Mô hình 3D trong quản lý doanh nghiệp
Sự ổn định của kiềng ba chân được vận dụng phổ biến không chỉ trong các câu hát
dân gian, trong lịch sử như Cửu đỉnh ở kinh thành Huế hay trong truyện Tam quốc
mà còn được đề cập trong khoa học quản lý. Mới đây, giáo sư Kopelman, trường
quản trị kinh doanh New York đã đề xuất mô hình 3D (three dimensions) trong
quản lý.

Theo giáo sư, sự thành công của doanh nghiệp dựa trên ba yếu tố cơ bản:

1. Sự thỏa mãn của khách hàng - khi mua sản phẩm hay dịch vụ của doanh nghiệp
khách hàng tin rằng họ nhận được giá trị tốt.
2. Hiệu quả trong việc sử dụng vốn và các nguồn lực khác của doanh nghiệp.
3. Sự thỏa mãn của người lao động - tiền lương và các khoản phụ cấp, nhu cầu
phát triển nghề nghiệp và nhu cầu cá nhân có thỏa mãn không. Kết luận của Kopelman dựa trên cơ sở một công trình nghiên cứu các mô hình
doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ và chính phủ. Kopelman chọn đối tượng khảo
sát là người lao động vì theo ông trong nền kinh tế dịch vụ, đặc biệt đối với nền
thương mại điện tử người lao động trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, trên cả đội
ngũ quản lý, khách hàng và cổ đông của doanh nghiệp vì những lý do sau đây:
 Người lao động là nguồn thông tin tốt nhất về thực tiễn kinh doanh của
công ty.
 Thỏa mãn nhu cầu của người lao động là bước khởi đầu trong việc thu được
sự thỏa mãn của khách hàng theo nguyên lý: Công ty không thể mong đợi
người lao động đối xử với khách hàng tốt hơn những gì họ được công ty đối
xử.
 Nếu công ty muốn nâng cao tính hiệu quả trong kinh doanh để làm vui lòng
khách hàng thì người lao động phải được vui trước. Nếu không, chính mục
tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh sẽ "khai thác" sức lao động của người
lao động và khiến họ có thể sẽ bỏ doanh nghiệp đi nơi khác.


Trong một thị trường mà sự trung thành của người lao động trở nên bất bình
thường, sự thỏa mãn của người lao động đóng một vai trò to lớn trong việc giữ
chân họ. Nhiều công ty gặp khó khăn trong việc giữ người lao động có tay nghề
cao vào những thời điểm nhu cầu về tài năng đang cần kíp. Chi phí cho việc thay
thế người lao động có kỹ năng có thể tạo ra một kênh tháo cạn nguồn tài chính của
doanh nghiệp. Theo tính toán của giáo sư Kopelman, công ty tiêu tốn từ 1 đến 2,5
lần mức lương cơ bản để tìm ra người thay thế vị trí còn trống của một người lao
động có kỹ năng đã ra đi. Trong bối cảnh chỉ số thất nghiệp trong nền kinh tế thấp,
sự giữ chân người lao động còn khó khăn hơn nhiều vì có nhiều cơ hội nghề
nghiệp với mức lương hấp dẫn.

Theo Kopelman, mô hình của ông chỉ là một sự đúc kết từ thực tiễn, nhiều công ty
đã áp dụng mô hình quản lý 3D từ ngày đầu thành lập. Sam Walton, sáng lập viên
công ty Wal-Mart luôn nỗ lực vì sự thỏa mãn của khách hàng, tăng trưởng nguồn
vốn và sự thỏa mãn của người lao động. Nhờ vậy, công ty đã tăng trưởng gấp đôi
từng năm một kể từ năm 1962. Giống như nhiều nhà sáng nghiệp nổi tiếng khác,
Walton tin bằng "cách thức mà quản lý công ty đối xử với người cộng sự là phiên
bản chính xác những gì các cộng sự đối xử với khách hàng." Mối quan tâm của
Wal-Mart đối với 900.000 người lao động của công ty là một huyền thoại: Công ty
là tổ chức đầu tiên chào mời sự chia sẻ lợi nhuận và cổ phiếu quyền chọn cho các
cộng sự. Wal-Mart còn nổi tiếng về việc chia sẻ thông tin với người lao động và
tôn trọng ý tưởng của họ. Vào mỗi sáng thứ bảy, văn phòng của Walton mở cửa để
tiếp và đón nhận những ý tưởng của người lao động theo chương trình ông đặt tên:
"Tôi có một ý tưởng." hay "Lạy Chúa! Hôm nay là thứ hai." - nghĩa là, thay vì
"mắt thứ hai, tai thứ bảy" đối với sinh viên hay "cắt cơm, bơm xe" đối với công
nhân viên, Sam Walton muốn người lao động trong công ty của ông nóng lòng đến
công ty và hăng hái làm việc từ mỗi sáng đầu tuần đến cuối tuần!