Báo cáo Kinh tế -
Tài chính năm
2011
Thực hiện bởi Ban biên tập & Bộ
phận phân tích dữ liệu CafeF
Địa chỉ: Tầng 18, tòa nhà VTC Online, 18
Tam Trinh, Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 04 – 39743410. Máy lẻ: 295
Fax: 04 – 39744082
Email: [email protected]
Thị trường Bất động sản 13
Bất động sản Hà Nội rớt giá mạnh
FDI vào BĐS năm 2011 sụt giảm
Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung Hà Nội
Bất động sản xếp vào nhóm phi sản xuất
Tổng hợp dữ liệu TTCK 16
Nếu không tính BVH, MSN, VIC và VNM thì VN-Index tại thời điểm
30/12/2011 tương đương 266,5 điểm. Khi loại bỏ 4 cổ phiếu trên,
P/E và P/B sàn HOSE tương đương ở mức 6.25 và 1.31 lần
Các dự án Bất động sản tiêu biểu 19
TOP 100 người giàu nhất trên TTCK Việt Nam 22 Cổng thông tin Tài chính
Chứng khoán Cafef.vn
Khủng hoảng thiên nhiên gây tổn thất nặng nề
Động đất 9 độ richte và sóng thần tại Nhật ngày
11/03/2011 làm gần 15.000 người thiệt mạng,
phá hủy hệ thống làm mát tại nhà máy điện hạt
nhân Fukushima Daiichi khiến thế giới đối đầu
với thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất tính từ thảm
họa Chernobyl. Chính phủ Nhật công bố thời
gian dọn dẹp đống tàn tích của sóng thần có thể
mất tới 40 năm.
Năm 2011 thế giới còn hứng chịu nhiều thảm
họa thiên nhiên thảm khốc bao gồm lũ lụt, lở đất
ở Braxin tháng 1/2011; động đất ở New Zealand
tháng 2/2011; bão ở Mỹ tháng 4/2011; lốc xoáy
tại Mỹ tháng 5/2011; phun trào núi lửa tại Chile
tháng 6/2011; siêu bão Irene tại Mỹ tháng
8/2011; cháy rừng tại Mỹ tháng 9/2011; động đất
tại Thổ Nhĩ Kỳ tháng 10/2011; bão lụt ở Philippin
tháng 12/2011 (hơn 1.000 người thiệt mạng).
Năm 2011, nước Mỹ hứng chịu ít nhất 12 thảm
họa thiên nhiên gây thiệt hại tối thiểu 1 tỷ USD
và thiệt hại nghiêm trọng về người. Tổng thiệt hại
tài chính từ thảm họa thiên nhiên lên tới 50 tỷ
USD.
Chính phủ nhiều nước trên thế giới đồng loạt
đưa ra các gói kích thích kinh tế
Ngày 22/09/2011, Fed đưa ra “Operation Twist”
trị giá 400 tỷ USD. Fed bán 400 tỷ USD trái phiếu
ngắn hạn (đáo hạn trong vòng 3 năm trở lại) để
mua 400 tỷ USD trái phiếu dài hạn (đáo hạn
trong vòng 6-30 năm) từ tháng 10/2011, kết thúc
Ben Ali.
Cuối tháng 1/2011, đám đông người biểu tình đổ xô
ra quảng trường Tahrir ở thủ đô Cairo của Ai Cập
và lật đổ chính phủ của Hosni Mubarak. Lãnh đạo
Libya, ông Muammar Qaddafi đã chọn cách chiến
tranh chống lại NATO và lực lượng nổi dậy, ông
thất bại và bị bắt giữ vào ngày 20/10/2011. Lãnh
đạo Abdullah Saleh chiến đấu cho đến tận khi
chính phủ nhiều nước vùng Vịnh khác gây áp lực
buộc ông chuyển giao quyền lực vào ngày
23/11/2011.
Trung Quốc và Mỹ cạnh tranh vị trí số 1 trong
ngành sản xuất thế giới
Năm 2010, lĩnh vực sản xuất Trung Quốc vượt qua
Mỹ đứng đầu thế giới lần đầu tiên từ Chiến tranh
Thế giới thứ Hai. Đến cuối năm 2011, việc kinh tế
toàn cầu đi xuống đã ảnh hưởng tiêu cực đến cả
tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc. Con số về lĩnh
vực sản xuất năm 2011 hiện chưa được công bố.
