BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM.
KHOA ĐIỆN - ĐIỆN TỬ.
BỘ MÔN ĐIỆN KHÍ HÓA VÀ CUNG CẤP ĐIỆN.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI :
BIÊN SOẠN BỘ BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHO
MÔN HỌC CƠ SỞ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN
BẬC CAO ĐẲNG
GVHD : NGUYỄN LÊ TRUNG
SVTH : HOÀNG ANH KIÊN CƯỜNG
LỚP : 97 ĐKC 3/72
TP. HỒ CHÍ MINH
THÁNG 12/ 2000.
Bộ Bài Tập
Truyền Động Điện
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỶ THUẬT Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc
**** oOo
KHOA ĐIỆN
BỘ MÔN ĐIỆN KHÍ HÓA VÀ CUNG CẤP ĐIỆN
=============
NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Họ và tên sinh viên : HOÀNG ANH KIÊN CƯỜNG
Lớp : 97 ĐKC
♦ Đề tài :
BIÊN SOẠN BỘ BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHO
MÔN HỌC CƠ SỞ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN
BẬC CAO ĐẲNG
1. CÁC SỐ LIỆU BAN ĐẦU :
» Bài giảng môn học, giáo trình và sách Truyền Động Điện.

BẢN NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Họ và tên sinh viên : HOÀNG ANH KIÊN CƯỜNG
Lớp : 97 ĐKC
Ngành : Điện Khí Hóa Và Cung Cấp Điện
Cán Bộ Hướng Dẫn : NGUYỄN LÊ TRUNG
♦ Đề tài :
BIÊN SOẠN BỘ BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHO
MÔN HỌC CƠ SỞ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN
BẬC CAO ĐẲNG
Nhận Xét Của Cán Bộ Phản Biện
kiến thức đã học vào việc soạn giáo án, giáo trình. Nay Em được giao
cho đề tài tốt nghiệp là : " SOẠN BỘ BÀI TẬP BỘ MÔN CƠ SỞ
TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN BẬC CAO ĐẲNG".
Nhờ có sự hướng dẫn tận tình của thầy Nguyễn Lê Trung và sự giúp
đỡ của gia đình cùng bạn bè, đã giúp cho Em hoàn thành được tập luận án
này. Tuy nhiên, do trình độ còn hạn chế, kinh nghiệm còn non kém nên
không tránh khỏi những thiếu sót, vụng về.
Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của q thầy cô và
đặc biệt là thầy Nguyễn Lê Trung đã giúp Em hoàn thành tập luận án này.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 25 tháng 12 năm 2000.
Sinh viên thực hiện.
Hoàng Anh Kiên Cường.
LỜI CẢM TẠ
Em xin chân thành cảm ơn sâu sắt thầy
Nguyễn Lê Trung đã tận tình hướng dẫn
và giúp đỡ Em trong suốt quá trình làm
luận án tốt nghiệp, cùng toàn thể các thầy
cô ở Khoa Điện, thư viện .
Xin cảm ơn các bạn, gia đình đã đóng góp ý kiến
cho tập luận án này được hoàn thành tốt đẹp.
Ngày … tháng …. năm…
Sinh viên : Hoàng Anh Kiên Cường.
Kính Bút

Bộ Bài Tập
Truyền Động Điện
CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Chương I : CƠ HỌC TRONG TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN
 NỘI DUNG
I/ Khái niệm :

