class="bi x0 y0 w1 h1"
Phương pháp huấn luyện hướng vào hành động
có sự tham gia của cộng đồng dành cho nông dân
HUẤN LUYỆN AN TOÀN VỆ SINH
LAO ĐỘNG TRONG NÔNG NGHIỆP
Tài liệu dành cho Giảng viên
Bản quyền của Tổ chức Lao động Quốc tế 200
Ấn phẩm của Tổ chức Lao động quốc tế được hưởng quy chế bản quyền theo Nghị định Thư số
2 của Công ước Bản quyền Toàn cầu. Tuy nhiên, một số trích đoạn ngắn từ những ấn phẩm này
có thể được sử dụng mà không cần xin phép với điều kiện phải nêu r
động tái bản hoặc dịch thuật các ấn phẩm này phải được phép của Ph
ăn ph động Quốc tế, CH-1211, Geneva 22,Thuỵ Sĩ; Văn ph
động quốc tế sẵn
Các thư viện, các viện nghiên cứu và các cơ quan khác có đăng k tại Vương Quốc Anh Cơ
quan Cấp giấy phép bản quyền, 90 Tottenham Court Road, London W1T 4LP (Fax: (+44)
(0)20 7631 5500; email: [email protected]), tại Mỹ
) hoặc tại
các quốc gia khác, với các Tổ chức Cấp giấy phép xuất bản, có thể phô tô copy lại các ấn phẩm
này theo đúng mục đích nêu trong giấy phép đ được cấp.
Các chức danh được sử dụng trong các ấn phẩm của ILO tuân thủ quy định của Liên Hiệp Quốc
và cách tr điểm nào của Văn ph
động Quốc tế về t đất đai, l
đồng thời cũng không ấn định phạm vi về ranh giới nào.
Các tác giả chịu trách nhiệm hoàn toàn về quan điểm thể hiện trong các bài viết có k
ăn ph
động Quốc tế chấp nhận các luận điểm thể hiện trong đó.
Việc dẫn chứng về tên công ty, sản phẩm thương mại và quy tr
ăn ph động Quốc tế, đồng thời, việc không nêu tên công ty, sản phẩm thương mại
hoặc quy tr là Văn ph độngQuốctếkhôngchấpnhậnchúng.
7
õ nguồn trích dẫn. Mọi hoạt

trình thực hiện dự án Nâng cao năng lực an ton v vệ sinh lao động trong nông nghiệp
tại Việt Nam (RAS/04/M01/JPN) từ tháng 5 năm 2004 đến tháng 7 năm 2007. Cuốn ti
liệu Huấn luyện an ton vệ sinh lao động trong nông nghiệp dnh cho giảng viên ny
đ ợc biên soạn trên cơ sở áp dụng ph ơng pháp giáo dục h ớng vo hnh động đã góp
phần quan trọng vo việc cung cấp kiến thức cho đội ngũ giảng viên, tình nguyện viên
nông dân v nông dân các tỉnh tham gia dự án.
Nội dung ti liệu ny bao gồm bi tập thực hnh với 42 điểm kiểm định đã đ ợc
lựa chọn sát với thực tế sản xuất cùng với 6 chuyên đề kỹ thuật, đó l: (1)Sắp xếp v vận
chuyển nông sản; (2)Nơi lm việc v dụng cụ lao động; (3)An ton điện v máy nông
nghiệp; (4)Môi tr ờng tự nhiên v sử dụng hoá chất an ton; (5)Điều kiện phúc lợi v
(6)Tổ chức công việc. Khi tham gia ch ơng trình huấn luyện ny, các giảng viên nguồn
v các tình nguyện viên sẽ đ ợc nâng cao kiến thức về an ton v vệ sinh lao động để có
thể phổ biến cho b con nông dân cách tự xác định những việc cần cải thiện, tự lựa chọn
u tiên, tự xây dựng kế hoạch v thực hiện kế hoạch đó. Ban đầu chỉ l những cải thiện
đơn giản, rẻ tiền, dễ thực hiện, dần dần tiến đến những cải thiện ngy cng hon thiện
hơn.
Sau hơn 3 năm (5/2004-12/2007) triển khai các lớp tập huấn an ton vệ sinh lao
động theo ph ơng pháp WIND trong khuôn khổ dự án RAS/04/M01/JPN v mở rộng tại
19 địa ph ơng trêncả n ớc, cuốnti liệu ny đã góp phần thiết thực, hiệu quả trong công
tác huấn luyện cho b con nông dân về an ton - vệ sinh lao động, phòng ngừa tai nạn lao
động v bệnh tật liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Gần 30.000 cải thiện đã đ ợc
chính b con nông dân tự cải thiện sau khi tham dự các khoá tập huấn ny.
Để hỗ trợ hoạt động triển khai An ton vệ sinh lao động trong sản xuất nông
nghiệp thuộc Ch ơngtrình quốc gia về Bảo hộ lao động,An ton lao động v Vệ sinh
lao động đến năm 2010, Cục An ton lao động, Bộ Lao động-Th ơng binh v Xã hội
đã phối hợp với các chuyên gia của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) biên tập lại v có
sửa đổi, bổ sung ti liệu huấn luyện ny nhằm giúp cho giảng viên nguồn của các địa
ph ơng v các Tình nguyện viên nông dân nâng cao hơn nữa hiệu quả tập huấn, huấn
luyện. Hy vọng rằng cuốn ti liệu ny sẽ góp phần tích cực vo việc cải thiện điều kiện
lao động, bảo đảm an ton v sức khoẻ cho b con nông dân.

