MỞ ĐẦU
Đã từ lâu, chñ ®Ò ®îc nh¾c ®Õn rÊt nhiều tới văn hoá gia đình,
văn hoá ứng xử, văn hoá tâm linh, văn hoá làng hoặc giữ gìn bản sắc văn
hoá dân tộc…nhưng ít khi bµn luËn vÒ văn hoá doanh nghiệp. Vậy có
nên đặt vấn đề xây dựng và phát triển một môi trường văn hoá riêng gọi
là văn hoá doanh nghiệp hay không? Và cách xây dựng và phát triển văn
hoá doanh nghiệp đó như thế nào? Nhìn chung phần lớn các doanh
nghiệp trẻ của nước ta, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân chưa chú ý tới
việc xây dựng và phát triển một nền văn hoá đặc thù cho doanh nghiệp
của mình là điều hết sức thiếu sót trong hoạt động kinh doanh.
Một đất nước không phát triển và dẫn đến suy vong nếu không
bảo tồn được một nền văn hoá truyền thống-dân tộc. Một gia đình sẽ
không thể hạnh phúc và hưng thịnh nếu không có “gia phong” một lĩnh
vực thuộc văn hoá gia đình. Cũng như vậy, một doanh nghiệp sẽ không
tồn tại sự nghiệp của mình nếu không có một nền văn hóa đặc thù của
ngành nghề được gọi là văn hoá doanh nghiệp.
Như đã biết, doanh nghiệp tồn tại là để sản xuất của cải vật
chất và làm dịch vụ, mọi hoạt động kinh doanh sản xuất đều gắn liền với
một dây chuyền công nghệ nhất định. Để vận hành được các khâu của
dây chuyền này, trong doanh nghiệp phải có hệ thống tổ chức, quản lý
chặt chẽ từ khâu đầu đến khâu cuối. Điều này có nghĩa là trong các hoạt
động của doanh nghiệp mọi người đều phải tuân theo những giá trị,
chuẩn mực cụ thể nào đó và thực hiện những khuân mẫu văn hoá nhất
định. Như vậy, mỗi doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh doanh là một không
gian văn hóa.
Sau 20 năm phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành
theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, số lượng doanh
nghiệp Việt Nam đã tăng từ vài chục nghìn lên 240000 doanh nghiệp,
một bộ phận lớn các doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành, trụ vững
và phát triển mạnh mẽ. Sự phát triển này chính là các doanh nghiệp trên
đã và đang coi trọng, xây dựng và phát triển văn hoá doanh nghiệp.
Ngày nay, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những cơ
hội mới. Toàn cầu hoá kinh tế đòi hỏi việc xây dựng văn hoá doanh
nghiệp phải có những bước tính khôn ngoan, lựa chọn sáng suốt không
thể để xảy ra tình trạng quốc tế hoá văn hoá doanh nghiệp, mà phải dựa
trên cơ sở văn hoá doanh nghiệp để thu hút lấy tinh hoa của nhân loại,
sáng tạo ra văn hóa doanh nghiệp tiên tiến phù hợp với tình hình và bản
sắc văn hoá Việt Nam, làm sao nền văn hoá doanh nghịêp chúng ta hoà
nhập chứ đừng hoà tan.
Nhận thấy được những vấn đề còn tồn tại trên, em xin được
đưa ý kiến của mình về vấn đề xây dựng và phát triển văn hóa doanh
nghiệp sau khi Việt Nam ra nhập WTO. Trong quá trình làm đề tài này,
do sự hiểu biết có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất
mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài viết của em được hoàn
chỉnh hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
A. Tổng quan về Văn hoá doanh nghiệp
I.Bản chất Văn hoá doanh nghiệp
1.Khái niệm về Văn hoá
Văn hoá là một khái niệm mang nội hàm rộng lớn, liên quan
đến mọi mặt của cuộc sống, con người và do vậy có rất nhiều cách hiểu
khác nhau. Mỗi người họ nhìn nhận văn hoá dưới một góc độ khác nhau.
Vì vậy, việc có nhiều khái niệm văn hóa khác nhau không có gì đáng
ngạc nhiên, trái lại càng làm cho vấn đề được hiểu biết phong phú và
toàn diện hơn.
