Dự Án Phát Triển Giáo Viên Tiểu Học
GIÁO TRÌNH

Dạy Học Lớp 4 Theo
Chương Trình Tiểu Học
Mới
Ebook.moet.gov.vn, 2008

Tiếng Việt

A. Tổng quan về tiểu mô-đun
1. Mục tiêu của tiểu mô-đun
Học xong tiểu môđun này, học viên cần đạt được:
1.1. Kiến thức
Trình bày những đổi mới về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học; cách thức
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt lớp 4.
1.2. Kĩ năng:

- Chủ đề 4 : Những đổi mới về nội dung, phương pháp dạy học phân môn Luyện
từ&câu trong sách Tiếng Việt lớp 4 - (5 tiết)
Bao gồm các nội dung sau :
+ Những đổi mới nội dung phân môn LT&C theo SGK lớp 4.
+ Những PP, BP, hình thức tổ chức dạy học một số loại bài LT&C nhằm phát huy tính tích
cực của HS trong giờ học.
+ Thực hành soạn và giảng dạy một bài Luyện từ&câu đạt hiệu quả.
- Chủ đề 5 : Nội dung và phương pháp dạy 2 kiểu bài tập kể chuyện mới xuất hiện trong
SGK Tiếng Việt lớp 4 - (5 tiết)
Bao gồm các nội dung sau :
+ Nội dung và phương pháp dạy kiểu bài Kể lại câu chuyện đã nghe, đã đọc.
+ Nội dung và phương pháp dạy kiểu bài Kể lại câu chuyện được chứng kiến hoặc tham
gia.
+ Thực hành soạn và giảng dạy một bài KC đạt hiệu quả.
- Chủ đề 6 : Những đổi mới về nội dung và phương pháp dạy phân môn Tập làm v
ăn
trong sách Tiếng Việt lớp 4 - (5 tiết)
Bao gồm các nội dung sau :
+ Những điểm đổi mới về nội dung phân môn TLV theo SGK Tiếng Việt lớp 4.
+ Những phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức dạy học TLV nhằm phát huy tính tích
cực của HS.
+ Thực hành soạn và giảng dạy một bài TLV đạt hiệu quả.
- Chủ đề 7 : Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt lớp 4 - (2 tiết)
Bao gồm các nội dung sau :
+ Nội dung, cách thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt của HS theo
SGK Tiếng Việt lớp 4 có gì mới?
+ ưu điểm, nhược điểm của kiểu đề kiểm tra tự luận và trắc nghiệm khách quan.
Vận dụng:
+ Phân tích một đề kiểm tra biên soạn theo kiểu trắc nghiệm khách quan để hiểu kĩ thuật
biên soạn đề.

quan điểm giao tiếp, tích hợp, tích cực hoá hoạt động học tập của HS; những đổi mới về nội
dung và phương pháp dạy môn Tiếng Việt ở lớp 4.
2. Về kĩ năng: Nâng cao kĩ năng soạn giáo án, thực hành giảng dạy môn Tiếng Việt ở lớp
4 của HVtrên cơ sở nắm vững nội dung SGK, bản chất của PPDH mới, các phương pháp, biện
pháp dạy học cụ thể, HV
3. Về thái độ: Tin tưởng vào chương trình mới, không ngừng trau dồi chuyên môn, nghiệp
vụ sư phạm để nâng cao chất lượng giảng dạy.

