1

Luận văn
Thực trạng sản xuất kinh
doanh của công ty vật liệu
điện và Dụng cụ cơ khí
ELMACO
2
Lời nói đầu.

Đổi mới doanh nghiệp nhà nước không phải chỉ nhằm tăng, giảm số lượng
doanh nghiệp nhà nước hay tỷ lệ vốn của Nhà nước trong doanh nghiệp mà quan
trọng hơn là nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế- xã hội và tăng cường vai trò then
chốt của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường theo định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Trong hơn 10 năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra và thực hiện nhiều chủ
trương, biện pháp nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.
Mặc dù bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp nền kinh tế trong nước còn
có nhiều khó khăn gay gắt song nhiều doanh nghiệp nhà nước trong đó có
ELMACO, đã vượt qua thử thách đứng vững và phát triển.
Sau một thời gian đi thực tập tại công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí Elmaco
với mục tiêu là:
-Một mặt, nhằm quán triệt hơn nữa chủ trương, chính sách của Đảng và chế độ
quản lý kinh tế của Nhà nước trong quá trình quản lý các doanh nghiệp thời kỳ
công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.
-Mặt khác, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế sản xuất kinh doanh để
tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển của công ty, cơ cấu tổ chức, đặc điểm
ngành cũng như của công ty.

3.Môi trường cạnh tranh của công ty.
II.Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty
III.Đánh giá hoạt động kinh doanh của Công ty:
1.Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh.
2.Đánh giá công tác quản trị của Công ty.
D.Phương hướng và biện pháp phát triển của công ty trong thời gian
tới. 4
A.Lịch sử hình thành và phát triển của công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ
khí (ELMACO):
I.Quá trình hình thành và phát triển của Công ty:
Ra đời từ khi đất nước còn chiến tranh, đến nay ELMACO đã trải qua 30
năm xây dựng và phát triển. ELMACO đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển
phụ thuộc vào quá trình cải tổ hệ thống cung cầu tư liệu sản xuất của nền kinh
tế.
Công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí (VLĐ-DCCK) ELMACO là một
doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ thương mại được thành lập từ năm 1971
theo quyết định số 820/VT- QĐ ngày 22-12 của Bộ trưởng Bộ vật tư, trực thuộc
Tổng công ty Hóa chất-Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí, để tổ chức kinh doanh
các mặt hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí.
Công ty VLĐ-DCCK có tên giao dịch là ELMACO, trụ sở chính đặt tại 240
Tôn Đức Thắng Hà Nội với tổng diện tích 2052 m
2
. Công ty là một đơn vị hạch
toán kinh tế độc lập, tự chủ về tài chính, có tư cách pháp nhân, có tài khoản gửi
tại ngân hàng, được phép sử dụng con dấu riêng theo qui định và tiến hành sản
xuất kinh doanh theo quyết định số 366 TN-TCCB ngày 19/7/1971 của Bộ
thương mại.