Lĩnh vực sản xuất Trung Quốc và Mỹ sẽ lại cạnh TÀI TRỢ VÀNG
Page 2
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
đã bơm 15 nghìn tỷ yên vào thị trường để hạ giá
đồng tiền này. Tháng 8/2011, Nhật đơn phương
hạ giá đồng yên. Ngày 31/10/2011, Nhật tiếp tục
can thiệp hạ giá đồng yên lần thứ 2 trong 3
tháng.
06/09/2011, Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ
(SNB) neo tỷ giá đồng franc Thụy Sỹ ở mức 1,20
franc/euro. SNB đặt mục tiêu làm suy yếu đồng
franc dần dần.
11/10/2011, Thượng viện Mỹ quyết định trừng
phạt Trung Quốc vì không chịu nâng giá đồng
nhân dân tệ. Tính cả năm 2011, đồng nhân dân
tệ chỉ tăng được khoảng 3,83%, thấp hơn 30%
so với giá trị thực theo quan điểm của phía Mỹ.
Thị trường chứng khoán thế giới
Biến động của một số chỉ số chứng khoán chính
trên thế giới năm 2011 (Nguồn FT)
Chỉ số
Thay đổi
S&P 500
0.00%
FTSE 100
-5.55%
CAC 40
-15.89%
Ibex 35
-11.74%
DAX
-12.78%
Hang Seng
năm ngoái, khoảng 450 tấn, điển hình là Nga,
Thái Lan. Các kho cất giữ vàng trên thế giới chật
cứng chỗ và chi phí cho thuê kho lên cao kỷ lục.
Nhiều kho giữ vàng mới được xây dựng khẩn
cấp để đáp ứng nhu cầu.
Giá vàng năm 2011 (Nguồn: Kitco)
TÀI TRỢ VÀNG
Page 3
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
Căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu lên cao
Giá dầu thô đạt mức bình quân cao kỷ lục, với
dầu WTI là 95,11 USD/thùng và dầu Brent là
110,91 USD/thùng do bất ổn địa chính trị ở
Trung Đông và Bắc Phi.
Các cuộc đụng độ giữa lực lượng nổi dậy và lực
lượng trung thành với nhà lãnh đạo Muammar
Qaddafi đã làm giảm 1,5 triệu thùng dầu/ngày
xuất đi từ Lybia.
Căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây
về vấn đề hạt nhân những ngày cuối năm tiếp
tục làm nóng thị trường năng lượng.
kể từ khi giá đi xuống, cộng với giá vàng có xu
hướng leo thang và kinh tế bất ổn, tất cả các
hàng hóa bị bán tháo để chuyển sang kênh đầu
tư vàng hoặc tiền mặt.
Đà bán tháo sau đó mạnh hơn và lan sang cả thị
trường vàng sau vụ sụp đổ của hãng môi giới
lớn nhất thế giới MF Global, kéo theo giá sụt
mạnh. Theo thống kê của Ủy ban giao dịch hàng
hóa tương lai Mỹ, trung bình mỗi tuần từ tháng 9
đến tháng 12, có khoảng 550 triệu USD bị rút
khỏi các quỹ đầu tư hàng hóa. giá khiến CPI cả nước cả năm 2011 dù đã đi
theo xu hướng giảm dần và lạm phát cả năm
kiểm soát ở mức 18,58%, cao hơn so với trần
lạm phát đầu năm nhưng xoay quanh mức 18%
Quốc hội đã điều chỉnh.
CPI cả nước qua các tháng và các sự kiện ảnh
hưởng đến chỉ số giá năm 2011 (xem phụ lục 3).
Nhập siêu giảm mạnh nhờ xuất khẩu
Kim ngạch xuất khẩu của cả nước năm 2011
ước đạt hơn 96,3 tỷ USD, tăng 33,3% so với
năm ngoái. KINH TẾ TRONG NƯỚC TÀI TRỢ VÀNG
ODA cho Việt Nam trong năm 2012 đạt 7,386 tỷ
USD, giảm nhẹ so với mức 7,88 tỉ USD năm
2011.