bècủamình;
- Khuyến khích cả nam và nữ giới cùng tích cực tham gia vàobài tập kiểm ịnh
- Kiểm tra tất cả các khía cạnh của công việc bao gồm cất giữ và vận chuyển nông
sản, t thế làm việc, an toàn trong sử dụng máy, iện và hoá chất và nhà tiêu, n ớc
uống hợp vệ sinh và các ph ng tiện phúc lợi khác;
-Thảo luận kết quả kiểm ịnh theo nhóm và ề ra những hành ộng u tiên;
- Bắ ầu với những cải thiện có chi phí thấp bằng cách tận dụng những nguyên vật
liệu có sẵn tại ị .
Tôi thực sự hy vọng rằng giảng viên và bà con nông dân ch ng trìnhWIND sẽ coi phiên bản
mới này là một công cụ hữu ích ể cải thiệ ều kiện về an toàn, vệ ộng
trong sản xuất nông nghiệp. Phiên bản mớ ợc soạn thảo dựa trên khuôn khổ củ
ình Khu vực Châu Á của ILO/Nhật Bản về Nâng cao ựcAn toàn Vệ
ộng trong Nông nghiệp tại Việt Nam và
Tháng 12 n m 2007
Tsuyoshi Kawakami
ươ
Thương Binh
và X
chương tr
đư ơ
Chương tr ươ ư
đơn gi
ươ ư
ươ
ươ đư ơ
động ư
ơư
đư ư ư
động trong nông
nghiệp đư

đđ đ
đ
đ
đđđ
tđ
đ
đ n các đi
năng l sinh lao
đ
ă
B LĐTBXH
ao đ
Văn ph Đông Á ă
ộ
Chuyên gia cao cấp về An toàn và Vệ sinh L ộng
òng Tiểu Khu vực , ILO B ng-cốc, Thái Lan
Email: [email protected]
class="bi x1 y1 w0 hd"
Lơi giới thiệù
Lời tựa
Bản kiểm đònh hành động 1-11
Sắp xếp và vận chuyển nông sản
(điểm kiểm đònh 1-8)
13-29
Nơi làm việc và dụng cụ lao động
(đie åm kie åm đònh 9-15)
31-45
An toàn điện và máy nông nghiệp
(đie åm kie åm đònh 16-20)
47-57

thiện gìthêm, đánh dấuvào ô
Nếu cho rằng đề mục trên cần phải
cải thiện,đánh dấu vàoô .
Sử dụng phần để mô tả vò trí
hoặc đềnghò của mình.
5- Sau khi đã hoàn tất, đọc qua một lần nữa tất
cả các đề mục có đánh dấu . Chọn một vài
đề mục được cho là quan trọng nhất và đánh
dấu chonhữngđề mục này.
6- Trước khi hoàn tất, phải xem lại tất cả các
đề mục đã được đánh dấu hoặc đã ghi chú
hay chưể đảm bảã kiểm đònh đủ.
KHÔNG.
CÓ
GHI CHÚ
CÓ
ƯU TIÊN
Trang 1
Bản kiểm đònh hành động
BẢN KIỂM Đ ỊNH
HÀNH ĐO ÄNG
1- Giữ đường vận thật thông
thoáng và bằng phẳng để dễ đi lại và vận
chuyển nông sản.
chuyển
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
Trang 2

