MÔ HÌNH HỆ THỐNG QUẢN LÝ NỘI BỘ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ
VẢI THIỀU THANH HÀ
Trương Th Minh, Bùi Văn Minh,
Uông Th Nga, Trnh Văn Tun
Summary
Internal management model for Thanh Ha litchi geographical indication
Internal management model for litchi geographical indicator constructing in the cadre of Thanh Ha
litchi association, is a system of management organization and is divided in 4 different levels
(association level, sub - association level, group level and members level)
The model operates on the common base through the articles of regulations “Quality management
of product”. The used tools in managing are: 1. Monitoring form system of production regulation
implementing, 2. Evaluating certificate of litchi grove quality before reaping, 3. Control certificate of
fresh litchi quality, 4. Indicator system in classing fresh litchi quality.
The condition for sustaining model are organizing the special channels for Thanh Ha litchi having
GI which selling price is more than from 300 vnd, the association member using GI musts
contribute 20.000 VND/litchi crop, the association members must be confidential, and the Thanh
Ha litchi must be principal income.
Geographical indicator internal management basing on the regulation with the main contents:
monitoring times, contents, tools and implementing time of monitoring, implementing steps of
monitoring.
Keywords: Protected Geographical Indication, Internal management, External management,
Geographical Indicated Management, systems Oganization.
T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
2
I. TÍNH CP THIT
Qun lý Ch dn a lý là khâu rt quan trng liên quan n thành công hay tht bi
ca mt sn phNm ưc bo h Ch dn a lý. H thng qun lý Ch dn a lý bao
gm: 1) Hệ thống quản lý bên trong (chính t chc ca nhng ngưi sn xut và lưu
thông) và 2) Hệ thống quản lý bên ngoài là s tham gia ca cơ quan chc năng vào
công tác qun lý Ch dn a lý. Trong ó, h thng qun lý bên trong là h thng qun
lý chính, ch o mang tính quyt nh.

T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
3
Yêu cu ca vic xây dng h thng t chc giám sát ni b:
(1) T chc mang tính h thng vi các cp  khác nhau: Hip hi, chi hi, nhóm h
và hi viên,  m bo vic ch o thng nht trong công tác giám sát trong hip hi.
(2) Xác nh quy mô tng nhóm h m bo tính phù hp gia khong cách không
gian, quy mô din tích vi năng lc, thi gian thc hin công tác giám sát ca các giám
sát viên.
 m bo yêu cu ó, b máy thc hin chc năng qun lý Ch dn a lý vi
Thiu ca Hip hi ưc xây dng như sau:
* Cấp độ Hiệp hội: Trưng ban giám sát.
- Lên k hoch giám sát cho toàn Hip hi theo tng giai on giám sát.
- T chc hp ph bin k hoch và cách t chc trin khai giám sát vi tt c các
thành viên trong ban giám sát.
- Theo dõi ôn c vic trin khai giám sát ca các giám sát viên.
- Tng kt kt qu giám sát trình lên ch tch Hip hi.
* Cấp độ Chi hội: Mi chi hi có mt ngưi ph trách chung. C th là:
Chi hi Thanh Sơn: oàn Văn Năm.
Chi hi Thanh Thy: Nguyn c Nhân.
Chi hi Thanh Xá: Nguyn Th Hp.
Chi hi Thanh Khê: Trn Th Son.
- Theo dõi ôn c tình hình hot ng giám sát trong Chi hi mình.
- Tng kt kt qu giám sát ca Chi hi mình theo tng giai on giám sát và trình
kt qu giám sát lên trưng ban giám sát
* Cấp nhóm hội: Dưi cp Chi hi là cp nhóm hi. Mi nhóm hi có mt kim
soát viên, ph trách kim soát mt nhóm hi lin k.
- Chu trách nhim kim soát vic thc hin quy trình sn xut ca các hi viên trong
nhóm mình ph trách.
- Thu nhn thông tin, kim tra thông tin và x lý thông tin phn ánh ca các hi viên.
- Tng kt kt qu giám sát ca nhóm mình trình lên cp Chi hi.

+ Thi im kim soát: Tháng 5 n tháng 6 hàng năm.
- Kim tra ánh giá cht lưng vưn vi trưc thu hoch.
+ Ni dung kim soát: ánh giá sn lưng t loi 1, loi 2, loi 3 ca tng h, sn
lưng ca tng thi im thu hoch (u v, gia v, cui v).
+ Công c ánh giá: 1) H thng ch tiêu phân loi vi tươi. 2) Biu mu ánh giá
cht lưng vưn vi.
+ Thi im ánh giá: Trưc thu hoch 7 - 10 ngày.
- Kim tra ánh giá phân loi cht lưng khi thu hoch và kim soát vic s dng
nhãn mác.
+ Ni dung kim soát: Kim tra vic phân loi cht lưng qu vi, vic gn nhãn mác
ca h.
+ Công c: 1)H thng ch tiêu phân loi cht lưng vi tươi. 2) Phiu kim tra cht
lưng vi tươi.
T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
5
+ Thi im tin hành: Trong sut v thu hoch.
b) Các bước tiến hành giám sát
Vn hành công tác giám sát vic thc hin quy trình sn xut và ánh giá cht lưng
vưn vi trưc thu hoch tin hành theo các bưc như sau:
Bưc 1: Trưng ban giám sát t chc các công tác chuNn b cho tng t giám sát
(Lên k hoch, ph bin k hoch).
Bưc 2: Trin khai công tác giám sát.
Bưc 3: Tng kt kt qu giám sát.
Kim tra phân loi cht lưng và s dng nhãn mác cho vi tươi:
Bưc 1: H sn xut tin hành phân loi.
Bưc 2: Giám sát viên kim tra s phân loi ca hi.
Bưc 3: Phát nhãn mác và gn nhãn mác vào sn phNm  lưu thông.
3.3. Xây dựng quy chế hoạt động quản lý Chỉ dẫn địa lý cho Hiệp hội
Quy ch ã ưc xây dng hoàn thin vi 5 mc 20 iu.
Mc 1: Các vn  chung (iu 1 - 3).