Bội chi dưới trần kế hoạch
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2011 bao gồm
chi trả nợ gốc ước đạt 111.500 tỷ đồng, tương
đương 4,9%, loại chi trả nợ gốc bội chi ngân
sách cả năm đạt 2,11%, thấp hơn mức 5,3% dự
trù đầu năm.
Tổng thu và viện trợ ước đạt 674.500 tỷ đồng,
tăng 20,6% so với năm 2010 (số ước thực hiện
lần 2). Trong đó thu từ thuế 586.151 tỷ đồng,
tăng 21,8% so với năm 2010; thu từ dầu thô đạt
100.000 tỷ đồng.
Giãn, giảm gánh nặng thuế cho nhiều đối
tượng
Năm 2011, Chính phủ có nhiều quyết định giãn,
giảm thuế; khoảng 15 - 19,5 nghìn tỷ đồng tiền
thuế được giãn và miễn giảm trong năm: chính
sách hỗ trợ đột xuất 250.000 đồng cho các đối
tượng có thu nhập thấp; giãn thời hạn nộp thuế
TNDN đối với DNNVV và doanh nghiệp sử dụng
nhiều lao động; giảm 30% số thuế TNDN phải
nộp trong năm 2011 đối với doanh nghiệp nhỏ
và vừa, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động;
miễn 5% thuế thu nhập cá nhân đối với thu
nhập từ cổ tức của nhà đầu tư chứng khoán;
miễn thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động
chuyển nhượng chứng khoán của nhà đầu tư cá
Page 5
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
doanh nghiệp thuộc TCT đường sắt; Tập đoàn
Phát triển nhà và đô thị; Các đơn vị thành viên
của Tập đoàn Sông Đà; BIDV; VNSteel; CPH
Mobifone; PV Oil, Điện Nhơn Trạch
Tài nguyên khoáng sản được đưa vào quy
hoạch
Trước tình hình khai thác khoáng sản bừa bãi, Tài chính – Ngân hàng
Huy động vốn
Theo báo cáo của cục Thống kê Hà Nội tổng
nguồn vốn huy động đến hết tháng 12/2011 trên
địa bàn là 808.290 tỷ đồng, tăng 2,6% so tháng
trước và tăng 1,7% so cùng kỳ năm trước.
Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh cho
biết, huy động vốn trên địa bàn thành phố ước
năm 2011 đạt 886,9 nghìn tỷ đồng, tăng 1,8% so
tháng trước, tăng 10% so năm 2010.
Tăng trưởng tín dụng
Tại TP Hồ Chí Minh, tổng dư nợ tín dụng trên
địa bàn thành phố đến cuối tháng 12 ước đạt
753,8 ngàn tỷ đồng, tăng 2,1% so tháng trước,
tăng 6,3% so cùng kỳ năm 2010.
Dư nợ tín dụng của các Ngân hàng Thương mại
gồm 7 ngày và 14 ngày. Lãi suất giao dịch tiếp
tục được duy trì ở mức 14%/năm. Đây là mức lãi
suất đã được NHNN điều chỉnh từ ngày
04/07/2011.
Giao dịch liên ngân hàng
Giao dịch liên ngân hàng kỳ hạn dưới 1 tháng
tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, với tỷ lệ xấp xỉ 70%
trong tổng doanh số giao dịch. Lãi suất giao dịch
biến động từ 12,4%/năm đến 17,5%/năm tùy kỳ
hạn. Lãi suất kỳ hạn 1 tháng có mức biến động
cao nhất, chạm đỉnh 17,5/năm. Với kỳ hạn qua
đêm lãi suất biến động chủ yếu trong vùng
13,4%-14,4%/năm.
Tỷ giá giao dịch tháng 12 được điều chỉnh 2 lần,
tỷ giá cuối cùng được chỉnh vào ngày 24/12 chốt
ở mức 20.828 VND đổi 1 USD.
TÀI TRỢ VÀNG
Page 6
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước
ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động
ngân hàng tại Việt Nam. Ngày 15/12/2011, ban hành thông tư số
41/2011/TT-NHNN hướng dẫn nhận biết và cập
nhật thông tin khách hàng trên cơ sở rủi ro phục
vụ công tác phòng, chống rửa tiền.
Ngày 15/12/2011, NHNN ban hành thông tư số
42/2011/TT-NHNN Quy định về việc cấp tín
dụng hợp vốn của các tổ chức tín dụng đối với
khách hàng.
