Cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya”
của Hồ Chí Minh
Đề bài : Cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh.
Bài làm
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
1947
Khung cảnh được nói tới trong bài thơ là một đêm khuya giữa rừng Việt Bắc.
Câu mở đầu được viết theo lối so sánh, ẩn dụ :
Tiếng suối trong như tiếng hát xa.
Giữa bộn bề công việc của một vị tổng chỉ huy thật khó có một chút thảnh thơi
để có thể cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên. Nhưng với Hồ Chí Minh, tình yêu thiên
nhiên dường như đã trở thành một nét phẩm chất tâm hồn. Còn nhớ, khi phải tù đày
trong nhà lao Tưởng Giới Thạch – Người đã từng vượt lên hoàn cảnh trớ trêu mà đắm
mình vào sự kì thú của tạo vật :
Mặc dù bị trói chân tay
Chim ca rộn núi hương bay ngát rừng
Vui say ai cấm ta đừng
Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu.
Rồi :
Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
Ngay trong phẩm chất chiến sĩ cách mạng của Người, tình yêu thiên nhiên vẫn
luôn thường trực. Bởi thế, âm thanh tiếng suối mặc dầu rất quen nhưng được gợi ra

tế đặc biệt thì câu thứ ba nêu lên một tình huống :
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ.
Cảnh đẹp như tranh quyến rũ nhường vậy mà Người còn thao thức, không nỡ
ngủ hay không thể ngủ được trước vẻ hữu tình của thiên nhiên ? Câu thơ cuối bật ra
thật bất ngờ :
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Giản dị và chân thực, câu thơ cuối bộc lộ sức nghĩ của Người về vận mệnh dân
tộc, trước cuộc kháng chiến đầy cam go và trước thiên nhiên tươi đẹp.
Kết hợp nhuần nhuyễn giữa bút pháp so sánh ẩn dụ, tả thực và khả năng liên
tưởng, tưởng tượng bay bổng, phong phú, bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên tha
thiết trong phẩm chất thi sĩ – chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh.