đặc san về xử lí vi phạm hành chính
52

Tạp chí luật học
tha v phỏt trin cỏc vn bn v x lớ
vi phm hnh chớnh trc õy, Phỏp lnh
x lớ vi phm hnh chớnh nm 2002 ó hon
chnh v c th húa mt s vn nh thm
quyn, hỡnh thc pht tin v mc pht tin,
th tc x pht s b sung ú ó khc phc
c nhng hn ch v phự hp hn vi cỏc
lut, phỏp lnh cú liờn quan mi c ban hnh
gn õy. Tuy nhiờn, trong bi vit ny chỳng tụi
ch cp nhng im mi v thi hiu, thi hn
trong x lớ vi phm hnh chớnh theo Phỏp lnh x
lớ vi phm hnh chớnh nm 2002.
1. V thi hiu trong x lớ vi phm hnh chớnh
+ Thi hiu x lớ vi phm hnh chớnh
Thi hiu x lớ vi phm hnh chớnh l
khong thi gian nht nh theo quy nh ca
phỏp lut m ht khong thi gian ú thỡ cỏ
nhõn, c quan nh nc cú thm quyn khụng
c ban hnh quyt nh x pht hoc quyt
nh ỏp dng cỏc bin phỏp hnh chớnh khỏc
i vi cỏc i tng vi phm. Thi hiu x lớ
vi phm hnh chớnh cũn c hiu l khong

phm hnh chớnh nm 2002 l ngoi vic quy
nh thi hiu x pht cũn quy nh c thi
hiu ỏp dng cỏc bin phỏp x lớ hnh chớnh
khỏc ti cỏc iu 23, 24, 25 v 26 Phỏp lnh
ny. õy chớnh l nhng tn ti, cng l nhng
khú khn ca cỏc ch th cú thm quyn khi ỏp
dng Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh nm
1995. Theo Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh
nm 2002 thỡ thi hiu ỏp dng bin phỏp giỏo
K

* Ging viờn Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc lut H Ni
T
h
s. Nguyễn thị thủy
* đặc san về xử lí vi phạm hành chính
Tạp chí luật học 53

dc ti xó phng, th trn l 6 thỏng, k t khi
thc hin hnh vi, thi hiu ỏp dng bin
phỏp a vo trng giỏo dng l 1 nm
hoc 6 thỏng; thi hiu ỏp dng bin phỏp
a vo c s giỏo dc l 1 nm; thi hiu
ỏp dng bin phỏp a vo c s cha bnh l
6 thỏng Nh vy, khi ht thi hiu ỏp dng
cỏc bin phỏp x lớ hnh chớnh khỏc thỡ ngi

va cao trỏch nhim ca ngi x pht va
m bo nguyờn tc mt vi phm hnh chớnh
ch b x pht mt ln. im mi trong vic
quy nh thi hiu thi hnh quyt nh x pht
vi phm hnh chớnh ca Phỏp lnh x lớ vi
phm hnh chớnh nm 2002 ó to ra s thun
li cho cỏc ch th cú thm quyn thi hnh
quyt nh x pht hnh chớnh, mt khỏc m
bo tt c cỏc quyt nh x pht hnh chớnh,
cỏc vi phm hnh chớnh c thi hnh v c
x lớ trit .
+ Thi hiu thi hnh quyt nh ỏp dng
cỏc bin phỏp x lớ hnh chớnh khỏc
Theo Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh
nm 1995, vn thi hiu thi hnh quyt nh
ỏp dng cỏc bin phỏp x lớ hnh chớnh khỏc
khụng c quy nh. iu ny ó gõy ra rt
nhiu khú khn, vng mc cho cỏc ch th cú
thm quyn trong quỏ trỡnh ỏp dng cỏc bin
phỏp ny. Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh
nm 2002 ó kp thi b sung quy nh v thi
hiu thi hnh quyt nh ỏp dng cỏc bin phỏp
x lớ hnh chớnh khỏc. i vi bin phỏp giỏo
dc ti xó, phng, th trn thỡ thi hiu thi
hnh quyt nh l 6 thỏng k t ngy ra quyt
nh; i vi bin phỏp a vo trng giỏo
dng, a vo c s giỏo dc, a vo c s
cha bnh, qun ch hnh chớnh thỡ thi hiu
thi hnh quyt nh l 1 nm k t ngy ra
quyt nh. Vic quy nh thi hiu thi hnh

nghiêm túc và triệt để.
+ Thời hiệu khiếu nại quyết định xử lí vi
phạm hành chính
Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm
2002 không quy định điều khoản cụ thể về thời
hiệu khiếu nại mà vấn đề khiếu nại các quyết
định xử lí vi phạm hành chính được thực hiện
theo Luật khiếu nại tố cáo. Trước đây, Pháp
lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 1995 quy
định thời hiệu khiếu nại quyết định xử phạt
hành chính là 10 ngày, kể từ ngày nhận được
quyết định xử phạt hành chính, quy định như
vậy đã mâu thuẫn với Điều 31 Luật khiếu nại
tố cáo. Theo Điều 31 Luật khiếu nại tố cáo,
thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận
được quyết định hành chính. Ở đây, quyết
định xử lí vi phạm hành chính là dạng của
quyết định hành chính vì thế, cá nhân, tổ chức
vi phạm hành chính khi có căn cứ cho rằng
quyết định xử phạt hành chính trái pháp luật,
xâm phạm trực tiếp quyền và lợi ích hợp pháp
của mình thì được khiếu nại đến người đã ra
quyết định xử phạt hành chính trong thời hạn
90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định.
Trong trường hợp ốm đau, thiên tai, dịch bệnh,
đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì trở ngại
khác khiến người khiếu nại không thực hiện
được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu khiếu
nại thì thời gian trở ngại không tính vào thời hiệu
khiếu nại. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số
®Æc san vÒ xö lÝ vi ph¹m hµnh chÝnh
T¹p chÝ luËt häc 55

