Mô hình con tàu thương hiệu
Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tư vấn thương hiệu, ngẫm lại thấy có sự tương đồng
thú vị khi so sánh giữa nghề lái tàu và việc xây dựng thương hiệu.
Từ những liên tưởng đó, tôi thử phác họa lên bốn yếu tố chính trong mô hình con tàu thương hiệu.
Hy vọng mô hình này sẽ giúp bạn đọc hình dung dễ dàng hơn công việc xây dựng thương hiệu.
Đích đến của con tàu - Tầm nhìn thương hiệu
Mỗi một con tàu khi rời bến đều phải có một hải trình rõ ràng, biết mình sẽ đi đến đâu và đi bằng
cách nào để đến đích.
Thương hiệu cũng vậy. Nhà lãnh đạo cần đưa ra một tầm nhìn rõ ràng ngay từ ban đầu cho
thương hiệu nhằm định hướng cho nhân viên trong công ty biết, giúp họ hiểu được giá trị chung và
biết cách phải làm tròn trách nhiệm của mình như thế nào.
Lấy ví dụ tầm nhìn thương hiệu của một trường học A: “Chúng tôi sẽ là một trường hàng đầu trong
nước, nuôi dưỡng và đào tạo các bé gái trở thành những lãnh tụ trong tương lai. Một môi trường
học tập kết hợp thực hành một cách sáng tạo, là nơi trui rèn những đức tính, nhân cách cần có
cho một nhà lãnh đạo nữ trong tương lai”.
Một hướng đi hoàn toàn khác với định hướng chung chung, chạy theo thành tích của một trường
học B: “Phấn đấu mỗi năm đào tạo vượt chỉ tiêu và đạt 100% học sinh tốt nghiệp loại giỏi”. Khi có
một tầm nhìn thương hiệu rõ ràng, trường học (hay doanh nghiệp) sẽ tập trung mọi nguồn lực của
mình vào một định hướng lâu dài, từ việc tuyển người cho đến việc tạo dựng một môi trường làm
việc thích hợp.
Định vị con tàu - Định vị thương hiệu
Trong mỗi một chuyến hải trình dài thì theo định kỳ con tàu phải được xác định vị trí trên bản đồ
hàng hải nhằm đảm bảo nó đang đi đúng hành trình. Nếu con tàu đi lệch do tác động của sóng gió
hay dòng chảy thì phải điều chỉnh hướng đi lại cho đúng.
Trong xây dựng thương hiệu, đó là định vị thương hiệu. Công việc cần làm ở đây là chọn một “vị
trí” để có thể gắn thương hiệu vào trong tâm trí của khách hàng. Thực tế, nếu điều kiện cho phép,
thì công việc này nên được xác định trước khi bắt đầu việc truyền thông tiếp thị ra bên ngoài. Nhà
tạo lập thương hiệu nào cũng muốn khách hàng dễ dàng nhận ra và nhớ ngay đến cái tên của
mình.
Một vài ví dụ định vị thương hiệu hay như 7up - the uncola (7up - không phải là nước cola), Edu -
Pele of America (Cầu thủ Edu là Pele của Mỹ), Avis - We’re No.2 but we try harder (Avis - chúng tôi

Tuy nhiên, đổi mới là cần thiết nhưng thương hiệu chỉ nên tiến hóa trong quỹ đạo cho phép mà
thôi. Ví dụ, dao cạo râu mở rộng sang kem cạo râu thì còn phù hợp chứ mở rộng sang kem ăn thì
thương hiệu đó dường như đã đi lệch ra khỏi quỹ đạo mà nó nên đi. Quỹ đạo ở đây là “vùng hay
lãnh thổ hoạt động của thương hiệu” có thể phù hợp hay không phù hợp với nhận thức của từng
nhóm đối tượng khách hàng.
Mô hình con tàu thương hiệu cho thấy thương hiệu cũng cần có một tầm nhìn rõ ràng để hướng
đến. Thương hiệu phải luôn vận động theo đời sống xã hội và thăng hoa cùng với nhu cầu của
khách hàng. Thế giới mà thương hiệu vận động là một thế giới vô hình nằm trong tâm tưởng của
khách hàng.
Do vậy, nó cần một nhà quản trị thương hiệu có bản lĩnh để dẫn dắt, có chuyên môn và ít nhiều
khả năng cảm quan để thấu hiểu được những điều sâu lắng, ẩn khuất trong lòng khách hàng.
(Theo TBKTSG)