b) Trò số tương đối của các đại lượng thường dùng trong tính toán các
hệ thống TĐĐ
II/ Đặt tính cơ động cơ điện một chiều kích từ song song .
1. Phương trình đặt tính cơ và Phương trình đặt tính tốc độ của động cơ.
2. Đường đặt tính cơ tự nhiên Phương pháp tính và vẽ đặt tính cơ tự nhiên từ
số liệu đònh mức của động cơ.
a) Đường đặt tính cơ tự nhiên
b) Phương pháp vẽ đường đặt tính cơ tự nhiên
3. nh hưởng của các tham số đối với đặt tính cơ của động cơ ( các đặt tính
cơ nhân tạo)
a) ảnh hưởng của điện trở phụ trong mạch phần ứng động cơ
• Thí dụ 1
• Thí dụ 2
b) ảnh hưởng của điện áp đặt lên phần ứng động cơ ( U
ư
≠ U
đm
)
c) ảnh hưởng của từ thông kích thích trong động cơ ( φ = φ
đm
)
• Đường đặt tính tốc độ khi thay đổi từ thông kích thích
• Đường đặt tính cơ khi thay đổi từ thông kích thích
• Đặt điểm chú ý khi thay đổi từ thông kích thích
d) Đặt tính cơ khi thay đổi chiều điện áp đặt vào phần ứng động cơ.
4. Vấn đề khởi động và phương pháp tính điện trở khởi động :
a) Đặt vấn đề
b) Tính điện trở khởi động bằng phương pháp đồ thò
c) Tính điện trở khởi động bằng phương pháp giả tích
Thí dụ II-3

phần ứng.
b) trạng thái hãm động năng.
• hãm động năng kích từ độc lập
• hãm động năng tự kích từ
IV/ Đặt tính cơ của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ ba pha :
1. Phương trình đặt tính cơ
a) thành lập phương trình
b) nhận xét đặt tính
c) Phương trình đặt tính cơ viết dưới dạng đơn giản
• Xác đònh đặt tính cơ theo khả năng quá tải
• Xác đònh đặt tính cơ theo phương pháp gần đúng
d) đổi chiều quay động cơ.
2. nh hưởng của các thông số đến đường đặt tính cơ.
a) Ảnh hưởng của điện áp đặt lên cuộn dây stator của động cơ
b) Ảnh hưởng của điện trở, điện kháng trên mạch stator
c) Ảnh hưởng của điện trở phụ trong mạch rotor
Thí dụ II-6
3. Khởi động và tính điện trở khởi động của động cơ:
4. Các trạng thái hãm và đường đặt tính cơ của trạng thái hãm :
a) trạng thái hãm tái sinh năng lượng
b) trạng thái hãm ngược
• hãm ngược bằng cách đưa thêm điện trở phụ vào mạch cuộn dây
rotor của động cơ
• hãm ngược bằng cách đảo thứ tự hai trong ba pha điện áp đặt vào
stator của động cơ
c) Trạng thái hãm động năng
• Khái niệm và phương pháp hãm
• Thành lập phương trình đặt tính cơ và dạng đặt tính cơ trong trạng
thái
YÊU CẦU :

Hệ thống có các khâu phản hồi dùng máy phát tốc độ
3. Hệ thống máy phát động cơ có máy điện khuyếch đại từ trường ngang
a) sơ lược về cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy điện khuyếch đại từ
trường ngang
• Cấu tạo
• Nguyên lý làm việc
b) Phương trình và dạng đặt tính cơ
c) Mạch ứng điển hình của hệ thống có máy điện khuyếch đại từ trường
ngang
4. Hệ thống máy phát động cơ có máy phát 3 cuộn kích từ tạo đặt tính máy
xúc
a) Khái niệm về hệ thống
b) Mạch ứng dụng điển hình dùng máy phát động cơ tạo đặt tính máy xúc
• Sơ đồ nguyên lý của hệ thống dùng máy phát 3 cuộn kích từ tạo đặt
tính máy xúc
• Sơ đồ nguyên lý của hệ thống với máy điện khuyếch đại từ trường
ngang có khâu phản hồi âm dòng điện có ngắt
5.Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng các bộ khuyếch đại từ.
a) Khái niệm
b) sơ lược về cấu tạo và nguyên lý làm việc của các khuyếch đại từ
• Sơ đồ nguyên lý về cấu tạo khuyếch đại từ
• nguyên lý làm việc cơ bản khuyếch đại từ
c) Phương trình và dạng đặc tính cơ
d) Mạch ứng dụng điển hình khuyếch đại từ – động cơ
e) Đánh giá về hệ thống
6. .Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng các hệ thống chỉnh lưu
a) Bộ chỉnh lưu có khống chế
b) Phương trình và dạng đặc tính cơ của hệ thống chỉnh lưu động cơ
c) Một số hệ thống chỉnh lưu động cơ cơ bản
• Sơ đồ hệ thống chỉnh lưu hình tia 3 pha không đảo chiều

4. Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng phương pháp xung.
a) Khái niệm
b) nguyên lý làm việc dạng đặc tính cơ
• sơ đồ đấu dây điển hình
• nguyên lý làm việc của sơ đồ
d) đánh giá về phương pháp.
YÊU CẦU :
• Nắm vững các chỉ tiêu điều chỉnh tốc độ trong các hệ thống TĐĐ
• Nắm vững các phương pháp cơ bản điều chỉnh tốc độ trong TĐĐ
hiểu được các mạch ứng dụng điển hình để từ đó có thể vận dụng
vào các hệ thống thực tế sau này.
Chương IV : KIỂM NGHIỆM VÀ CHỌN CÔNG SUẤT ĐỘNG CƠ
I/ Khái niệm chung về phát nóng ngụội lạnh và các chế độ làm việc của động
cơ điện :
1. sự phát nóng và ngụội lạnh của động cơ :
c) Nguyên nhân của sự phát nóng trong động cơ
d) Phương trình cân bằng nhiệt của động cơ
2. Phân loại chế độ làm việc của động cơ]
a) Chế độ làm việc dài hạn
b) Chế độ làm việc ngắn hạn
c) Chế độ làm việc ngắn hạn lập lại
3.Các bước tính toán chọn công suất của động cơ:
a) Các điều kiện ban đầu để tính chọn công suất động cơ
b) Các bước tính chọn công suất động cơ
II/ Các phương pháp tính kiểm tra công suất động cơ theo điều kiện pháy nóng
1. phương pháp tổn that trung bình :
a) phương pháp các đại lượng đẳng trò :
b) phương pháp dòng điện đẳng trò
c) phương pháp công suất đẳng trò
III/ Chọn công suất động cơ Chế độ làm việc dài hạn

sản suất yêu cầu
Chương V : QUÁ TRÌNH QUÁ ĐỘ TRONG HỆ THỐNG TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN
I/ Khái niệm và những chú ý nghiên cứu quá trình quá độ trong hệ thống TĐĐ
1. Khái niện chung về quá trình quá độ trong hệ thống TĐĐ
2. Những chú ý khi nghiên cứu quá trình quá độ
3. Trạng thái làm việc ổn đònh của hệ thống TĐĐ
II/ quá trình quá độ cơ học khi moment của động cơ M
đc
, moment cản Mc
moment quán tính của hệ thống Jht đều là hằng số
1. Khi hệ thống tăng tốc độ
2. Khi hệ thống giảm tốc độ
III/ quá trình quá độ cơ học khi đặc tính cơ của động cơ là đường thẳng, Mc , Jht là hằng
số
1. Phương trình đặc tính cơ và Phương trình quá độ của động cơ
a) Phương trình đặc tính cơ
b) Phương trình chuyển động, Phương trình quá độ của động cơ
2. Quá trình quá độ cơ học của hệ thống trong các trạng thái làm việc khác nhau
a) quá trình quá độ khi hệ thống tăng tốc độ
b) quá trình quá độ khi hệ thống hãm động năng
• khi moment cản có tính thế năng
• khi hệ thống hạ tải trọng
• khi moment cản có tính chất phản kháng
• thời gian hãm hệ thống
c) quá trình đảo chiều quay bằng phương pháp đảo chiều cực tính điện áp
• khi moment cản có tính thế năng
• khi moment cản có tính phản kháng
d) quá trình chuyển điểm làm việc trên đặc tính cơ này sang làm việc
trên đặc tính cơ khác
IV/ Quá trình quá độ cơ học khi đặc tính cơ của động cơ là đường thẳng , moment quán