Do vậy ta có thể đưa ra một số khái niệm về văn hoá như sau:
Theo Unesco:
Văn hoá là một thực thể, tổng thể các đặc trưng. diện mạo về
tinh thần vật chất, tri thức, linh cảm… khắc hoạ nên bản sắc của một
cộng đồng, gia đình, xóm làng, quốc gia, xã hội… Văn hoá không chỉ
bao gồm nghệ thuật, văn chương mà cả những lối sống, những quyền cơ
nay.
Mỗi người có cách nhìn nhận khác nhau, mỗi vấn đề được xem
xét dưới nhiều góc độ khác nhau. Do vậy, khái niệm văn hoá doanh
nghiệp có rất nhiều khái niệm và cho đến nay vẫn chưa có một định
nghĩa chuẩn nào được chính thức công nhận.
Theo tổ chức lao động quốc tế:
Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các
tiêu chuẩn, các thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ
nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết.
Theo ông Georges de Saite Marie:
Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng,
các huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo
đức ta ọ thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp.
Theo cách hiểu chung nhất:
Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hóa được
doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động
kinh doanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Theo nhà xã hội người Mỹ E.N.Schein:
Văn hoá doanh nghiệp là tổng thể những thủ pháp và quy tắc
giải quyết vấn đề thích ứng bên ngoài và thống nhất bên trong các nhân
viên, những quy tắc đã tỏ ra hữu hiệu trong quá khứ và vẫn cấp thiết
trong hiện tại. Những quy tắc và những thủ pháp này là yếu tố khởi
nguồn trong việc tổ chức doanh nghiệp không đắn đo suy nghĩ về ý
nghĩa của những quy tắc và thủ pháp ấy mà coi chúng là đúng đắn ngay
từ đầu.
3.Vai trò, lợi ích, ý nghĩa của văn hoá doanh nghiệp
3.1 Vai trò, lợi ích
Văn hoá doanh nghiệp tạo nện phong thái của doanh
nghiệp giúp phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác.
Văn hoá doanh nghiệp gồm nhiều bộ phận và yếu tố hợp
vic s to ng lc gn bú h vi cụng ty lõu di v tớch cc hn.
3.2 í ngha
Nõng cao sc tp trung v sc cm hoỏ Vn hoỏ doanh
nghip giỳp cho cụng nhõn viờn ca doanh nghip quan tõm theo ui
mc ớch, nõng cao tinh thn on kt ra sc cụng tỏc, thc hin mc
tiờu doanh nghip ra mt cỏch t giỏc . Nh vy cụng nhõn viờn s
phỏt huy ngy cng tt hn nng lc ca mỡnh, trung thnh vi doanh
nghip, cng hin ti nng trớ tu cho doanh nghip
Nõng cao ý thc cng ng Vn hoỏ doanh nghip cú th bi
dng cụng nhõn viờn, hỡnh thnh t tng cng ng lm cho h thng
nht ý chớ v ho hp vi nhau. Nh vy, s tng cng sc mnh cho
doanh nghip thc hin mc tiờu kinh doanh.
on kt ni b
Vn hoỏ doanh nghip cú tỏc dng t mi quan h qua li gia
cỏc thnh viờn trong doanh nghip, dn dn hỡnh thnh nờn mt giỏ tr
nh hng, qua ú huy ng tp th cụng chc ng tõm hip lc phn
u cho mc ớch ca ton doanh nghip.
Khuụn mu hoỏ vn hoỏ
Khi ó hỡnh thnh c vn hoỏ doanh nghip thỡ nú s thuyt
phc mt cỏch giỏn tip n t tng v hnh vi ca mi cụng nhõn viờn
trong doanh nghiệp, khiến cho họ tuân thủ một cách nhất quán các khuôn
mẫu văn hoá trong quá trình nhận thức cũng như trong giao tiếp xã hội.
Nhờ đó mà doanh nghiệp mới có thể ổn định và phát triển.
II. Đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay
Việt Nam là một quốc gia có hàng nghìn năm văn hiến. Qua
các thời kỳ lịch sử khác nhau, dân tộc Việt Nam đã có nguyên tắc hành
vi và tinh thần cộng đồng mang bản sắc Việt Nam đậm nét. Thời kỳ
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, một mặt chúng ta quản lý doanh
nghiệp của các nước phát triển. Mặt khác cần nỗ lực xây dựng văn hoá
doanh nghiệp tiên tiến, hài hoà văn hoá từng vùng, miền khác nhau thúc
thực tiễn và khi đó mới thực sự có ý nghĩa.
