TIỂU LUẬN:

Thực trạng ngành xuất khẩu Nấm
của Việt Nam và trên thế giới
Lời nói đầu

Với khoảng 70 % dân số là nông dân, Việt Nam luôn coi trọng những vấn đề liên
quan đến nông dân, nông nghiệp và nông thôn.
Nền kinh tế Việt Nam trong hơn 20 năm Đổi mới vừa qua (1986-2008) đã đạt được
nhiều thành tựu phát triển khả quan. Trong lĩnh vực nông nghiệp, sản lượng các loại
nông sản đều tăng, nổi bật nhất là sản lượng lương thực đều tăng với tốc độ cao từ
năm 1989 đến nay. Năm 1989 là năm đầu tiên sản lượng lương thực vượt qua con số
20 triệu tấn, xuất khẩu 1,4 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 310 triệu USD. Đến năm 2007
vừa qua sản lượng lương thực đã đạt đến con số kỷ lục 39 triệu tấn và đã xuất khẩu
4,5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 1,7 tỷ USD.
Với những chuyển biến trên nhà nước cũng rất chú trọng tới công tác hỗ trợ chuyển
giao công nghệ các giống cây trồng vật nuôi mới hiệu quả và năng suất cao tới người
dân.Một trong những hướng đi đã được bà con nhân dân chấp thuận về tính kinh tế

để nâng cao giá bán.
Nấm ăn là loại thực phẩm sạch, giàu dinh dưỡng được nhiều người ưa chuộng. Thị
trường nấm ăn trên thế giới rất lớn, trung bình tiêu thụ khoảng 15 triệu tấn nấm
rơm/năm. Giá các loại nấm ăn đang ở mức cao: nấm mỡ muối khoảng 1.200
USD/tấn; mộc nhĩ, nấm hương, nấm rơm 1.700 - 6.500 USD/tấn. Trong khi đó, giá
nấm sản xuất trong nước ở thời điểm đắt nhất cũng chỉ 28.000 - 30.000 đồng/kg, nấm
rơm 10.000 - 15.000 đồng/kg. Điều đáng nói là giá nấm xuất khẩu của Việt Nam chỉ
bằng 60% so với sản phẩm cùng loại được sản xuất tại Thái Lan, Trung Quốc.
Nguyên nhân là do nguồn nguyên liệu không đảm bảo về chất lượng, sản phẩm không
đồng đều về kích thước, mẫu mã
Việt Nam có rất nhiều tiềm năng để phát triển nghề trồng nấm, riêng lượng rơm rạ
20-30 triệu tấn/năm đủ để cho "ra đời" 2 triệu tấn nấm tươi, trị giá 1 tỷ USD, thậm
chí, nếu chế biến thành đồ hộp, giá trị còn cao hơn. Năm 2002, cả nước mới sản xuất
được 100.000 tấn nấm thực phẩm thì đến nay đã đạt 150.000 tấn/năm.
Ở Việt Nam Nấm chủ yếu được dùng làm thuốc là chủ yếu.Việc tiêu thụ Nấm làm
thực phẩm cũng chưa thực sự phổ biến.Hiện tại Nấm chỉ được côi là mặt hàng bổ
xung cho các thực phẩm khác,chưa thực sự trở thành mặt hàng được tiêu dùng rộng
rãi. uy nhiên, giá cả đầu ra của nấm rơm luôn tăng giảm thất thường đã và đang gây
không ít khó khăn và lo ngại cho những người trồng nấm, đặc biệt là những lúc có
nhiều người trồng nấm như trong những tháng mùa lũ này. Cách nay vài tháng, giá
nấm rơm có lúc đã lên ở mức 20.000 - 30.000 đồng/kg, nhưng hiện tại do nguồn cung
tăng, giá nhiều loại nấm rơm tại TP Cần Thơ và các tỉnh ĐBSCL chỉ ở mức 11.000 -
16.000 đồng/kg. Nhiều người trồng nấm rơm cho rằng: Thời gian qua, các ngành
chức năng đã quan tâm hỗ trợ về kỹ thuật, về vốn người sản xuất nấm rơm, tạo điều
kiện cho nghề nấm phát triển tốt. Song, việc trồng nấm đang còn phát tiển tự phát nên
đầu ra của sản phẩm còn bấp bênh. Vì vậy, có đầu ra ổn định cho sản phẩm, việc sản
xuất nấm tại các tỉnh, thành ĐBSCL cần phải được quy hoạch phát triển gắn với

