nghiên cứu - trao đổi
44

Tạ
p chí luật học số 3
/2008
Lơng Thị Thuỷ *
1. Bỡnh ng gii l mt trong nhng
vn c quan tõm hu ht cỏc quc gia
trờn th gii, t nú l mt mc tiờu phỏt trin
v l yu t nõng cao kh nng tng trng
ca quc gia, xoỏ úi gim nghốo v gúp
phn qun lớ nh nc hiu qu. Xõy dng
xó hi bỡnh ng gii l mt phn quan trng
trong chin lc phỏt trin nhm bo m
tt c mi ngi - c nam v n, nõng cao
cht lng sng, m bo cụng bng xó hi.
nc ta, nam n bỡnh quyn v bỡnh ng
ó c ng v Nh nc quan tõm t rt
sm bng cỏc chớnh sỏch c th. Tuy nhiờn,
do nh hng ca t tng Nho giỏo, vn
bỡnh ng gii v s tin b, phỏt trin
ca ph n Vit Nam, bờn cnh nhng
thnh tu c bn vn cũn nhiu bt cp, hn
ch v thỏch thc.
2. Xột v nguyờn tc, l con ngi, ph

Lut cng quy nh rừ cỏc bin phỏp
thỳc y bỡnh ng gii gm: a) Quy nh t
l nam, n hoc bo m t l n thớch ỏng
tham gia, th hng; b) o to, bi dng
nõng cao trỡnh nng lc cho n hoc
nam; c) H tr to iu kin, c hi cho
n hoc nam; d) Quy nh tiờu chun, iu
kin c thự cho n hoc nam; ) Quy nh
n c quyn la chn trong trng hp n
cú iu kin, tiờu chun nh nam; e) Quy
nh vic u tiờn n trong trng hp n cú
* Ban lut phỏp - chớnh sỏch
Hi liờn hip ph n Vit Nam nghiên cứu - trao đổi
Tạ
p chí luật học số 3
/2008

45

iu kin, tiờu chun nh nam (khon 1
iu 19 Lut bỡnh ng gii).
Cỏc bin phỏp thỳc y bỡnh ng gii
mang tớnh nguyờn tc trờn ó c c th
hoỏ trong nhiu nhiu lnh vc, nhiu iu
lut khỏc:
Trong lnh vc chớnh tr, cỏc bin phỏp
thỳc y bỡnh ng gii l: Bo m t l

5 iu 14 Lut bỡnh ng gii).
Nhng quy nh trờn tr thnh c s
quan trng c quan nh nc cú thm
quyn ban hnh cỏc quy nh c th khi
trong lnh vc no ú cú s chờnh lch ln
gia nam v n v v trớ, vai trũ, iu kin,
c hi phỏt huy nng lc v th hng thnh
qu ca s phỏt trin.
3. Trong lch s phỏt trin ca h thng
phỏp lut Vit Nam, khụng phi õy l ln
u tiờn cỏc bin phỏp thỳc y bỡnh ng
gii c cp, nht l sau khi Vit Nam
phờ chun Cụng c Liờn hp quc v xoỏ
b tt c cỏc hỡnh thc phõn bit i x vi
ph n (CEDAW) vo ngy 17/2/1982.
Trc v sau khi tham gia Cụng c, h
thng phỏp lut ca nc ta ó th hin rừ
cỏc quy nh khng nh nguyờn tc nam, n
bỡnh quyn v bỡnh ng gii ng thi cng
cú nhng quy nh thỳc y bỡnh ng gii,
ch yu trong lnh vc o to v chớnh tr.
Trong o to, c th hin bng cỏc
quy nh khuyn khớch, to iu kin cho
ph n hc tp nõng cao trỡnh , nng lc
nh tr cp o to cho n cao hn nam, m
lp tp hun, bi dng, o to riờng cho
ph n
Trong chớnh tr, nõng cao v th ca
ph n, tng t l n i biu Quc hi, i
biu hi ng nhõn dõn trong quỏ trỡnh

