TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG
***

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Đề tài:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
CẠNH TRANH HÀNG NÔNG SẢN VIỆT NAM XUẤT
KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG MỸ
Giáo viên hướng dẫn : Th.S Nguyễn Quang Minh
Sinh viên thực hiện : Đào Nguyệt Ánh
Lớp : A12 - K38D HÀ NỘI – 2003

HÀNG NÔNG SẢN NHẬP KHẨU 11
3.2.Các biện pháp phi thuế quan 14
3.2.1.Hạn ngạch nhập khẩu. 14
3.2.2.Các biện pháp bảo hộ khẩn cấp 16
3.2.3. Hàng rào kỹ thuật 16
3.3. Quy định về ký mã hiệu và nhãn mác 18
4.Các phương thức xuất khẩu hàng nông sản vào thị trường Mỹ 19
III. Định hướng thị trường xuất khẩu lâm sản của Việt Nam 23
1. Thị trường ASEAN 23
2. Thị trường các nước Châu Á khác 23
3. Thị trường các nước SNG và Đông Âu 24
4.Thị trường EU. 24
5. Thị trường Châu Mỹ 25
6. Thị trường Châu Phi 25
7.Thị trường Châu Đại Dương 25
CHƯƠNG II. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NÔNG SẢN
VIỆT NAM XUẤT KHẨU 26
I. Thực trạng xuất khẩu hàng nông sản của Việt Nam. 26
1.Tình hình suất khẩu chung các mặt hàng. 26
1.1.Về quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 27
1.2 Về thị trường xuất khẩu. 29
1.3 Giá xuất khẩu nông sản 30
2. Tình hình xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ. 32
2.1 Quy mô và tốc độ phát trển 32
2.2 Về cơ cấu mặt hàng .36
II. ĐÁNH GIÁ CÁC NHÂN TỐ TẠO NÊN
NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA HÀNG
NÔNG SẢN XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM.
38
1. Khái quát về năng lực cạnh tranh và các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh

MỸ 63
I. Những thuận lợi và khó khăn khi xuất khẩu nông sản Việt Nam sang
thị trường Mỹ .63
1. Thuận lợi .63
1.1. Chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong vấn
đề công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn 64
1.2. Các biện pháp khuyến khích hỗ trợ đẩy mạnh xuất khẩu nông
sản.64
1.3.Hiệp định Thương mại song phương Việt - Mỹ đã mở hướng đi mới
cho xuất khẩu nói chung và xuất khẩu nông sản nói riêng. 66
1.4 Cộng đồng người Việt tại Mỹ -thị trường và đối tác quan trọng đối
với nông sản Việt Nam 68
2. Khó khăn 69
2.1 Những khó khăn mang tính khách quan .69
2.1.2- Sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường Mỹ. 70
2.1.3- Luật lệ và các quy định, thủ tục đối với hàng nông sản quá chi tiết
và phức tạp 71
2.2 Khó khăn mang tính chủ quan. 71
2.2.1- Vấn đề điều hành vĩ mô về quy hoạch sản xuất và xuất khẩu còn
nhiều bất cập. 71
2.2.2- Sự yếu kém của các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản .72
2.2.3- Trình độ công nghệ chế biến lạc hậu. 74
II. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt
Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ. 75
1. Các giải pháp ở tầm vĩ mô 75
1.1. Tổ chức sản xuất tạo nguồn hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh
cho hàng nông sản 75
1.2 Đẩy mạnh các biện pháp xúc tiến xuất khẩu. 77
1.2.1.Cỏc biện pháp về tài chính, tín dụng cho các doanh nghiệp sản
xuất hàng nông nghiệp xuất khẩu. 77

Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể bạn bè, gia đình và
người thân những ngườiđã động viên giúp đỡ em trong suốt thời gian em
học tại trường để em có được thành tích như ngày hôm nay.

