LUẬN VĂN:
Kinh doanh làm tăng phúc lợi chung cho
loài người thông qua hoạt động dịch vụ,
hoạt động sáng tạo và triết lý đạo đức
Văn hoá và kinh doanh trong nền kinh tế
A/Phần mở đầu
Trong xu thế phát triển hiện nay của đất nước ta, vấn đề văn hoá và kinh doanh có
một vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Văn hóa là một phức hợp bao gồm nhiều vấn
đề mà chỉ với ý nghĩa là một lĩnh vực hoạt động của đơì sống tinh thần thì nó mới có
vị trí tương đối dộc lập, còn với các ý nghĩa khác thì nó vừa biểu hiện, vừa đan xen
vào các hoạt động khác của xã hội loài người. Nhưng trên thực tế, văn hoá mới chỉ
được quan tâm và bó hẹp trong phạm vi nghiên cứu của khoa học xã hội. Mục đích cơ
bản của văn hoá là nhằm nuôi dưỡng và nâng cao phẩm chất tính cách, cá tính của con
người mà luôn hướng tới cái thiện, lòng nhân ái và cái đẹp. Văn hoá cũng nhằm làm
cho con người phát triển một cách tự do và toàn diện. Do đó, không phải văn hoá hoạt
động thông qua các phương tiện kinh tế trên thị trường. Nó chỉ là phương tiện truyền
tải được vật hoá và là hình thức vật hoá của văn hoá. Vì vậy, do một số người còn

Nói đến kinh doanh, trước hết là nói đến việc đầu tư cho sản xuất, buôn bán, phân
phối hàng hoá và dịch vụ nhằm mục đích kiếm lời. Nếu không thu được lợi nhuận thì
từ đó vừa thực hiện tái đầu tư, vừa đảm bảo lợi ích thiết thực cho cả người quản lý và
người lao động thì kinh doanh không thể tồn tại và phát triển. Trong nền kinh tế, văn
hoá và kinh doanh cũng là một phần phát triển cho nền kinh tế. Vì vậy, văn hoá và
kinh doanh được hiểu là mối quan hệ tác động qua lại giữa hai lĩnh vực dường như
tách bạch nhau, có một nội dung hết sức phong phú và phức tạp. Chúng ta cần xem xét
những vấn đề về quan hệ giữa văn hoá và kinh doanh sau:
I/ Quan hệ giữa văn hoá và kinh tế
Quan hệ giữa văn hoá và kinh tế thuộc hai hệ thống xã hội khác nhau. Những hoạt
động văn hoá của loài người tất yếu nảy sinh khi nền kinh tế xã hội nâng cao năng suất
lao động xã hội và phân công lao động xã hội, mặc dù văn hoá và kinh tế có những
mục đích riêng và sự độc lập của mình. Như vậy, văn hoá phát triển theo xu hướng
tăng trưởng của kinh tế.
1/ Xu thế kết hợp tăng trưởng kinh tế với văn hoá Xu thế kết hợp tăng trưởng kinh tế với văn hóa này đang và sẽ diễn ra trong bối
cảnh hợp tác và đấu tranh vì sự phát triển. Như vậy, để phát triển kinh tế chúng ta cần
đổi mới kinh tế ở nước ta hiện nay. Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước, chúng ta đang phải đối mặt trước những thử thách to lớn do những biến đổi
trong nước và thế giới tạo nên. Chính những biến đổi này làm xuất hiện những mâu
thuẫn trên con đường phát triển của đất nước buộc chúng ta phải có phương pháp giải
quyết tốt.
Từ đại hội thứ VI, Đảng ta đã tự phê phán nghiêm túc những sai lầm đã mắc phải và
đề ra đường lối đổi mới toàn diện. Đường lối đó đã từng bước đi vào cuộc sống thể
hiện sinh động trên tất cả các mặt của đời sống xã hội và thu được những kết quả ban
đầu rất quan trọng. Thực hiện công cuộc đổi mới là một quá trình vừa làm, vừa học,
vừa rút kinh nghiệm, bởi vì chưa bao giờ có sẵn mô hình để căn cứ vào đó mà chủ
động vạch ra một chính sách mới cụ thể, chi tiết trên từng lĩnh vực.