II. Nguồn
a) Tài liệu
- Chương trình môn Tiếng Việt ở tiểu học - Bộ GD&ĐT, 2002, 2006.
- SGK Tiếng Việt lớp 4 tập 1, 2 - NXBGD, 2005 (Nguyễn Minh Thuyết chủ biên).
- SGV Tiếng Việtlớp 4 tập 1, 2 - NXBGD, 2005 (N.M.Thuyết chủ biên).
- Hỏi - đáp về dạy học Tiếng Việt lớp 4 - NXBGD, 2005 (N.M.Thuyết chủ biên).
- SGK, SGV Tiếng Việt lớp 4 - sách cũ vừa thay, NXBGD (nếu có).
b) Thiết bị dạy học dành cho môn Tiếng Việt lớp 4 theo Danh mục TBDH tối
thiểu do Bộ GD&ĐT ban hành.
c) Phim trong, máy chiếu (overhead) để HV trình bày bài thực hành.
III. Quá trình
Tìm hiểu:
1. Nội dung, yêu cầu về kiến thức, kĩ năng trong SGK Tiếng Việt lớp 4 có gì mới, có gì
phát triển so với lớp 3? Quan điểm biên soạn SGK Tiếng Việt lớp 4 có gì mới?
2. Những đổi mới về nội dung dạy học trong SGK Tiếng Việt lớp 4.
3. Những đổi mới về phương pháp dạy học SGK Tiếng Việt lớp 4.
Hoạt động 1 :
Tìm hiểu nội dung, yêu cầu kiến thức, kĩ năng
và quan điểm biên soạn SGK Tiếng Việt lớp 4
Nhiệm vụ
1. Nghiên cứu tài liệu, SGK.
2. Nghe giảng viên thuyết trình, gợi vấn đề.

Việt lớp 4 mới so với SGK lớp 4 cũ: chuyển từ chương trình chú trọng dạy tri thức tiếng Việt
theo lối hàn lâm sang chương trình chú trọng hình thành và phát triển các kĩ năng giao tiếp cho
HS.
Có thể nói cụ thể hơn, ví dụ:
- Sự thay đổi hợp lý trật tự dạy văn kể chuyện trước văn miêu tả (trong SGK cũ, văn miêu
tả được dạy trước văn kể chuyện do quan niệm văn miêu tả dễ hơn văn kể chuyện).
- Về mức độ yêu cầu của SGK lớp 4 mới so với sách cũ. Đến lớp 4, trong phân môn Luyện
từ và câu, HS mới được trang bị một số kiến thức lý thuyết từ ngữ, ngữ pháp. Các khái niệm
danh từ, động từ, tính từ trước kia HS được học từ lớp 2 thì nay - theo chương trình mới - đến
lớp 4 các em mới được học.
- Về cách diễn đạt các nội dung kiến thức cũng bớt tính hàn lâm và hợp lý hơn; diễn đạt
giản dị hơn kiến thức về câu: Nắm được các kiểu câu đơn và thành phần của câu đơn (chủ
ngữ, vị ngữ, trạng ngữ); các kiểu câu phục vụ những mục đích nói chuyên biệt: câu kể, câu
hỏi, câu cảm, câu khiến.
Trong SGK cũ, kiến thức về câu được trình bày thành 2 mảng: câu phân loại theo mục
đích nói năng (câu k
ể, câu hỏi, câu cầu khiến, câu cảm) và câu phân loại theo cấu tạo (câu đơn,
câu ghép; trong đó kiến thức về câu ghép được phân loại thành câu ghép chính phụ - câu ghép
đẳng lập; câu ghép có từ chỉ quan hệ - câu ghép không có từ chỉ quan hệ).
Đây là cách phân loại khó với HS vì các em khó nhận ra sự liên quan giữa các kiểu câu.
Gọi câu hỏi, câu kể, câu khiến và câu cảm là những câu phân loại theo mục đích nói cũng
không thật chính xác. Tiêu chí nhận diện các loại câu này là những dấu hiệu hình thức không
hoàn toàn là mục đích giao tiếp: sự có mặt của các từ để hỏi và dấu chấm hỏi ở cuối câu hỏi; sự
có mặt của các từ cầu khiến ở câu khiến; sự có mặt của các thán từ, các từ quá, lắm, thật, thay
ở câu cảm. Trong thực tế, câu hỏi có thể được dùng để thực hiện các mục đích cầu khiến (Có
ăn đi không hở?); khẳng định (Sao cậu giỏi vậy?), phủ định (Thế này mà bảo là ngoan à?).
Câu kể có thể được dùng để cầu khiến (Cháu mời bà vào chơi.) hoặc để hỏi (Mình không biết
cậu còn nhớ kỉ niệm ngày xưa không.). Câu cầu khiến cũng có thể được dùng để hỏi (Con hãy
đọc cho mẹ biết tên truyện này là gì.). SGK Tiếng Việt lớp 4, tập 1 có bài Dùng câu hỏi vào
mục đích khác (tr.142) đã giúp HS hiểu phần nào điều này.