Hà Nội, tháng12 năm 2003
Đào Nguyệt Ánh
LỜI NÓI ĐẦU 1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Việt Nam là một nước nông nghiệp có nhiều thuận lợi và tiềm năng
về đất đai, lao động và điều kiện sinh thái cho phép phát triển sản xuất
nhiều loại nông sản có giá trị lớn. Xuất khẩu nông sản từ lâu đã đóng vai
trò quan trọng đối với nền kinh tế nước ta. Xuất khẩu nông sản là một trong
những nguồn thu nhập ngoại tệ lớn cho đất nước, tạo công ăn việc làm và
thu nhập cho khu vực nông thôn. Hơn thế nữa xuất khẩu nông sản còn kích
thích hàng loạt các nghề khác cùng phát triển đặc biệt là các ngành công
nghiệp chế biến, tạo ra một động lực quan trọng thúc đẩy các mối quan hệ

viết đặt ra khi nghiên cứu đề tài này. Trên cơ sở phân tích đặc điểm thị
trường nông sản Mỹ cũng như thực trạng năng lực cạnh tranh của hàng
nông sản Việt Nam xuất khẩu nhằm đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao
hơn nữa khả năng cạnh tranh của hàng Việt Nam nói chung và hàng nông
sản nói riêng, đồng thời góp phần đưa Việt Nam hội nhập thực sự với nền
kinh tế thế giới.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những nét tổng quan về thị trường nông sản Mỹ
Đánh giá năng lực cạnh tranh của hàng nông sản xuất khẩu Việt
Nam.
ĐƯA RA CÁC BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA HÀNG NÔNG SẢN XUẤT KHẨU RA THỊ
TRƯỜNG THẾ GIỚI NÓI CHUNG VÀ THỊ TRƯỜNG MỸ NÓI
RIÊNG.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khoá luận văn này là năng lực
cạnh tranh của hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ,
trong đó tập trung đánh giá năng lực cạnh tranh của một số sản phẩm chủ
yếu là: gạo, cà phê, chè, hạt điều và rau quả.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Về mặt phương pháp người viết đã sử dụng phương pháp phân tích
tổng hợp thống kê, kết hợp lý luận với thực tiễn. Phương pháp này góp ích
nhiều để khoá luận hoàn thành với sự chính xác và mang tính khoa học.
5. Kết cấu của luận văn.
Ngoài lời nói đầu và kết luận, khoá luận được chia làm 3 chương:
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG NÔNG SẢN MỸ.
Chương II: Thực trạng năng lực cạnh tranh của hàng nông sản
xuất khẩu của Việt Nam.
Chương III: Một số biện pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh
tranh của hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ

dưới đây.
2.Khái niệm hàng nông sản của FAO
Theo FAO, hàng nông sản là tập hợp của nhiều nhóm hàng hoá khác
nhau bao gồm : nhóm hàng các sản phẩm nhiệt đới, nhóm hàng ngũ cốc,
nhóm hàng thịt và các sản phẩm từ thịt, nhóm hàng dầu mỡ và các sản
phẩm từ dầu, nhóm hàng sữa và các sản phẩm từ sữa, nhóm hàng nông sản
nguyên liệu, nhóm hàng rau quả.
2
Nhóm hàng các sản phẩm nhiệt đới bao gồm các sản phẩm chủ yếu
như cà phê, ca cao, chè đường, chuối, các loại quả có múi, hạt tiêu.
Nhóm hàng ngũ cốc và sắn bao gồm lúa mì, lúa gạo, các loại ngũ cốc
hạt thô(kê, ngô )và sắn.
Nhóm hàng thịt bao gồm các sản phẩm chủ yếu như thịt bò, thịt lợn,
thịt gia cầm và các loại thịt khác.
Nhóm hàng dầu mỡ và các sản phẩm từ dầu bao gồm các sản phẩm
chủ yếu như các loại các hạt có dầu (đậu tương, hạt cải dầu, hạt hướng
dương ), các loại dầu thực vật và chất béo(dầu đỗ tương, dầu cọ dầu cải,
1
Theo từ điển Bách khoa Nông nghiệp Trung tâm Quốc gia biên soạn từ điểnBách khoa Việt
Nam
-
Hà N
ộ
i 1991

1

dầu hướng dương, dầu cọ, dầu dừa, dầu hạt bông, dầu lanh và các loại dầu
từ sinh vật biển (bao gồm cả dầu cá),các sản phẩm từ dầu ( khô dầu đậu
tương,khô dầu hướng dương, khô dầu cải, khô dầu cọ, bột đậu tương, bột

đến 24 cũng được coi là cá sản phẩm nông nghiệp bao gồm các sản phẩm
dầu mỡ và các sản phẩm từ dầu(chương 13), cao su thô sơ (chương 40), da
thú sơ(chương41), len và bông(chương 51-52)
4

