PHÁT TRIN NUÔI TRNG THU SN VEN BIN
 ÁN VIE/97/030
QUY TRÌNH HNG DN NUÔI
TÔM SÚ THÂM CANH
HÀ NI 7/2004
 THU SN
CHNG TRÌNH PHÁT TRIN LHQ
 CHC LNG NÔNG
TH GII
2
i nói u
Nuôi trng thu sn ven bin ã phát trin rt mnh  khu vc Bc Trung b trong nhng nm
a qua và tr thành ngành kinh t mi nhn ca các a phng. Nuôi trng góp phn chuyn
ch c cu kinh t, nâng cao thu nhp và ci thin b mt nông thôn ven bin.
Tuy nhiên, hiu qu và nng sut nuôi trng trong khu vc còn thp và mang tính cht bp
bênh do nhng hn ch v k thut nuôi trng, c s h tng dch v ngh nuôi và kinh
nghim trong qun lý nuôi trng.
Trong 3 nm t 2001 n 2003, d án VIE 97/030 ã tin hành các hot ng h tr NTTS
ven bin ti 3 tnh Bc Trung b là Thanh Hoá, Ngh An và Tha Thiên Hu. Trong ó, hot
ng th nghim các mô hình nuôi tôm ã c ngi dân rt quan tâm, ng h và em li
hiu qu khá cao v kinh t và bo v môi trng. Nng sut nuôi trng trung bình các mô
hình t 949 kg/ha so vi 718 kg/ha ca các xã m. Riêng các mô hình nuôi TC t nng
sut 3112 kg/ha và lãi trung bình là 124 triu ng/ha.
úc rút t nhng kinh nghim trong thc tin sn xut, nuôi trng ti khu vc Bc Trung b
và tham kho thêm các tài liu liên quan nh TCN v nuôi tôm sú thâm canh, quy trình nuôi
tôm sú thâm canh ca tp oàn CP, . D án VIE 97/030 tin hành biên son “ng dn quy
trình nuôi tôm sú thâm canh”. Chúng tôi hy vng bn hng dn này sáp ng c mt
phn nguyên vng ca bà con nông dân khu vc Bc Trung b trong quá trình nuôi tôm sú
thâm canh.
Do quá trình trin khai ngn, kinh nghim và nhân lc còn rt hn ch nên bn hng dn
chc chn s không tránh khi nhng khim khuyt. Chúng tôi rt mong nhn c ý kin

7.3 Qun lý to 11
7.3.1. Qun lý to áy 11
7.3.2. Qun lý to ao nuôi 11
7.4 Qun lý  sâu 11
7.5 Qun lý chy máy qut nc 12
4
7.6 Qun lý cht hu c bng bin pháp c hc 12
7.7 Qun lý bnh 12
8. Thu hoch 13
Tài liu tham kho 14
Ph lc 1. Mt sa ch t vn k thut hu ích 15
Ph lc 2. D toán hch toán kinh t cho 1 ha ao m nuôi 16
5
1. La chn a m và xây dng ao nuôi
1.1. La chn a m
 trí  xây dng ao nuôi tôm thâm canh phi áp ng c các u kin sau:  vùng cao
triu, ngun nc có  mn t 10 – 30 ‰, t áy có  PH >5 và có kh nng gi nc tt
t tht pha cát là tt nht).
1.2. Xây dng h thng ao nuôi
t nht là xây dng  3 ao: ao nuôi, ao cha lng và ao x lý cht thi. Nu u kin cha
cho phép ngoài ao nuôi cn thit phi có ao cha lng (S 1).
- Ao nuôi: Có hình ch nht hoc hình vuông, din tích t 0,4 - 0,6 ha,  sâu trung bình
1,3-1,6 m, có cng cp và cng thoát riêng bit.
- Ao cha lng:  cha nc và x lý nc trc khi a vào ao nuôi. Din tích bng 20-
25% din tích ao nuôi. Nên ào sâu hn ao nuôi  có th cha c nhiu nc.
- Ao x lý cht thi: cha nc thi t ao nuôi, thi gian x lý 7-10 ngày (x lý bng sinh
c) thì có th tháo ra môi trng ngoài hoc c cp tr li ao cha lng. Din tích
ng 10-15% din tích ao nuôi.
 1
: H thng nuôi trng tôm thâm canh.