Hóa chất-Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí. Lúc này tên gọi của công ty được đổi
thành Công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí. Nhiệm vụ của công ty là cung
ứng trực tiếp cho nhu cầu của khu vực Hà Nội và điều hàng cho các công ty vật
tư tổng hợp các tỉnh miền Bắc (trừ khu vực do Công ty Hóa chất- Vật liệu điện
Hải Phòng đảm nhận).
6
Năm 1993, theo Nghị định 388/HĐBT công ty được thành lập lại theo Quyết
định số 613/TM-TCCB ngày 28-5-1993 của Bộ trưởng Bộ thương mại và từ năm
1994, Công ty trực thuộc Bộ Thương Mại.
Từ năm 1989, với các quan hệ giao dịch buôn bán quốc tế ngày càng tăng,
Công ty bắt đầu sử dụng tên giao dịch viết tắt là ELMACO và từ đó đến nay,
thương hiệu và biểu trưng ELMACO đã trở thành quen thuộc đối với khách hàng
trong và ngoài nước.
30 năm một chặng đường không nhỏ với nhiều sự thành công, phát triển
cũng như suy giảm nhưng ELMACO đã vững bước vượt qua được những điều
đó. Trước mặt ELMACO sẽ còn rất nhiều chặng đường khó khăn vất vả nhưng
với lịch sử phát triển 30 năm và đặc biệt là trong 15 năm đổi mới đã là một thực
tiễn chứng minh sinh động một xu thế không thể đảo ngược là ELMACO sẽ phát
triển bền vững và trường tồn trong mọi thử thách của thương trường.
II.Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của công ty:
1.Chức năng:
Là một doanh nghiệp Nhà nước được phân công tổ chức kinh doanh ngành
hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí, các loại vật tư thiết bị tổng hợp phục vụ sản
xuất tiêu dùng và xuất khẩu, Công ty có những chức năng sau:
-Kinh doanh các loại vật tư, hàng hóa thuộc ngành hàng vật liệu điện và
dụng cụ cơ khí.
-Trực tiếp nhập khẩu các loại hàng hóa phục vụ cho sản xuất, tiêu dùng và
các nhu cầu khác. Chú trọng nhập khẩu hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí.
-Trực tiếp xuất khẩu và nhận ủy thác xuất khẩu các loại vật tư, lâm nông hải
sản để tạo ngoại tệ phục vụ cho công tác nhập khẩu theo yêu cầu.

-Tổ chức quản lý toàn diện trong công ty, bằng hệ thống văn hóa, nội quy,
quy chế, chế độ. Đảm bảo cho công ty hoạt động không ngừng vươn lên.
-Sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn, bảo toàn vốn và không ngừng tăng
trưởng vốn theo quy định của Nhà nước và hướng dẫn của Công ty, tự trang trải
về tài chính, sản xuất kinh doanh có lãi, không ngừng cải thiện đời sống của cán
bộ công nhân viên.
3.Quyền hạn của công ty:
Được quyền chủ động trong việc giao dịch đàm phán ký kết và tổ chức thực
hiện các hợp đồng kinh tế, hợp đồng mua, hợp đồng bán và hợp đồng liên doanh
liên kết với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nước đảm bảo đúng chính sách của
ngành và của Nhà nước.
Công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí là đơn vị kinh tế kinh doanh được
Tổng công ty giao vốn.
Được quyền huy động vốn ở các tổ chức, cá nhân trong nước.
Được quyền hợp tác đầu tư sản xuất kinh doanh với các tổ chức kinh tế
trong và ngoài nước theo đúng luật của Nhà nước hiện hành và hướng dẫn của
Tổng công ty.
Được tham gia các cuộc hội nghị, hội thảo chuyên đề có liên quan đến kinh
doanh tại thị trường trong nước và quốc tế.
Được chủ động trong việc tổ chức mạng lưới kinh doanh theo sự phân cấp
của Tổng công ty cho phù hợp, đảm bảo kinh doanh có lãi và chiếm lĩnh được thị
trường của ngành hàng.
Được quyền tuyển dụng và cho thôi việc đối với các cán bộ công nhân viên
trong công ty theo đúng chế độ chính sách.
Được quyền quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng bổ nhiệm và miễn nhiệm các cán
bộ cấp trưởng phòng, giám đốc xí nghiệp trong Công ty. Đồng thời đề nghị lên
Tổng công ty và Bộ bổ nhiệm chức Phó Giám đốc, Giám đốc Công ty.
9
Căn cứ vào quy chế và khả năng kinh doanh, Công ty đước phép cử cán bộ
đi nước ngoài và được mời khách nước ngoài vào Việt Nam để tìm hiểu, đàm

