhỏ tới hiệu quả xuất khẩu. Cách tính lỗi của tiêu chuẩn Việt Nam quy định
theo %, trong khi tiêu chuẩn thị trường kì hạn London tính lỗi theo cách đếm. Tiêu
chuẩn Việt Nam quy định kích cỡ hạt trên sàng số 16 trong khi nhiều khách hàng
nước ngoài lại yêu cầu cà phê loại kích thước trên sàng là số 18.
Nhìn chung thì chúng ta cần khắc phục những vấn đề trên thì mới đưa lại hiệu
quả kinh tế cao, trong việc sản xuất Cà Phê. Và để khẳng định vị trí của một nước
xuất khẩu Cà Phê mạnh trên thế giới.
2. Những khó khăn tồn tại ảnh hưởng đến tính cạnh tranh của cà phê
Việt Nam.
Hạt cà phê của Việt Nam chưa đồng đều. Theo các quan chức của
VINACAFE thì hiện nay Việt Nam có trên 80 tổ chức xuất khẩu cà phê, vì vậy
chất lượng cà phê xuất khẩu của các công ty và tổ chức kể cả nhà nước và tư nhân
khó đảm bảo một cách đồng đều và ổn định. Từ đó giá xuất khẩu cà phê của Việt
Nam biến động lớn và thường thấp hơn giá các nước sản xuất lớn. Chúng ta còn
thiếu hệ thống kho, hệ thống tổ chức thu mua chuyên nghiệp, nhất là chúng ta thiếu
vốn dự trữ, thông tin còn yếu kém, cạnh tranh chưa lành mạnh vẫn còn tình trạng
7
tranh mua tranh bán nên chúng ta rất bị động trong xuất khẩu mặt hàng cà phê, làm
tổn thất cho lợi ích của cộng đồng những người sản xuất, chế biến, xuất khẩu và lợi
ích chung của xã hội. Chưa có kinh nghiệm thuê tàu buôn, chưa có nhiều kinh
nghiệm trong thương mại và giao dịch với thị trường cà phê thế giới, trình độ tiếp
thị, quảng cáo còn sơ đẳng. điều này giải thích tại sao chúng ta xuất khẩu vẫn phải
thông qua thị trường trung gian. Công nghệ chế biến có quy mô nhỏ, các cơ sở chế
biến phần lớn trong tình trạng sử dụng thiết bị, công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều
nguyên liệu. Thiết bị chế biến chủ yếu phơi trên sân đất, phần lớn chưa có sân xi
măng. Sản xuất cà phê còn trong tình trạng tự phát, kĩ thuật chăm sóc kém. Bên
cạnh đó còn có những hộ gia đình pha trộn cà phê chè với cà phê vối nhằm kiếm
lời. điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của nhà xuất khẩu, một yếu tố rất
quan trọng trong kinh doanh xuất nhập khẩu. Chúng ta chưa có được hệ thống cơ

định giá sàn và tăng cường hoạt động tạm trữ dưới nhiều hình thức khác nhau
thông qua tổng công ty hoặc công ty xuất nhập khẩu. Nhà nước cũng nên giảm
mức thuế đối với những sản phẩm cà phê trên thị trường nội địa, miễn thuế buôn
cho các hộ kinh doanh trên thị trường nội địa. Ngân hàng nên cho những người
trồng cà phê vay vỗn trong thời gian dài để hỗ trợ giữ được cây cà phê, tránh tình
trạng chặt hết như cây ca cao.
2. Một số biện pháp nâng cao sức cạnh tranh của ngành cà phê Việt
Nam.
Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, giữ vững diện tích và sản lượng hợp lý, phải
biết được nhu cầu của người tiêu dùng. Cần đạt cho mình một mục tiêu về sản
lượng, cần có diện tích nhất định để trồng cây Cà Phê. Cần đầu tư và quan tâm
thích đáng cho việc phát triển cây cà phê chè ở các tỉnh miền núi, chủ yếu là ở các
tỉnh phía Bắc, nhằm góp phần khắc phục tình trạng phát triển không đều ở các
vùng cà phê trong cả nước. Đối với cà phê vối, so với các nước khác trồng loại này
trên thế giới, thì cà phê vối của Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng để cạnh tranh,
9
qua đó chúng ta cần vạch ra những biện pháp để phát triễn cây Cà Phê vối. Nói
tóm lại chúng ta còn nhiều điều cần phải làm, để nâng cao vị thế cây cà phê Việt
Nam trên thị trường thế giới.
3. Một số giải pháp tăng cường vai trò điều tiết của nhà nước.
Về sự ra đời của Quỹ hỗ trợ xuất khẩu và phát triển thời gian qua đã có những
tác dụng không thể phủ nhận. Tuy nhiên cũng cần có sự tổng kết, đánh giá thực
tiễn của các quỹ này từ sau khi vận dụng để có những điều chỉnh kịp thời nhằm
phát huy có hiệu quả hơn trong việc sử dụng quỹ. Thúc đẩy nhanh việc xây dựng
và phát triển quỹ bảo hiểm cà phê, có như vậy mới đủ khả năng mua hàng, dự trữ
hàng, khi có biến cố thất thường xảy ra như giá cà phê thế giới xuống thấp. Đồng
thời, Nhà nước cần quan tâm hỗ trợ sản xuất và đời sống của người dân trồng cà
phê hơn, có như vậy mới tạo được tâm lý yên tâm trong sản xuất, khiến họ tập
trung toàn tâm, toàn lực gắn bó với ngành cà phê, hạn chế một số nông dân về bỏ
không chăm sóc, đốn chặt cây cà phê…khi giá cà phê xuống thấp. Nhà nước cần

11 Tài liệu tham khảo
1. hppt:\\vnexpress.net
2. Quản lý nghiệp vụ và thương mại quốc tế
3. Thời báo kinh tế
4. www.mpi.org.vn
5. www.mofa.org.vn
12
Mục lục
Lời mở đầu. 1
Nội dung.
I. Khái niệm về xuất khẩu. 2
1. Định nghĩa xuất khẩu. 2
2. Khái quát chung. 2
3. Vai trò của hoạt động xuất khẩu. 2
II. Khái quát về tình hình xuất khẩu Cà Phê của Việt Nam trong
thời gian qua. 3
1. Tình hình xuất khẩu chung. 3
2. Điều tiết của nhà nước trong xuất khẩu cà phê ở Việt Nam. 3
III. Những khó khăn và hạn chế trong xuất khẩu Cà Phê ở
Việt Nam. 4
1. Cà Phê xuất khẩu, những điểm yếu cần được khắc phục. 4
2. Những khó khăn tồn tại ảnh hưởng đến tính cạnh tranh của cà phê
Việt Nam. 5
3. Những hạn chế trong sự điều tiết của Nhà nước. 6
IV. Phương Hương Và Giải Pháp. 7
1. Một số giải pháp. 7
2. Một số biện pháp nâng cao sức cạnh tranh của ngành cà phê Việt Nam. 7