Một số sản phẩm được sản xuất từ cây trồng và động vật nhưng
không được coi là hàng nông sản bao gồm: sản phẩm sợi cotton, sợi chỉ,
vải, sợi dệt và quần áo, da và các sản phẩm trang trí làm bằng da, thuốc lá
điếu, xì gà, rượu mạnh. Tuy nhiên những sản phẩm này vẫn được đưa vào
cơ sở dữ liệu thương mại của USDA bên cạnh nững sản phẩm được sử
dụng trong sản xuất nông nghiệp như hoá chất nông nghiệp, phân bón, máy
móc nông nghiệp.
Các sản phẩm nuôi trồng, đánh bắt là những mặt hàng phi nông
nghiệp vì giá trị thực phẩm của nó có những khác biệt căn bản so với
những sản phẩm nông sản nêu trên và trên thực tế các sản phẩm này được
FAS ( cơ quan hải quan ngoại) hợp tác với nghành công nghiệp để đẩy
mạnh xuất khẩu. Các sản phẩm gỗ rắn cũng là các sản phẩm phi nông
nghiệp bởi vì FAS hợp tác với ngành công nghiệp Mỹ để đẩy mạnh xuất
khẩu.
Qua các định nghĩa hàng nông sản (Agricultural product) trên ta thấy
mỗi nước và tổ chức có các định nghĩa riêng của mình về hàng nông sản,
có thể thấy quan điểm về hàng nông sản của Mỹ rộng hơn so với quan điểm
của chúng ta rất nhiều. Nếu như ở Việt Nam các mặt hàng như bánh kẹo,
rượu bia chưa được xếp vào các mặt hàng công nghiệp nhẹ thì theo quan
điểm của Mỹ đây lại là các mặt hàng nông sản. Nghiên cứu khái niệm
nông sản của Mỹ là việc làm cần thiết cho phép các nhà xuất khẩu Việt
Nam biết được nhóm hàng, mặt hàng nào được xếp vào hàng nông sản để
có thể xác định được mức thuế và yêu cầu đối với hàng nông sản của Mỹ
khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Việc hiểu rõ khái niệm nông sản của Mỹ cũng là tiền đề quan trọng

34,5% so với năm 1998.Tốc độ nhập khẩu trung bình đối với mặt hàng
nông sản thô giảm 12%/năm. Những mặt hàng nông sản thô mà Mỹ nhập
khẩu nhiều nhất là cà phê thô 1,176 tỷ USD (năm2001), cao su 852 triệu
USD (năm 2000), thuốc lá 675 triệu USD ( năm 2001), đường thô từ củ cải
và mía 480 triệu USD (năm2001).
KIM NGẠCH NHẬP KHẨU HÀNG NÔNG SẢN TRUNG
GIAN NĂM 1998 ĐẠT 7,147 TỶ USD NHƯNG ĐẾN NĂM 2001 KIM
NGẠCH CHỈ ĐẠT 7,019 TỶ USD GIẢM 1,8% SO VỚI NĂM
1998.TUY NHIÊN TÍNH TRUNG BÌNH CHO CẢ GIAI ĐOẠN 1998-
2001 THÌ KIM NGẠCH NHẬP KHẨU HÀNG NÔNG SẢN TRUNG
GIAN VẪN TĂNG 0,8%.CÁC MẶT HÀNG NÔNG SẢN SƠ CHẾ VÀ
CHẾ BIẾN CÓ NHU CẦU NHẬP KHẨU CAO LÀ ĐỘNG VẬT
SỐNG: 2,269 TỶ USD, DẦU THỰC VẬT ĐẠT 837 TRIỆU USD, VÀ
CÁC LOẠI HẠT TRỒNG ĐẠT 418 TRIỆU USD NĂM 2001.
4
Phụ lục 1