III. Văn hoá doanh nghiệp của Mc Donald
Nhắc đến Mc Donađ, chắc có đến 60% dân số trên thế giới
không còn bỡ ngỡ, không còn lạ lẫm với thương hiệu này. Một doanh
nghiệp đã rất thành công không chỉ ở nước Mỹ mà ở hầu hết các nước
trên thế giới. Người ta đã thống kê cứ khoảng 9 phút lại có ở đâu đó mọc
lên một cưả hàng thức ăn nhanh của Mc Donald. Vậy chúng ta phải đặt
ra câu hỏi là tại sao doanh nghiệp đó lại phát triển mạnh mẽ đến như vậy.
Để thành công được như vậy, có rất nhiều nguyên nhân. Nhưng một
trong số các nguyên nhân đó là do Mc Donađ đã xây dựng một nền văn
hoá doanh nghiệp vô cùng vững mạnh.
Với phương châm đặt ra là:
Điều 1: Khách hàng luôn luôn đúng
Điều 2: Nếu khách hàng sai hãy xem lại điều 1
Chính vì luôn coi khách hàng là thượng đế nên toàn bộ nhân
viên luôn phục vụ khách hàng một cách nhanh chóng, thân thiện, cởi mở,
nhiệt tình( phục vụ khách hàng, chỉ cho khách hàng đứng đợi trong vòng
9 giây là có ngay sản phẩm cho khách.Khi làm việc nhân viên luôn phải
đeo bao tay, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ). Họ đã xây dựng được một doanh
nghiệp có nề nếp từ việc đồng phục(những nhân viên thường mang biển
hiệu công ty trước ngực cùng với tên tuổi,chức vụ cña mình), từ lời nói
đến thái độ cử chỉ phục vụ khách hàng. Họ còn đề cao cách trình bày
trang trí cửa hàng cũng đặc biệt hơn so với các cửa hàng khác. Không
những thế doanh nghiệp luôn bồi dưỡng đào tạo nâng cao tay nghề cho
cán bộ công nhân viên giáo dục tinh thần đoàn kết hợp tác giữa từng dây
chuyền, từng phân xưởng coi trọng xây dựng thiết chế văn hoá và đời
sống văn hoá trong doanh nghiệp.
Văn hoá doanh nghiệp ở Mc Donald đã tạo cho công ty một
bầu không khí làm việc như trong một giai đoạn, các thành viên gắn bó
với nhau chặt chẽ. Lãnh đạo của công ty luôn quan tâm đến các thành
hoá doanh nghiệp được thực hiện ở phong cách lãnh đạo của người lãnh
đạo và tác phong làm việc của nhân viên. Trong quan hệ làm ăn thì ngoài
việc quan tâm tới lợi nhuận của công ty họ còn đánh giá doanh nghiệp
qua văn hoá của doanh nghiệp đó.
Sự thành công của mỗi doanh nghiệp, đặc biệt là ở các nước
châu Á thường được dựa trên mối quan hệ cá nhân của người lạnh đạo,
còn các nước Tây Âu thì thành công của doanh nghiệp lại dựa trên các
yếu tố như khả năng quản lý các nguồn lực, năng xuất làm việc, tính
năng động của nhân viên … Ngoài những yếu tố chủ quan để xây dựng
văn hoá doanh nghiệp còn phải chú trọng tới những yếu tố khách quan.
Đó là việc tạo lập thị trường, lợi ích của người tiêu dùng, được thể hiện
qua “ các nguyên tắc chỉ đạo để bảo vệ người tiêu dùng” là quá trình hội
nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
Qua đó ta thấy vấn đề xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện
nay còn một số tồn tại như sau:
1 Nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm xây dựng văn hoá doanh
nghiệp
Cụ thể là việc quan tâm đến xây dựng đời sống văn hoá của
công nhân, viên chức và người lao động chưa tương xứng với mức sống
của họ. Nhiều doanh nghiệp cho rằng người lao động chỉ cần có thu nhập
cao thì có thể giải quyết được tất cả. Lãnh đạo các doanh nghiệp thiếu
tầm nhìn hoặc không có chiến lược kinh doanh, đầu tư dài hạn. Chưa
quan tâm xây dựng thương hiệu sản phẩm. Các doanh nghiệp nhà nước
vẫn còn ảnh hưởng của bao cấp, chưa sẵn sàng chủ động để cạnh tranh
bình đẳng.