Ngày 29/12/2011, NHNN ban hành Thông tư số
44/2011/TT-NHNN Quy định về hệ thống kiểm
soát nội bộ và kiểm toán nội bộ của tổ chức tín
dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Ngày 30/12/2011, NHNN ban hành Thông tư số
45/2011/TT-NHNN Quy định về quản lý ngoại
hối đối với việc cho vay, thu hồi nợ nước ngoài
của tổ chức tín dụng.
Thông tin quan trọng
Ngày 06/12 Thống đốc NHNN chính thức công
bố hợp nhất 3 ngân hàng TMCP là SCB – FCB –
VNT Bank. BIDV với tư cách là đại diện cho
NHNN tại ngân hàng hợp nhất khẳng định hỗ trợ
toàn diện đảm bảo quyền lợi người gửi tiền.
Ngày 24/12, NHNN điều chỉnh tỷ giá lần thứ 16
kể từ tuyên bố không điều chỉnh tỷ giá quá 1%
của Thống đốc. Tỷ giá cuối năm chốt ở mức
vàng đạt đỉnh 49,2 triệu đồng/lượng vào ngày
23/8/2011, giá vàng thế giới cũng chạm đỉnh
1.900 USD/oz. Cuối năm, giá vàng trong nước ở
mức 41 – 42 triệu đồng/lượng, giá vàng thế giới
cũng có lúc sụt mạnh xuống 1.600 USD/oz.
Giá vàng tăng mạnh đẩy nhu cầu mua lên cao.
NHNN đã phải cho phép SJC và 5 NHTM được
với năm ngoái. Giá gas, sắt thép, vật liệu xây
dựng, thức ăn chăn nuôi và hàng tiêu dùng khác
cùng tăng chóng mặt.
Do nhu cầu xuất khẩu mạnh, giá các nguyên liệu
phục vụ chế biến xuất khẩu cũng ở mức cao
chưa từng thấy như cà phê, cao su, hạt tiêu, cá
tra, tôm, khoai lang, sắn lát…
Báo động chất lượng hàng hóa
Liên tiếp các vụ sản xuất và nhập lậu thực phẩm
bẩn bị phanh phui và thu hồi khiến người tiêu
dùng hoang mang. Điển hình là các vụ thạch rau
câu chứa phụ gia độc DEHP; cốm Vòng và tương
ớt nhiễm Rhodamine B; bún, bánh phở, bánh giò
chứa hàn the; phẩm màu chứa kiềm trong mì ăn
liền và nước giải khát; thịt gà tẩm bột sắt có thể
gây ung thư; bơm nước để tăng trọng cho gia súc
gia cầm; nhập lậu hàng trăm nghìn tấn nội tạng,
chân gà, chân bò, mỡ lợn thối…
Xe máy và ô tô bỗng nhiên bốc cháy liên tục làm
bất an người tiêu dùng. Trong năm có hơn 40 vụ
cháy xe máy xảy ra và nguyên nhân tại sao vẫn là
câu hỏi còn bỏ ngỏ, dù đã có những nghi vấn đối
với xăng kém chất lượng.
“Chảy máu” nguyên liệu sang Trung Quốc
Chưa năm nào, các thương lái Trung Quốc lại
sang tận vùng nguyên liệu nước ta thu gom hàng
hóa như năm nay. Các mặt hàng được mua nhiều
nhất là nông thủy sản như ớt, hạt tiêu, điều thô,
cà phê, cao su, thịt lợn, trứng gia cầm, khoai lang,
sắn lát, vải thiều, tôm cá
Xuất khẩu hàng hóa cao kỷ lục
Xuất khẩu năm 2011 thiết lập mức cao kỷ lục, đạt
96,3 tỷ USD, vượt trên 16 tỷ USD so với mục tiêu
và cao hơn 33% so với năm 2010.
