Dấu hiệu nhận biết hội chứng hoại tử gan tụy
cấp tính (AHPNS) ở tôm nuôi

Hội chứng tôm chết sớm EMS
Nguồn tin: ATC VietNam, 24/02/2012
Ngày cập nhật: 16/3/2012
Một số chia sẻ thêm về Hội chứng tôm chết sớm Early Mortality Syndrome (EMS)
ở tạp chí thủy sản Châu Á Thái Bình Dương.

Hình 1: Tôm chết sau 1 tháng nuôi

Hình 2: Tôm sắp chết vì nhiễm EMS
Chưa gọi là bệnh mà là hội chứng vì nó tập hợp các dấu hiệu và triệu chứng
thường xuyên xuất hiện mà chưa biết nguyên nhân làm cho tôm chết rất nhanh sau
khi thả.
Ở các nước có báo cáo về hội chứng này đều cho thấy gan tụy sẫm màu, kích thước
to lên chuyển sang tái xanh và co lại. Một số khác thì gan tụy trong nhìn thấy cả
mô, tương tự như màu gelatin có dịch. Tỉ lệ chết xảy ra liên tục ở giai đoạn này,
gan tụy bị hủy hoại mất hình dạng, đổi màu và ít giọt lipid. Khi soi mẫu thì lấy
quần thể lớn vi khuẩn Vibrio spp. như là V.vulnificus và V.parahaemolyticus. Một
số tôm chết mang bị đen. Các báo cáo ghi nhận tỉ lệ chết xảy ra ở giai đoạn 15 – 25
ngày và kích cỡ 1,5 – 2 g.
Ở Trung Quốc, ở thời điểm hội chứng này xảy ra những người nuôi tôm đã hỏi
nhau “Vụ này anh đã thả mấy lần rồi?”. Hiện nay họ đã phải thả từ 5 đến hơn ngoài
7 lần. Hội chứng này tác động đến cả tôm sú lẫn tôm thẻ chân trắng. Năm 2011,
hội chứng này trầm trọng hơn đặc biệt ở các khu vực nuôi cũ có lịch sử nuôi hơn 5

thấp hơn 1 độ C, độ mặn thấp hơn 2 ppt. Một số lưu ý nữa là tránh ngày gió, lạnh,
nóng hoặc mưa, chạy xục khí liên tục trong vòng 10 tiếng trước khi thả và không
nên khuấy đảo ở đáy ao trong khi đang thả, cần thiết thì bổ sung thêm khoáng hoặc
muối. Kiểm tra vi khuẩn Vibrio mỗi 2 – 3 ngày, theo dõi kỹ tình trạng yếm khí ở
đáy ao. Một nghiên cứu cách đây 7 năm thì nếu mức vibrio ở khoảng từ 3.000 –
4.000 CFU/ml sẽ gây viêm nhiễm ở tôm sú và 10.000 CFU/ml ở tôm thẻ. Năm
2010, một số phòng thí nghiệm đã báo cáo mức 5.000 CFU/ml gây nhiễm trên tôm
thẻ.

Hình 4: Ở Việt Nam, người dân đào hố chôn tôm chết

Hình 5 : Trang trại nuôi tôm không nhiễm EMS ở Malaysia.

Hình 6: Ở Trung Quốc, người dân sẽ phơi tôm chết trên bờ ao
Thực hiện tốt các biện pháp quản lý thức ăn, thả khoảng 80% so với vụ trước và
tránh thả khi thời tiết khắc nghiệt như là gió mùa. Kiểm soát vi khuẩn gây bệnh có
thể nhờ sử dụng các loài vi khuẩn có ích giúp tiêu hóa chất thải và cạnh tranh hoặc
ngăn chặn vi khuẩn có hại. Luôn luôn quạt nước/xục khí đầy đủ ổn định oxy ở mức
chuẩn 5 mg/l, đảm bảo các điều kiện của đáy và nước ao tối ưu nhất.
Một trong những người thầy của tác giả bài viết này cảnh báo “Trong tương lai, vi
khuẩn sẽ có thể trở nên đáng sợ hơn cả dịch virus trong nuôi tôm. Mọi vấn đề có
thể ngoài tầm kiểm soát trừ khi chúng ta có thể kiểm soát được sự tham lam của
chúng ta”. Đây là thời điểm để tất cả chúng ta phải lưu tâm đến hệ thống môi
trường cần có cho nuôi tôm và có cái nhìn dài hạn hơn để chúng ta có thể tồn tại và
tiếp tục nuôi.