Các doanh nghiệp chưa thực sự tâm huyết với việc xây dựng
một nền văn hoá lấy con người làm gốc. Họ quên đi một điều rằng văn
hoá doanh nghiệp chính là lấy việc nâng cao tố chất toàn diện của con
người làm trung tâm để nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp. Do đó
việc bồi dưỡng tinh thần trách nhiệm của công nhân viên chức, bồi
những chiến lược mới cho doanh nghiệp. Thời đại công nghệ thông tin
hiện đại các doanh nghiệp cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn. Chính vì
thế mà thông tin là rất quan trọng ai nắm bắt nhanh nhẹn thông tin một
cách chính xác thì người đó nắm trong tay phần thắng.
Trong khi đó các nhà lãnh đạo hầu như còn rất hạn chế trong
nhận thức nội dung cũng như vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với
sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Họ chưa nhận thức được hết
giá trị của những danh hiệu, những thành tựu đã đạt được, đã tạo ra trong
suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp, của ngành. Những hoạt động
và sinh hoạt các buổi nói chuyện về các chuyên đề văn hoá chưa phong
phú và cuốn hút người lao động.
Ngày nay, khi mà xu hướng hội nhập khu vực, thế giới càng
ngày càng phát triển rộng rãi, Việt Nam cũng không nằm ngoµi con số
đó, thì tất yếu cạnh tranh sẽ càng mãnh liệt hơn khốc liệt hơn. Doanh
nghiệp nào có lợi thế cạnh tranh tốt thì doanh nghiệp đó sẽ trụ vững trên
thương trường, doanh nghiệp nào yếu thì tất nhiên sẽ bị đánh bật ra khỏi
thị trường. Do đó, lãnh đạo phải là người có một tầm nhìn tốt. Để làm
được điều đó lãnh đạo phải thường xuyên học hỏi trau dồi được những
phương thức quản lý hiện đại của các nước phát triển, phải có lòng có
quyết tâm, kiên trì bền bỉ trong việc tìm tòi các phong cách quản trị hiện
đại. Có như thế mới đưa doanh nghiệp tiến xa bay cao được.
3.Tình trạng tham nhũng, lãng phí đang diễn ra ngày càng trầm
trọng
Như chúng ta đã biết tham nhũng là một trong những vấn đề
bức xúc vµ nan gi¶I nhất hiện nay. Một số cán bộ đã lợi dụng chức vụ
của mình để tham lợi,chiếm đoạt của công thành của riêng, đặt lợi ích
cá nhân lên trên hàng đầu để rồi làm những điều trái với đạo đức luân
lý, gây ảnh hưởng không nhỏ đối với doanh nghiệp, cộng đồng vµ xã
hội.
Vấn đề này đang là một thực trạng rất phổ biến ở hầu hết mọi
khi đã đi vào hoạt động thì có rất nhiều yếu tố tác động vào. Để có thể
đứng vững và bước tiếp trên con đường thì quả thật là một điều mà
doanh nghiệp nào cũng mơ ước. Theo con số thống kê doanh nghiệp mới
được thành lập thì có đến 50% số doanh nghiệp đó sẽ bị phá sản trong
vòng 3 năm, số 30% doanh nghiệp còn lại sẽ hoạt động với mức thu
nhập chỉ đủ để trang trải mọi chi phí. Còn 20% doanh nghiệp tiếp đó
hoạt động có lợi nhuận. Vậy thử đặt ra câu hỏi tại sao các doanh nghiệp
lại hoạt động kém như vậy. Trước hết, phải kể đến trình độ nhận thức
của lãnh đạo, cái tầm nhìn, phương pháp ra các quyết định, phương pháp
xây dựng chiến lược, chiến thuật của một nhà quản trị vẫn còn bị hạn chế
rất nhiều. Hầu như, chủ doanh nghiệp chưa từng có trải nghiệm cuộc
sống chưa có kinh nghiêm trường đời, họ chưa có những bài học đau
thương, chưa từng nếm những vị đắng thất bại trong kinh doanh nên
chưa có được những kinh nghiêm trong kinh doanh… Vì vậy, đến khi đi
vào hoạt động kinh doanh họ chưa có kỹ năng để lãnh đạo, xử lý những
vấn đề đó. Và tất nhiên phá sản là mét hÖ qu¶ tÊt yÕu.