Câu lạc bộ các mặt hàng có kim ngạch tỷ USD
nâng từ 16 lên 22, trong đó có 5 mặt hàng kim
ngạch trên 5 tỷ USD là dệt may, dầu thô, điện
thoại, giày dép và thủy sản. Nhiều mặt hàng đạt
mức tăng trưởng ấn tượng như điện thoại và linh
kiện gần 200%, hạt tiêu 80%, sắn và sản phẩm
Chủ tịch HĐQT DVD Lê Văn Dũng đã bị xét xử tù
4 năm do hành vi thao túng giá chứng khoán, đây
là trường hợp đầu tiên bị đưa ra xét xử kể từ khi
tội danh này được bổ sung vào Luật Hình sự, có
hiệu lực từ 1/1/2010.
Hoạt động IPO, chào bán cổ phiếu
Cuối năm 2011, IPO Ngân hàng Đầu tư và phát
triển Việt Nam (BIVD) đã bán 100% hơn 84 triệu
cổ phần ra công chúng với giá đấu bình quân đạt
18.538 đồng/cp. Năm 2011, Nhà nước mới chỉ cổ
phần hóa được 6 doanh nghiệp như Tổng Công
ty Thép (VNSteel – bán được 60% bình quân
15.032 đồng/cp), Tổng Công Cty Xăng dầu
(Petrolimex - chào bán hết), Tổng Công ty Miền
Trung (Cosevco), ngân hàng MHB (chào bán
28% - giá bình quân 11.025 đồng/cp).
Các CTCK có một năm đầy khó khăn
KLS từng toan tính bỏ lĩnh vực chứng khoán,
SME, TAS bị đình chỉ lưu ký vì thiếu hụt thanh
khoản; Chủ tịch Chứng khoán Hà Thành bỏ trốn
TÀI TRỢ VÀNG
Page 9
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011 cùng khoản âm tiền hơn 100 tỷ đồng, nhà đầu tư
kiện chứng khoán FLC, Chứng khoán Hà Nội
(HSSC),
CK Trường Sơn (TSS) xin rút nghiệp vụ môi giới,
chấm dứt tư cách thành viên tại Sở Hà Nội và
HCM. Chứng khoán Đông Dương (DDSC) đóng
nghiệp vụ môi giới, chuyển tài khoản NĐT sang
KimEng.
Lần đầu tiên Trung tâm lưu ký cho phép doanh
nghiệp được trực tiếp trả cổ tức cho cổ đông do
CK SME bị đình chỉ hoạt động thanh toán bù trừ.
SME cũng bị đưa vào diện kiểm soát và chỉ được
giao dịch phiên thứ Sáu hàng tuần.
Năm 2011 có 16 chi nhánh, 23 phòng giao dịch
đóng cửa, nhưng có thêm 15 chi nhánh và 16
phòng giao dịch được thành lập mới. Tổng số chi
nhánh của các CTCK là 150 và 83 phòng giao
dịch.
Theo ông Nguyễn Sơn, Vụ trưởng vụ phát triển
thị trường UBCK, hiện có ít nhất 20 CTCK cần
nhanh chóng tái cấu trúc. Số còn lại sẽ dựa vào
tiêu chuẩn an toàn tài chính để tiếp tục tái cấu
trúc trong vòng 2 năm, ông Sơn cũng cho biết
tháng 2/2012 sẽ cho ra mắt chỉ số VN-30.
Vực dậy TTCK trong năm 2012
Cuối năm 2011 đã có khá nhiều lời hứa từ phía
hành thông tư 183 về quỹ mở, theo đó Quỹ mở
không được đầu tư trực tiếp vào BĐS, đá quý, kim
loại quý hiếm và bị giới hạn đầu tư vào một số loại
chứng khoán như không đầu tư quá 20% tổng giá
trị tài sản vào chứng khoán của một tổ chức phát
hành…Quỹ đóng được chuyển thành quỹ mở nếu
thỏa mãn 3 yêu cầu về giá trị tài sản ròng, danh
mục đầu tư và phải được nhà đầu tư đại diện 75%
tổng số đơn vị quỹ đang lưu hành thông qua.
Năm 2011, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều thông
tư nhằm phát triển TTCK như Thông tư 74 - Cho
phép margin, mở nhiều tài khoản, giao dịch cổ
phiếu trong ngày; Thông tư 226 về việc giám sát
an toàn tài chính cho CTCK, Thông tư 37 hướng
dẫn thi hành Nghị định 85 về xử phạt vi phạm
chứng khoán, quy trách nhiệm cụ thể đến từng cá
nhân.