xuồng hoặc súc vật để chuyên chở vật
nặng.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
7. Gắn vào xe đẩy và xe kéo những bánh
xe đủ lớn để dễ di chuyển trên đường
ruộng.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
8. Sử dụng trục lăn, băng chuyền hoặc
những phương tiện cơ giới khác để di
chuyển hoặc nâng vật nặng.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
Trang 4
II- NƠI LÀM VIỆC VÀ DỤNG CỤ LAO ĐỘNG
Bản kiểm đònh hành động
9. Điều chỉnh độ cao để công việc được
thực hiện ngang tầm khuỷu tay hoặc thấp
hơn tầm khuỷu tay một chút .
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………

Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
15. Sử dụng các gá lắp, bàn kẹp hoặc các
thiết bò cố đònh khác để cố đònh vật dụng
khi làm việc.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
16. Chọn mua máy an toàn và thường
xuyên bảo dưỡng máy.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
III- AN TOÀN ĐIỆN VÀ MÁY NÔNG NGHIỆP
Trang 6
Bản kiể m đònh hành động
17. Che chắn thích hợp cho những bộ
phận chuyển động nguy hiểm của máy.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
18. Sử dụng những thiết bò nhập và ra sản
phẩm thích hợp để tránh nguy hiểm và gia
tăng năng suất.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên

23. Hạn chế làm việc quá lâu với môi
trường nóng hoặc lạnh.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
24. Chọn đúng loại thuốc bảo vệä thực vật
cần dùng và sử dụng đúng liều.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
IV- MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN VÀ SỬ DỤNG HÓA CHẤT AN TOÀN
Trang 8
Bản kiểm đònh hành động
25. Cất giữ thuốc bảo vệ thực vật, hóa
chất nông nghiệp và các dụng cụ phun xòt
thuốc ở nơi riêng biệt và an toàn.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
26. Bảo đảm các chai hoặc bao bì đựng
thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất nông
nghiệp đều có nhãn.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
27. Tìm những biện pháp thật an toàn để

Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
Trang 10
Bản kiểm đònh hành động
34. Sử dụng các phương tiện bảo hộ lao
động như áo quần, găng tay, giày, mũ,
khẩu trang để phòng tránh tai nạn và hạn
chế tiếp xúc với các chất độc hại.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
35. Có tủ thuốc cấp cứu và trồng một số
cây thuốc thông thường trong vườn nhà.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
36. Quan tâm đến phụ nữ có thai, trẻ em,
người già và người tàn tật.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
37. Giữ trẻ thật an toàn bằng cách phòng
bệnh và tai nạn.
Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………

Bạn cóđề nghò cảithiện gì không?
Không Có Ưutiên
Ghi chú:………………………………
………………………………………
Trang 12
Bà con nông dân thường phải
sắp xếp khá nhiều nông sản và
công cụ sản xuất. Chúng
thường khá nặng, có kích cỡ và
hình dáng khác nhau. Chương
này sẽ gợi ý cho bà con những
cách làm thực tế và đơngiản để
cải tiến việc sắp xếp và vận
chuyển nông sản như giữ thông
thoáng lối đi, sử dụng giá kệ
nhiều ngăn để sắp xếp theo
đúng thứ tự hoặc sử dụng
những thiết bò đơn giản như xe
đẩy, trục lăn. Những cách làm
này có thể giúp bà con tăng
năng suất, tăng hiệu quả công
việc cũng như đảm bảo an toàn
và sức khỏe cho mình.
Chương 1
Trang 13
Sắp xếp và vận chuyển vật liệu Chương 1
Trang 14
rộng và thoáng. Việc làm này tạo thêm thuận
lợi khi vận chuyển nông sản và nguyên vật liệu
bằng đường thủy.

