NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG SÁNG TẠO CỦA HỌA SĨ
TRẦN HAY
Năm 1960, rời Thành phố Lạng Sơn xinh đẹp, chàng thanh niên Trần Hay về Hà
Nội học trung cấp trường Mỹ thuật Công nghiệp với những ước mơ thuở ban đầu
là trở thành hoạ sĩ.
Năm 1963 tốt nghiệp ra trường, anh được điều về ty văn hoá Nghệ An công tác.
Trần Hay sống và làm việc tại Thành Phố Vinh. Anh và nhóm hoạ sĩ của cơ quan
đã làm được nhiều công việc tuyên truyền cổ động triển lãm và sáng tác nghệ
thuật Thời gian công tác tại Nghệ An cũng là dịp may đối với anh, mối quan hệ
mở rộng thêm, anh đã được quen, gần gũi với các nhà văn, nhà thơ giỏi của mảnh
đất Sông Lam - núi Hồng như nhà thơ Trần Hữu Thung, nhà thơ Minh Huệ, nhà
thơ Quang Huy. Hoạ sĩ Trần Hay lúc này là một chàng nghệ sĩ trẻ, hào hoa, phong
nhã. Những ngày rảnh rỗi anh thường đi vẽ phong cảnh, tĩnh vật hoa và chân dung
những người có đặc điểm và cá tính. Chính vì thế mà nhiều thiếu nữ thành Vinh đã
mê say chàng hoạ sỹ trẻ này
Năm 1967 anh thi đỗ vào trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp. Phải xa Nghệ An
nhưng anh nói: “xứ Nghệ đã để lại nơi tôi nhiều ấn tượng sâu sắc và tốt đẹp trong
sự nghiệp bước đầu sáng tác của tôi”. Năm 1967 học Đại học Mỹ thuật năm đầu tại
nơi sơ tán ở Hà Bắc (vào thời kỳ chiến tranh chống Mỹ), ở đây anh thường vẽ cảnh
đồng quê, bến đò xứ Kinh Bắc, vẽ hoa lá, cổng làng, ngõ xóm, nơi quê Tổ Bắc
Ninh của anh. Rồi cũng từ đây, anh phát hiện ra vẻ đẹp đằm thắm bí ẩn của hoa
súng. Và hoa súng biếc trở thành đối tượng đam mê trong sáng tác của Trần Hay.
Đã có tác phẩm hoa súng của Trần Hay được giải thưởng tại triển lãm toàn quốc
năm 1980. Đó là một tác phẩm tốt để lại cho người xem nhiều ấn tượng đẹp.

trong tác phẩm đã là quí lắm. Phong cách riêng trong tác phẩm của anh là những
“nhát” màu sáng quắc “ngon lành” hoặc những vệt đậm bất ngờ đúng chỗ đã nâng
giá trị tác phẩm lên nhiều. Ta thường gặp anh vẽ một nền loang phẳng không đều
màu và sắp đặt không hết mặt toan để tạo không gian cần thiết trong tác phẩm của
anh. Những chỗ thừa thiếu của mặt toan trắng trở thành quí giá. Tính thẩm mỹ và
sự tế nhị trong tác phẩm của hoạ sĩ Trần Hay chính là những điều bất ngờ, những
bố cục lạ, những mảng màu loang nhẹ hoặc những nét tút đậm, sáng cần thiết mà
lúc vẽ anh đã rất có ý thức. Anh thường dùng màu tương phản: đỏ vàng, nâu xanh,
trắng, đen để diễn tả sự sống động trong tranh. Tranh của anh vẫy gọi được nhiều
người xem vì nó có sức cuốn hút về mặt thẩm mỹ.
Có thể nói tĩnh vật của hoạ sĩ Trần Hay lạ và đẹp. Sự kết hợp giữa sơn dầu với màu
nước, hoặc phấn màu và sơn dầu là một sự khám phá trong quá trình sáng tác của
anh. Dù rất tôn trọng hiện thực nhưng anh đã áp dụng và kết hợp được nghệ thuật
đồ hoạ, nghệ thuật trang trí vào tranh hội hoạ của anh thật rõ nét. Đó là điểm mạnh
rất đáng trân trọng về phong cách sáng tác của anh. Tôi thiển nghĩ mảng tranh tĩnh
vật của anh đã góp vào nền hội hoạ Việt Nam như một món ăn ngon trong bữa tiệc
thịnh soạn. Xin chúc mừng hoạ sĩ nhân triển lãm cá nhân lần thứ 2 của anh về
những tác phẩm tĩnh vật và những đóng góp của anh cho nền nghệ thuật dân tộc
Việt Nam.