Trong tháng 12, UBCK đã trình Chính phủ đề án
Tái cấu trúc thị trường chứng khoán gồm các nội
dung: Tái cấu trúc CTCK (phân loại CTCK dựa
theo thông tư 226); nâng cao tiêu chuẩn niêm yết;
đa dạng hóa các sản phẩm đầu tư
Sở GDCK TP.HCM vừa có quyết định bổ nhiệm
Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc mới. Ông Trần
Đắc Sinh lên làm Chủ tịch HĐQT HoSE thay ông
Nguyễn Đoan Hùng, bà Phan Thị Tường Tâm lên
sau.
Ba cổ phiếu được mua ròng nhiều nhất cũng là
3 cổ phiếu có nhiều điểm đáng chú ý nhất là
VNM-Vinamilk (8,6 triệu đơn vị - 951 tỷ), FPT
(16 triệu đơn vị - 824 tỷ) và CTG-Vietinbank
(17,7 triệu đơn vị - 577 tỷ).
Không chỉ được mua ròng trên sàn, VNM và
CTG cũng hút một lượng vốn ngoại lớn qua
kênh phát hành riêng lẻ.
Vinamilk đã thực hiện phát hành riêng lẻ 10,7 triệu
cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài với giá xấp xỉ
130.000 đồng/cổ phiếu, thu về gần 1.400 tỷ đồng.
Hiện tại thì khối ngoại đã sở hữu tối đa 49% cổ
phần của Vinamilk.
Còn Vietinbank phát hành riêng lẻ 10% cổ phần
cho IFC, thu về 182 triệu USD.
FPT dù đã có lúc bị bán mạnh do bị loại khỏi danh
mục của FTSE Vietnam ETF, tuy nhiên, sau đó
quỹ Orchid Fund của Singapore đã mua mạnh và
hiện nắm giữ gần 10% cổ phần. Hiện room của
FPT cũng còn chưa đến 1%.
Các mã được mua mạnh khác có KDC-Kinh Đô
(11,5 triệu cổ phiếu – 404 tỷ), VCB-Vietcombank
(11,5 triệu đơn vị - 354 tỷ), PVD (3,9 triệu đơn vị -
240 tỷ)…
Vietcombank đã đạt được thỏa thuận phát hành
15% cổ phần cho Mizuho Bank của Nhật Bản với
giá trị 11,8 nghìn tỷ đồng (567 triệu USD). Thương
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài
Top 10 cổ phiếu được mua ròng nhiều nhất năm
2011
Cổ phiếu
Khối lượng
(triệu)
Mua ròng
Mua
Bán
KL (triệu
cp)
GT (tỷ
đồng)
VNM-Vinamilk
23.6
15.0
8.6
951
FPT
58.8
42.8
16.1
824
CTG-Vietinbank
43.7
25.9
17.8
14.0
164
ITC-Intresco
12.5
4.7
7.8
154 Top 5 cổ phiếu bị bán ròng nhiều nhất năm 2011
Cổ phiếu
Khối lượng
(triệu)
Bán ròng
Mua
Bán
KL (triệu
cp)
GT (tỷ
đồng)
VIC-Vincom
21.2
38.8
-17.6
-1819
STB-Sacombank
99.4
Năm 2010, HAG dẫn đầu danh sách mua ròng với
hơn 2.000 tỷ đồng và 55 triệu USD trái phiếu
chuyển đổi cũng phát hành cho Temasek Holding.
Sôi động mua bán cổ phần ngoài sàn
Trong khi hoạt động mua bán trên sàn có phần
trầm lắng thì hoạt động đầu tư ngoài sàn của nhà
đầu tư ngoại vẫn rất nhộn nhịp.
Như ở trên đã đề cập đến việc IFC mua 10% cổ
phần của Vietinbank; HAG, CII phát hành trái
phiếu chuyển đổi cho nhà đầu tư ngoại…
Ngoài ra còn có những thương vụ đình đình đám
như KKR mua 10% cổ phần của Masan
Consumer với giá 159 triệu USD; Diageo mua lại
30% cổ phần của Halico…
Đặc biệt có nhiều trường hợp doanh nghiệp ngoại
đã mua lại cổ phần chi phối của các doanh nghiệp
trong nước như Marico mua lại ICP, Fortis Health
Care mua lại Y khoa Hoàn Mỹ; Unicharm mua lại
Diana; CJ-CGV mua lại Megastar, Kirin Holding
mua lại Interfood…
Xu hướng đầu tư của khối ngoại hiện có 2 nét
chính. Thứ nhất là dòng tiền chảy mạnh vào lĩnh
vực hàng tiêu dùng (Vinamilk, Masan Consumer,
ICP, Diana, Interfood…). Đây là lĩnh vực đang có
tốc độ tăng trưởng nhanh trong những năm vừa
qua và ít chịu ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế.
