BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Nghóa Tiệp
ĐIỀU KIỆN VÀ GIẢI PHÁP
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG
THPT CHUYÊN HUỲNH MẪN ĐẠT
TỈNH KIÊN GIANG, GÓP PHẦN NÂNG CAO
CHẤT LƯNG GIÁO DỤC HỌC SINH

Chuyên ngành : Quản lý Giáo dục
Mã số : 60 14 05 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS. NGÔ ĐÌNH QUA

2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3
4. Giả thuyết khoa học 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6. Phương pháp nghiên cứu 5
7. Giới hạn đề tài 7
8. Cái mới của đề tài 8
Chương I
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐIỀU KIỆN VÀ GIẢI PHÁP
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
1.1. Lòch sử nghiên cứu vấn đề 9
1.2. Cơ sở lý luận 16
1.2.1. Một số khái niệm 16
1.2.1.1. Điều kiện 16
1.2.1.2. Giải pháp 18
1.2.1.3. Phát triển 18
1.2.1.4. Chất lượng 19
1.2.2. Một số văn bản của lãnh đạo các cấp từ Trung ương đến đòa phương
liên quan đến đề tài 21
1.2.2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh nói về vai trò và nhiệm vụ của giáo viên 21
1.2.2.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nước 23
1.2.3. Những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên 26
1.2.4. Những vấn đề lý luận về chất lượng giáo dục, tầm quan trọng của
chất lượng giáo dục trong nhà trường 34
1.2.5. Những vấn đề lý luận về điều kiện đảm bảo cho phát triển chất
lượng nhà trường 38
Chương II
ĐIỀU KIỆN VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HUỲNH MẪN ĐẠT TỈNH KIÊN GIANG
2.1. Sơ lược về điều kiện và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên ở một số

giáo viên từ năm học 1998 –1999 đến năm học 2004 –2005 62
2.2.2.1. Giải pháp nâng cao phẩm chất chính trò , tư tưởng 62
2.2.2.2. Giải pháp nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ 69
2.2.2.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý 77
2.2.2.4. Giải pháp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần 81
2.2.2.5. Giải pháp đẩy mạnh chủ trương xã hội hoá 85
2.2.3 Hiệu quả của hệ thống các biện pháp phát triển đội ngũ từ năm
học 1998 –1999 đến năm học 2004- 2005. 89
2.2.3.1. Đối với giáo viên 89
2.2.3.2. Đối với học sinh 93
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 97
TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
PHỤ LỤC 108

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BGH Ban giám hiệu
BCH Ban chấp hành
CNXH Chủ nghóa xã hội
Hs Học sinh
OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế
THPT Trung học phổ thông
TW Trung ương
UBND y ban nhân dân
XHCN Xã hội chủ nghóa
DANH MỤC CÁC BẢNG

2.22a. Bảng kết quả tốt nghiệp THPT, đậu đại học, học sinh giỏi các cấp của
nhà trường qua các năm 94
2.22b. Bảng thống kê tốt nghiệp THPT loại khá giỏi quacác năm 95
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
- Nghò quyết Đại hội IX của Đảng cộng sản Việt Nam khẳng đònh
mục tiêu tổng quát của Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 2001-2010 là:
“Đưa đất nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời
sống vật chất, văn hóa, tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020
nước ta cơ bản thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa… Để
đạt được mục tiêu trên, giáo dục và khoa học - công nghệ có vai trò quyết
đònh, nhu cầu phát triển giáo dục là rất bức thiết”[18].
Cha ông ta thường nói :“ Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí
thònh thì thế nước mạnh và hưng thònh. Nguyên khí suy thì thế nước mà thấp
kém”. Đó là muốn nói lên vai trò quan trọng của của hiền tài đối với sự
phát triển của cả dân tộc. Đào tạo nhân tài , trọng dụng nhân tài là truyền
thống q báu của dân tộc Việt Nam. Tại Hội nghò lần thứ 6 Ban Chấp
hành Trung ương khóa IX chỉ rõ nhiệm vụ của giáo dục – đào tạo nhân tài
là : “Nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục và đào tạo nhân tài.… Đặc
biệt chú trọng phát triển nhân tài, tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ chế,
chính sách, tổ chức phát hiện , đào tạo, bồi dưỡng sử dụng nhân tài thu hút
nhân tài tạo môi trường thuận lợi để phát huy nhân tài”[21]. Đào tạo và
bồi dưỡng nhân tài trở thành một nhiệm vụ trọng tâm của toàn Đảng, toàn