Nuôi thâm canh òi hi ngi nuôi phi có kinh nghim, t tin trong k thut nuôi, thit k h
thng nuôi phù hp.
m bo nng sut nuôi bn vng qua các nm, mt  th nên duy trì  mc  va phi
 25-35 Pl 15/m
2
và nng sut nuôi tôm n nh (khong 3-4 tn/ha). Có th nuôi vi mt 
cao hn, tuy nhiên không nên nuôi mt  quá cao (>40 con/m
2
) và nng sut quá 6 tn/ha.
4. Chun b ao nuôi
4.1. Ci to ao khô
ng phng pháp ci to khô, qua các bc sau:
- o vét áy sau mi v nuôi (ây là công vic bt buc). Không c a bùn vét áy nên
 ao.
- o pH áy. Trên c só, xác nh lng vôi cn dùng theo bng 1.
- Bón vôi 2 ln, mi ln s dng 50% lng vôi cn dùng, bón trc và sau khi cày.
- Cày ba áy ao nhm khoáng hoá áy nh sn xut nông nghip và trn u lng vôi
bón  nâng cao pH áy.
- Phi áy 5-7 ngày, vi ao xì phen không nên phi quá 3 ngày.
- Dit cua và các vt ch trung gian trong ao bng c hc hoc hoá cht, rào b ao nuôi
ng li  phòng tr bnh m trng.
7
ng 1: Lng vôi bón (kg/ha) và giá tr pH t khi ci to ao.
pH t Vôi nung
CaO
Vôi tôi
Ca (OH)2
Vôi nông nghip
CaCO3
Dolomite

5.1. Tuyn chn ging
Con ging tt, tôm thng phát trin nhanh, gp ít ri ro v bnh dch và cho nng sut cao
n. Con ging tt phi áp ng 5 tiêu chun sau:
-  cm quan: ng u, không b d hình, tôm có màu sáng bóng và chuyn sang màu
nâu trong khi t kích c Pl 15. Tôm không b sinh vt bám, có t bng dài, tht y.
- Hot ng tôm trong thau: tôm bi ngc dòng và gn nh toàn b bám vào thành thau
khi quay dòng nc. Kim tra bng cách ly 200 tôm ging trong b cho vào thau có 4 lít
c và quay tròn nc. Tôm yu s gom vào gia thau.
8
-  l cm nhim MBV: Càng nh càng tt, không ln hn 30% vi tôm ging Pl15.
-  l cht do sc formal không quá 5%. Kim tra sc formal bng cách a 100-200 tôm
ging (Pl 15) vào thau nc có nng  formal 250 ppm (1 ml formal/4 lít nc) trong
thi gian 30 phút. Nu s lng tôm cht không quá 5% là tôm t yêu cu. T l cht
không quá 1% là tôm kho, không cht là tôm rt kho.
- Không b nhim virus m trng khi kim dch.
5.2. Th ging
Ch quyt nh th ging khi gây màu nc c 7-10 ngày  thc n t nhiên trong ao phát
trin y .
Khi quyt nh mua ging, cn yêu cu tri ging gim  mn n gn nht  mn trong ao
nuôi, tt nht là không quá 3 ‰.
Nên th ging vào thi gian mát m, tt nht là vào bui sáng. Ngâm bao ging xung ao, cho
c ao vào t tn y bao sau ó mi cho ging ra ngoài.
u nhit  trong túi và ngoài ao chênh lch không quá 6
oC
, ngâm bao ging trong nc ao
30 phút, sau ó lp li quá trình th ging nh trên.
u  mn trong túi và ngoài ao chênh lch không quá 5 ‰, cn gim  chênh lch  mn
theo lc thang là 3 ‰ , mi lc thang là 30 phút n khi  mn tng ng thì th ra ngoài.
6. Qun lý cho n, theo dõi t l sng và tc  tng trng
6.1. Phng pháp cho n (Th Pl15)