a) Nghe
- Nghe - hi
ểu nội dung trao đổi trong hội
thoại, nhận ra thái độ, chủ đích của người
nói
- Nghe - hiểu nội dung các tin tức, bình
luận, bài giảng, văn bản hướng dẫn, quy
định…, nắm được chủ đích của văn bản.
- Nghe - hiểu các TP hoặc trích đoạn văn
học dân gian, thơ, truyện, kịch , nhớ được
nội dung, nhân vật, chi tiết có giá trị nghệ
thuật…
- Ghi được ý chính của các văn bản đã
nghe.

b) Nói
- Biết nói phù hợp với hoàn cảnh giao
tiếp trong sinh hoạt gia đình, trong họp
Đội, họp lớp, các hình thức sinh hoạt
khác ở trường.
- Biết giới thiệu các thành viên, các hoạt
động của tổ, lớp ; biết kể lại một câu
chuyện đã nghe, đã đọc.

b) Nói
- Biết cách trình bày, trao đổi, tranh luận
về những vấn đề gần gũi.
- Biết giới thiệu về
lịch sử, hoạt động hoặc
về các nhân vật tiêu biểu với khách.

d) Viết
- Viết đúng, nhanh các kiểu chữ thường
và chữ hoa cỡ nhỏ, tốc độ khoảng 70

d) Viết
- Viết đúng chính tả, tốc độ khoảng 80 chữ/
chữ/ 15 phút).
- Viết đúng chính tả, rõ, đều nét (nghe -
viết, nhớ - viết) đoạn văn ngắn; biết viết
tên người, tên địa lí nước ngoài; biết
phát hiện và sửa được một số lỗi chính
tả.
- Biết viết đơn, viết tờ khai theo mẫu,
viết thư ngắn để báo tin, hỏi thăm người
thân; biết kể lại một việc đã làm, nội
dung bức tranh đã xem, một văn bản đã
học.

15 phút), chữ viết rõ ràng, viết hoa đúng.
Biết tự phát hiện và sửa lỗi chính tả. Có thói
quen và biết lập sổ tay chính tả, hệ thống
hoá các quy tắc chính tả đã học.
- Biết lập dàn ý bài văn, rút ra dàn ý từ
đoạn văn cho sẵn, chuyển dàn ý thành
đoạn văn.
- Biết viết thư, điề
n vào một số loại giấy tờ
in sẵn, làm các bài văn kể chuyện và miêu
tả đồ vật, cây cối, con vật. Nắm vững cách
viết mở bài, kết bài và các đoạn văn.

cấu 3 phần của văn bản.
- Văn học: Làm quen với một số TP, trích
đoạn TPVH dân gian, truyện, thơ, kịch, văn
miêu tả của các tác giả trong và ngoài nước;
Nắm được khái niệm cốt truyện, nhân vật,
đề tài.