11

B.Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty.
I.Cơ cấu tổ chức:
Công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí ELMACO là một doanh nghiệp
Nhà nước với hơn 400 nhân viên. Nhà máy có cơ cấu tổ chức cũng giống như
cơ cấu tổ chức chung của các doanh nghiệp Nhà nước khác với đầy đủ các
phòng ban và các phòng chức năng từ giám đốc tới phòng tổ chức hành chính,
phòng kinh doanh Các phòng ban này được liên kết chặt chẽ với nhau tạo
thành một hệ thống hoàn chỉnh. Cơ cấu tổ chức được bố trí theo sơ đồ sau:
12


khẩu
Phòng
kinh
doanh
hóa chất
Các chi
nhánh
đại diện
kinh
doanh
Phòng
tổ chức
hành
chính
Xí
nghiệp
thiết bị
điện
Nhà
máy cáp
Các xí
nghiệp
kinh
doanh

13

II.Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban:
Đứng đầu Công ty là giám đốc Công ty do Bộ trưởng Bộ thương mại trực
tiếp bổ nhiệm, là người chịu trách nhiện toàn diện và điều hành chung toàn bộ

đ
ộ đại học v
à trên đ
ại học

7

2

Lao đ
ộng trung cấp

2

3

B
ảo
v
ệ

8-Phòng tài chính- kế toán: Có nhiệm vụ theo dõi tình hình tăng giảm và số
hiện có của các loại vốn, quĩ, tình hình tiêu thụ sản phẩm và kết quả kinh doanh
hàng năm, lập báo cáo tài chính và tổ chức bảo quản, lưu trữ số liệu, hồ sơ…

14


hại của cơ chế đó đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung và với ELMACO nói
riêng đã từng được đánh giá và phân tích.
Năm 1986 là năm đầu tiên của thời kỳ chuyển đổi tư duy, đường lối chính
sách kinh tế và năm 1988 là năm đầu tiên của thời kỳ vận hành nền kinh tế theo
cơ chế mới. Thực chất của cơ chế mới là sự nhận thức và vận dụng đầy đủ các
quy luật kinh tế của sản xuất hàng hóa vào quá trình điều hành nền kinh tế. Đối
với mỗi doanh nghiệp nói riêng cùng với quá trình đổi mới nền kinh tế thì thời
điểm bắt đầu đổi mới trong doanh nghiệp có thể khác nhau. Quá trình vận hành
doanh nghiệp và chuyển sang cơ chế mới đối với EELMACO đã được chuẩn bị
những tiền đề lý luận và thực tiễn từ rất sớm, nên quá trình tiếp thu và vận hành
theo cơ chế mới vừa có những điểm khác biệt vừa có bước đi rất ngắn đã hòa
nhập được với môi trường kinh doanh mới. Sự khác biệt này vừa là đặc điểm của
một quá trình tìm kiếm những mô hình giải pháp chung đối với quản lý nền kinh
tế của Đảng và Nhà nước, vừa là đặc điểm riêng của ELMACO.
Việt Nam đang trên đà phát triển cùng hội nhập vào nền kinh tế thế giới là
một trong những thuận lợi cho sự phát triển của Công ty. Chính phủ đang
khuyến khích sự đầu tư từ nước ngoài nên dẫn tới nhu cầu về sản phẩm mà
Công ty đang kinh doanh là rất lớn. Tuy nhiên lượng vật liệu điện sản xuất
trong nước chỉ đảm bảo 40% cho nên nếu chỉ dựa vào sản xuất trong nước thì
Công ty không thể phát triển được. Để đảm bảo cung ứng đầy đủ cho nhu cầu
nền kinh tế, Công ty phải nhập cáp từ nước ngoài. Công ty có quan hệ bạn hàng
với nhiều nước như Đức, Hungari, Hàn Quốc, Trung Quốc…
Công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí có trụ sở chính đặt tại thủ đô Hà
Nội, một trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước, cho nên có rất nhiều
thuận lợi cho việc mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên Công ty
cũng phải chịu sự cạnh tranh gay gắt của các Công ty trách nhiệm hữu hạn, các

16

doanh nghiệp tư nhân, công ty liên doanh rất năng động, linh hoạt trong nền


175
410

172
415

170
2.Phân theo trình
đ
ộ lao động.