1- Giữ đường vận chuyển thật thông thoáng
và bằng phẳng để dễ đi lại và vận chuyển
nông sản.
Trong lao động nông nghiệp, nông sản thường
là những khối nặng khá cồng kềnh; biết giữ lối
đi rộng rãi và vững chắc giúp cho việc đi lại và
vận chuyển nông sản được thực hiện dễ dàng
hơn. Việc làm tuy đơn giản nhưng lại giúp bà
con bớt mệt vàtiết kiệm khá nhiềuthời gian.
Lối đi hẹp, lồi lõm hoặc trơn trượt gây cản trở
không nhỏ cho việc đi lại; ngoài ra nông sản
thu hoạch được sẽ bò hao hụt hoặc mất mát,
nông cụ dễ bò hư hỏng và đôi khi còn xảy ra
những tai nạn khôngđáng có cho bàcon.
Giữ lối đi trong nhà và ngoài ngõ đủ rộng để có
thể lưu thông được cả hai chiều sẽ giúp cho
công việc thêm thuận lợi, tránh lãng phí thời
gian và tai nạn.
1- Dọn dẹp và phát quang các lối đi trong nhà,
ngoài ngõ, lối dẫn ra ruộng v.v… đủ rộng để có
thể di chuyển haichiều thông thoáng.
2- Tận dụng gạch ngói vỡ, đá vụn lót mặt
đường; tạo lối đi cao, phẳng và vững chắc hạn
chế trình trạng ngập nước, lầy lội vào mùa
mưa.
3- Ở vùng có nhiều sông rạch, thường xuyên
nạo vét kênh, mương dẫn ra ruộng sao cho đủ
Sắp xếp và vận chuyển vật liệu Chương 1
Trang 15
Hình 1 – Đường đi trong thôn

những đoạn đường vận chuyển có thiết kế
thêm các bục nối.
Ghi chú thật rõ tải trọng tối đa để cảnh báo
các phương tiện cơ giới khi di chuyển qua
những đoạn cầu hoặc đường vận chuyển còn
yếu.
San lấp vàlàm phẳng lối đi làbiện pháp rẻtiền
và có hiệu quảnhất.
BIỆN PHÁP THÚC ĐẨY SỰ HP TÁC
MỘT VÀI GI Ý
ĐIỀU CẦN GHI NHỚ
!
!
ĐIỂM KIỂM ĐỊNH SỐ 2
LI ÍCH CHO BÀ CON NÔNG DÂN.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ CẢI TIẾN
Loại bỏ những mô đất và lỗ hổng trên đường
vận chuyển.
Vận chuyển nông sản là phần việc khá quan
trọng trong lao động nông nghiệp. Đường vận
chuyển bằng phẳng, không có vật chướng ngại
sẽ giúp ích khôngnhỏ cho công việcđồng áng.
Vận chuyển vật nặng trên mặt đường gồ ghề,
nhiều mô đất lồi lõm làm tiêu hao khá nhiều
sức lực. Ngoài ra, những lỗ hổng trên đường
vận chuyển tạo ra sự cao thấp đột ngột, rất dễ
gây ra tai nạn, làm hỏng nông cụ và phương
tiện vận chuyển đồng thời kéo dài thời gian lao
động.
Khi sử dụngcác phương tiện cơ giới như xe đẩy,

H. 6
H. 8
H. 7
H. 9
Sắp xếp và vận chuyển vật liệu Chương 1
Trang 18
- Kết hợp cùng với bà con lối xóm và chính
quyền đòa phương sửa sang các cầu ván đã
mục hoặclàm thêm tayvòn an toàn.
Làm cầu qua sông hoặc suối rộng phải
lưu ý đến khoảng trống để xuồng bên dưới
di chuyểndễ dàng vàan toàn.
Bắc cầu an toàn và đủ rộng qua sông suối
giúp cho bà con nông dân đi lại, vận
chuyển nông sản dễ dàng, tránh được tai
nạn, đáp ứng tốt nhu cầu giao thông nông
thôn ngàycàng gia tăng.
MỘT VÀIGI Ý
ĐIỀU CẦNGHI NHỚ
!
ĐIỂM KIỂM ĐỊNH SỐ 3
LI ÍCH CHO BÀ CON NÔNG DÂN.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ CẢI TIẾN
BIỆN PHÁP THÚC ĐẨY SỰ HP TÁC
Bắc cầu qua sông rạch đủ rộng và chắc chắn.
Cùng với việc phát triển đường sá, cầu được
bắc an toàn và chắc chắn qua sông suối, kênh
rạch rất có ích cho việc đi lại và chuyên chở
nông sản.
Khi cần phải vận chuyển các loại máy nông