II. Về quan điểm biên soạn SGK Tiếng Việt lớp 4
1. Sự kế thừa, phát triển những ưu điểm về quan điểm biên soạn của SGK cũ
HV tự nghiên cứu tài liệu, SGK; nhớ lại những hiểu biết, kinh nghiệm đã có để thấy được
quan điểm biên soạn SGK lớp 4 mới kế thừa, phát triển những gì trong SGK cũ.
2. Các quan điểm biên soạn SGK lớp 4 chương trình mới
2.1. Quan điểm dạy giao tiếp
- “Giao tiếp là hoạt động trao đổi tư tưởng, tình cảm, cảm xúc nhằm thiết lập quan hệ, sự
hiểu biết, cộng tác giữa các thành viên trong xã hội. Con người giao tiếp với nhau bằng nhiều
phương tiện, thông thường và quan trọng nhất là ngôn ngữ. Hoạt động giao tiếp gồm các hành
vi giải mã (nhận thông tin), ký mã (phát thông tin). Trong ngôn ngữ, mỗi hành vi đều có thể
được thực hiện bằng hai hình thức: khẩu ngữ (nghe, nói), bút ngữ (đọc, viết)” - SGV Tiếng Việt
lớp 4, tập 1, tr.5.
- Dạy học theo quan điểm giao tiếp là xu hướng phổ biến trong các tài liệu dạy tiếng mẹ đẻ
cũng như dạy ngoại ngữ ở các nước tiên tiến hiện nay. Khác với xu hướng dạy học theo cấu
trúc, nó có tác dụng rõ rệt trong việc hình thành và phát triển ở HS các kĩ năng sử dụng ngôn
ngữ. Dạy tiếng Việt theo quan điểm tổ chức hoạt động giao tiếp giúp thực hiện một cách nhanh
nhất, vững chắc nhất mục tiêu của chương trình mới - hình thành và phát triển ở HS các kĩ
năng sử dụng tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết).
- Dạy tiếng Việt theo quan điểm giao tiếp được thể hiện không chỉ ở phương pháp dạy học
mà cả trên nội dung dạy học.
+ Về nội dung dạy học: Để tổ chức hoạt động giao tiếp, SGK cần tạo ra những môi trường
giao tiếp có chọn lọc, phù hợp với cuộc sống thực. Các bài tập rèn kĩ năng mang tính tình
huống, sinh động, hấp dẫn, phù hợp với những tình huống giao tiếp tự nhiên, kích thích HS hào

thấy được mối liên hệ chặ
t chẽ giữa cuộc sống và việc học tập trong nhà trường.
- Bộ SGK Tiếng Việt nằm trong hệ thống SGK tiểu học, phải xây dựng theo quan điểm
tích hợp vì những lý do sau:
. Yêu cầu của xã hội hiện đại: con người mới phải linh hoạt, năng động, có khả năng thích
ứng, có năng lực tổng hợp. Phải linh hoạt, năng động mới có khả năng thích ứng. Muố
n thích
ứng thì năng lực mà con người có phải đa dạng, tổng hợp - đặc biệt cần đa dạng, tổng hợp với
tiểu học là cấp học nền tảng.
. Chương trình Tiếng Việt tiểu học có mục tiêu tích hợp: “Cung cấp cho học sinh những
kiến thức sơ giản về tiếng Việt và những hiểu biết sơ giản về xã hội, tự nhiên và con ngườ
i, về
văn hoá, văn học của Việt Nam và nước ngoài; Bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt và hình thành
thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con
người Việt Nam XHCN”.
. Thời lượng học có hạn, lượng kiến thức ngày càng gia tăng. Tích hợp là cho học sinh ăn
một thứ vi-ta-min tổng hợp… Tích hợp sẽ tiết kiệm, tạo hiệu quả giáo dục cao.
- Tích hợp trong dạy học môn Tiếng Việt được hiểu là tổng hợp trong một đơn vị học, một
tiết học hay một bài tập nhiều mảng kiến thức và kĩ năng liên quan. Biên soạn bộ SGK Tiếng
Việt tiểu học theo quan điểm tích hợp là một trong những nguyên nhân làm cho bộ sách của
Chương trình tiểu học mới trở nên chặt chẽ hơn về cấu trúc, tinh giản hơn mà vẫn đảm bảo sự
phong phú, đa dạng về nội dung.
- Có thể thực hiện tích hợp theo chiều ngang và chiều dọc:
+ Tích hợp theo chiều ngang - tích hợp kiến thức tiếng Việt với các mảng kiến thức về văn
học, thiên nhiên, con người và xã hội; tập hợp các phân môn (Tập đọc, Kể chuyện, Chính tả,
Luyện từ và câu, Tập làm văn) xung quanh trục chủ điểm và các bài đọc; làm cho các nhiệm vụ
cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng gắn bó chặt chẽ với nhau.
Dạy Tiếng Việt theo quan điểm tích hợp không hiểu thuần tuý là dạy Việt ngữ học (ngữ
pháp), từ vựng, tu từ mà còn dạy cho học sinh có những kĩ năng đời sống, kết hợp dạy kiến
thức văn học, những tác phẩm hoặc trích đoạn tác phẩm văn học có tác dụng giáo dục nhân