3

TRONG KHI KIM NGẠCH CÁC MẶT HÀNG NÔNG SẢN
THÔ GIẢM MẠNH CÁC MẶT HÀNG NÔNG SẢN TRUNG GIAN
TĂNG NHẸ THÌ KIM NGẠCH CÁC MẶT HÀNG THỰC PHẨM
TIÊU DÙNG TĂNG MẠNH. NĂM 1998, KIM NGẠCH NHẬP KHẨU
NHÓM MẶT HÀNG NÀY CỦA MỸ LÀ 22,43 TỶ USD NHƯNG ĐẾN
NĂM 2001 KIM NGẠCH NHẬP KHẨU ĐẠT 27,56 TỶ USD TĂNG
23% NHU CẦU NHẬP KHẨU HÀNG NĂM ĐỐI VỚI NHÓM MẶT
HÀNG NÀY TĂNG 5,6%. CÁC MẶT HÀNG CÓ NHU CẦU NHẬP
KHẨU LỚN NHẤT TRONG NHÓM NÀY LÀ THỊT 3,309 TỶ USD
NĂM 2001; RAU QUẢ CHẾ BIẾN, RAU SẠCH (BAO GỒM RAU
QUẢ KHÔ VÀ ĐÓNG HỘP) 2,448 TỶ USD; RƯỢU BIA, ĐỒ ĂN

CÁC SẢN PHẨM XE HƠI GIẢM XUỐNG VÀ XĂM LỐP CŨNG
GIẢM. ĐÂY LÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN TÌNH TRẠNG CÁC
CÔNG TY SẢN XUẤT CAO SU HẠN CHẾ NHẬP NGUYÊN LIỆU
ĐẦU VÀO CHO SẢN XUẤT. THEO CHIẾN LƯỢC NHẬP KHẨU
GIAI ĐOẠN 2000-2005 CỦA USDA THÌ NHU CẦU NHẬP KHẨU
CAO SU TIẾP TỤC GIẢM 11%NĂM.
CÁC NƯỚC XUẤT KHẨU CAO SU LỚN NHẤT VÀO THỊ
TRƯỜNG MỸ LÀ THÁI LAN VÀ INĐÔNÊXIA.
NHU CẦU NHẬP KHẨU ĐƯỜNG THÔ
Theo các số liệu thống kê gần đây cho thấy nhu cầu nhập khẩu
đường thô của Mỹ có xu hướng giảm dần và trong các năm tới sẽ tiếp tục
giảm mặc dù trong ba năm gần đây do nhu cầu cho ngành chế biến đồ ăn
nhẹ và nguội ở Mỹ tăng lên. Năm 2000 kim ngạch nhập khẩu đường thô
của Mỹ đạt 471,2 triệu USD, năm 2001 tăng lên 480 triệu và năm 2002 đạt
487,6 triệu USD.Những nước xuất khẩu đường thô vào Mỹ lớn nhất là
Trung Quốc, Mêhicô và Australia.
Theo dự báo của USDA thì từ nay cho đến năm 2005 nhu cầu nhập
khẩu mặt hàng này vẫn sẽ giảm khoảng 18%/năm.
NHU CẦU NHẬP KHẨU CHÈ
Hàng năm kim ngạch nhập khẩu chè của Mỹ đạt 224 triệu USD và
bình quân tăng với tốc độ 4%/năm. Những nước xuất khẩu chè chủ yếu vào
Mỹ là Canada(trung bình 50triệu USD/năm ), Achentina( 32triệu /năm), và
Ấn Độ (23triệu USD/năm). Do nhu cầu tiêu dùng đối với mặt hàng này vẫn
còn tiếp tục tăng lên nên theo dự báo của USDA nhu cầu nhập khẩu chè
của Mỹ trong thời gian tới vẫn sẽ tiếp tục tăng với tốc độ 4%/năm.
1.1.2 Nhu cầu nhập khẩu đối với các mặt hàng nông sản trung gian
Nhu cầu nhập khẩu đối với mặt hàng dầu thực vật
Hiện nay do xu hướng ăn kiêng và ăn ít các chất có hàm lượng
cholesterol cao nên nhu cầu tiêu dùng của người Mỹ đối với các mặt hàng
5

1.2.3 Nhu cầu nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm

Nhu cầu nhập khẩu hàng rau quả chế biến
Hàng năm, Mỹ nhập khẩu khoảng hơn 2 tỷ USD rau và quả chế biến
( bao gồm cả quả khô và đóng hộp). Năm 1998 Mỹ nhập khẩu gần 2,034 tỷ
USD thì đến năm 2001 kim ngạch nhập khẩu tăng lên 2,448 tỷ tăng
20,35%. Trong những năm tới nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng nhóm này sẽ
tăng khoảng 6%/năm. Trong số các nước xuất khẩu rau quả vào Mỹ, đứng
đầu là Canada (đạt kim ngạch 336 triệu USD năm 2001), Mehicô (266
triệu), Tây Ban Nha (262 triệu) và Thái Lan (45 triệu).
6