- Lao động có trình độ cao đẳng trở lên
- Trung học chuyên nghiệp.
- Công nhân kỹ thuật bậc 4 trở lên.
- Công nhân kỹ thuật dưới bậc 4.
- Công nhân kỹ thuật chưa qua đào tạo.

110
146
73
36
55

117
151
73
34
45


17+N
ữ

+Nam
- Từ 41 đến 50 tuổi.
+Nữ
+Nam
- Từ 51 đến 60 tuổi.
+Nữ
+Nam
48

82
120
35
85
100
50
50
52

83
31 89
49


110
20 223
67

112
18 *Về mặt hàng kinh doanh của Công ty:
Năm 1981 theo quyết định của Chính phủ, sự bao cấp không còn, những
ngành hàng không thiết yếu như ngành hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí hoàn
toàn được thả nổi. Đây là ngành hàng mà hầu hết là sản phẩm hàng hóa đã hoàn
chỉnh, đặc biệt phức tạp về chủng loại, quy cách, nhỏ lẻ và khó kinh doanh nhất
trong toàn bộ hệ thống cung ứng vật tư trước đây, mà chỉ riêng ELMACO là
doanh nghiệp Nhà nước kinh doanh mặt hàng này và không kinh doanh các mặt
hàng khác. ELMACO thường chiếm từ 70% đến 75% doanh số bán của ngành
hàng trên toàn quốc nên khi chuyển sang cơ chế mới thì doanh nghiệp gặp nhiều
khó khăn. Tuy vậy, cái khó không bó cái không bởi ngay từ khi mới bắt đầu

18

chuyển sang cơ chế mới thì quan điểm xuyên suốt của ELMACO là phải đối xử
hàng hóa đúng với tư cách của hàng hóa. Do vậy ELMACO đã từng bước mở
rộng mặt hàng và lĩnh vực kinh doanh của mình. Đa dạng hóa kinh doanh của
ELMACO bao gồm nhiều lĩnh vực: Thương mại, dịch vụ công nghiệp, sản xuất.
Về mặt hàng thì không bó hẹp trong mặt hàng được phân công kinh doanh mà

áp 35 kv. Những dịch vụ này có lợi thế là dược hỗ trợ từ chính hoạt động thương
mại qua việc cung cấp vật tư thiết bị và thông tin từ các nguồn tiềm năng cũng
như nhu cầu. Hoạt động dịch vụ cho thuê kho bãi, cửa hàng theo nguyên tắc lợi
thế so sánh cũng được tận dụng triệt để, vừa khai thác và nâng cao hiệu quả sử
dụng cơ sở vật chất hiện có, vừa tạo tiền đề tái tạo nhanh và mở rộng dầu tư cơ sở
vật chất cho kinh doanh thương mại, dịch vụ từ chính nguồn thu của hoạt động
dịch vụ này.
Trong lĩnh vực sản xuất, ELMACO bắt đầu đi từ liên kết sản xuất phi hình
thức thông qua việc cấp nguyên liệu để mua sản phẩm dưới cả hai hình thức là
bán nguyên liệu mua sản phẩm và cấp nguyên liệu mua sản phẩm, đặt hàng theo
tính năng, mẫu mã. Sau giai đoạn này, ELMACO tiến hành đặt sản xuất chi tiết
cơ bản rồi tổ chức sản xuất chi tiết phụ, lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh. Là
một doanh nghiệp thương mại, ELMACO có lợi thế về nắm nhu cầu và hiểu rõ
nhu cầu tiêu dùng nên đối với những sản phẩm không quá phức tạp về kỹ thuật
thì con đường đi đến sản xuất dễ dàng được thực hiện. ELMACO thành công
trong việc sản xuất hầu hết các phụ kiện điện thông dụng như cầu dao, cầu chì, ổ
cắm, phích cắm, đui đèn và các mặt hàng khác như đèn chiếu sáng công cộng,
dây điện, máy hàn hồ quang…
*Về thị trường của Công ty:
Không chỉ đa dạng hóa kinh doanh mà việc mở rộng thị trường kinh doanh
cũng rất quan trọng. Kể từ khi giải tán Liên hiệp xuất nhập khẩu vật tư và Liên