- Biện pháp dạy học là kỹ thuật dạy học thích hợp với từng học phần. Ví dụ: Phân tích
mẫu, Rèn luyện theo mẫu, Thực hành giao tiếp, Làm việc theo nhóm, Trò chơi, Sử dụng đồ
dùng học tập.
Hoạt động 2 :
Tìm hiểu nội dung dạy học trong SGK Tiếng Việt lớp 4

Nhiệm vụ
1. Nghiên cứu tài liệu, so sánh, phân tích.
2. Nghe giảng viên thuyết trình, gợi vấn đề.
3. Suy nghĩ, trao đổi, thảo luận, trả lời các câu sau:
3.1. SGK Tiếng Việt 4 cũ (vừa thay) và SGK Tiếng Việt 4 mới có điểm gì giống nhau và
khác nhau về cấu trúc các đơn vị học, về các phân môn?
3.2. Cấu trúc đơn vị học theo chủ điểm trong SGK Tiếng Việt 4 mới có tác d
ụng gì?
3.3. Các phân môn trong SGK Tiếng Việt 4 mới thể hiện chủ điểm như thế nào?
* Nêu thêm câu hỏi của anh, chị (nếu có) để giảng viên cùng cả lớp giải đáp.
(Gắn việc trả lời câu hỏi với những ví dụ minh hoạ từ các bài học, tập hợp bài học hoặc
chủ điểm, thể hiện sự nắm vững SGK Tiếng Việt 4 mới; nắm vững những điều đang trình bày).
Thông tin phản hồi (cho hoạt động 2)
I. Về cấu trúc các đơn vị học, các phân môn của SGK lớp 4 cũ (HV tự nghiên cứu SGK,
nhớ lại hiểu biết, kinh nghiệm đã có).
Gợi ý:
- SGK Tiếng Việt lớp 4 cũ cấu trúc theo kiểu nào? Theo thể loại văn học, văn bản (thần
thoại, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười, truyện trung đại, thơ trung đại, truyện hiện
đại, thơ hiện đại, kịch, chèo, tuồng,…); theo lịch sử văn học (văn học dân gian, văn học trung
đại, văn học cận đại, văn học hiện đại,…); theo lĩnh vực ngôn ngữ học và đơn vị ngôn ngữ (từ
và cấu tạo từ, nghĩa của từ, các lớp từ, câu và các thành phần câu, các kiểu câu, nghĩa của
câu…) hay theo hệ thống chủ điểm?
- Nói tên các chủ điểm trong SGK Tiếng Việt lớp 4 cũ. Nêu nhận xét.
- Nói tên các phân môn trong SGK Tiếng Việt lớp 4 cũ. Tên phân môn nào trong SGK

