TỔN THƯƠNG CƠ BẢN CỦA
TẾ BÀO VÀ MÔ
Ths. Nguyễn Văn Luân

1. Mô tả và phân tích các dạng tổn thương do rối
loạn thích nghi.
2. Mô tả và phân tích sự chết của tế bào.
3. Mô tả và phân tích các dạng tổn thương do
tích tụ.
4. Giải thích về sự lão hóa của tế bào.
Sự đổi mới tế bào


Gồm bốn khả năng cơ bản như: sự tăng sinh,
phì đại, teo đét, và chuyển sản.

Định nghĩa: là sự gia tăng số lượng các tế bào.
•
Tăng sinh sinh lý: do đáp ứng với nhu cầu sinh
lý bình thường của cơ thể. Ví dụ, sự tăng sinh
của tuyến vú trong thời kỳ mang thai, và tăng
sinh nội mạc tử cung sau mỗi chu kỳ kinh.
•
Tăng sinh bệnh lý: Do sự đáp ứng với yếu tố
kích thích kéo dài bất thường. Ví dụ, sự tăng
sinh của tuyến thượng thận do hormone
adrenocorticotropic (ACTH) được tiết ra từ u của
tuyến yên, và sự tăng sinh của nội mạc tử cung
do estrogen kích thích kéo dài.
 !
Định nghĩa: sự tăng kích thước của tế bào.

có kích thước bình thường (tức là, bởi vì nó không phát
triển bình thường), được gọi là thiểu sản.
Teo tinh hoàn
%&'()
•
Định nghĩa: Sự thay đổi tạo nên mô mới, vẫn
bình thường về hình thái nhưng bất thường về
vị trí. Chuyển sản là tổn thương khả hồi.
•
Ví dụ: thực quản Barrett là do trào ngược dịch
dạ dày vào thực quản, gây ra chuyển sản
thượng mô gai thành thượng mô tuyến, hoặc
chuyển sản gai trong phổi là do tiếp xúc của
thượng mô hô hấp với độc tố trong thuốc lá.
&'()*+, ./0
Bệnh Barrett thực quản
123456789
123456789
•
Định nghĩa: là sự tổn thương của tế bào xảy ra khi các
tế bào không thể thích nghi với môi trường mới.
•
Nguyên nhân: giảm oxy, thiếu máu cục bộ (giảm lưu
lượng máu), yếu tố vật lý, hóa học, chấn thương, tác
nhân truyền nhiễm, bức xạ và các chất độc, bất thường
chuyển hóa, rối loạn chức năng miễn dịch (quá mẫn
cảm), sự mất cân bằng về dinh dưỡng, và lão hóa.
•
Điểm quan trọng: Thiếu oxy và thiếu máu, dẫn đến sự
thiếu chất dinh dưỡng và tích lũy các chất chuyển hóa

•
(1) Vận chuyển
tích cực
•
(2) Thấm nhận
•
(3) Tiếp nhận
thông tin
•
(4) Nhập bào
•
(5) Xuất bào
MÀNG TẾ
BÀO
MÀNG TẾ
BÀO
Màng tế bào tổn thương
* Nguyên nhân: Hoá học, Vật lý,
Vi khuẩn, Virus …
1. Thay đổi tính thấm nhận
2. Rối loạn hấp thu
Màng tế bào tổn thương
* Nguyên nhân: Hoá học, Vật lý,
Vi khuẩn, Virus …
1. Thay đổi tính thấm nhận
2. Rối loạn hấp thu