Nhu cầu nhập khẩu hàng rau sạch
Năm 1998 Mỹ nhập khẩu 2,177 tỷ USD rau sạch các loại tăng 126%
so với năm 1992 và tăng 26,7 % so với năm 1997. Trong ba năm gần đây
từ 2000 đến 2002 số lượng nhập khẩu tiếp tục tăng và theo dự báo nhu cầu
nhập khẩu hàng rau sạch sẽ còn tăng với tốc độ nhanh trong những năm
tới. Tuy nhiên để xuất khẩu các mặt hàng này đòi hỏi các nhà xuất khẩu
phải chú ý đến điều kiện vận chuyển, bảo quản cũng như các điều kiện về
vệ sinh an toàn thực phẩm vì đặc điểm dễ bị hỏng khi để lâu và sự kiểm
soát ngặt nghèo về vệ sinh thực phẩm và sâu bệnh. Mehicô và Canada là
những bạn hàng lớn nhất của Mỹ trong việc cung cấp nhóm mặt hàng này.
Nhu cầu nhập khẩu hoa quả
Hoa quả tươi là mặt hàng có kim ngạch nhập khẩu khá lớn của Mỹ.
Năm 2001, thị trường này tiêu thụ khoảng 3,146 tỷ USD quả ăn được trong
đó chuối chiếm tới 36,4 % với kim ngạch đạt 1,146 tỷ USD. Trong 3 năm
gần đây nhu cầu nhập khẩu hoa quả của Mỹ liên tục tăng năm 2000 tăng
4%, năm 2001 tăng 5% và năm 2002 tăng gần 6%. Theo dự đoán trong
những năm tới nhu cầu nhập khẩu sẽ tăng trung bình 4,5%/năm.
Mehico,Australiavà Newzealand và các nước Châu Á trong đó có Việt

và quan điểm sản xuất nông nghiệp cũng như nhu cầu tiêu dùng hàng hoá
nông nghiệp. Từ nhu cầu tiêu dùng những sản phẩm thiết yếu chuyển sang
tiêu dùng nhũng sản phẩm có độ dinh dưỡng cao với chủng loại hàng hoá
đa dạng, tính vệ sinh an toàn thực phẩm được chú trọng, những yếu tố
giảm thiểu tác động xấu đến môi trường tự nhiên, tính tiện dụng cao gơn
bất kỳ thời kỳ nào trong quá trình phát triển nông nghiệp Mỹ.
Mặc dù nền kinh tế hàng hoá đã tồn tại rất lâu ở Mỹ nhưng trong khu
vực nông nghiệp vẫn có những đặc thù riêng, do nhu cầu về sản phẩm nông
nghiệp như ngũ cốc, thực phẩm là những nhu cầu cơ bản không thể thiếu
mà mọi người dân phải tiêu dùng. Độ co dãn về cung và cầu là rất thấp,
cho nên sản xuất hàng hoá nông nghiệp không phải lúc nào cũng tuân theo
những yêu cầu của thị trường về sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào, sản
xuất cho ai? Tuy nhiên nhu cầu về hàng hoá thiết yếu này lại giảm khi thu
nhập tăng lên. Động thái sản xuất hiện nay đã thay đổi nhằm hướng tới
người tiêu dùng nhiều hơn, đây là yếu tố thay đổi quan trọng cho phù hợp
với hoàn cảnh kinh tế mới, khi mà sự thịnh vượng của nền kinh tế tăng
nhanh trong khi tốc độ tăng dân số lại tăng chậm. Điều này đã làm thay đổi
bản chất nhu cầu tiêu dùng nông sản tại Mỹ cũng như trên nhiều nước khác
trên thế giới. Ngày nay nhu cầu tiêu dùng nông sản tại Mỹ chỉ tăng chậm
cùng với tốc độ tăng dân số, thị trường trong nước gần như đã phát triển tới
hạn. Nhu cầu về một loại hàng hoá tăng lên sẽ kéo theo sự giảm đi về nhu
8

cầu tiêu dùng một loại sản phẩm khác. Năm 1949, tỷ trọng chi tiêu của thu
nhập người dân Mỹ là 22% cho lương thực và đến năm 1999 tỷ trọng này
giảm xuống chỉ còn 12%. Người dân đòi hỏi nhũng hàng hoá có chất lượng
cao hơn như cà phê không cafein thay vì cà phê thông thường hay những
nhãn mác phải ghi “lượng béo thấp” hay “thực phẩm có lợi cho sức khoẻ”.
NHU CẦU TIÊU DÙNG HÀNG THỰC PHẨM CỦA NGƯỜI
DÂN MỸ NGÀY CÀNG TĂNG LÊN. NĂM 1997, TRUNG BÌNH