định xử phạt hành chính hoặc kể từ ngày hết
thời hiệu thi hành quết định xử phạt hành chính
mà không tái phạm thì coi như chưa bị xử phạt
hành chính. Khoảng thời hạn trên được tính là
2 năm đối với các trường hợp đối tượng vi
phạm chấp hành xong quyết định áp dụng các
biện pháp hành chính khác. Đây là quy định rất
có ý nghĩa trong việc xác định vi phạm hành
chính nhiều lần hoặc tái phạm vi phạm hành
chính. Về vấn đề này so với Pháp lệnh xử lí vi
phạm hành chính năm 1995 thì Pháp lệnh xử lí
vi phạm hành chính năm 2002 không có gì
mới song điều quan trọng là chúng ta phải xem
đến giá trị thực tiễn của quy định này. Bởi lẽ,
đối với những vi phạm hành chính nhỏ, mang
tính thông thường thì rất ít khi hoặc không bao
giờ người có thẩm quyền xem xét đến vấn đề
vi phạm lần 1, lần 2 hay nhiều lần. Vả lại khi
cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không bị
ghi vào lí lịch tư pháp thì việc xác định để xem
xét vấn đề được coi là chưa bị xử lí vi phạm
trên thực tế không được đặt ra và cũng khó
thực hiện. Chúng tôi cho rằng vấn đề này nên
quy định cụ thể ở các nghị định quy định về xử
phạt hành chính trong từng lĩnh vực cụ thể trên

phạm hành chính đã kéo dài hơn. Điều này sẽ
tạo điều kiện để người có thẩm quyền ra quyết
định xử phạt vi phạm hành chính đúng người,
đúng hành vi vi phạm. Song điểm mới mà
Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002
quy định đó là quá thời hạn trên, người có thẩm
quyền không được ra quyết định xử phạt (trừ
trường hợp trục xuất) trong trường hợp không
ra quyết định xử phạt thì vẫn có thể áp dụng
các biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm
hành chính gây ra (khoản 3 Điều 12) và tịch
thu tang vật phương tiện vi phạm hành chính
thuộc loại cấm lưu hành. Chúng tôi cho rằng
không nên quy định như vậy, mặc dù ý đồ của
nhà làm luật muốn việc xử lí vi phạm hành
chính cần phải nhanh chóng, kịp thời và được
ngăn chặn, chấm dứt; hậu quả xảy ra phải được
khắc phục ngay để đảm bảo hoạt động bình
thường của xã hội đồng thời đề cao trách
nhiệm của người có thẩm quyền xử phạt vi
phạm hành chính. Nhưng nếu chúng ta xem xét
thời hạn ra quyết định xử phạt trong mối liên
hệ với thời hiệu xử phạt thì khi hết thời hạn ra đặc san về xử lí vi phạm hành chính
56

Tạp chí luật học
quyt nh x pht ngi cú thm quyn x

pht trong Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh
nm 1995 thnh thi hn chp hnh quyt nh
x pht. iu ny hon ton phự hp, bi l,
õy l khong thi gian m cỏ nhõn, t chc vi
phm phi t nguyn chp hnh quyt nh x
pht vi phm hnh chớnh ch khụng phi l
khong thi gian thi hnh t ra i vi ngi
cú thm quyn x pht. Nu Phỏp lnh x lớ vi
phm hnh chớnh nm 1995 quy nh khong
thi gian thi hnh quyt nh x pht l 5 ngy
k t ngy giao quyt nh thỡ Phỏp lnh x lớ
vi phm hnh chớnh nm 2002 quy nh
khong thi gian ny l 10 ngy, k t ngy
giao quyt nh x pht, tr trng hp phỏp
lut quy nh khỏc. Vic quy nh thờm thi
hn chp hnh quyt nh x pht to iu kin
cỏ nhõn, t chc vi phm t nguyn chp
hnh quyt nh x pht. Quy nh ny cũn cú
ý ngha trong vic bo m cỏc quyt nh x
pht hnh chớnh c thi hnh trờn thc tin,
õy cng chớnh l c s phỏp lớ cho ngi cú
thm quyn ra quyt nh cng ch thi hnh
quyt nh x pht hnh chớnh nu quyt nh
x pht cha c cỏ nhõn, t chc vi phm
chp hnh t nguyn.
+ Thi hn ỏp dng cỏc bin phỏp x lớ
hnh chớnh khỏc
So vi Phỏp lnh x lớ vi phm hnh chớnh
nm 1995 thỡ khong thi gian ỏp dng cỏc
bin phỏp x lớ hnh chớnh khỏc khụng thay