chung (gìn giữ mái nhà chung, bảo vệ môi trường, chống chiến tranh, đói nghèo, lạc hậu, bệnh
tật…). Học những chủ điểm quen thuộc về bản thân, gia đình, HS có thêm những hiểu biết mới
về cuộc sống ở gia đình, nhà trường, về tình cảm với những người thân, với bạn bè, thầy cô
qua những tình huống, những cảnh ngộ có thể giống hoặc không giống những gì các em có
được trong cuộc sống ở gia đình, nhà trường. Vì những ưu điểm trên, sách dạy tiếng mẹ đẻ ở
tiểu học và sách dạy ngoại ngữ ở các nước phát triển hiện nay đều cấu trúc theo chủ điểm.
3. Các phân môn trong SGK Tiếng Việt lớp 4 thể hiện chủ điểm như thế nào?
Với phân môn Tập đọc: Các bài tập đọc (thơ, truyện kể, văn bản miêu tả, văn bản khoa
học, văn bản hành chính, thư từ ) đều có nội dung phù hợp với chủ điểm. Câu hỏi tìm hiểu bài
cũng nhằm vào những vấn đề liên quan giúp HS hiểu chủ điểm sâu hơn.
Với phân môn Kể chuyện: cả ba kiểu bài tập - Kể chuyện được nghe th
ầy, cô kể trên lớp;
Kể chuyện đã nghe, đã đọc ngoài giờ học; Kể chuyện được chứng kiến, tham gia - đều yêu cầu
HS kể lại những câu chuyện phù hợp với chủ điểm. Ví dụ, 3 bài tập kể chuyện ở các tuần 22,
23, 24 đều gắn với chủ điểm Vẻ đẹp muôn màu, làm rõ tên tên chủ điểm: Con vịt xấu xí - An-
đéc-xen (tuầ
n 22); Kể một câu chuyện em đã được nghe, được đọc ca ngợi cái đẹp hay phản
ánh cuộc đấu tranh giữa cái đẹp với cái xấu, cái thiện với cái ác (tuần 23); Em (hoặc những
người xung quanh) đã làm gì để góp phần giữ gìn xóm làng (đường phố, trường học) xanh,
sạch, đẹp? Hãy kể lại câu chuyện đó (tuần 23);
Phân môn Tập làm văn có nội dung gắn với các chủ điểm và thể hiện rõ yêu cầu tích hợp,
đặc biệt tích hợp với phân môn Tập đọc. Ví dụ: Tiết tập làm văn cuối tuần 9 Luyện tập trao đổi
ý kiến với người thân (đề bài: Em có nguyện vọng học thêm một môn năng khiếu (hoạ, nhạc, võ
thuật,…). Trước khi nói với bố mẹ, em muốn trao đổi với anh [chị] để anh [chị] hiểu và ủng hộ
nguyện vọng của em. Hãy cùng bạn đóng vai em và anh [chị] để thực hiện cuộc trao đổi. -
Tiếng Việt lớp 4 tập 1, tr.95) có nội dung gắn với chủ điểm Trên đôi cánh ước mơ. Để học sinh
có mẫu thực hành trao đổi với người thân, đầu tuần 9, HS đã đọc bài Tập đọc Thưa chuyện với
mẹ - bài đọc kể về cách nhân vật Cương thuyết phục mẹ xin cha cho em đi học nghề rèn để có
nghề kiếm sống giúp mẹ và thực hiện ước mơ làm thợ rèn.
Trong phân môn Luyện từ và câu, phần Mở rộng vốn từ thể hiện rất rõ chủ điểm. ở phần

3.4. Về sử dụng SGK và SGV (những điểm cần chú ý).
* Nêu thêm câu hỏi của anh, chị (nếu có) để giảng viên cùng cả lớp giải đáp.

Thông tin phản hồi (cho hoạt động 3)

I. Về phương pháp dạy học cũ và mới (HV đọc tài liệu, nhớ lại những hiểu biết, kinh
nghiệm đã có).
Gợi ý:
- Nêu những PPDH mà anh, chị thường sử dụng trước đây?
- Nêu những ưu điểm, hạn chế của PPDH cũ.
- Bản chất của PPDH cũ là gì? PPDH mới có điểm gì khác về bản chất với PPDH cũ.
Thông tin:
PPDH cũ: GV truyền thụ, giảng giải để HS ghi nhớ, làm theo lời thầy.
PPDH mới: khác về mục đích, con đường đạt đến mục đích, do đó cũng thay đổi cơ chế
hoạt động dạy học và tiến trình tổ chức giờ dạy. Cụ thể:
- Mục đích giờ học không phải là GV truyền thụ lời giảng của mình - HS nghe, ghi nhớ và
nhắc lại. Mục đích cao nhất là làm sao để chủ thể HS, dưới sự hướng dẫn củ
a GV, chiếm lĩnh
được tri thức, hình thành, phát triển kĩ năng, tạo ra được sự tự phát triển toàn diện về trí tuệ,
tâm hồn, nhân cách, năng lực.
- Con đường đạt đến hiệu quả tự phát triển là sự vận động tự thân của mỗi chủ thể HS (HS
hoạt động, suy nghĩ, nghe, nói, đọc, viết). Mọi phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức hoạt
động của thầy và trò đều nhằm thúc đẩy hoạt động trí tuệ của từng HS.
- Sự hoạt động không thể có bằng những hình thức tác động từ bên ngoài mà phải bằng
một hệ thống những thao tác, biện pháp làm cho hoạt động được vật chất hoá. Phương pháp
dạy học phải vật chất hoá hoạt động bên trong của HS, tạo được sự hoạt động và phát triển bên
trong của HS.
II. Về phương pháp dạy học SGK Tiếng Việt lớp 4 mới
Hoạt động của GV trong giờ học Tiếng Việt theo PPDH mới
Dạy SGK Tiếng Việt lớp 4, GV cần tổ chức hoạt động dạy - học theo PPDH mới - tích cực

