Bệnh thường gặp trên
cây Ca Cao, cách phòng
trị
Cây Ca cao (Theobroma cacao) thích hợp trồng ở Việt Nam. Theo dự án phát
triển ca cao của Bộ Nông Nghiệp & PTNT diện tích trồng ca cao là 20.000 ha
vào năm 2010 và tăng lên 100.000 ha vào năm 2020, gồm 4 khu vực tiềm
năng là duyên hải Trung bộ, Tây Nguyên, Đông Nam bộ và Trung Nam bộ.
Cây ca cao đáp ứng cho 3 chương trình lớn của quốc gia là phủ xanh đồi
trọc, xóa đói giảm nghèo cho vùng sâu, vùng xa và đa dạng hóa hệ thống cây
trồng. Ca cao có thể trồng xen canh với dừa, quế, điều, nhãn, sầu riêng, cà
phê …ở những vườn nhỏ hoặc chuyên canh ở nông trại. Tuy nhiên, là cây
trồng mới, người trồng ca cao cần phải có những kiến thức về phòng trừ sâu,
bệnh, cỏ dại để bảo vệ năng suất, bảo đảm được thu nhập khi trồng ca cao.
1. Bệnh thối thân, cháy lá, thối trái
a. Tác nhân
- Do nấm Phytophthora palmivora.
- Nấm P.palmivora có nguồn gốc thủy sinh nên chúng ưa thích và rất cần sự
ẩm ướt
để sinh sản, phát triển và gây hại. Bệnh phát triển, lây lan mạnh trong
mùa mưa, nhiệt độ không khí trên dưới 30 độ C ở những vườn ẩm thấp, đọng
nước.
b. Triệu chứng gây hại
- Đây là bệnh quan trọng nhất trên cây ca cao. Bệnh xâm nhập và gây hại ở tất
cả các bộ phận của cây từ thân, lá, trái.
- Trên thân cách mặt đất khoảng 1 m, xuất hiện các vết bệnh sậm màu hơi
ướt, sau chuyển sang nâu đỏ, vỏ bị bệnh nứt ra và chảy nhựa vàng. Lâu ngày,
lan rộng rất nhanh trên bề mặt và ăn sâu vào bên trong trái, làm trái bị đen và
khô cứng lại, có thể rụng hoặc dính lại trên cành một thời gian.
- Nấm tấn công từ khi trái còn nhỏ đến tr
ước khi chín, làm giảm sản lượng.
c. Biện pháp phòng trừ
- Tiêu hủy các trái bị bệnh.
- Tỉa cành cho cây thông thoáng.
- Phát hiện có quả bị bệnh phun thuốc: Bemyl 50 WP: 20 – 25 g/bình 8 lít
3. Bệnh vệt sọc đen (khô ngược cành)
a. Tác nhân
- Còn gọi là bệnh VSD (Vascular Streak Dieback) do nấm Oncobasidium
theobromae.
- Bệnh phát triển và phát tán chủ yếu khi mưa nhiều, ẩm độ không khí cao.
Bào tử phát tán từ 3 – 9 giờ sáng.
b. Triệu chứng gây hại
- Một hoặc nhiều lá bệnh nằ
m sau đợt lá cuối cùng kể từ ngọn đếm ngược vào
có màu vàng với những đốm xanh.Thân cây sần sùi với những mụt nhỏ.
Nhiều chồi nách phát triển nhiều nhưng không hoàn chỉnh.
- Lột vỏ hoặc chẻ dọc đoạn cành nhiễm bệnh thấy có những sọc đen.
- Cắt ngang bề mặt sẹo lá bị bệnh có 1 – 3 chấm đen.
- Khi bệnh nặng cành khô và chết ngược dần từ ngọn vào.
c. Biện pháp phòng trừ
- Trồng giống kháng.
- Tỉa cành thông thoáng để giảm ẩm độ không khí.
- Cắt bỏ cành bệnh khoảng 30 cm về phía gốc cách nơi có triệu chứng bệnh
(sọc đen trên mô mộc).
- Nhổ bỏ cây con bị bệnh và thay cây khỏe mạnh khác.
- Phun thuốc Bayfidan 1 tuần/lần : 2 ml/bình 8 lít
4. Bệnh khô vỏ thân
vào phần gỗ cành, lá phần trên của cành nhiễm bệnh bị úa vàng và khô,
nhưng vẫn lưu trên cành một thời gian. Vỏ cành khô nâu và bong ra từng
mảng, bị nặng cành chết khô.
c. Biện pháp phòng trừ
- Tỉa cành thường xuyên, tăng độ thông thoáng cho vườn.
- Cắt bỏ cành bệnh dưới vùng có nấm mọc 30 cm, đốt bỏ cành bệnh.
- Phun khi bệnh chớm xuất hi
ện hoặc quét lên thân cành bệnh có đường kính
lớn:
+ Bavistin 50FL; Carbenda 50SC: 10 – 15 ml/bình 8 lít
+ Vali 3DD: 30 ml/bình 8 lít; Vali 5DD: 20 ml/bình 8 lít
6. Bệnh lở cổ rễ
a. Tác nhân
- Do nấm Rhizoctonia solani.
- Hạch nấm sống hàng năm trong đất, gặp điều kiện thuận lợi mọc ra sợi nấm
để xâm nhập gây bệnh.
- Bênh phát triển mạnh trong mùa mưa, ẩm độ trong vườn cao.
b. Triệu chứng gây hại
- Nấm xâm nhập vào chổ cổ rễ giáp mặt đất, thấy vỏ có vết nâu. Sau đó, vết
nâu lan rộng bao quanh cổ rễ, vỏ gốc bị thối bong ra để trơ phần gỗ. Nấm dần
dần ăn sâu vào trong làm cổ rễ bị thắt nhỏ lại.
- Lá cây bị vàng héo, toàn cây chết khô.
c. Biện pháp phòng trừ
- Không để vườn đọng nước trong mùa mưa, cắm cọc giữ cây con không để
gió lay gốc mạnh.
- Đào bỏ cây bị bệnh nặng, thu gom hết rễ và đốt tiêu hủy. Trước khi trồng
cây khác, bón 0,5 kg vôi bột cho một hố
.
- Phun thuốc kỹ vào cổ rễ và đất khi bệnh chớm xuất hiện:
+ Bavistin 50FL, Carbenda 50SC: 10 – 15 ml/bình 8 lít