Tiểu luận
Hiệp ước về giải quyết tranh chấp giữa các
quốc gia và pháp nhân thuộc quốc gia khác

hay Trọng tài. Biện pháp này cũng có 1 số yếu điểm như: biện pháp này chỉ được thi hành khi thấy là cần
thiết, và các nhà ĐTNN ko có quyền sử dụng; Bảo vệ ngoại giao ko phổ biến ở những nước ko thi hành biện
pháp này, và có thể dẫn đến những căng thẳng trong quan hệ ngọa giao các nước có liên quan.
 Trọng tài phân xử:
Trọng tài quốc tế thường giải quyết tranh chấp tích cực hơn so với Tòa án trong nước và biện pháp bảo vệ
ngoại giao. Trọng tài quốc tế cũng thường tốn ít chi phí và có hiệu quả hơn Tòa án thông thường. Các bên có
quyền lựa chọn trọng tài đủ chuyên môn.
 Trọng tài đặc nhiêm:
Nếu biện trọng tài ko được bởi cơ quan trọng tài chuyên biệt thì vụ việc sẽ được chuyển cho trọng tài đặc
nhiệm giải quyết. Trọng tài đặc nhiệm yêu cầu một bản thỏa thuận trọng tài (compromis) quy định các vấn đề
: chọn lựa trọng tài, Luật áp dụng, và một số các vấn đề thủ tục.
Tóm tắt:
1. Tòa án của nước nhận đầu tư thường không được coi là đảm bảo đủ công bằng cho các nhà
ĐTNN.
2. Tòa án của nước đầu tư cũng như của nước thứ ba thường ko giải quyết được tranh chấp đầu tư.
3. Bảo vệ đầu tư là một biện pháp để giải quyết tranh chấp đầu tư. Tuy nhiên biện pháp này không
đảm bảo cho nhà ĐTNN và cũng không thuận tiện cho nước nhận đầu tư.
4. Trọng tài đặc nhiệm được thảo thuận giữa nhà ĐTNN và nước nhận đầu tư là sự lựa chọn hữu
hiệu, tuy nó bao gồm nhiều thủ tục rườm rà.
ICSID
1. Lịch sử ra đời của ICSID
- Khâu chuẩn bị và sự ra đời
+ Cơ chế giải quyết tranh chấp về đầu tư, thương mại được đề xuất bởi WB
+ Hiệp ước ICSID được soạn thảo từ năm 1961-1965
+ Thông qua ngày 18/3/1965 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 14/10/1966
- Trở thành một cơ quan và sự tham gia
+ đầu tiên Hiệp ước này được phê chuẩn bởi 20 quốc gia đang phát triển ở châu Phi
+ ngày nay, 155 quốc gia đã ký hiệp ước ICSID, trong đó hiệp ước này đã có chính thức có
hiệu lực đối với 143 quốc gia
+ Đến nay trọng tài ICSID đã giải quyết được 158 vụ, 123 vụ đang trong quá trình xem xét