5. Hình thành môi trường văn hoá doanh nghiệp một cách tự phát
Một quốc gia không thể tồn tại và phát triển nếu không bảo
tồn, gìn giữ được nền văn hoá truyền thống của mình. Cũng như vậy một
doanh nghiệp sẽ không phát triển bền vững nếu không có văn hoá đặc
thù. Nhận thấy được giá trị của văn hoá doanh nghiệp một số doanh
nghiệp cũng đã khá thành công trong vấn đề xây dựng văn hoá cho
doanh nghiệp mình, nhưng cơ së cho việc hình thành đó còn mang tính
tự phát rất nhiều. Lãnh đạo chưa có một tầm nhìn chiến lược dài
hạn,rộng lớn. Chưa đề ra được những triết lý,biểu tượng, biểu trưng… tất
cả còn mang tính mơ hồ chưa rõ ràng. Họ xây dựng nền văn hoá doanh
nghiệp cho gọi là có, chứ chưa hề nghĩ, chưa hề lên kế hoặch xây dựng
một cách cụ thể, rõ ràng.
Văn hoá phải được xây dựng một cách công phu, được chuẩn
bị phải thật là chu đáo. Nó phải là thứ ăn sâu vào từng dòng máu của mỗi
không tồn tại, hiệu quả hay lãng phí của cái cộng đồng mà họ gắn bó
suốt 8 tiếng quý báu. Đó là một điều hoàn toàn rất phi lý. Hệ quả của nó
là nhiều «ng chñ, kỹ sư, cư nhân lại làm việc kém hơn các nhân viên có
làm việc. Điều này giải thích tại sao có một số lượng lớn các kỹ sư cử
nhân thất nghiệp trong xã hội ngày nay.
2 Xã hội chưa quan tâm tới việc hỗ trợ các doanh nghiệp
trong việc xây dựng nền văn hóa của họ
Trên thực tế chưa có cơ quan nào thực sự quan tâm tới việc hỗ
trợ hoạt động của các doanh nghiệp hoặc nếu có sự hỗ trợ chẳng qua chỉ
có hai năm vận hành tổ chức kinh tế bé nhỏ của mình và chỉ được một
đại diện nhà nước duy nhất quan tâm, nhưng được phân công về ®Þa ph-
¬ng nơi doanh nghiệp đang kinh doanh. Bên cạnh đó các công ty trong
nước lại cạnh tranh với nhau giành giật nhân viên của nhau. Điều đó tạo
cho người lao động trong các doanh nghiệp nhỏ một tâm lý cực kỳ bất
ổn. Các doanh nghiệp tư nhân của Việt nam không coi trọng thư tiến cử,
giới thiệu của doanh nghiệp cũ nơi người giử đơn vào cho mình. Mặc dù
khi phỏng vấn mỗi ứng cử viên đều nghĩ ra những lý do rất thuyÕt phôc
cho việc bỏ việc cũ, họ cũng không coi trọng loại giấy tờ này như một
chứng chỉ có giá trị. Tập quán này tạo cho những nhân viên không được
người lao động cũng như doanh nghiệp mà mình làm việc. Những phần
tử như thế sẽ là lực cản lớn nhất trong việc đi xin việc. Ví dụ như ở Đài
loan, nếu bạn đi xin việc và muốn được công nhận là có kinh nghiệm
làm việc ( với vị trí và mức lương tương đương với nghề nghiệp và thư
tiến cử do cơ quan cũ của bạn cấp). Đặc biệt như trường hợp nếu là
người nước ngoài sẽ có giấy tờ đó phải được cục lãnh sự nhà nước mình
và văn phòng văn hóa kinh tế Đài Bắc tại Hà nội xác nhận. Có người đã
không thể xin được xác nhận của cục lãnh sự vì các công ty đó đều là
công ty tư nhân. Nếu hệ thống công quyền các công ty đó coi trọng việc
nhận xét hồ sơ cá nhân của các công ty tư nhân thì người lao động ý thức
người lao động sẽ được cải thiện rất nhiều và sẽ thuận lợi rất nhiều cho
bản thân doanh nghiệp phải quan tâm hơn đến sự phát triển bền vững.
Bởi đó là những bí quyết để xây dựng thành công mô hình văn hoá của
mỗi doanh nghiệp. Để mội trường văn hóa đó tự nó sẽ có sức cảm hoá,
động viên sự nổ lực của các doanh nghiệp.
C. Một số kiến nghị trong việc Xây dựng và phát
triển văn hoá doanh nghiệp Việt Nam.