(%) thc n trong vó
(tt c các vó)
Thi gian kim
tra vó (gi)
31 – 40 6.6 - 5.6 2.4 3.0 - 2.5
41 – 50 5.6 - 4.5 2.6 2.5
51 – 60 4.5 - 4.0 2.8 2.0
61 – 70 4.0 - 3.6 3.0 2.0
71 – 80 3.6 - 3.3 3.3 2.0
81 – 90 3.3 - 3.0 3.5 2.0
91 – 100 3.0 - 2.5 3.7 1.5
101 – 100 2.5 - 2.3 4.0 1.5
111 – 130 2.3 - 2.0 4.2 1.0
Ngun: CP GROUP 2002.
6.3. Nhng chú ý khi cho n và u chnh thc n
- Cho n vào ba ti nhiu hn so vi ban ngày. Nu 1 ngày cho n 4 ba thì 2 ba ti
chim 60% lng thc n trong ngày.
- Tôm lt xác ng lot: Gim 30% thc n trong vòng 2 ngày, sau ó tng dn lên 5% cho
các ln n k tip.
- u tôm lt xác không hoàn toàn: Gim 10-20% lng thc n trong 2 ngày và tng lên
5% trong các ln cho n k tip.
- Khi nhit  nc xung di 25
0
C, gim 30-50% lng thc n cho n khi nhit 
c thích hp và tng dn lên 5% sau 1 ln n.
10
- Khi nhit  nc tng cao (>33
0
C), gim 10-20% lng thc n và tng lên khi nhit 
c thích hp.

sau 6 - 12 h, có tha vào ao nuôi.
c nc thay không nên quá 30 % th tích nc trong ao nuôi. Nu cn thit phi thay
nhiu, nên thay mi ngày 20% th tích trong vòng 2-4 ngày.
11
7.2 Qun lý pH
PH là mt trong nhng yu t môi trng quan trng nht trong nuôi tôm. Cn phi duy trì pH
trong khong thích hp (7,5-8,5) và dao ng trong ngày nh (tt nht là 0,2-0,3).
Bin pháp k thut quan trng nht duy trì pH n nh là ci to tt vào u v nuôi, trong ó
c bit chú ý n bón lót bt á vôi (3-5 tn/ha) và qun lý tt màu nc trong sut quá trình
nuôi.
 gin nh pH trong ao nuôi có th s dng bt á hay bt v sò 20 - 30 kg/1000m
3
nh
 7 - 10 ngày/ln. Bên cnh ó s dng thêm ch phm vi sinh nh BRF2, Pond Clear, . .
Khi pH quá cao (trên 9,0 vào 14 gi chiu), có th s dng ng cát  gim nh pH (2 - 5
kg/1000m
3
). Nu mun gim nhanh, thng s dng formol (5- 7 lít / 1000m
3
) hoc BKC 80
% (0,4-0.6 lít/1000m
3
). Khi s dng hoá cht, nên kt hp thay 20-30% nc.
 làm tng  pH cn phi s dng vôi bt (15 - 20kg/1000m3) kt hp thay nc (20-30
cm).
7.3 Qun lý to
7.3.1. Qun lý to áy
Trong bt k trng hp nào không c  to áy phát trin.  tránh hin tng này cn
duy trì s phát trin n nh ca màu nc và m bo  sâu trong ao nuôi theo bng hng
n qun lý  sâu (Bng 4).

