Phân tích đoạn 3 bài thơ Tây tiến của Quang Dũng
Tây tiến đoàn binh k mọc tóc
Quân xanh màu lá dự oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ HN dáng kiều thơm
Rải rác biên biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu xanh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
MB: Quang Dũng là một trong những nhà thơ chiến sỉ tiêu biểu của thời kì kháng chiến
chống Pháp .Ông đặc biệt thành công khu viết về đề tài người lính trí thức tiểu tư
sản.Một trong những bài thơ nổi tiếng viết về đề tài người lính là “ Tây tiến” . Tây tiến
là bài thơ hay nhất tiêu biểu nhất của Quang Dũng .Bài thơ được Quang Dũng viết vào
năm 1948 ở phù lưu chanh tuy ông đã xa đơn vị Tây tiến một thời gian. Đoàn quân Tây
tiến được thành lập vào đầu 1947 .Những người lính Tây tiến phần đông là thanh niên
HN thuộc nhiều tầng lớp khác nhau trong đó có cả học sinh, sinh viên . Đặc biệt đoạn
thơ sau đây được Quang Dũng khắc họa hình thượng người lính tây tiến với sự gian khổ
hào hung lãng mạng bi tráng.
TB :Hình tượng những người lính Tây Tiến được xây dựng bằng bút pháp lãng mạng
với khuynh hướng tô đậm những cái phi thường, sử dụng rộng rãi thủ pháp đối lập để
tác dụng mạnh vào cảm quan của ng đọc, kích thích trí tưởng tượng cho người đọc.
Trong bài thơ Quang Dũng đã tạo đựợc một không khí chuẩn bị cho sự xuất hiện trực
tiếp của những người lính Tây Tiến ở đoạn thơ thứ ba này. Trên nền hoang vu hiểm trở
vừa hùng vĩ, vữa dữ dội khác thường của núi rừng ( ở đoạn một), và duyên dáng mỹ lệ
thơ mộng của Tây Bắc ( ở đoạn hai) đến đoạn thứ ba hình ảnh người lính Tây Tiến trực
tiếp xuất hiện với một vẻ đẹp độc đáo và kì lạ
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc và quân xanh màu lá dữ oai hùm và chữ dùng thật lạ
: Nếu mở đầu đoạn thơ tác giả dùng từ đoàn quân thì ở đây tác giả dùng đoàn binh.
Cũng đoán ấy thôi nhưng khi dùng đoàn binh thì gợi hình ảnh đoàn chiến binh có vũ
khí, có khí thế xung trận
Các chi tiết không mọc tóc quân xanh màu lá diễn tả các gian khổ khác thường của cuộc
đội cụ hồ ngày nay chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc một cách tự nhiên thầm lặng. Hình ảnh
áo bào làm tăng không khí cổ kính trang trọng cho cái chết của người lính. Chi tiết anh
về đất nói được thái độ nhẹ nhàng của người tráng sĩ đi vào cái chết. Trước những cái
chết cao cả ở nơi xa xôi hẻo lánh thì con song Mã là nhân vật chứng kiến là tiễn đưa:
“Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Mở đầu bài thơ ta gặp ngay h.ả Sông Mã con sông ấy gắn liền với lịch sử của đoàn quân
Tây Tiến .Sông Mã đã chứng kiến mọi gian khổ mọi chiến công và giờ đây lại chứng
kiến sự hi sinh của người lính. Nó gầm lên khúc độc hành bi phẫn làm rung động cả
một chốn hoang sơ. Câu thơ có cái không khí chiến trận của bản anh hùng ca thời cổ.
Nó đề cập đến sự mất mác đau thương mà vẫn hùng tráng
KB: Tây Tiến là sự kết tinh những sắc thái vừa độc đáo vừa đa dạng của ngòi bút
Quang Dũng ,Đặc biệt ở khổ thơ thứ ba nhà thơ đã sáng tạo được hình tựơng người lính
Tây Tiến miêu tả được vẻ đẹp tinh thần của những con người tiêu biểu cho một thời kì
lịch sử, một đi không trở lại
Thơ ca kháng chiến chống Pháp đã miêu tả thành công hình ảnh người lính và Quang
Dũng qua bài thơ Tây Tiến đã góp vào viện bảo tàng hình ảnh của người lính đó bức
chân dung người lính Tây Tiến rất độc đáo của mình
Hơn 60 năm đã trôi qa kể từ ngày Tây Tiến ra đời nhưng đọc lại bài thơ em vẫn vô cùng
xúc động. Vì những hình ảnh thơ đẹp vì khí thế, lí tưởng của một thế hệ thanh niên đã
anh dũng ra đi mà nhìu người trong họ không trở về.Bản thân em mình cần phải…
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
MB : Quang Dũng là một trong những nhà thơ chiến sỉ tiêu biểu của thời kì kháng chiến
chống Pháp .Ông đặc biệt thành công khu viết về đề tài người lính trí thức tiểu tư
nhung da diết của nhà thơ và nỗi nhớ đó như 1 cơn thác lũ tràn vào tâm trí nhà thơ đã
đưa ông vào trạng thái bồng bềnh hư ảo.