đặc biệt quan trọng về chính trò và về phát triển nguồn nhân lực của đòa
phương trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hóa , hiện đại hóa. Đó là những lý 3
do thôi thúc chúng tôi chọn đề tài: “Điều kiện và giải pháp phát triển đội ngũ
giáo viên ở trường THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, tỉnh Kiên Giang góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục học sinh” làm đề tài nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
2.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của các điều kiện và giải
pháp phát triển đội ngũ giáo viên ở trường THPT và trường THPT Chuyên.
2.2 Chứng minh ảnh hưởng của các điều kiện và giải pháp phát triển
đội ngũ giáo viên đến chất lượng giáo dục của trường THPT Chuyên tỉnh
Kiên Giang.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là : điều kiện và giải pháp để phát
triển đội ngũ giáo viên trường THPT Chuyên tỉnh Kiên Giang, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục.
3.2 Khách thể nghiên cứu.
- Công tác quản lý ở trường THPT chuyên , đặc biệt là các trường
chuyên ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
4. Giả thuyết khoa học
Từ năm học 1998 – 1999 đến năm học 2004 -2005 có thể nhờ những
điều kiện và những giải pháp nâng cao phẩm chất chính trò, tư tưởng; năng
lực chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho giáo
viên; những giải pháp về quản lý; những giải pháp về xã hội hóa… nên đội
ngũ giáo viên đã phát triển, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của
trường THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, tỉnh Kiên Giang.



5
5.2.2.4 Nhóm các giải pháp về kinh tế
5.2.2.5 Nhóm các giải pháp về cơ chế quản lý
5.2.2.6 Nhóm giải pháp về xã hội hóa
5.2.3 Hiệu quả của hệ thống các điều kiện và giải pháp đã áp dụng từ
năm học 1998 – 1999 đến năm học 2004 -2005
5.2.3.1 Đối với đội ngũ giáo viên
5.2.3.2 Đối với học sinh
5.3.Nêu một số kiến nghò và đề xuất
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Cơ sở phương pháp luận
- Đề tài được nghiên cứu dựa trên các quan điểm cơ bản sau :
a/ Quan điểm lòch sử
Chúng ta biết rằng mọi sự vật , hiện tượng tồn tại và phát triển đều ở
trong một thời kỳ nhất đònh của tự nhiên và xã hội và chòu sự chi phối của
điều kiện tự nhiên , xã hội ấy. Chính vì vậy, thực hiện nghiên cứu đề tài
trên quan điểm lòch sử tức tìm hiểu, phát hiện sự phát triển của đối tượng
nghiên cứu trong những khoảng thời gian và không gian cụ thể, với những
điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để phát hiện ra những quy luật phát triển .
Đề tài của chúng tôi chỉ nghiên cứu điều kiện và giải pháp phát triển đội
ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt , tỉnh Kiên Giang từ
năm học 1998 -1999 đến năm học 2004 -2005.
b/ Quan điểm hệ thống – cấu trúc.
Quan điểm hệ thống – cấu trúc là một quan điểm rất quan trọng khi
nghiên cứu một đề tài khoa học. Quan điểm này yêu cầu người nghiên cứu
phải xem xét đối tượng một cách toàn diện , nhiều mặt, nhiều mối quan hệ
giữa các thành tố cấu tạo nên hệ thống trong trạng thái vận động và phát
mục tiêu nhiệm vụ của giáo dục đó là “ nâng cao dân trí, đào tạo nguồn
nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”.
6.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
+Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Thu thập và đọc các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu như:
sách, báo, các tài liệu, các báo cáo của nhà trường, các công trình nghiên
cứu khoa học liên quan đến đề tài, phân tích , tổng hợp, kết luận tài liệu.
+ Phương pháp nghiên cứu thực tiển.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu.
Sử dụng phiếu thăm dò ý kiến cán bộ quản lý, giáo viên của trường
THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt và ba trường THPT chuyên tiêu biểu về các
điều kiện và giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục của nhà trường (đây là phương pháp trọng tâm).
- Phương pháp quan sát
Dự một số giờ giảng dạy, thao giảng bồi dưỡng học sinh giỏi, các
hoạt động của tổ chuyên môn, hoạt động nề nếp của giáo viên, học sinh,
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, sinh hoạt đầu tuần …
- Phương pháp phỏng vấn.
Tiến hành gặp gỡ phỏng vấn BGH các trường về vấn đề phát triển,
nâng cao chất lượng đội ngũ của nhà trường.(Sử dụng hệ thống câu hỏi
phỏng vấn và máy ghi âm.)
- Phương pháp toán học : Thống kê, phân tích và xử lý số liệu thu
thập được rút ra kết luận.(Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu)
7. Giới hạn của đề tài
- Đề tài nghiên cứu điều kiện và giải pháp quản lý phát triển đội
ngũ giáo viên trường THPT chuyên Hùynh Mẫn Đạt tỉnh Kiên Giang, kết 8
hợp với việc tìm hiểu những điều kiện và các giải pháp quản lý phát triển

dục là nền tảng nguồn lực chất lượng cao, là một trong những động lực
quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa là yếu tố cơ bản để phát
triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Chính vì vậy , mục
tiêu chiến lược phát triển giáo dục năm 2001 -2010 được xác đònh : trong
giai đoạn 2001 -2010, “tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục theo
hướng tiếp cận với trình độ tiến tiến của thế giới , phù hợp với thực tiễn
Việt Nam, phục vụ thiết thực cho sự phát trển kinh tế – xã hội … Ưu tiên
nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, chú trọng nhân lực khoa học công
nghệ cao, cán bộ quản lý giỏi… Phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu
cầu vừa tăng qui mô vừa nâng cao chất lượng hiệu quả và đổi mới phương
pháp dạy học”. [50]
Nhiệm vụ và mục tiêu của nền giáo dục nước nhà trong giai đoạn hiện
nay là : nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Trong đó,
người thầy giáo đóng vai trò quyết đònh. Lòch sử phát triển của xã hội loài
người cũng như lòch sử phát triển của dân tộc đã khẳng đònh: có thầy giáo 10
giỏi mới có học trò giỏi. Không phải ngẫu nhiên mà từ xưa cho đến ngày
nay, các bậc cha mẹ luôn tìm chọn thầy cho con mình theo học một cách kỹ
lưỡng. Dân tộc ta có những thầy giáo nổi tiếng như thầy Chu Văn An,
Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Q Đôn, Cao Bá Quát… đã có hàng trăm, thậm
chí hàng ngàn học sinh theo học. Các nhà nghiên cứu lý luận và thực tiễn
công tác giáo dục đều khẳng đònh: chất lượng của hoạt động học tập phụ
thuộc một phần vào chất lượng hoạt động dạy của người thầy, vào trình độ
tay nghề của người thầy. Cho nên, chỉ với tay nghề có trình độ cao của giáo
viên thì mới nâng cao chất lượng hoạt động học tập của học sinh.
Đối tượng của nghề dạy học, của người thầy giáo là toàn bộ nhân cách,
tâm hồn và thể chất của thế hệ trẻ . Chính vì vậy, người thầy giáo phải có
trách nhiệm xây dựng, vun đắp, phát triển cho nhân cách đó ngày càng tốt

phát triển, biến đổi. Vì vậy, việc nghiên cứu điều kiện và giải pháp phát
triển đội ngũ nhà giáo để nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường là
một đề tài luôn mới mẻ và mang tính thực tiễn cao.
Qua tìm hiểu nghiên cứu tài liệu, chúng tôi được đọc một số tài liệu,
luận văn thạc sỹ, một số bài báo trên tạp chí Giáo dục, tạp chí phát triển
Giáo dục, tạp chí nghiên cứu Giáo dục, và một số bài báo…. liên quan tới
đề tài như sau:
Các tác giả : P.V.Zimin, M.I .Kôndakốp, N.I .Saxerđôlốp trong cuốn
“Những vấn đề quản lý trường học” viết : Kết quả toàn bộ hoạt động quản lý
của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt
động dạy của đội ngũ giáo viên. Các tác giả đã đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công
tác giảng dạy , giáo dục trong nhà trường và xem đây là một khâu quan trọng
then chốt trong toàn bộ hoạt động quản lý của người hiệu trưởng. 12
- Luận văn thạc sỹ của Đỗ Ngọc Mỹ (2002), “Một số giải pháp phát
triển đội ngũ giáo viên trường Trung học Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP Hồ Chí
Minh”, nêu lên 6 giải pháp phát triển đội ngũ ở một trường Trung học kỹ
thuật mà mục tiêu của nhà trường là đào tạo kỹ thuật viên, công nhân kỹ
thuật bậc cao và bồi dưỡng cán bộ kỹ thuật. Luận văn xác đònh rõ đội ngũ
giáo viên là người thực hiện mục tiêu đào tạo và quyết đònh đến chất lượng
đào tạo của nhà trường. Sáu giải pháp mà luận văn nêu ra phù hợp với yêu
cầu nhiệm vụ của loại hình trường Trung học Kỹ thuật, nơi mà mục tiêu
đào tạo nghề cho học sinh là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường.
- Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thò Thu Thuỷ(2003), “Một số giải
pháp xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Đại học
bán công Tôn Đức Thắng”. Luận văn được nghiên cứu ở một trường đại
học bán công, song mục tiêu nghiên cứu của đề tài đề cập tới vấn đề nâng
cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đó cũng là mục tiêu đề tài chúng tôi

ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh Hải Dương giai đoạn 2005 – 2510”,
đăng trên Tạp chí Giáo dục số 132, tháng 2 năm 2006, đã đề cập tới các
giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông trên toàn tỉnh.
Các giải pháp nêu ra ở tầm vó mô, chưa đưa ra các giải pháp cụ thể cho một
trường THPT hay trường chuyên. Tuy nhiên, các giải pháp vó mô của tỉnh là
cơ sở để các trường vận dụng vào tình hình cụ thể của nhà trường. Tỉnh Hải
Dương là một tỉnh mà tình trạng thiếu giáo viên cơ bản đã được giải quyết.
Do đó, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ là vấn đề trọng tâm hàng đầu
của tỉnh. Theo bài báo, chúng tôi được biết UBND tỉnh Hải Dương cho
phép hiệu trưởng các trường THPT được quyền chủ động và chòu trách
nhiệm trong việc tuyển dụng , bố trí, sắp xếp sử dụng , đãi ngộ giáo viên 14
theo hướng khuyến khích người giỏi, sàng lọc người yếu…. Song không nói
rõ các chế độ chính sách đi kèm , nhất là vấn đề tự chủ về tài chính.
- Tác giả Đậu Văn Đình có bài: “Nghệ An với việc nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên”, đăng trên tạp chí Giáo dục, số 128, tháng 12 năm
2005. Tác giả Đinh Thò Lệ Thanh với bài viết “Nghệ An với việc nâng cao
trình độ đội ngũ giáo viên thực hiện đổi mới giáo dục” đăng trên tạp chí
Giáo dục, số 124 tháng 10 năm 2005. Hai bài viết này đều nói lên các giải
pháp lớn của Tỉnh Uỷ, UBND tỉnh Nghệ An với việc nâng cao chất lïng
đội ngũ giáo viên các cấp học ( từ mẫu giáo đến bậc THPT trong toàn tỉnh).
Tỉnh Uỷ, UBND tỉnh Nghệ An khẳng đònh : “ Muốn ra khỏi tỉnh nghèo phải
bắt đầu từ giáo dục”, “ chất lượng giáo dục do đội ngũ giáo viên quyết
đònh”. Chính từ tư tưởng chỉ đạo đó , toàn tỉnh Nghệ An đã làm cuộc cách
mạng về nâng cao chất lượng đội ngũ. Trong 6 giải pháp có tính vó mô cho
cả tỉnh, Nghệ An đẩy mạnh giải pháp đánh giá, phân loại giáo viên các
cấp. Đây là một giải pháp rất phức tạp vì liên quan trực tiếp tới đội ngũ 50
000 giáo viên của cả tỉnh . Từ năm học 2002-2003 đến năm học 2004 -

vấn đề bức xúc đã được quan tâm nghiên cứu từ lâu và cho đến tận ngày
nay . Nó được nghiên cứu ở tất cả các bậc học trong hệ thống giáo dục
nước ta. Chúng tôi chưa tìm được một luận văn, hay một bài tham luận
nghiên cứu về các điều kiện và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trong
hệ thống các trường THPT chuyên, đặc biệt là các trường ở khu vực đồng
bằng sông Cửu Long , nơi mà theo đánh giá của các nhà khoa học là trình
độ mặt bằng dân trí thấp nhất cả nước, nơi các trường THPT chuyên ra đời
còn rất non trẻ so với các khu vực khác. Đề tài chúng tôi nghiên cứu điều 16
kiện và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên HMĐ
tỉnh Kiên Giang, một trường chuyên được thành lập trên cơ sở một trường
THPT bình thường ở một tỉnh biên giới phía Tây nam của tổ quốc.
1.2 Cơ sở lý luận
1.2.1- Một số khái niệm
1.2.1.1 Điều kiện
Theo Từ điển tiếng Việt: “Điều kiện là cái cần phải có để cho một
cái khác có thể có hoặc có thể xẩy ra. Sản xuất có phát triển mới có điều
kiện nâng cao đời sống. Theo một nghóa khác : Điều kiện là điều nêu ra
như một đòi hỏi trước khi thực hiện một việc nào đó. Nói tổng quát: Điều
kiện là những gì có thể tác động đến tính chất , sự tồn tại hoặc sự xẩy ra
của một cái gì đó”.[58]
Như vậy chúng ta hiểu: Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố tự
nhiên, xã hội , kinh tế , kỹ thuật được thể hiện bằng các công cụ , phương
tiện lao động; đối tượng lao động; môi trường lao động. Quá trình công
nghệ ở trong một không gian nhất đònh và việc bố trí sắp xếp , tác động qua
lại giữa các yếu tố đó đối với con người, tạo nên một điều kiện nhất đònh
cho con người trong quá trình lao động .
- Điều kiện cần : là điều kiện mà nó không được thực hiện thì điều

điều hiện có của nhà trường về cơ sở vật chất, trang thiết bò trường học, tài
chánh, đội ngũ giáo viên, học sinh … của nhà trường khi thành lập trường
THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt từ năm học 1998 -1999 so với những điều
kiện để thành lập trường THPT chuyên của Luật Giáo dục. Từ những điều
kiện đó nhà trường đã có những giải pháp như thế nào để phát triển đội