12
m bo  sâu qua các tháng nuôi thông qua cp thêm nc bng máy bm. Trong nhng
thi gian gió Lào (nhit  nc trên 33
0
C) hay gp gió mùa ông bc làm nhit  nc
xung di 25
0
C cn a mc nc cao hn bình thng nhm tránh s bin ng mnh ca
nhit  ao nuôi.
ng 4: Mc nc cn thit trong ao qua các tháng nuôi.
Tháng nuôi Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3,4,5
c nc (cm) 80-100 100-120 140-160
7.5 Qun lý chy máy qut nc
Chy máy qut nc theo ch dn bng 4, cn rt chú ý khi thi tit din bin tht thng.
ng 5: Lch chy máy qut nc.
Tháng nuôi Thi m qut nc Tng s gi qut Ghi chú
Tháng th 1 5h-6h 2 gi
Tháng th 2 4h-6h ; 9h-10h; 20h-21h 6 gi
Tháng th 3 1h-6h ; 9h-10h; 20h-22h 10 gi
Tháng th 4 và 5 0h-6h ; 8h-10h ;
14h-16h ; 18h-22h
14-18 gi
ch thi gian thay
i khi: Ma,
ng gió, x lý
hoá cht, nc mt
màu
7.6 Qun lý cht hu c bng bin pháp c hc
Bin pháp c hc là bin pháp rt hu ích a cht thi trong ao nuôi ra ngoài nhm hn
ch cho vic thay nc cng nh s dng vi sinh. Bình thng sau 2 tháng nuôi cht thi lng

Tin hành thu hoch theo 3 cách:
- Thu ta: Tin hành thu ta khi tôm b phân àn ln hoc khi lng tôm trong ao rt ln làm
môi trng nc bin ng mnh. Thu bng ó bt nhng con t kích c thng phm.
- Thu bng kích n: rút bt nc xung còn 50-70 cm, dùng kích n ánh bt hu ht
ng tôm trong ao và vét cn thu s tôm còn li. Cách thu này khá ph bin trong các mô
hình nuôi.
- Thu tháo cn: Rút phai cng  thu bt s tôm trong ao, khi ã thu c 2/3 s lng tôm
trong ao hay khi lng tôm c có trong ao không còn nhiu (không quá 150 kg) thì tin
hành tháo cn và bt toàn b.
14
Tài liu tham kho
1. 28 TCN 171:2001. Quy trình công ngh nuôi thâm canh tôm sú.
2. Trn Th Vit Ngân, 2002. Hi và áp v k thut nuôi tôm sú. NXB nông nghip.
3. p oàn CP, 2002. Quy trình nuôi tôm thâm canh.
4. Chanratchakool, P; J.F Turnbull: S.J.F Smith; I.H MacRae and C. Limsuwan. Health
management in shrimp ponds. Third edition Published, 1998.
15
Ph lc 1. Mt sa ch t vn k thut hu ích
i Nghê An:
1. Phòng môi trng, bnh, Phân Viên Thu sn Bc Trung B. a ch: Nghi Thu, Ca
Lò, Ngh An; T: 038.951.343. Kim tra bnh tôm cá, quan trc và cnh báo môi
trng, kim tra cht lng tôm ging bao gm c bnh m trng trên tôm sú và t
n k thut nuôi trng.
2. Trung tâm khuyn ng Ngh An. a ch: ng Trng Thi, thành ph Vinh, Ngh
An; T: 038.831828. Chuyn giao công ngh NTTS, t vn k thut nuôi trng thu
n nc ngt, mn, l.
3. Trm kim dch VTS Vinh. a ch: ng Trng Thi, thành ph Vinh. Kim tra
cht lng tôm ging, bao gm c bnh m trng.
4. Trm kim dch VTS Qunh Bng. a ch: Qunh Bng, Qunh Lu, Ngh An;
T: 038.651.842. Kim tra cht lng tôm ging (Không kim tra bnh m trng).

3 Mua máy móc, thit b 28
Khu hao 4 nm 7
4 Thum 4 triu/ha 1 ha 4
ng 1 20,2
Chi phí vn lu ng
5 Ci to 3 triu/ha 0,7 ha 3
6 Ging 0,6 triu/vn 21 vn 12,6
7 Thc n 16 triu/tn 3 tn 48
8 Hoá cht 6
9 Nhiên liu 5
10 Thuê nhân công 5
ng 2 79,6
ng chi 99,8
ng thu 70.000 ng/kg 2,1 tn 147
i 47,2
Ghi chú:
ng 1= Chi khu hao ao m + Chi khu hao thit b máy móc + Thum
ng 2: Chi vn lu ng