I.Từ phía nhà níc
1.Quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng văn hoá
kinh doanh và văn hoá doanh nghiệp ở Việt Nam.
Chúng ta đều biết một trong những nét đặc trưng của văn hoá
kinh doanh là phụ thuộc vào trình độ phát triển của kinh doanh. Tuy
nhiên, văn hoá có tính bảo tồn, còn kinh doanh có tính năng động. Khi
văn hoá không theo kịp trình độ phát triển của kinh doanh thì nó trở
thành yếu tố kìm hãm sự phát triển của kinh doanh. Vì thế phải có sự
định hướng cho công việc kinh doanh bao hàm một ý nghĩa sâu sắc và
cao cả, phải coi việc phát huy các nhân tố văn hoá trong hoạt động kinh
doanh vừa là một nhu cầu nội tại, một sự phát triển tất yếu vừa là một
đòi hỏi bức hệ biện chúng giữa văn hoá với kinh tế và kinh doanh, vai
trò của văn hoá đối với hoạt động kinh tế, kinh doanh từ đó định hướng
cho xây dựng văn hoá kinh doanh Việt Nam nói chung và văn hoá doanh
nghiệp nói riêng.
Tại đại hội VIII, Đảng ta khẳng định; “ Văn hoá là nền tảng
tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát
triển kinh tế- xã hội”
Tiếp đó, tại Hội nghị Trung ương 5, khoá VIII, nhiệm vụ xây
dựng và phát triển văn hoá đã được Đảng ta đặt ra một cách toàn diện và
cụ thể hơn là “… làm cho văn hoá thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội
và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng
đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ người,
tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dan trí cao,
kích thích sáng tạo và đổi mới các giá trị văn hoá kinh doanh của dân tộc
Việt, làm giàu thêm bản sắc văn hoá doanh nhân. Trong quá khứ, Việt
Nam đã học hỏi được nhiều qua các cuộc giao lưu văn hoá với Trung
Hoa, Pháp, Mỹ, các nước xã hội chủ nghĩa…Trong lịch sử lâu dài hàng
nghìn năm của mình, nền văn hoá Đất Việt luôn phải tiếp xúc, giao lưu
(cưỡng bức và tự nguyện) với nhiều nền văn hoá ngoại lai. Tiếp thu, hấp
thụ một cách có chọn lọc những nét văn hoá đặc sắc, tinh hoa nhất, đồng
thời biến đổi nó mềm mại, dịu dàng hơn cho phù hợp với con người và
phong cách Việt Nam là điều rất có ý nghĩa.
3 Khai thác các giá trị tinh thần thích hợp cho xây dựng văn
hoá doanh nhân.
Trong quá trình xây dựng văn hoá doanh nhân, nguồn lực quan
trọng hàng đầu là khai thác bản thân các giá trị đang tiềm ẩn trong mỗi
người lao động, mỗi doanh nghiệp.
Mặc dù quan niệm truyền thống không coi trọng việc kinh
doanh, nhưng trong các gía trị tinh thần tiếp thu từ văn hoá dân tộc, có
rất nhiều giá trị có ảnh hưởng tích cực đến hoạt động kinh doanh như
tính cần cù, vượt khó, đức tính ham học hỏi tiết kiệm… Nhiều quốc gia
ở châu Á như Hàn Quốc, Trung Quốc đã biết khai thác những giá trị văn
hoá dân tộc và đạt được nhiều thành công.
Hệ thống văn hoá dân tộc và văn hoá kinh doanh Việt Nam có
hàng loạt các giá trị có tác động tích cực đến kinh doanh như: nền văn
hoá nông nghiệp trong một khu vực thiên nhiên khắc nghiệt, khí hâu thất
thường đã hun đúc cho con người Việt Nam đước tính cần cù, chịu khó,
yêu lao động, có tinh thần tự lực tự cường. Lịch sủ hàng ngàn năm dựng
nước và giữ nước đã làm cho người Việt Nam gắn kết với nhau trong
tinh thần dân tộc, nhất là trong hoàn cảnh khó khăn. Quá trình tiếp thu
đạo Phật hướng con người đến các giá trị nh©n v¨n s©u s¾c như lòng
nhân ái, trọng tình nghĩa, tiết kiệm, không xa hoa lãng phí. Đạo Khổng
đã giáo dục con người coi trọng tập thể, tôn trọng tôn ti trật tự, trọng