Xử trí ban đầu vết
thương bỏng Bỏng là một tai nạn thường gặp trong cuộc sống hằng ngày. Ở
nước ta, khoảng 1/2 số trường hợp bỏng là các trẻ nhỏ do gia đình
không trông nom cẩn thận, sơ xuất để các cháu đến gần bếp lửa,
thức ăn nóng, đèn dầu, đồ điện Ở người lớn, tai nạn bỏng gặp
khi hỏa hoạn, bỏng điện
Vấn đề dự phòng các tai nạn gây bỏng, hạn chế các điều kiện xảy
ra cháy nổ, biết cách xử trí sớm và đúng là một vấn đề cấp thiết
mà mỗi người, mỗi gia đình và các tập thể cần biết khi tai nạn
bỏng xảy ra.
Vai trò của việc xử trí sớm tổn thương bỏng (giai đoạn đầu)

Khi bị bỏng do bất kỳ tác nhân nào, không xử trí hoặc bôi các thứ
không cần thiết lên vết bỏng (thuốc đánh răng, mỡ trăn, nước mắm,
xát muối, thuốc nước lá cây không rõ nguồn gốc ). Những điều này
làm khó khăn cho điều trị và có thể gây nhiễm khuẩn thêm. Kinh
nghiệm cho thấy cách xử trí sớm và đúng với các nạn nhân bị bỏng rất
quan trọng, làm giảm nhẹ tổn thương, làm giảm đau đớn, phòng
chống sốc bỏng. Đặc biệt với các tổn thương như bỏng đường hô hấp,
bỏng mắt , xử trí ban đầu là rất quan trọng để việc điều trị, dự phòng
bệnh bỏng và tổn thương bỏng ở các cơ sở điều trị được thuận lợi và
có kết quả hơn.

Những việc cần làm để dự phòng tai nạn gây bỏng
Trong gia đình: Đối với trẻ nhỏ và người già chúng ta phải quan tâm

chứng minh tác dụng giảm đau, ức chế tính thấm thành mao mạch,
giảm phù nề bỏng của nước sạch lạnh. Nhưng việc ngâm vùng bị bỏng
trong nước sạch lạnh phải được thực hiện trong 30 phút đầu tiên (nhất
là trong 10 phút đầu tiên) thì mới có kết quả tốt.

Sau khi đã ngâm lạnh vùng bị bỏng thì dội nước sạch lạnh lên vùng bị
bỏng để rửa sạch vết bỏng rồi dùng gạc miếng sạch phủ lên mặt vết
thương bỏng, dùng bông che phủ để giảm đau đớn và băng ép chặt
vừa phải vết bỏng. Việc băng ép vừa phải có tác dụng ngăn ngừa sự
thoát dịch qua các thành mạch ra các vùng bị tổn thương bỏng (dịch
phù nề bỏng). Cách này phải tiến hành sớm, ép vừa phải để còn lưu
thông các mạch máu, không cần băng ban đầu nếu bỏng vùng mặt,
vùng tầng sinh môn, vùng hoại tử bỏng, vùng bỏng độ 1.

Cho bệnh nhân bị bỏng uống nước oresol hoặc nước chè đường, hoặc
uống dung dịch pha: muối ăn 4g và natri bicarbonat 2g trong 1 lít
nước uống.

Để nạn nhân ở chỗ yên tĩnh, sạch sẽ, thoáng khí có đủ không khí sạch
để thở (nhất là bị đám bỏng lửa cháy thì hít thở phải nhiều khí có
oxycacbon). Vận chuyển nạn nhân về các cơ sở điều trị. Trong quá
trình xử trí ban đầu phải sơ bộ ước tính diện tích bỏng, độ sâu của
bỏng, nạn nhân có bị các tổn thương bỏng đường hô hấp, bị nhiễm
độc phải khí của vụ cháy không. Phải khám nhanh trạng thái hô hấp,
trạng thái tim mạch và xem nạn nhân có bị tổn thương cơ học khác kết
hợp không, ghi kết quả khám xét này vào phiếu của người bệnh và
chuyển về tuyến điều trị cho an toàn, tránh sốc và lạnh cho nạn nhân.