d) Tổ chức đánh giá với các hình thức đa dạng, phong phú, có thể là: HS tự đánh giá, HS
đánh giá nhau trong nhóm, HS đánh giá nhau trước lớp, GV đánh giá HS. Các biện pháp đánh
giá có thể là: khen, chê, cho điểm. Điều quan trọng của đánh giá là GV phải khách quan, công
bằng, có lời nhận xét thuyết phục, động viên, khích lệ được HS cố gắng học tập tốt hơn.
III. Về sử dụng SGK và SGV (những điểm cần chú ý)

4.1. Về sử dụng SGK
SGK là tài liệu dạy học chính thức trong nhà trường. Trong quá trình dạy học, tuỳ theo độ
mở của từng phân môn, từng bài học, bài tập cụ thể và tuỳ theo đối tượng HS, GV có thể vận
dụng SGK với những mức độ linh hoạt khác nhau. Cụ thể:
a) Với phân môn Tập đọc: Bài tập đọc trong SGK Tiếng Việt lớp 4 có ba phần: văn bản tập
đọc, giải nghĩa từ ngữ mới và câu hỏi tìm hiểu bài. GV có thể chia nhỏ các câu hỏi tìm hiểu
bài, sử dụng những từ ngữ gần gũi hơn với HS lớp mình để hướng dẫn các em tìm hiểu bài,
giải thích thêm những từ ngữ mà HS chưa hiểu. GV cần tránh tổ chức hoạt động tìm hiểu bài
theo cách chia cho mỗi nhóm HS trả lời một câu hỏi rồi tổng hợp lại, bởi vì các câu hỏi không
đồng dạng, mỗi câu hỏi có tác dụng riêng, nằm trong một tiến trình hợp lí giúp HS hiểu nội
dung, ý nghĩa của bài đọc. Để hiểu bài, mỗi HS đều phải tự mình trả lời hoặc thảo luận với bạn
trong nhóm trả lời toàn bộ các câu hỏi. Việc bổ sung câu hỏi tìm hiểu bài cũng cần được cân
nhắc cẩn thận để không làm cho bài học trở nên nặng nề, vượt quá trình độ nhận thức củ
a HS.
b) Với phân môn Kể chuyện: Vì mỗi kiểu bài tập có mục đích riêng về rèn kĩ năng, GV
không tự thay đổi loại hình bài tập. Ví dụ: SGK yêu cầu HS kể theo gợi ý bằng lời nhưng GV
lại dùng tranh hỗ trợ các em; SGK yêu cầu HS kể bằng lời của một nhân vật trong câu chuyện
nhưng GV lại cho HS kể bằng lời của mình,
c) Với phân môn Chính tả: Bài tập chính tả ở lớp 4 gồm hai loại là chính tả
đoạn - bài
(nghe - viết, nhớ - viết một đoạn văn hay bài văn ngắn) và chính tả âm - vần (luyện viết các
âm, vần khó hay các âm, vần dễ viết sai do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương). Mỗi bài
tập chính tả âm - vần thường gồm nhiều bài tập nhỏ đồng dạng. Với các lớp HS trình độ yếu, ở
trên lớp, GV có thể lược bớt một hai bài tập nhỏ đồng dạng hoặc giao cho mỗi nhóm HS làm

học, các hình thức luyện tập, các biện pháp dạy học chủ yếu, quy trình giảng dạy phân môn).
Đây là những kiến thức chung GV cần nghiên cứu để hiểu rõ công việc mình làm.
Phần Hướng dẫn cụ thể gợi ý cách dạy từng bài. Các bài soạn trong phần này được coi là
phương án cho GV tham khảo, vận dụng sáng tạo bài dạy cho phù hợp với đối tượng HS lớp
mình. Nhưng quy trình dạy học, mục đích, yêu cầu của các bài học cụ thể nêu trong bài soạn là
phần cần được anh chị em GV tuân theo nhằm đảm bảo cho HS đạt yêu cầu về kiến thức, kĩ
năng và đảm bảo thực hiện PPDH mới.

