Mô hình 5 nguồn lực của Michael Porter
Dan McGinn trên Harvard Business Publishing- Nguyễn Tuyến dịch

Tuần Việt Nam
Đầu những năm 1990, với vai trò là một nhân sự cấp cao tại trường đại học, tôi có
tham gia một khóa học bắt buộc về Chiến lược doanh nghiệp. Tôi rất nhớ khóa học
này, về vị giáo sư - một cha sứ có giọng nói lôi cuốn mà sau này là chủ trì đám
cưới và đỡ đầu cho con tôi - hơn là về chủ đề của môn học.
Nhưng tôi cũng thích những ý tưởng mà chúng tôi đã nghiên cứu. Tất nhiên là
những ý tưởng này cũng bao gồm mô hình 5 nguồn lực của Michael Porter - một
loạt những bài giảng đã trở thành quan trọng đối với việc nghiên cứu kinh doanh
như những học thuyết của Newton đối với vật lý học.
Kể từ khi làm việc tại Harvard Business Review tháng trước, tôi đã được nghe tên
Porter vài lần trong ngày: xung quanh mọi người đều coi những bài viết về chiến
lược trong ba thập kỷ của ông là cẩm nang bí quyết của họ. Vì vậy tôi cố gắng nhớ
lại chính xác những gì đã được học về điều này trước đây.
Trong lớp học chiến lược, tôi nhớ có chép vào trong vở bản vẽ minh họa với
những mũi tên nhỏ đại diện cho những nguồn lực khác nhau định hình chiến lược
của một công ty. Nhưng khi tôi cố gắng gọi tên 5 yếu tố đó thì tôi lại không nhớ
được.

Tôi biết "Nhà cung cấp" là một trong số chúng. Tôi nhớ điều gì đó về "rào cản đối
với sự thâm nhập". Và tôi khá chắc chắn rằng "Chính phủ" là một yếu tố khác.
Nhưng nếu đây là một chương trình trò chơi truyền hình, ngay lúc này tôi sẽ lựa
chọn giải pháp gọi điện thoại hỗ trợ từ người thân.
Michael Porter...

Vai trò của chính phủ là một nguồn lực trong việc định hình chiến lược là điều tôi
đã nghĩ đến rất nhiều khi đọc cuốn sách mới của Daniel Okrent có tựa đề là "Last
Call: The Rise and Fall of Prohibition," phát hành trong tuần này bởi nhà xuất bản
Scribner. Mặc dù về bản chất đó không phải là một cuốn sách kinh doanh trong

lợi nhuận của ngành. Ngược lại các chính sách của chính phủ hỗ trợ các liên hiệp
có thể tăng quyền lực của nhà cung cấp và làm mất đi tiềm năng lợi nhuận... Chính
phủ hoạt động ở nhiều cấp độ khác nhau và thông qua nhiều chính sách khác nhau,
mỗi một trong số những chính sách đó sẽ ảnh hưởng đến kết cấu theo những cách
khác nhau."
Tôi hiểu luận điểm này của Porter: 5 nguồn lực là cơ bản giống như trọng lực
trong khi đó chính sách của chính phủ tốt hơn hết nên được nhìn nhận là cái gì đó
nhất thời giống như gió to. Tuy vậy trong suốt hơn một thập kỷ qua hoặc khoảng
chừng đó nghiên cứu về kinh doanh, điều làm tôi chú ý chính là rất nhiều thời gian
và công sức mà các nhà lãnh đạo kinh doanh bỏ ra để lo lắng về - và cố gắng gây
ảnh hưởng đến - chính sách của chính phủ.
Rất nhiều trong số là về các tin tức chính trị những ngày gần đây từ các khoản viện
trợ ngành công nghiệp đến cải cách y tế đến quy định dịch vụ tài chính sẽ có ảnh
hưởng sâu sắc tới tiềm năng lợi nhuận của một số công ty lớn nhất Mỹ. Các quy
định của chính phủ trong thế kỷ 21 có thể không ảnh hưởng đến các công ty nhiều
như lệnh cấm ảnh hưởng đến Anheuser-Busch - công ty sản xuất rượu của Bỉ hoặc
những người nấu rượu canada (những người này cung cấp một hàng hóa thay thế
(bất hợp pháp)). Tuy vậy rất nhiều CEO lại lo lắng về điều này nhiều hơn là về
Mối đe dọa của sản phẩm thay thế (một trong số năm nguồn lực trong mô hình của
Porter).
Tôi sẽ lặp lại lời của Porter rằng Chính phủ là một nhân tố, không phải nguồn lực
thứ sáu. Nhưng ngày nay, dường như nó là một nhân tố vô cùng to lớn.
Nguồn: Tuần Việt Nam