111%. Xuất khẩu nấm rơm muối sang thị trường Mỹ cũng tăng rất mạnh, đạt 1,7 triệu
USD, tăng 136% so với cùng kỳ 2008. Đáng chú ý, Trung Quốc, Ba Lan, Hà Lan,
Malaisia và Hàn Quốc là những thị trường mới nhập khẩu nấm rơm muối của Việt
Nam trong tháng 11 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu nấm rơm muối sang 4 thị trường
này đạt 126,4 nghìn USD. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu mặt hàng nấm rơm muối
sang những thị trường này chưa cao nhưng đây cũng là những thị trường tiềm năng
mà các doanh nghiệp xuất khẩu nấm cần khai thác.
Đơn giá xuất khẩu nấm tăng mạnh: Giá trung bình xuất khẩu nấm rơm muối tăng khá
mạnh, từ mức 1299,2 USD/tấn trong tháng 1/09 lên 1790 USD/tấn trong tháng 11/09.
Giá một số loại nấm xuất khẩu sang Mỹ, Italia, Nhật Bản, Pháp, Thái Lan có xu
hướng tăng lên. Cụ thể, giá nấm rơm muối xuất khẩu sang thị trường Italia tăng từ 1,4
USD/kg lên 1,95 USD/kg, tăng 39,35% so với tháng 10/08.
Tương tự giá nấm rơm muối xuất khẩu sang thị trường Mỹ tăng từ 18,5 USD/thùng
lên 27USD/thùng, tăng 45,9%. Tại Pháp, đơn giá xuất khẩu một tấn nấm rơm muối là
1101,75 USD/tấn, tăng 18,8% Đáng chú ý, đơn giá xuất khẩu nấm rơm muối sang
Trung Quốc, Thái lan và Italia thường cao hơn so với đơn giá xuất khẩu sang thị
trường Pháp. Mỹ đã vượt qua Italia để vươn lên vị trí thứ nhất về nhập khẩu nấm của
VN, với giá trị nhập 4,2 triệu USD trong 10 tháng đầu năm nay.
Xuất khẩu nấm các loại sang Italia chỉ đạt 4 triệu USD, Nhật Bản đạt 1 triệu USD
Giá xuất khẩu nấm của VN cũng đang có xu hướng tăng ở hầu hết các thị trường Mỹ,
Italia, Nhật Bản, Pháp, Thái Lan
Cụ thể, giá nấm rơm muối xuất khẩu sang thị trường Italia tăng từ 1,4 USD/kg lên
1,95 USD/kg, tăng 39,35% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tương tự giá nấm rơm muối xuất khẩu sang Mỹ tăng từ 18,5 USD/thùng lên 27
USD/thùng, tăng 45,9%; nấm rơm đóng hộp sang Mỹ cũng tăng từ 21 USD/thùng lên
27 USD/thùng, sang Nhật tăng từ 26,2 USD/thùng lên 29 USD/thùn


1.2.Thị trường Nấm thế giới
Ở châu âu và Bắc mĩ công nghiệp trồng Nấm được cơ giới hóa hoàn toàn nên hiệu
quả rất cao.Ỏ nhiều nước châu Á trồng Nấm còn mang tính manh mún,thủ công chủ
yếu là quy mô gia đình và trang trại sản lượng chiếm 70% lượng Nấm ăn trên toàn thế
giới
Ở Nhật bản nghề trồng Nấm truyền thống là Nấm hương mỗi năm đạt 1 triệu tấn
Hàn quốc nổi tiếng với Nấm linh chi,mỗi năm xuất khẩu và thu về hàng trăm triệu
USD.
Năm 1960, Trung quốc đã bắt đầu cải tiến kĩ thuật,năng suất tăng 4 5 lần,sản lượng
tăng hàng chục lần.Tổng sản lượng Nấm ăn của Trung Quốc chiếm 60%lượng Nấm
ăn toàn thế giới gồm nhiều loại Nấm như Nấm hương,nấm sò ,nấm kim châm và 1 số
loại Nấm chỉ xuất hiện tại trung quốc như Đông trùng hạ thảo ,tuyết nhĩ.Hàng năm
trung quốc xuất khẩu hàng triệu tấn Nấm sang các nước phát triển thu về hàng tỉ
USD.Hiện nay trung quốc đang dùng kĩ thuật ‘Khuẩn thảo học’ để trồng nấm nghĩa là
dùng các loại cỏ cây thân thảo để trồng Nấm thây cho dùng gỗ rừng như xưa giúp giải
quyết được vấn đề cạn kiệt tài nguyên.