 Nắm vững các phương pháp khảo sát quá trình quá độ
cơ học của các hệ thống truyền động điện khi thay đổi trạng thái
làm việc từ đó có thể xây doing được đồ thò phụ tải chính xác cho
một hệ thống cụ thể
 Hiểu được các quá trình phát nóng và nguội lạnh trong
động cơ với các chế độ mang tải khác nhau
 Nắm vững các phương pháp kiểm nghiệm và lựa chọn
công suất động cơ phù hợp cho các hệ thống truyền động điện của các
máy sản xuất.PHẦN THUYẾT MINH
CHƯƠNG I :
DẪN NHẬP
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trong văn kiện đại hội có đoạn :
" Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo
nhân tài. Đào tạo những con người có kiến thức văn hóa, khoa học, có kỷ
năng về nghề nghiệp và giàu lòng yêu nước".
Trước những yêu cầu trên ta thấy rằng vai trò của giáo dục là hết
sức quan trọng đặc biệt là chiến lược về con người. Cho nên, phát triển
giáo dục thì trước hết là chú trọng đến chất lượng đào tạo, kế hoạch đào
tạo và nội dung đào tạo.
Đi đôi với việc cải cách giáo dục và cải tiến giáo dục hiện đại là
vấn đề cấp bách được đặt ra cho ngành giáo dục nói chung và từng trường
nói riêng, nhất là các trường sư phạm, thông qua việc cải tiến, mục tiêu đào
tạo, nội dung đào tạo, phương pháp giảng dạy và cả biên soạn tài liệu
giảng dạy.
Hơn nữa công viêc biên soạn tài liệu tốt phù hợp, hiện đại hóa nội
dung giúp người học có thời gian nghiên cứu, thực tập rèn luyện kỷ năng,

@ Chương II : Cơ Sở Lý Luận.
I/ Yêu cầu của tài liệu ( Bộ bài tập)
II/ Chức năng của tài liệu.
III/ Các NTDH vận dụng vào đề tài.
IV/ Các nguyên lý dạy học.
V/ Làm bài tập củng cố lý thuyết cho người học.
@ Chương III : Nội Dung.
Phần I : Cơ Sở Lý Thuyết.
Phần II : Bộ Bài Tập Cơ Sở Truyền Động Điện (có lời giải và đáp số).
I/ Bộ bài tập cho chương I : Cơ sở học trong TĐĐ.
II/ Bộ bài tập chương II : Đặc tính cơ
III/ Bộ bài tập chương III : Điều chỉnh tốc độ động cơ.
IV/ Bộ bài tập chương IV : Cọn công suất động cơ.
V/ Bộ bài tập chương V : Quá trình quá độ.
@ Chương IV : Kết Luận - Đề Nghò.
• Phương pháp nghiên cứu :
1/ Tài liệu tham khảo :
 Tài liệu sư phạm :
• Phương pháp giảng dạy -
• Tâm lý học -
• Giáo dục học -
 Tài liệu chuyên môn :
Cơ Sở Truyền Động Điện - Nguyễn Lê Trung
Truyền động Điện -
2/ Phương pháp trao đổi kinh nghiệm :
Trao đổi với các thầy cô và các bạn sinh viên. Tuy nhiên trong quá
trình thì người biên soạn chủ yếu sử dụng phương pháp tham khảo tài liệu.
CHÖÔNG II :
CƠ SỞ LÝ LUẬN
I/ YÊU CẦU CỦA BỘ BÀI TẬP :