Hai câu thơ đầu với cách dùng từ chọn lọc. gợi hình gợi cảm đã mở cửa cho nỗi nhớ
dâng trào mãnh liệt trong tâm hồn nhà thơ"
" Sài Khao súng ngửi trời "
QD đã liệt kê hàng lọt các địa danh như sài khao, mường lát, pha luông, đó là địa bàn
hoạt động của binh đoàn TT những nơi họ đi qua và dừng chân trên bước đường hành
quân gian khổ. Nói đến Tây Bắc là nói đến vùng đất có địa hình hiểm trở, khí hậu khắc
nghiệt .Những đêm dài hành quân người lính TT vất vả đi trong đêm dày đặc sương dăn
không nhìn rõ mặt nhau " đoàn quân mỏi" nhưng tinh thần thì không mỏi bởi ý chỉ
quyết tâm vì Tổ quốc đã làm cho những chàng trau yêu nước trở nên kiên cường bất
khuất hơn.
Có lẽ thiên nhiên rất ngắn bó với người lính TT nó trở thành ký ức khó phai trong lòng
nhà thơ.Thiên nhiên tuy có đẹp nhưng cũng rất hiểm trở . Có những lúc người lính TT
phải vất vả đẽ trèo lên đỉnh chạm đến mây trời. QD đã sử dụng từ thăm thẳm mà không
dùng từ chót vót bởi khi nói chót vót người ta có thể cảm nhận được về sâu của nó
nhưng thăm thẳm thì khó ai có thể hình dung được nó sâu ntn. Bằng những từ láy gợi
hình ảnh rất cao, khúc khuỷu, thăm thẳm , heo hút nhà thơ đã làm cho người đọc cảm
nhận được cái hoang sơ dữ dội của núi rừng Tây Bắc. Nhà thơ cũng rất tinh nghịch khi
đưa hình ảnh nhân hóa súng ngửi trời để cho ta cảm nhận được bên cạnh thiên nhiên
hiểm trở còn hiện lên hình ảnh người lính với tư thế oai phong lẩm liệt nơi núi rừng
hoang vu.
Câu thơ sử dụng nhiều thanh trắc đã tạo nên vẻ gân guốt nhọc nhằn đã nhấn mạnh được
thiên nhiên Tây Bắc thật nguy hiểm trở : "Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống ".
Điệp từ ngàn thước đã mở ra 1 không gian nhìn từ trên xuống cũng như từ dưới lên thật
hùng vĩ và cũng thật hiểm trở.
Bên cạnh cái hiểm trở hoang sơ ta cũng thấy được vẻ đẹp trữ tình của núi rừng:
" Nhà ai pha luông mưa xa khơi "
Câu thơ nhiều thanh bằng như làm diệu đi vẻ dữ dội hiểm trở của núi rừng và mở ra 1
bức tranh thiên nhiên đầy lãng mạng
Cả doanh trại bừng sáng dưới ánh lửa đuốc bập bùng tưng bừng hân hoan như 1 ngày
hội, ngày cưới. Trong ánh đuốc lung linh kì ảo, trong ân thanh véo vắt của tiếng kèn,
tiếng nhạc những cô gái thái lộng lẫy rực rỡ trong bộ trang phục lạ, dáng điệu e thện
tình tứ tring vũ điệu đậm sắc màu dễ thương đã khiến những chàng trai TT ngỡ ngàng
đầy ngạc nhiên "Kìa em xiêm áo tự bao giờ"
Cảnh vật con người như ngất ngây vì vui sướng được sống trong những giây phút bình
yên. Dư âm của chiến tranh tàn khốc dường như đẩy lùi ra xa để chỉ còn lại những tâm
hồn lãng mạng. Đây là khoảng khắc hiếm hoi trong thời chiến để rồi ngày mai các anh
lại bước vào bom đạn
Cảnh thiên nhiên con người miền Tây cũng thật trữ tình thơ mộng để lại trong tâm hồn
thi sĩ kí ức khó phai"
Sau những ngày được nghỉ ngơi được giao lưu với nhân dân địa phương các chàng trai
TT lại phải ra đi
"Người đi Châu Mộc lũ hoa đong đưa"
Cảnh thơ mộng trữ tình của sông nước miền Tây được nhà thơ diễn tả qua những chi
tiết: trên sông, chiếu sương, dòng sông trôi lặn tờ mang đậm sắc màu cổ tích, có dạng
người mềm mại uyển chuyển đang lướt trên con thuyền độc mộc, hoa đôi bờ đong đưa
theo dòng nước như vẫy chào tạm biệt người ra đi
Cảnh đẹp như mộng lại như tranh, chỉ vài nét chấm phá mà tinh tế tài hoa: QD không
chỉ tả mà chỉ gợi cảnh thiên nhiên không chỉ là vô tri vô giác mà phảng phất trong gió
trong cây như có hồn người " có thấy hồn lai nẻo bến bờ "
Hồn lautrong thơ của QD là của sự biệt ly phảng phất 1 chút buồn đầy nỗi nhớ thương
lưu luyến. Nỗi nhớ thương lưu luyến ấy được nhà thơ thể hiện trong những từ ngữ như:
"có nhớ","có thấy". Tình yêu với cỏ cây hoa lá, dòng sông dáng người, đã làm cho
cuộc sống đầy hi sinh giang khổ của những người lính có thêm sức sống Bốn câu thơ
làm hiện lên bức tranh thủy mặc nhưng lại không tĩnh mà rất sống động.
KB: Tóm lại với nghệ thuật sử dụng từ ngữ gợi tả gợi cảm, bút pháp tả thực kết hợp
lãng mạng: có thể nói đoạn thơ đã in đậm phong cách tài hoa lãng mạng phóng khoáng
của hồn thơ QD. Đoạn thơ đã thành công trong việc tái hiện lại những kỉ niệm đẹp về
tình quân dân trong đêm liên hoan văn nghệ cũng như cảnh thiên nhiên con người miền