nhưng kênh này gn nhãn mác theo thùng nên thông tin ca sn phNm không n tn tay
ngưi tiêu dùng.
i vi kênh Ngh An vic trin khai kênh phân phi có gn nhãn mác ch tin hành
ưc 6000 kg vi tươi trên 2 chuyn. Kênh này không mang li giá tr gia tăng cho ngưi
sn xut, do ngưi ch buôn không yêu cu cht lưng kht khe lm và mun h giá
thành trong kinh doanh  tăng li nhun. Bi vy, vic th nghim kênh phân phi này
không thành công.
Qua s thành công và tht bi ca vic th nghim các kênh phân phi cho sn phNm
vi Thiu ưc kim tra cht lưng cht ch và có gn nhãn mác có th giúp ta rút ra bài
hc trong la chn kênh phân phi và la chn i tác  hp tác.
Việc phối hợp với các đối tác để triển khai kênh phân phối vải có gắn nhãn mác
chỉ thành công khi kênh đó có đối tượng người tiêu dùng có nhu cầu chất lượng cao
và người buôn vải có chiến lược sử dụng nhãn mác và chất lượng làm công cụ cạnh
tranh.
4.2. Kết quả thử nghiệm mô hình kiểm soát việc thực hiện quy trình sản xuất
a) Kết quả vận hành nhóm giám sát
Vic kim soát thc hin quy trình sn xut ưc trin khai th nghim  giai on
chăm sóc sau thu hoch.
K hoch ban u t ra ca mô hình th nghim: Mng lưi giám sát viên 13 ngưi
theo dõi vic thc hin quy trình sn xut ca 130 h, phân b trên 4 Chi hi.
Kt qu trin khai mô hình ch 11/13 kim soát viên thc hin công tác theo dõi, s
s thu v 11/13 s, 11/11 s ghi chép y  và úng các thông tin ã thit k sn, cung
cp thông tin vic thc hin quy trình chăm sóc cây vi Thiu sau thu hoch ca 109 h.
2/13 kim soát viên do thay i vic làm, phi i xa, nên không trin khai trn vn công
tác theo dõi. Qua ây có th cho ta bài hc kinh nghim la chn con ngưi tham gia vào
h thng giám sát.
Việc lựa chọn giám sát viên phải là những người thực sự gắn bó với hoạt động vải
Thiều, có sự ràng buộc về trách nhiệm, có lòng nhiệt tình, phải có sự hiểu biết đây là
một hoạt động để bảo vệ uy tín cho thương hiệu tập thể trong đó có gắn với quyền lợi
kinh tế của gia đình mình.

IV. KT LUN
1. Xây dng ưc h thng ch tiêu cht lưng theo tng loi cho vi Thiu tươi.
2. Xây dng ưc h thng t chc ca Hip hi vi Thiu Thanh Hà  các cp 
Hip hi, Chi hi, t nhóm và cp  hi viên  thc hin chc năng qun lý ni b cht
lưng sn phNm vi Thiu mang tên Ch dn a lý Thanh Hà.
3. Xây dng quy ch qun lý cht lưng vi Thiu mang Ch dn a lý Thanh Hà cho
Hip hi.
4. Mô hình h thng qun lý cht lưng ca Hip hi ã vn hành theo 4 cp  khác
nhau ti 2 thi im: Kim tra cht lưng khi thu hoch, gn nhãn mác và kim tra vic
thc hin quy trình sn xut giai on sau thu hoch ã khng nh ưc tính thích hp
ca mô hình.
5. Tính toán ưc iu kin  m bo tính bn vng ca mô hình: iu kin tài
chính và iu kin con ngưi.
6. Các bài hc kinh nghim rút ra t vn hành th nghim mô hình: La chn kênh
phân phi  t chc trin khai kênh phân phi có s dng nhãn mác, la chn con ngưi
thc hin công tác qun lý cht lưng
TÀI LIU THAM KHO
1 Ana Soeiro, H thng kim tra ch dn a lý - Quy ch 2081/92 ca Liên minh Châu
Âu và các nghĩa v. Tài liu dch, báo cáo ti hi tho "Ch dn a lý: Vùng t ca
nhng cơ hi", Hà Ni, tháng 11, 2005.
T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
8
2 Charies Goemaere, Vai trò ca các t chc ngành ngh trong h thng giám sát. Tài
liu dch, báo cáo ti hi tho "Ch dn a lý: Vùng t ca nhng cơ hi", Hà Ni,
tháng 11, 2005.
3 Maria de jesus Ceia, Lch s, cht lưng, kh năng truy xut: Nhng công c vươn ti
tương lai. Tài liu dch, báo cáo ti hi tho "Ch dn a lý: Vùng t ca nhng cơ hi",
Hà Ni, tháng 11, 2005.
4 J. Bonnal, The role of intermediate organizations: Agricultural professional
organizations and farmers’ organizations, FAO,