quản lý ngân sách, tổ chức hội nghị và phê chuẩn các báo cáo thường niên về hoạt động
của ICSID
Ban thư ký
- Ban thư ký gồm 1 Tổng thư ký, một Phó Tổng thư ký (Deputy not Vice) được bầu cử
thông qua đa số phiếu với tỷ lệ 2/3 với sự đề cử của Chủ tịch HĐHC, có nhiệm kỳ 6 năm,
có thể tái cử và hội đồng thư ký
- Tổng thư ký là đại diện pháp lý của ICSID, là người đứng đầu trung tâm, chịu trách
nhiệmvề các hoạt động hành chính của Trung tâm bao gồm việc triệu tập hội đồng thư ký
theo Hiệp ước ICSID và các quy định của HĐHC, giữ chức năng quản lý giấy tờ, sổ sách,
có quyền xác nhận các phán quyết trọng tài thực hiện theo Hiệp ước này.
- Phó tổng thư ký chịu trách nhiệm về hoạt động hàng ngày của ICSID, làm thay trách
nhiệm của Tổng thư ký khi Tổng thư ký vắng mặt hoặc không có khả năng giải quyết công
việc.
- Chức năng chính của ban thư ký là cung cấp hỗ trợ cho các giai đoạn khởi đầu và tiến hành
các thủ tục tố tụng ICSID; hỗ trợ pháp lý cho ban hoà giải, toà trọng tài, uỷ ban ad hoc, hỗ
trợ các hoạt động của chúng, và quản lý thủ tục tố tụng và chi phí tài chính của các vụ việc.
Ban Thư ký cũng hỗ trợ cho HĐHC.
- Ban Thư ký duy trì các danh sách hội thẩm Hoà giải viên, trọng tài viên mà mỗi nước
thành viên có thể đề cử 4 người, Chủ tịch HĐHC có thể đề cử 10 người. Các danh sách hội
thẩm này cung cấp một nguồn mà từ đó các bên tham gia tố tụng ICSID có thể chọn hoà
giải viên và trọng tài viên. Hơn nữa, trong trường hợp của HĐHC bổ nhiệm hoà giải viên,
trọng tài hoặc thành viên trong ủy ban ad hoc trong hoạt động tố tụng của ICSID, người
ứng cử viên phải được lấy từ danh sách hội thẩm này.
- Chi phí của Ban thư ký nằm ngoài ngân sách của Ngân hàng thế giới, mà dựa trên sự chi
trả của các bên tranh chấp.
4. THẨM QUYỀN
Thẩm quyền khởi kiện: Vì một trong những mục tiêu chính của Hiệp ước là đẩy mạnh một
dòng chảy lớn hơn vốn đầu tư tư nhân quốc tế, nên những cung cấp từ Hiệp ước đưa tới một
sự cân bằng được tính toán kĩ càng giữa lợi ích của nhà đầu tư và quốc gia sở tại. Do đó, Hiệp
ước cho phép cả các quốc gia lẫn nhà đầu tư có quyền đâm đơn kiện.

Điều 26
Đơn kiện hoặc thư chấp thuận xét xử của các bên theo Công ước này sẽ được xem như chấp thuận tham
gia vào các vụ việc có liên quan hoặc hậu quả của vụ kiện này. Một Quốc gia thành viên có thể sẽ cần đến sự
không có khả năng xét xử của các cơ quan chức trách địa phương hoặc tòa án quốc gia như một điều kiện để tham
gia xét xử theo Công ước này.

Điều 27
(1) Các quốc gia thành viên không được bảo hộ ngoại giao, hoặc gửi một lời phê phán quốc tế nào, trên tinh
thần tôn trọng tranh chấp giữa một trong những pháp nhân của chính quốc gia đó với Quốc gia thành viên
khác, mà hai bên đã đồng ý gửi hoặc đã gửi đơn kiện theo Công ước này; trừ khi một trong các Quốc gia
thành viên trên không tuân thủ hoặc tuân theo phán quyết của Tòa trong cuộc tranh chấp.
(2) Bảo hộ ngoại giao, trong trường hợp được nêu ở khoản (1), không bao gồm các cuộc trao đổi ngoại giao
không chính thức để giải quyết tranh chấp một cách dễ dàng hơn.
Thẩm quyền tư vấn: Tư vấn từ ICSID là một trong những cơ quan trọng tài tốt nhất mà Hiệp
ước về ICSID mang lại. ICSID đã thực hiện một số chức năng tư vấn liên quan đến xét xử.

5. NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG:
Hiệp ước ICSID không có bất kỳ nguyên tắc độc lập nào. Nó chỉ đưa ra thủ tục để giải quyết các
tranh chấp đầu tư. Bất kỳ một nỗ lực nào để thiết lập một luật quốc tế trong khuôn khổ của Hiệp
ước đều dẫn đến vô số khó khăn khó lòng khắc phục được.
a. Các lựa chọn phương thức giải quyết
Hiệp ước ICSID đưa ra 2 phương thức giải quyết tranh chấp: hòa giải hoặc trọng tài. Hòa giải là
một biện pháp linh hoạt để hỗ trợ các bên đi đến một thỏa thuận cuối cùng. Hòa giải kết thúc
bằng một biên bản báo cáo đề xuất một giải pháp không có tính ràng buộc đối với các bên. Bởi
thế, biện pháp này phụ thuộc vào tính tự nguyện hợp tác của cả 2 bên.
Trọng tài là biện pháp chính thống hơn. Tuy nhiên, một số vụ việc do trọng tài giải quyết đã kết
thúc với một thỏa thuận cuối cùng giữa các bên. Nếu không đi đến được thỏa thuận đó, kết luận
sau cùng sẽ là một quyết định mang tính ràng buộc đối với cả 2 bên.
Trong thực tiễn, biện pháp trọng tài thường được sử dụng nhiều hơn so với biện pháp hòa giải.
Hầu hết các case đưa lên ICSID đều liên quan đến trọng tài. Trong thực tế, biện pháp hòa giải