LÀ RAU QUẢ SẠCH ĐÃ ĐƯỢC FDA CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN.
HÀNG HOÁ PHẢI CUNG CẤP ĐẦY ĐỦ THÔNG TIN CHO NGƯỜI
MUA HÀNG VỀ HẠN SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN, NGUỒN GỐC
CỦA HÀNG HOÁ, ĐỘ CỒN(NẾU LÀ CÁC SẢN PHẨM ĐỒ UỐNG),
GIA VỊ, MÀU SẮC, CHẤT PHỤ GIA NẾU HÀNG HOÁ KHÔNG
ĐÁP ỨNG ĐỦ NHỮNG YÊU CẦU TRÊN THÌ CHẮC CHẮN SẼ
KHÔNG THỂ THÂM NHẬP VÀO THỊ TRƯỜNG MỸ.
2.3.NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI CHỦNG LOẠI HÀNG HOÁ VÀ
HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ THUẬN TIỆN
NHU CẦU TIÊU DÙNG MẶT HÀNG NÔNG SẢN CỦA
NGƯỜI DÂN MỸ RẤT PHONG PHÚ, YÊU CẦU ĐỐI VỚI SẢN
PHẨM CŨNG HẾT SỨC ĐA DẠNG. BÊN CẠNH ĐÓ, NGƯỜI TIÊU
DÙNG MỸ CÒN YÊU CẦU HÀNG HOÁ PHẢI CÓ CÁC DỊCH VỤ
MUA HÀNG THUẬN TIỆN NHƯ CÁC DỊCH VỤ MUA HÀNG QUA
MẠNG, MUA HÀNG ĐẾN TẬN NHÀ (DOOR TO DOOR SELLING).
DO CUỘC SỐNG LUÔN BẬN RỘN NÊN NGƯỜI MỸ ĐẶC BIỆT
CHÚ TRỌNG ĐẾN DỊCH VỤ BÁN HÀNG TẬN NHÀ VÀ ĐẶC BIỆT
QUAN TRỌNG LÀ PHẢI KỊP THỜI (JUST IN TIME).
3.MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA MỸ ĐỐI VỚI HÀNG NÔNG SẢN
NHẬP KHẨU
3.1.HÀNG RÀO THUẾ QUAN CỦA MỸ ÁP DỤNG ĐỐI VỚI HÀNG
NÔNG SẢN NHẬP KHẨU
NĂM 2001 NÔNG NGHIỆP MỸ ĐÓNG GÓP 1.4% VÀO
TỔNG SẢN LƯỢNG TRONG NƯỚC. TUY TỶ TRỌNG CỦA NÔNG
NGHIỆP TRONG TỔNG GDP NHỎ NHƯNG DO THIÊN NHIÊN
ƯU ĐÃI VÀ TRÌNH ĐỘ KỸ THUẬT CAO, NÔNG NGHIỆP MỸ
VẪN ĐỨNG HÀNG ĐẦU THẾ GIỚI. HÀNG NÔNG SẢN MỸ CÓ
SỨC CẠNH TRANH CAO TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI CẢ VỀ
CHẤT LƯỢNG CŨNG NHƯ GIÁ CẢ.
Tuy vậy nông nghiệp Mỹ cũng đang bị cạnh tranh gay gắt, nhất là

cho cả 3 loại thuế (thuế theo giá, thuế theo lượng và thuế kết hợp) thì năm
2000, thuế suất trung bình đơn giản của Mỹ là 5.4%. Trong đó, lĩnh vực
nông nghiệp vẫn là lĩnh vực được Chính phủ Mỹ bảo hộ với mức độ cao
hơn so với công nghiệp. Điều này thể hiện ở thuế suất trung bình áp dụng
cho các sản phẩm nông nghiệp là 10.4% và áp dụng cho các sản phẩm công
nghiệp chỉ có 4.5%. Tuy nhiên, những dòng thuế có thuế suất cao chính là
11