Sự hỗ trợ của chính phủ đóng vai trò quan trọng trong ngành này. Điều này có thể
nhận thấy ở Trung Quốc. Với sự hỗ trợ của chính phủ, Trung Quốc hiện sản xuất
được 5 triệu tấn nấm, mang lại giá trị 20 tỷ USD. Ngành này cũng tạo việc làm cho
hơn 30 triệu người Trung Quốc.Sự cải tổ từ phía chính phủ đem lại sự tăng trưởng lớn
cho ngành trồng nấm từ con số chỉ 60 nghìn tấn trước năm 1978.
Tại Pennsylvania, Mỹ - nơi được coi là vương quốc nấm của thế giới, ngành này tạo
việc làm cho hàng chục nghìn người, mang lại lợi nhuận hàng chục triệu USD.
Tổng sản lượng nấm toàn cầu lên tới hàng triệu tấn tạo nguồn thu hàng chục tỷ đô la.
Sự tăng trưởng của ngành trồng nấm được coi là một hiện tượng do có tốc độ tăng
mạnh từ con số 350 tấn vào năm 1965.

Hiện nay, Nga NK hơn 140 ngàn tấn nấm mỗi năm. Lượng nấm NK năm sau tăng
hơn năm trước. Cụ thể, năm 2007 tăng 9% so với năm 2006.
Sau đây là biểu số liệu các loại nấm NK năm 2006, 2007: (Đơn vị: tấn)
Lo
ại nấm 2006 2007
N
ấm t
ươi (kod TN VED
07095)
27 337

31 738

N
ấm s
ơ ch
ế (
-

2003)

56 092

65 427

N
ấm muối (- 2001) 31 008 28 250
N
ấm đông lạnh (
-

2007

6
tháng08’

Tr
ọng
lượng
(tấn)
27
877
31
327
40
915
58
374
54
413
67
601
39 977

Trị giá
(1000
USD)
9 663

11
059

2.1.Thuận lợi và khó khăn.
Giá nấm mỡ tươi trung bình hiện nay khoảng 600-1.000 USD/tấn, cao hơn 1,2-1,5 lần
so với thịt bò; nấm mỡ muối là 1.000-1.200 USD/tấn. Các loại khác như mộc nhĩ,
nấm hương, nấm rơm cũng có giá bán dao động từ 1.700 đến 6.500 USD/tấn. Sự
khó khăn về nguyên liệu và giá nhân công các nước phát triển thời gian qua đang tạo
cơ hội cho các loại sản phẩm nấm của Việt Nam. Các tỉnh phía Nam có thể xuất hàng
nghìn tấn nấm mỡ, nấm hộp sang thị trường Đài Loan, Hongkong, Thái Lan.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp cho thấy, tổng sản lượng lương thực (quy lúa)
của nước ta khoảng 40 triệu tấn/năm và lượng phụ phế phẩm cũng tương đương. Nếu
kể thêm phế phẩm khác như mạt cưa, xác cà phê, điều, mía đường… thì ta sẽ có
nguồn nguyên liệu gần như vô tận để nuôi trồng nấm.
Về lý thuyết thì cứ một tấn nguyên liệu cơ chất sẽ tạo ra được lượng nấm tương
đương nhưng nước ta chỉ cần tận dụng chừng 10% của khoảng 60 triệu tấn phế liệu
hàng năm thôi cũng đã tạo ra một khối lượng nấm mơ ước. Với thời giá xuất khẩu
hiện nay, thấp nhất là nấm bào ngư tươi cũng đã bán được 3USD/kg, chỉ cần “xuất
ngoại” một nửa lượng đó, ta đã thu về 9 tỷ USD, gần gấp 10 lần trị giá xuất khẩu gạo
cả năm!”.
Theo phân tích của các cán bộ khuyến nông, trồng nấm không cần nhiều diện tích,
vốn đầu tư thấp, kỹ thuật trồng không khó lắm nếu so với hoa lan, cây kiểng nhưng
lại tạo ra giá trị cao vượt trội so với nhiều cây trồng vật nuôi khác, gấp 20 lần trồng
lúa và cả chục lần so với rau.Bên cạnh đó ngành trồng Nấm ở Việt nam còn vướng
phải những khó khăn về công nghệ chế biến.Hiện nay các cơ sở chế biến Nấm tại
Việt nam chưa nhiều,các công ty chế biến thì chưa có được dây chuyền sản xuất tốt
nhất.Do đo năng suất cũng như chất lượng của sản phẩm nấm không cao,
Nguyên liệu cho trồng nấm: ngoại trừ qui trình trồng nấm rơm ngoài đồng, mang
tính thủ công, sử dụng rơm với hiệu quả thấp, thì qui trình công nghiệp chủ yếu dựa
trên nguyên liệu chính là mạt cưa, đặc biệt là mạt cưa cao su. Vì vậy, khi phong trào