Hoạt động 4 : Thực hành phân tích một bài soạn
Nhiệm vụ
- HV chọn bài soạn trong SGV Tiếng Việt lớp 4.
- HV nghiên cứu, phân tích bài soạn để làm rõ nội dung dạy học; hoạt động của thầy và trò
theo phương pháp tích cực hoá hoạt động học tập của HS.
- HV trao đổi nhóm về bài soạn theo các nội dung sau:
+ Xác định nội dung dạy học - sự thể hiện quan điểm giao tiếp, tích hợp.
+ Xác định mục đích, yêu cầu của giờ học (kiến thức, kĩ năng, nội dung trọng tâm).
+ Xác định đồ dùng dạy học tối thiểu, đồ dùng dạy học tối đa (nếu có điều kiện).
+ Phương pháp GV tổ chức hoạt động để đạt mục đích, yêu cầu của giờ học.
- HV nhận xét, đánh giá, góp ý bài soạn; nêu hướng tổ chức dạy bài học đó để tích cực hoá
hoạt động của đối tượng HS lớp mình.
IV. Sản phẩm
- Biên bản ghi chép của nhóm kết quả trao đổi ý kiến về các vấn đề:
Yêu cầu kiến thức, kĩ năng trong SGK Tiếng Việt lớp 4
Những điểm mới về nội dung của SGK Tiếng Việt lớp 4.
Những điểm mới về phương pháp dạy học của SGK Tiếng Việt lớp 4.
- Ghi chép cá nhân:
Kết quả phân tích các bài học cụ thể trong SGK để làm rõ đ
iểm mới về yêu cầu, về sự thể
hiện quan điểm giao tiếp, tích hợp; về nội dung dạy học.
Kết quả phân tích một bài soạn trong SGV Tiếng Việt 4 để làm rõ hoạt động của thầy và

xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội, 2003.
2.3.Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học chu kì III (2 tập), Nhà xuất bản
Giáo dục, 2004.
2.4. Một số vấn đề về đổi mới đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt ở Tiểu học,
Nguyễn Thị Hạnh, Nhà xuất bản Giáo dục, 2004.
2.5. Dạy học đọc hiểu ở tiểu học, Nguyễn Thị Hạnh, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà
Nội, 2002.
2.6. Dạy Tập đọc ở tiểu học, Lê Phương Nga, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003.
III. quá trình
Hoạt động 1:
Phân tích tài liệu về dạy học Tập đọc lớp 4
(hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm)
Nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1 : Nghiên cứu tài liệu in (hoạt động cá nhân)
- Chương trình Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006.
- Sách Tiếng Việt lớp 4 (2 tập), Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
- Sách giáo viên Tiếng Việt 4 (2 tập), Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
- Tài liệu bồi dưỡng giảng viên cốt cán cấp tỉnh, thành phố môn Tiếng Việt 4, Bộ Giáo dục
và Đào tạo, 2005.
- Một số tài liệu tham khảo ở mục II,2 (tuỳ theo điều kiện thời gian và tài liệu).
Nhiệm vụ 2 : Phân tích các tài liệu về Dạy học Tập đọc lớp 4 (hoạt động nhóm)
- Trao đổi và thảo luận trong nhóm để thống nhất hiểu biết về :
+ Mục tiêu của phân môn Tập đọc lớp 4.
+ Nội dung dạy học của phân môn Tập đọc lớp 4: những mạch kĩ năng trong phần tập đọc.
+ Những phương pháp và biện pháp dạy học chủ yếu áp dụng vào dạy học phân môn Tập
đọc lớp 4.
+ Chuẩn kiến thức và kĩ năng phần Tập đọc trong môn Tiếng Việt lớp 4.
- Trình bày kết quả thảo luận nhóm và tiếp thu ý kiến phản hồi.
Nhiệm vụ 3 : Học tập theo băng hình (hoạt động nhóm)
(Băng hình Dạy học phân môn Tập đọc bài Khuất phục tên cướp biển- tuần 25, sách Tiếng