Luật tập quán quốc tế. Nhũng nguyên tắc chung của luật và các thực tiễn pháp lý, đặc biệt là
trong các tòa ICSID trước, cũng đóng một vai trò quan trọng.
Mối quan hệ giữa luật quốc tế và luật trong nước đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động
của ICSID. Các tòa của ICSID khi sử dụng cả 2 hệ thống luật cần chú ý rằng luật của quốc gia
nhận đầu tư là không thể thiếu được nhưng luật quốc tế cũng đóng một vai trò bổ trợ và hiệu
chỉnh.
Một tòa có thể quyết định ex aequo et bono (hành động dựa trên nguyên tắc công bằng) nếu có sự
ủy quyền của các bên tranh chấp.

d. Các bên tham gia
Các vụ kiện theo Hiệp ước đều là các vụ kiện hỗn hợp giữa một bên (quốc gia nhận đầu tư) phải
là một quốc gia thành viên của Hiệp ước và một bên (nhà đầu tư) là một cá nhân hoặc chủ thể của
một quốc gia thành viên khác của Hiệp ước. Bất kỳ bên nào cũng có thể bắt đầu một vụ kiện.
Các quốc gia có thể ủy quyền cho các cơ quan, cục, sở…đại diện cho mình với tư cách là một bên
trong tranh chấp trong vụ kiện tại ICSID.
Nhà đầu tư có thể là cá nhân ( thể nhân) hoặc một công ty hay một thực thể tương đương (pháp
nhân). Cả 2 loại chủ thể trên đều phải đạt được yêu cầu về quốc tịch của Hiệp ước.
Cả quốc gia nhận đầu tư và quốc gia mà nhà đầu tư mang quốc tịch đều bắt buộc phải là thành
viên của Hiệp ước, có nghĩa là đã phê chuẩn Hiệp ước ICSID. Nếu một trong hai bên trong tranh
chấp không phải là quốc gia thành viên của Hiệp ước, ICSID không có thẩm quyền nhưng
Additional Facility có thể can thiệp.
Một điều kiện khác là nhà đầu tư không mang quốc tịch của quốc gia nhận đầu tư. Nếu một nhà
đầu tư nước ngoài hoạt động thông qua một công ty được đăng ký tại quốc gia nhận đầu tư, cả
nhà đầu tư và quốc gia nhận đầu tư có thể đồng ý với nhau rằng công ty đó sẽ được đối xử như
nhà đầu tư nước ngoài theo điều 25(2)(b) của Hiệp ước.
e. Tính độc lập và Tự nhiên của việc Xét xử
Xét xử một cách độc lập
ICSID xét xử các vụ kiện một cách động lập. Điều này có nghĩa là họ không phụ thuộc vào sự
can thiệp của bất kỳ thế lực bên ngoài nào. Ngoài ra, Tòa án quốc gia cũng không ảnh hưởng tới
việc xét xử của ICSID dưới bất kỳ hình thức nào. Tòa án quốc gia có thể yêu cầu những hình phạt

quốc gia thì quốc gia đó đựoc miễn thi hành. Trên thực tế, điều này có nghĩa là hình phạt không
được đi ngược lại những lợi ích công cộng của quốc gia.

Tác dụng ngăn ngừa
Hệ thống xét xử của ICSID dường như là hiệu quả, ngay cả khi không đặt trong một vụ kiện nào.
Chỉ riêng việc hiện diện của một cơ quan pháp lý hiệu quả đã có thể ảnh hưởng đến thái độ của
các bên để không dẫn đến những tranh cãi có thể có. Điều này như một tác động ngầm lên nhà
đầu tư và quốc gia chủ quản. Cả hai bên đều cố gắng tránh những hành động có thể làm cho dính
líu vào một vụ kiện mà có thể bị thua. Ngòai ra, viễn cảnh kiện tụng có thể giúp các bên cư xử
một cách thân thiện hơn.