tiễn là hoạt động hiện thực mang tính vật chất, đặc điểm này làm cho nó
phân biệt với hoạt động lý luận chỉ tồn tại dưới dạng tinh thần thuần túy
trừu tượng. Do đó thực tiễn đóng vai trò như là tiêu chuẩn của chân lý, tức
là tính đúng đắn sát thực của nhận thức.
Vậy ta có thể thấy lý luận và thực tiễn là 2 mặt của quá trình nhận
thức và cải tạo tự nhiên, xã hội và bản thân con người. Lý thuyết là kinh
nghiệm đã khái quát hóa trong ý thức của con người, là toàn bộ những tri
thức về thế giới khách quan. Thực tiễn là toàn bộ hoạt động của con người
nhằm đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Kiến thức lý thuyết được vận dụng để giải quyết những nhiệm vụ
thực tiễn, để chỉ đạo hành động. Còn thực tiễn vừa là tiêu chuẩn của chân
lý, động lực của nhận thức, đồng thời thực tiễn còn là mục đích của nhận
thực.
Qua những điều nêu trên, cho ta thấy mối quan hệ biện chứng của
việc học lý thuyết và thực hành (trong đó có việc áp dụng bài tập). Muốn
đảm bảo được nguyên tắc này cần lựa chọn những môn học phù hợp với
thực tế thể hiện sự ảnh hưởng của sự tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ.
Cần làm cho người học thấy rõ nguồn gốc thực tiễn của các khoa học : Mọi
khoa học đều nảy sinh do nhu cầu thực tiễn và trở lại phục vụ thực tiễn.
Về các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cần vận dụng một
cách linh động, sáng tạo, nhằm tạo điều kiện cho người học vận dụng được
tri thức vào thực tiễn hay nói cách khác là sau khi ra trường họ có thể đem
những kiến thức đã học được áp dụng vào lao động sản xuất, được xã hội
chấp nhận. Muốn làm được điều đó cần phải kết hợp học với hành 1 cách
có chất lượng và hiệu quả.
2/ Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vững chắc của tri thức, tính
mềm dẻo của tư duy :
Đòi hỏi trong quá trình dạy học phải giúp người học nắm vững nội
dung dạy học với sự căng thẳng tối ưu về mặt trí tuệ như trí tử tưởng, tái
tạo, sáng tạo, tư duy logic và đồng thời hình thành phát triển năng lực nhận

chủ đạo, người thầy là người truyền thụ tri thức qua bài giảng còn người
học là người lónh hội thông tin. Vì vậy thầy cần phải quan tâm đến việc thu
nhận thông tin của trò như thế nào. Do đó quá trình dạy học phải có đường
liên hệ ngược đó là việc trò trả lời, làm bài tập ở nhà, làm bài tập ở lớp để
thầy xem xét đánh giá, chỉ dựa vào thông tin liên hệ ngược thầy mới phán
đoán đïc việc học tập của trò, để điều chỉnh quá trình dạy học sau này
tức là vai trò của người thầy được giữ vững cho nên mối quan hệ ngược
được đảm bảo. Điều này khiến cho quá trình dạy học trở thành 1 chu kỳ
khép kín, tức là điều khiển được.
Để đảm bảo nguyên tắc này thì người thầy phải giữ vai trò chủ đạo,
tổ chức và điều khiển quá trình dạy học. Sự kết hợp giữa thầy và trò trong
quá trình dạy học sẽ giúp cho trò phát huy được tính tích cực, tính tự lực của
người học.
IV/ CÁC NGUYÊN LÝ DẠY HỌC :
1/ Học đi đôi với hành :
Có nghóa là người học phải học lý thuyết sau đó vận dụng lý thuyết
đó vào thực tế. Muốn vận dụng nó vào trong thực tế thì phải thông qua các
bài tập liên quan. Thông qua các bài tập thì người học nắm rõ và củng cố
được phần lý thuyết đã học.
2/ Giáo dục gắn liền với lao động sản xuất :
Nhằm giúp người học tiếp cận vào thực tế, phát huy tính toàn diện
của việc học vào thực tiễn sau khi ra trường. Muốn làm được như vậy thì
ta phải có các bài tập mà các thông số cũng như các câu hỏi đều có trong
thực tế để giúp cho người học có thể đáp ứng được nhu cầu của xã hội.
V/ LÀM BÀI TẬP CỦNG CỐ CHO PHẦN LÝ THUYẾT :(Kiến
thức).
Học lý thuyết là 1 trong những phần cơ bản mà người học nào cũng
phải trải qua. Để nắm vững phần lý thuyết đã học thì phải ôn luyện, học đi
học lại trong đó có phần bài tập ở nhà, ở lớp. Vậy thì việc làm bài tập củng
cố kiến thức là không thể phủ đònh. Điều này nói lên tác dụng đặc biệt của