20

hiệp cung ứng vật tư khu vực để tổ chức lại các tổng công ty ngành hàng năm
1985, duy nhất ELMACO là một công ty chuyên doanh ngành hàng khu vực chỉ
kinh doanh vật liệu điện và dụng cụ cơ khí nằm trong Tổng công ty Hóa chất-
Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí. Với địa bàn được phân công là trực tiếp cung
ứng đến các đơn vị sử dụng tạo địa bàn Hà Nội và rót hàng điều chuyển cho các
công ty vật tư tổng hợp của 14 tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra (trừ 4 tỉnh duyên hải phía

3.Môi trường cạnh tranh:
Ngành hàng mà ELMACO kinh doanh là ngành hàng khó kinh doanh nhất
trong các loại vật tư kỹ thuật, ngay cả trong thời bao cấp khi mà cả nước có một
tổng công ty ngành hàng thì các đơn vị trong ngành cũng chỉ tập trung vào kinh
doanh hóa chất và cho đến nay duy nhất chỉ có ELMACO là doanh nghiệp Nhà
nước kinh doanh ngành hàng vật liệu điện –dụng cụ cơ khí là chính. Tuy nhiên
bên cạnh Công ty ELMACO còn có nhiều công ty khác có cùng kinh doanh mặt
hàng như ELMACO kinh doanh. Có thể kể đến các Công ty trước đây trực thuộc
Tổng công ty hóa chất như Công ty Hóa chất – Vật liệu điện Hà Nội, Công ty
Hóa chất – Vật liệu điện Hải Phòng, Công ty Hóa chất- Vật liệu điện Đà Nẵng,
Công ty Hóa chất – Vật liệu điện thành phố Hồ Chí Minh. Đây là những công ty
cạnh tranh mạnh nhất với ELMACO. Bên cạnh đó còn có những công ty trách
nhiệm hữu hạn khác như Công ty TNHH Hà Việt, Công ty Nhật Linh, Hợp tác xã
Tự Cường.
II.Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty:
Ra đời từ khi đất nước còn chiến tranh, đến nay ELMACO đã trải qua 30
năm xây dựng và phát triển. Mười lăm năm đầu trong lịch sử của mình,
ELMACO đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển phụ thuộc vào quá trình cải tổ hệ
thống cung cấp tư liệu sản xuất của nền kinh tế. Tuy nhiên, trong sự thay đổi đó
có lẽ không có sự thay đổi nào về chất trong quá trình hoạt động và phát triển của
ELMACO. Thế hệ những người đi trước đã xây dựng ELMACO bằng tất cả tinh

22

thần và nhiệt huyết của mình có được. Biết bao công sức, trí tuệ và mồ hôi đã đổ
ra cho việc tạo dựng cơ sở vật chất ban đầu, tổ chức tiếp nhận, bảo vệ, bảo quản
hàng hó trong thời kỳ chiến tranh phá hoại lần thứ hai và đặc biệt là giai đoạn
đảm bảo và phát triển nguồn hàng phục vụ cho nhu cầu sản xuất sau chiến tranh.
Những bài học, cách làm trong việc phát triển tạo nguồn của ngành vật tư có lẽ
chỉ riêng có ở ELMACO, Công ty đã nhận thấy không thể chỉ trông chờ vào nhập