mô 10-15 tấn nguyên liệu/vụ. Việc sản xuất quy mô nhỏ lẻ đã gây khó khăn cho các
hợp đồng xuất khẩu lớn, chất lượng sản phẩm thấp khiến đối tác nước ngoài chưa tin
tưởng, làm ăn lâu dài.
2.2.Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu Nấm tại việt nam
Giải pháp đề xuất là xây dựng những mô hình xử lý và chế biến nguyên liệu tập trung
1. Nguyên liệu: ngoài việc tận dụng nhiều loại phế liệu, phế phẩm của nông nghiệp,
còn có thể chế biến nguyên liệu thích hợp cho nhu cầu từng loài nấm, vừa giảm giá
thành sản xuất, vừa giải quyết hợp lý nguồn tài nguyên này.
2. Phế liệu sau trồng nấm: tận dụng phế liệu sau trồng nấm để nuôi trùn (giun đất),
ngoài việc thu được sinh khối trùn phục vụ cho chăn nuôi, còn nhận được lượng lớn
phân trùn phục vụ trở lại cho trồng trọt. Việc làm này nhằm tăng tính hiệu quả và
hoàn thiện công nghệ trồng nấm, còn giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường do quá
trình trồng nấm tạo ra.
Việc tập trung chế biến nguyên liệu trồng nấm giúp:
- Có thể đưa cơ giới vào sản xuất (xay nghiền, đảo trộn, xử lý )
- Đưa khoa học kỹ thuật vào trong việc phối chế và theo dỏi chất lượng nguyên liệu
làm ra.
- Nâng cao hiệu quả kinh tế (do sản xuất công nghiệp) và giảm ô nhiễm môi trường
(do sản xuất tập trung).
Tổ chức chế biến nguyên liệu tập trung phục vụ cho trồng nấm không những là xu
hướng chung trên thế giới, mà còn là chủ trương của nhà nước nhằm công nghiệp
hóa, hiện đại hóa các ngành nông nghiệp của nước ta, đặc biệt là ở những thành phố
lớn.
Ngoài ra, nguyên liệu chế biến công nghiệp sẽ đơn giản hóa qui trình trồng nấm, giúp
nhiều người có thể trồng được nấm. Góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, như xóa
đói giảm nghèo, cải thiện kinh tế nông nghiệp, nông thôn và hợp lý hoá trong sản xuất
nông nghiệp….

nông nghiệp nước ta.
. Đồng thời, ngay từ bây giờ, cần triển khai công tác xúc tiến thương mại cho ngành
nấm, vì chỉ trong vòng 3 năm nữa, sản lượng nấm ăn cả nước sẽ tăng rất cao; xây
dựng trang web về nấm; quảng bá hình ảnh nấm Việt Nam trên thế giới; hỗ trợ các
nhà máy chế biến về hạ tầng kỹ thuật
trước mắt, cần giải quyết các vấn đề về giống thương phẩm, mở rộng thị trường cho
nấm. Về lâu dài, cần có quy hoạch về trồng, sản xuất và chế biến nấm, với tầm nhìn
bao quát về thị trường.

III.Kết luận

Ngành xuất khẩu Nấm ở Việt nam là 1 ngành tiềm năng và phù hợp với điều kiện khí
hậu cũng như trình độ công nghệ ở nước ta.Bên cạnh đó lợi nhuận thu về là rất lớn do
giá trị của sản phẩm cao.Tuy nhiên để có những kết quả đáng mong đợi nhà nước cần
chú trọng đầu tư xây dựng các cơ sỏ chế biến đảm bảo chất lượng vệ sinh,thưong
xuyên tổ chức các buổi hội thảo nhằm nhân rộng quy mô sản xuất,nâng cao trình độ
chuyên môn cho bà con.Hi vọng rằng với những thuận lợi của 1 nước nông nghiệp
nước ta sé đưa ngành xuất khẩu Nấm trơ thành nganh mũi nhọn cho nông nghiệp
đóng góp sản lượng lớn vào GDP.

IV.Tài liệu tham khảo

1.http://mushclubvn.com
2.tailieu.vn
3.dongthap.gov.vn
4.vietbao.vn
5.sách ‘kĩ thuật trồng Nấm’ tác giả Lê Huy Thắng