dân các cấp và quy trình công tác nhân sự
hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân nhiệm
kì 2004 - 2009 quy định: “Tuỳ theo tình
hình cụ thể của mỗi đơn vị hành chính, mỗi
cấp hành chính để dự kiến và điều chỉnh
thành phần, cơ cấu theo hướng:
1. Đảm bảo để có tỉ lệ thích đáng đại
biểu hội đồng nhân dân là phụ nữ, người
dân tộc ít người (đối với các địa phương có
nhiều dân tộc); là đại diện các tôn giáo đối
với những nơi có đông đồng bào có đạo;
2. Tăng tỉ lệ người ứng cử đại biểu hội
đồng nhân dân là phụ nữ, trẻ tuổi (dưới 35
tuổi); người ngoài Đảng và đại diện cho các
thành phần kinh tế;
…
Phấn đấu thực hiện các chỉ tiêu định
hướng cơ cấu sau đây: Về cơ cấu đại biểu
là phụ nữ phấn đấu đạt tỉ lệ chung không
dưới 25%, ở các thành phố Hồ Chí Minh,
Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng phấn đấu
đạt tỉ lệ 27%”.
Như vậy, từ Hiến pháp đến luật, văn bản
dưới luật, dù quy định mang tính nguyên tắc
hay cụ thể đều thể hiện tinh thần bảo đảm
bình đẳng giới thực chất ở mức độ nhất
định. Thực tế, đã có nhiều quy định được
ban hành để giải quyết khoảng cách và
mong muốn đạt mục tiêu bình đẳng giới,
bảo vệ tốt nhất các quyền cơ bản của con

nghiên cứu - trao đổi
Tạ
p chí luật học số 3
/2008

47

ci to khụng giam gi n hai nm hoc
pht tự t ba thỏng n hai nm
(3)
V cng
cú khụng ớt ngi ó da trờn nhng quy
nh ny so sỏnh v s cụng bng gia
ph n v nam gii.
Trong bi cnh thc tin ú, nhng quy
nh trong Lut bỡnh ng gii ó cho thy
rừ s khỏc nhau gia bin phỏp thỳc y
bỡnh ng gii v chớnh sỏch bo v, h tr
ngi m. Cỏc bin phỏp thỳc y bỡnh ng
gii c quy nh ó b sung v hon thin
h thng cỏc quy nh v bỡnh ng gii cho
phự hp tỡnh hỡnh mi, khi nhng bt cp v
khong cỏch gii vn cũn hin hu trong cỏc
lnh vc ca i sng xó hi v gia ỡnh.
Vic ban hnh o lut v bỡnh ng gii,
quy nh rừ rng cỏc bin phỏp cn thit
thỳc y bỡnh ng gii ó khng nh mnh
m quyt tõm ca ng v Nh nc ta
trong vic thc hin thc t quyn con ngi
v bỡnh ng gii. Nú cng chớnh l iu

Nh vy, Lut bỡnh ng gii ó to ra
mt cỏch tip cn thc cht hay cũn gi l
tip cn mang tớnh iu chnh. Cỏch tip
cn ny tha nhn s khỏc bit gia ph n
v nam gii nhng thay vỡ chp nhn s
khỏc bit l tỡm ra nhng nguyờn nhõn, hu
qu ca s khỏc bit ú v quy nh cỏc gii
phỏp loi b s khỏc bit dn n hu qu
bt li. Núi nh tinh thn ca CEDAW, vic
i x khỏc nhau gia ph n v nam gii t
thõn nú khụng phi l phõn bit i x
nhng s i x khỏc nhau lm tn hi hoc
vụ hiu hoỏ quyn v t do ca mi gii thỡ
ú mi l phõn bit i x.
5. Tuy mang nhng ý ngha to ln
nhng cỏc bin phỏp thỳc y bỡnh ng
gii vn khụng th trỏnh khi nhng ro
cn trong quỏ trỡnh thc hin. hng dn
thi hnh Lut bỡnh ng gii, cỏc bin
phỏp thỳc y bỡnh ng gii c thc thi
ng b v hiu qu, chỳng tụi kin ngh nghiên cứu - trao đổi
48