những mặt hàng được bảo hộ cao, giá trị nhập khẩu thấp nên nếu tính theo
bình quân gia quyền với quyền số là lượng nhập khẩu thì mức thuế suất
trung bình của Mỹ còn thấp hơn, chỉ có 4,6% năm 2000 và 4,3% năm 2001.
Mỹ là nước tham gia tích cực vào quá trình tự do hoá thương mại
trên thế giới. Vì thế, hàng rào thuế quan của nước này có rất nhiều ưu đãi
theo các thoả thuận khu vực mậu dịch tự do song phương và đa phương.
Phần lớn các thoả thuận này đều đã nới lỏng hàng rào thuế quan của Mỹ
đối với các sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt là mức độ ưu đãi lớn hơn rất
nhiều đối vời các sản phẩm nông sản. Chính việc này đã làm cho các nước
chỉ hưởng thuế suất MFN của Mỹ khó khăn hơn trong việc thâm nhập thị
trường Mỹ. Khung thuế suất của Mỹ có rất nhiều mức thuế suất khác nhau
trong đó gồm các loại cơ bản sau: Thuế MFN (Most Favoured Nation),
Thuế đặc định và Thuế ưu đãi.
Thuế MFN:
Trong khi mức thuế trung bình đối với các mặt hàng phi công nghiệp
là 5.7% thì mức thuế MFN trung bình đối với hàng nông nghiệp là gần
10%. Điều đó một lần nữa cho thấy mức độ bảo hộ của Mỹ đối với các sản
phẩm nông nghiệp là rất cao. Trong số các mặt hàng nông sản thì các mặt
hàng được bảo hộ như đường, sữa, bông thuế suất rất cao so với các mặt
hàng không được bảo hộ khác, điều này thể hiện rõ qua bảng số liệu sau:
BẢNG 1: THUẾ SUẤT MFN CỦA HOA KỲ ĐỐI VỚI MỘT SỐ
LĨNH VỰC BẢO HỘ

12

Hiện nay Việt Nam đã được hưởng mức thuế MFN nên sẽ có điều
kiện mở rộng xuất khẩu vào thị trường Mỹ.

STT MẶT HÀNG Thuế suất MFN
(%)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Gạo
Hạt ngũ cốc
Rau, quả, hạt
Hạt có dầu
Thịt gia súc
Dầu thực vật
Cà phê
Sợi có nguồn gốc thực
vật
Điều
Lúa

3.2.1.Hạn ngạch nhập khẩu.
Đối với các sản phẩm nông nghiệp theo kết quả của vòng đàm phán
Urugoay, các nước đều đã cam kết thuế hoá các biện pháp phi thuế khác.
6
Xem phụ lục bảng 2
13

Vì thế hiện nay, đối với nông sản nhập khẩu vào Mỹ, chỉ có rất ít các mặt
hàng chịu sự kiểm soát của hạn ngạch.
-Hạn ngạch theo số lượng (hạn ngạch tuyệt đối) được áp dụng với
những mặt hàng sau:
+Một số loại cồn ethyl
+Sữa và kem đặc và khô
+Các chất thay thế bơ (có trên 45% bơ)
+Thức ăn động vật có sữa hoặc chất dẫn xuất từ sữa
+Bơ tổng hợp có trên 5.5% nhưng không quá 45% thành phần là bơ
+CÁC LOẠI KẸO BỌC SÔCÔLA VÀ CÁC
KẸO TƯƠNG TỰ CÓ TRÊN 5.5% TRỌNG
LƯỢNG LÀ BƠ
+Sữa khô có tối đa 5.5% là bơ
+Lạc bóc hoặc chưa bóc, tẩy trắng hoặc đã được gia công hay bảo
quản (trừ bơ lạc)
+Một số loại pho mát cứng
+Bông chưa chải hoặc chuốt hoặc qua gia công khác
+Sợi bông chải có độ dài trung bình dưới 30.1625mm và các phế liệu
bông chải, bông rối.
+Kem lạnh
+Bông sợi đã gia công nhưng chưa xe
+Một số loại đường trộn
+Sữa nước và kem ngọt hoặc chưa có hàm lượng chất béo trên 6%