Thứ là hai là trào lưu doanh nghiệp Nhật mua cổ
phần của doanh nghiệp Việt.
Các nhà đầu tư Nhật Bản góp mặt rất nhiều trong
nghiệp bị nghẽn lại. Hàng loạt vụ tăng vốn bằng
phương thức chào bán lớn hầu hết bị vỡ kế
hoạch như Xây lắp dầu khí Nghê An (PVA),
Đông Hải Bến Tre (DHC) và hàng loạt doanh
nghiệp phải chùn chân hoãn kế hoạch tăng vốn
đã được ĐHCĐ thông qua như Anvifish (AVF),
Ticco (THG), Chế tạo máy Dĩ An (DZM)
Đòn bẩy lớn, tồn kho tăng, huy động vốn khó
khăn
Kết thúc quý III/2011, theo báo cáo tài chính của
các doanh nghiệp niêm yết, có tới 14 doanh
nghiệp có Tổng nợ/ Tổng tài sản lớn hơn 90%;
hơn 50 doanh nghiệp có hệ số nợ từ 80%-90%
và hơn 80 doanh nghiệp từ 70%-80%. Đòn bẩy
vốn của doanh nghiệp lên tới 1:9 (một đồng vốn,
9 đồng nợ).
Số dư hàng tồn kho cuối quý III/2011 của các
doanh nghiệp niêm yết tăng hơn 30% so với
cùng kỳ. Lượng hàng tồn kho cao kéo theo vòng
quay tài sản chậm lại và hiệu quả sử dụng vốn
giảm.
Năm 2011 cũng là năm đánh dấu sự khan hiếm
tiền do lãi suất cao và chính sách tín dụng chặt
chẽ của Chính phủ. Khó vay vốn hoặc chi phí
vốn cao, không huy động được vốn trên thị
trường chứng khoán qua các hoạt động phát
hành thêm, tiền đọng trong hàng tồn kho
nhiều Khó khăn về vốn được xem là điểm nóng
của DN vừa và nhỏ trong năm nay.
Doanh thu suy giảm, chi phí tăng mạnh
tóm. Những thông tin về Sacombank trở nên dồn
dập trong một quãng thời gian dài khi hết Dragon
Capital đến vợ, con gái và con dâu đăng ký bán
lượng lớn cổ phiếu. Nghi án bị thâu tóm càng lớn
hơn khi các công ty con (thực chất là các công ty
này đều do STB và những người có quyền lợi)
đăng ký mua vào cộng với quyết định bất ngờ
mua 100 triệu cổ phiếu quỹ.
TÀI TRỢ VÀNG
Page 13
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
lớn như VCF, FBT thay một loạt lãnh đạo sau
khi Masan Consumers và HVG nắm phần lớn
vốn.
Các công ty chứng khoán thì phải giảm quy mô
hoạt động, cắt giảm nhân sự do thị trường sa
sút. Tổng số cán bộ, nhân viên đang làm việc tại
17 công ty chứng khoán niêm yết là 3.417
người, giảm 370 người, tương ứng giảm 9,8%
so với năm 2010. Nhân sự cấp cao của các
CTCK cũng ra đi hàng loạt.
Ngoài những lý do trên, hàng loạt doanh nghiệp
cũng có sự biến động lớn về nhân sự do nhu
cầu nội tại và diễn ra khá âm thầm chỉ với một
bản nghị quyết thông báo thay đổi như PGT,
TCT, KTT, SEC, DCC, VSP, BPC, BTS, DTC,
HNM, TVD, NDN, MKV…
Tái cấu trúc thành câu chuyện sống còn
Bối cảnh khó khăn chung về kinh tế cộng với nội
tại DN yếu khiến việc tái cấu trúc diễn ra mạnh
mẽ hơn, chủ yếu là tái cấu trúc nhân sự, thanh
lý tài sản và tiết giảm chi phí.