Tạ
p chí luật học số 3
/2008
mt s gii phỏp sau:

tng lai, phỏp lut cng cn quan tõm bo
v nam gii vi t cỏch l ngi cha.
Quy nh ti khon 3 iu 13 Lut bỡnh
ng gii buc ngi s dng lao ng phi
to iu kin an ton cho lao ng n khi
lm vic trong mụi trng nng nhc, c
hi chớnh l gi ý quan trng cho phõn tớch
trờn. Mi quan tõm chớnh ca cỏc bin phỏp
thỳc y bỡnh ng gii hay phng phỏp
tip cn thc cht trong vn ny l to
c hi bỡnh ng v vic lm, gii quyt
nhng nguy c i vi ph n h c
lm vic ch khụng la chn cỏch khụng
cho h lm vic. Nh vy, nú cn c c
th hoỏ trong vn bn hng dn hoc c
quy nh ng b khi xem xột sa i, b
sung cỏc vn bn quy phm phỏp lut khỏc
cú liờn quan mang tớnh chuyờn ngnh (vớ d
h thng phỏp lut lao ng).
Th hai, mc dự Vit Nam c bn bố
quc t ỏnh giỏ l mt trong nhng quc
gia cú h thng phỏp lut v bỡnh ng gii
tng i tin b nhng t cỏc quy nh ca
phỏp lut n thc t l mt khong cỏch khỏ
xa, chỳng ta ó, ang v s cũn tip tc gp
phi nhng ro cn, thỏch thc khụng nh
trong quỏ trỡnh trin khai thc hin, khi xó
hi vn cũn tn ti quan nim, t tng
trng trai khinh gỏi l mt thúi quen my
nghỡn nm li. Vỡ nú n sõu trong u úc

t c khi cú c n lc t c hai phớa:
Nh nc to c hi v mt s iu kin
nht nh cũn bn thõn ngi ph n phi t
vn lờn, to cho mỡnh hnh trang cn thit
c v trỡnh v nng lc. Tuy vy, thc t
cho thy, mt b phn khụng nh trong s
ph n cũn t ti, an phn, chp nhn vi
nh kin xó hi, khụng cú ý chớ vn lờn
Do ú, ph n cn quan tõm hn n chớnh
bn thõn mỡnh, u tranh vi nhng t tng
lc hu, nh kin v cỏc c quan i din,
bo v quyn v li ớch hp phỏp cho ph n
cn tng cng nhiu bin phỏp h tr h.
Cn lm cho li cn dn, nhc nh ca Ch
tch H Chớ Minh khi sinh thi Mi ngi
Vit Nam phi hiu bit quyn li ca mỡnh,
bn phn ca mỡnh, phi cú kin thc v
Ph n cng cn phi hc, ó lõu ch em b
kỡm hóm, õy l lỳc ch em phi c gng
kp nam gii, xng ỏng mỡnh l mt
phn t trong nc, cú quyn bu c v ng
c
(6)
c ph bin rng rói n tng gia
ỡnh, tng ph n, tng nam gii cựng s
chia v n lc vn lờn. iu ny s gúp
phn gim thiu v tin ti xoỏ b t tng
nh kin ca Nho giỏo theo kiu nht nam
vit hu, thp n vit vụ, ti gia tũng ph,
xut giỏ tũng phu, phu t tũng t ó tn

(2).Xem: Lut hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000.
(3).Xem: B lut hỡnh s nm 1999, ti git con mi
(iu 94).
(4).Xem: H Chớ Minh ton tp, Nxb. Chớnh tr quc
gia, H Ni, 2002, tp 6, tr. 433.
(5).Trớch biờn bn tho lun ti phiờn hp cho ý
kin ln th nht i vi D ỏn Lut bỡnh ng
gii, ngy 02/6/2006 ti H Ni ca Hi liờn hip
ph n Vit Nam.
(6).Xem: H Chớ Minh ton tp, Sd, tp 4, tr.36, 37.