bản sắc văn hoá dân tộc sẽ mất hết và mãi mãi “. Vấn đề đặt ra ở đây là làm sao chúng
ta vừa có thể hội nhập để phát triển kinh tế, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại để
làm phong phú thêm nền văn hoá của dân tộc mình, lại vừa không làm mất đi bản sắc
dân tộc và những giá trị truyền thống mà ông cha ta để lại. Chính vì vậy, văn hoá đã là
một động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước trong quá trình
đổi mới.
Qua đó, ta thấy giưã văn hoá và kinh tế có sự gắn bó tác động biện chứng với nhau.
Kinh tế phải bảo đảm được nhu cầu sống tối thiểu của con người, sau đó mới đảm bảo
điều kiện cho văn hoá phát triển nếu không có nền tảng văn hoá, đồng thời văn hoá
không chỉ phản ánh kinh tế mà còn là nhân tố tác động đến phát triển kinh tế.
Văn hoá còn mang tính đặc thù của từng quốc gia, từng khu vực, được coi là những
di sản quí báu tích luỹ được qua nhiều thế hệ , mang đậm bản sắc của quốc gia dân tộc
đó. Nhưng đồng với quá trình phát triển, kế thừa và giữ gìn bản sắc riêng, nó còn tiếp
thu những tinh hoa văn hoá của quốc gia, dân tộc khác, làm cho văn hoá vừa đậm đà
bản sắc dân tộc, làm cho vai trò của văn hoá trong hoạt động kinh tế càng được nâng cao và thiết thực, khơi dậy mọi tiềm năng sáng tạo của con người, đem lại sự phát triển
với tốc độ cao và hài hoà cả về kinh tế và văn hoá.
II/ Vai trò của nhân tố văn hoá trong kinh doanh
1/ Vai trò của các yếu tố văn hoá trng sản xuất - kinh doanh
Văn hoá trong kinh doanh cũng được xem như là một yếu tố môi trường và được
chú ý nhiều trong phạm vi một tổ chức, một doanh nghiệp. Văn hoá trong tổ chức
(cũng như trong doanh nghiệp) được định nghĩa là các giá trị, ý nghĩa, niềm tin, hiểu
biết và tiêu chuẩn chung về văn hoá của mọi thành viên trong tổ chức đó. Như vậy,
trong thực tế chúng ta cần làm gì và làm như thế nào để có thể kết hợp hài hoà giữa
văn hoá và kinh tế, đặc biệt là đưa yếu tố văn hoá vào trong hoạt động kinh doanh, đó
là một vấn đề không đơn giản. Vì vậy, chúng ta cần phải xem xét một số vấn đề về vai
trò của nhân tố văn hoá trong kinh doanh
a/ Vai trò của những hoạt đông văn hoá tinh thần.

