Kiểm soát huyết áp khi
nắng nóng
Mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh tăng huyết áp (THA) nhưng người cao tuổi
(NCT) có tỷ lệ mắc cao hơn. Theo thống kê, gần ¾ là người ở độ tuổi từ 70 tuổi trở
lên bị THA. THA nếu không phát hiện sớm, điều trị đúng thì có thể để lại những
hậu quả xấu cho người bệnh. Đặc biệt, thời tiết nắng nóng, người bệnh cần hết sức
thận trọng để phòng ngừa những biến chứng do THA.
Vì sao người cao tuổi hay bị THA?
Người bình thường huyết áp dưới 120/ 80 mmHg, được gọi là THA khi chỉ số đo
HA từ trên 140/90mmHg. Tuy vậy, ở người huyết áp bình thường thì trong 1 ngày,
đêm (24 giờ), lúc ngủ HA đỉnh sẽ thấp hơn lúc làm việc khoảng 20mmHg, cao hơn
đỉnh lúc buổi chiều là 10%. Huyết áp bình thường cũng có thể thay đổi và biến
thiên theo thời gian (HA thấp nhất vào khoảng từ 1 – 3 giờ sáng lúc đang ngủ say
và HA cao nhất vào khoảng từ 8 – 10 giờ sáng). Thống kê cho thấy, có khoảng từ
93 – 95% số người THA không rõ nguyên nhân (được gọi là THA nguyên phát) và
số người THA biết được nguyên nhân chỉ chiếm khoảng từ 5 - 7% (gọi là THA thứ
phát). Loại THA thứ phát thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh về thận (suy
thận, viêm thận mạn ), hẹp eo động mạch chủ, bệnh cường giáp trạng hoặc do
dùng một số thuốc có tác dụng phụ làm THA.
Người bệnh THA cao tuổi nên tập những bài tập
thể dục nhẹ nhàng, đều đặn, tránh những động tác
mạnh.
Nghiên cứu của các tác giả cho thấy rằng có nhiều yếu tố nguy cơ cao có thể dẫn
đến THA ở NCT như bị bệnh tiểu đường, nghiện thuốc lá, nghiện rượu, béo phì
hoặc có rối loạn chuyển hóa mỡ máu (cholesterol, tryglicerit), xơ vữa động mạch.
Ngoài ra, THA có thể do di truyền, lười vận động, thói quen ăn mặn hoặc luôn có
Lời khuyên của thầy thuốc với NCT bị THA
Ðáng lưu ý nhất đối với NCT bị THA là phòng tránh tai biến
mạch máu não, nhất là ban đêm đang ngủ phải thức dậy để đi
đại, tiểu tiện. Trong trường hợp này, tránh ngồi dậy ngay tức
thì gây thiếu máu não đột ngột mà nên nằm yên ở tư thế cũ
trong khoảng thời gian từ 3 - 5 phút và thở nhịp nhàng rồi sau
đó hãy ngồi dậy. Nếu làm được như vậy thì rất tốt vì cơ thể sẽ
thích nghi dần với sự tăng đột ngột của hệ tuần hoàn và lúc đó,
tim, não không bị thiếu máu, thiếu ôxy đột ngột. NCT bị THA
cũng nên lưu ý là cần dùng thuốc hạ huyết áp theo chỉ định của
bác sĩ khám bệnh cho mình. Tuyệt đối không tự động bỏ thuốc
hoặc thay đổi thuốc hay nghe theo sự mách bảo của người khác
hoặc dùng đơn thuốc của bệnh nhân khác để điều trị cho mình
bởi vì thuốc điều trị hạ huyết áp có nhiều nhóm khác nhau, mỗi
một nhóm có cơ chế tác dụng khác nhau và có thể nhóm thuốc
này phù hợp với người này nhưng không phù hợp với người kia.
Nên lưu ý là điều trị THA cần phối hợp giữa thuốc, chế độ sinh
hoạt và dinh dưỡng một cách hợp lý mới đưa lại hiệu quả cao.