Đồng 600000 745000 860000 124.16 115.43
4.Tổng chi phí
kinh doanh
Tr.đồng 10556 12943 14641 122.6 131.12
5.Tỷ suất chi phí % 7.09 5.28 2.639 74.47 49.981
6.Lợi nhuận. Ng.đồng 131310 180420 137.4
7.Tỷ suất lợi nhuận

% 0.088 0.094 106.01

(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh năm 1999, 2000, 2001)
Dựa vào Báo cáo kết quả kinh doanh của 3 năm 1999, 2000, 2001 có thể
thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty liên tục tăng. Năm 2000 kết quả

23

kinh doanh của Công ty khả quan hơn so với năm 1999. Các chỉ tiêu đặt ra đầu
năm kế hoạch thực hiện khá tốt.
Về doanh thu bán hàng năm 2000: 10 tháng đầu năm doanh số đạt 190538
triệu đồng bằng 100.2% kế hoạch. Cả năm đạt 244936 triệu đồng bằng 126% so
với kế hoạch tăng 26%. So với năm 1999 tăng số tuyệt đối là 86000 triệu đồng,
số tương đối là 53%.
Về cơ cấu kinh doanh: Xuất khẩu đạt 300000 USD tương ứng với 4350 triệu
đồng đạt 24% chiếm 2% tổng doanh thu. Bán nội địa đạt 225650 triệu đồng tăng
so với kế hoạch 50650 triệu đồng, số tương đối là 29%.
Cơ cấu bán hàng trong thị trường nội địa bao gồm: bán hàng công ty tự sản
xuất là 18400 triệu đồng đạt 83.6% kế hoạch, bằng 8% tổng doanh thu. Bán hàng
nhập khẩu là 172000 triệu đồng đạt 75.4%. Bán hàng mua nội khác là 35250 triệu
đồng đạt 15.6%
Qua Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty, tuy rằng

Công ty khác không thể tránh khỏi những sai sót. Đó là Công ty chưa khuyếch
trương được hình ảnh của mình chưa có chương trình quảng cáo khuyến mại hay
tham gia hội chợ triển lãm trong cơ chế thị trường hiện nay các Công ty cạnh
tranh với nhau rất mạnh. Hàng hóa ứ đọng trong kho dẫn đến kém, mất phẩm
chất chiếm tỷ lệ lớn trong doanh thu hàng hóa, hơn nữa vòng quay vốn thấp dẫn
đến hiệu quả kinh doanh không cao. Thêm vào đó, lực lượng lao động lớn mà đội
ngũ công nhân có trình độ tay nghề chưa đáp ứng được nhu cầu của công nghệ
hiện đại mà Công ty mới nhập về.
*Đánh giá công tác quản trị theo chức năng:
a.Công tác hoạch định:
Công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí ELMACO đã có phương pháp để
xây dựng kế hoạch kinh doanh của mình trong những năm tới như sau:

25

Tạo lập các căn cứ để xây dựng mục tiêu- kế hoạch kinh doanh của Công ty.
Căn cứ vào tốc độ phát triển kinh tế của đất nước và chỉ số tăng trưởng của toàn
ngành, của Bộ thương mại trong những năm trước, các chỉ thị và định hướng
chiến lược phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước và các bộ ngành có liên
quan.
Kết quả nghiên cứu thị trường là cơ sở để xác định ngành hàng kinh doanh
trong đó cần tạo ta ngành hàng chủ lực về quy mô và cơ cấu mặt hàng, hệ thống
khơi nguồn hàng và tổ chức kinh doanh bán hàng, xác định các thị trường có triển
vọng.
Phân tích và đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu chỉ tiêu kế hoạch của
những năm trước để từ đó có được những hướng phát triển đúng đắn cho những
năm tiếp theo.
b.Công tác tổ chức:
Để có được sự thích ứng với sự biến động của môi trường và đòi hỏi của
công tác quản lý kinh doanh, Công ty đã tổ chức mô hình quản lý theo cơ cấu