a) Đưa các yếu tố văn hoá vào sản xuất kinh doanh là tạo ra sự phát triển hài hoà,
lành mạnh của mỗi quốc gia.
Mọi nền sản xuất, nhằm thoả mãn ngày càng cao các lợi ích vật chất và tinh thần
của con người. Đó vừa là mục tiêu, vừa là động cơ thúc đẩy hành động của con người.
Không ai tiến hành sản xuất kinh doanh mà lại không mong muốn thu lợi nhuận, đó
vừa là mục tiêu, vừa là điều kiện để sản xuất kinh doanh tồn tại và phát triển. Để hoạt
động sản xuất kinh doanh, con người ngoài việc sử dụng các tri thức, kỹ năng còn phải
sử dụng các yếu tố xã hội, tự nhiên và môi trường khác. Nhưng nếu không có yếu tố
văn hoá thì cùng với việc tạo ra lợi nhuận, có thể xảy ra những hậu quả xã hội to lớn.
Nếu trong quá trình kinh doanh chỉ vì lợi nhuận đơn thuần thì về mặt kinh tế, quốc
gia đó sẽ phát triển lệch lạc những ngành và lĩnh vực ít lợi nhuận sẽ không phát triển
được và do vậy không thể đáp ứng được mọi nhu cầu của con người. Về mặt xã hội,
con người sẽ mất nhân cách, đạo đức xã hội xuống cấp, tội ác xã hội gia tăng.
b/ Đưa các yếu tố xã hội vào sản xuất kinh doanh sẽ chống được tình trạng vô trách
nhiệm kiểu “ sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi ”. Kinh doanh trước hết là nhằm thu lợi nhuận, trong điều kiện cạnh tranh bao giờ
cũng tồn tại mâu thuẫn theo các mối quan hệ cạnh tranh đó. Cạnh tranh bản thân nó là
liều thuốc điều tiết kinh tế, nhưng nếu cạnh tranh trong một xã hội thiếu văn hoá thì sẽ
xảy ra hiện tượng cạnh tranh bất chấp tất cả, chỉ chạy theo lợi nhuận theo người sản
xuất kinh doanh không có văn hoá sẵn sàng làm ra những sản phẩm giả hoặc kém chất
lượng. Chỉ khi nào bản thân người kinh doanh có văn hoá , tiến hành hoạt động kinh
doanh trong môi trường có văn hoá thì nhà kinh doanh mới hiểu được hậu quả của việc
của việc chạy theo lợi nhuận.

III/ Văn hoá và “cái tâm” của nhà doanh nghiệp.
Trong thế giới ngày nay, văn hoá đang có vai trò quan trọng chưa từng thấy trong
lịch sử. Sự tiến bộ hay lạc hậu của mỗi cá nhân, sự hưng vong của mỗi quốc gia, sự
thành công hay thất bại của một chiến lược phát triển, đều tuỳ thuộc rất nhiều vào sự

mạnh thì nó tiêu biểu cho sự nổi dậy chống kẻ thống trị và tiêu biẻu cho lợi ích tương
lai của những người bị áp bức."
Như vậy, thực tiễn thành công của các nà kinh doanh thế giới và ở Việt Nam đã cho
phép chúng ta có thể khẳng định rằng, kinh doanh theo đúng chuẩn mực của đạo đức
kinh doanh chính là yếu tố quyết định sự hành công bền vững trong kinh doanh. Đối
với khách hành ở Việt Nam và quốc tế, chữ "tín" là chuẩn mực cao nhất của đạo đức
kinh doanh, mọi nhà kinh doanh Việt Nam và nước ngoài tại Việt Nam phải xây dựng
chữ " tín" đối với khách hàng trong nước và nước ngoài. Khi chuyển sang nền kinh tế
thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì tiêu chuẩn cơ bản nhất về đạo đức
kinh doanh ở Việt Nam là đạo đức kinh doanh xã hội chủ nghĩa, xây dựng đạo đức xã
hội chủ nghĩa. Bác Hồ đã dạy: Cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư là đạo đức kinh
doanh của người Việt Nam.
IV/ Văn hoá và triết lý kinh doanh
Trong quá trình kinh doanh, việc có đưa được nhân tố văn hoá vào kinh doanh hay
không là tuỳ thuộc vào quan niệm của mọi ngươì ( bao gồm từng cá nhân và cả cộng đồng) về các giá trị mà hoạt động kinh doanh cần đạt tới. Quan niệm đó được khái
quát thành triết lý kinh doanh. Triết lý kinh doanh là những giá trị cốt lõi làm nên linh
hồn của văn hoá doanh nghiệp và được hình thành trên cơ sở thế giới quan và phương
pháp luận của các thành viên. Như vậy, triết lý kinh doanh được biểu hiện ra thành các
nguyên tắc, phương châm trong hoạt động kinh doanh của nhà doanh nghiệp. Theo
nguyên lý của sự phát triển thì các nhà doanh nghiệp phải có khả năng sáng tạo và đổi
mới thường xuyên là động lực hàng đầu để phát triển doanh nghiệp. Các nhà doanh
nghiệp phải vượt qua mọi khó khăn, gian nan, thử thách thì mới có những kinh nghiệm
để áp dụng những cái mới, sáng tạo trong kinh doanh. Trong doanh nghiệp, mỗi thành
viên phải là một đấu thủ giỏi kỹ thuật cá nhân nhưng biết chơi tập thể. Theo nguyên lý
về sự phổ biến một người trong doanh nghiệp không thể chơi trội được mà phải được
thể hiện trong một cộng đồng, mới phát huy được những khả năng của mình. Về chất
lượng sự sống còn của doanh nghiệp nói lên những yếu tố bên trong quyết định, chất

Nó ảnh hưởng trực tiếp to lớn đến việc hình thành mục tiêu, chiến lược và chính
sách.Trong kinh doanh, văn hoá được biểu hiện là một tập hợp phức tạp các giá trị,
niềm tin, và kiểu hành vi, sự thừa nhận và biểu hiện xác định cách thức mà doanh
nghiệp thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình, hình thành hạt nhân hoạt động
của doanh nghiệp. c/ kết luận
Tóm lại, văn hóa và kinh doanh có mối quan hệ mật thiết không tách rời nhau.
Chúng có một vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Vì vậy, trong quá trình kinh
doanh chúng ta phải tin tưởng vào khả năng của chính bản thân chúng ta thì kinh
doanh mới phát triển được.Trong nền kinh tế, kinh doanh đang trên đà phát triển thay
đổi. Một sự thay đổi do các lực lượng xã hội và sinh thái gây ra mà không thể bị coi
nhẹ hay gạt ra rià được nữa.Và một sự thay đổi sâu sắc diễn ra ào ạt trong những thập
kỷ tới làm kinh doanh sẽ không còn nhận ra được nữa khi so với các thể chế thương
mại ngày này. Hiện nay, chúng ta có năng lực, khả năng để tạo ra một nền kinh tế khác
hẳn, một nền kinh tế có thể phục hồi các hệ sinh thái và bảo vệ môi trường cùng với
việc đề cao sáng tạo, phồn vinh, lao động có ý nghĩa và an ninh thực sự. Chừng nào
chúng ta tiếp tục bỏ qua sự đột phá cách mạng và tiềm năng của nền kinh tế hiện nay
thì thế giới thương mại tiếp tục rơi vào cảnh lộn xộn và tái cơ cấu triền miên. Đó
không phải vì thế giới tự nhiên sâu kín trên toàn cầu đang huỷ hoại và tàn lụi với tốc
độ chậm chạp mà kinh doanh đang tác động đến sự thay đổi nền kinh tế. Vì vậy, các
nhà doanh nghiệp cần phải phát huy mạnh mẽ trong kinh doanh để phát triển nền kinh
tế cũng như phát triển đất nước.


II/ Vai trò của nhân tố văn hoá trong kinh doanh
1/ Vai trò của văn hoá trong quá khứ
2/Tầm quan trọng của đưa các yếu tố văn hoá vào sản xuất kinh doanh
III/ Văn hoá và " cái tâm " của nhà doanh nghiệp
IV/ Văn hoá và triết lý kinh doanh
C/ Kết luận
tài liệu tham khảo
1/ Văn hoá kinh doanh (Kỷ yếu hội thảo)
2/ Môi trường kinh doanh và đạo đức kinh doanh (NXB GD, HN, 1997)
3/ Triết học Mác - Lê nin ( NXBGD - 1997 ) tập I, II
4/ Tạp chí kinh tế và phát triển (T6 - 2000 )