Các doanh nghiệp đi đầu tái cấu trúc bằng thanh
lý tài sản như SHC, VNA, VOS, VFR, TLC…Một
số doanh nghiệp khác lại chọn phương án giảm
các chi nhánh hoạt động không hiệu quả, nhiều
công ty định hướng lại mô hình hoạt động như
ALP, VCG…
danh khi mạnh tay vay hơn 250 tỷ đồng (trả lãi
BẤT ĐỘNG SẢN TÀI TRỢ VÀNG
Page 14
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
BẤT ĐỘNG SẢN
tới 10 tỷ đồng/tháng) để đầu tư nhà đất quanh Hà
Nội. Tiếp đấy là vụ Vợ chồng Bùi Thị Quyên và
Tạ Việt Quang (thị trấn Phùng, Đan Phượng, Hà
Nội). Bước đầu vợ chồng Quang - Quyên khai
nhận việc đã vay 200 tỷ đồng với lời hứa trả lãi
suất cao lên tới 2.500đ/1.000.000đ/ngày để đầu
tư BĐS. Vụ trùm nợ Nguyễn Thị Dậu cũng từng
làm náo động Quận Hà Đông, Hà Nội khi vay 150
tỷ đồng, trả lãi lên đến 4 tỷ đồng/tháng để chuyển
cho Nguyễn Đức Thắng (Quang Trung, Hà Đông)
vay lại đầu tư vào BĐS. Đại gia BĐS có tiếng tại
Bắc Ninh cũng lâm vào cảnh vỡ nợ là vợ chồng
Giám đốc Cty BĐS Hải Hà là Nguyễn Thị Minh
Tâm và Nguyễn Chí Việt. Tâm thừa nhận đã vay
nợ gần 130 tỷ đồng, cũng với lãi suất rất cao, để
mua các biệt thự tại Bắc Ninh và ven Hà Nội.
Xung đột tại các chung cư cao cấp: Thị trường
chung cư cao cấp kết thúc một năm đầy khó nhọc
khi hàng loạt các vụ kiện cáo xảy. Nếu các dự án
mua. Hiện Hà Nội có một số dự án nhà thu nhập
thấp đang được triển khai nhận hồ sơ mua nhà
như: Đặng Xá, Đại Mỗ và Sài Đồng triển khai nhận
hồ sơ xin mua nhà. Tuy nhiên, các đợt mở bán
thời gian gần đây đều vắng hoe.
Lý do khiến cho nhiều khách hàng chê nhà dành
cho người thu nhập thấp là mức giá cao (khoảng
13 triệu đồng/m
2
), tiến độ đóng tiền khá căng
thẳng, thủ tục mua lằng nhằng, bị ràng buộc bởi
những điều kiện, yêu cầu phức tạp về sở hữu, thời
gian chuyển nhượng, xét duyệt
Làn sóng M&A: Trong bối cảnh tình hình kinh tế
khó khăn, việc mua bán, sáp nhập (M&A) các dự
án bất động sản sẽ là xu thế tất yếu. Nhiều chuyên
gia nhận định, hoạt động này sẽ phát triển mạnh
trong thời gian tới. Có khá nhiều lựa chọn giúp chủ
đầu tư bổ sung nguồn vốn để tiếp tục triển khai các
dự án mà không cần tới vay vốn từ ngân hàng nếu
tìm được đối tác phù hợp. Những lựa chọn này
bao gồm việc bán toàn bộ dự án cho bên thứ ba,
tìm kiếm đối tác góp vốn, bán nhà ở với số lượng
lớn, hoặc bán khu thương mại và văn phòng theo
sàn. Nhiều chủ đầu tư Việt Nam đang nắm giữ các
quỹ đất lớn và có thể bán một phần cho các bên
thứ cấp để huy động vốn xây dựng các dự án
khác. Chính sách nổi bật
Nghị quyết 11 thắt chặt tín dụng BĐS: Ngày
24/02/2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 11
và ngày 01/03/2011, Thống đốc NHNN đã ban
hành Chỉ thị 01. Theo đó, ngân hàng siết chặt tín
dụng, giảm tốc độ và tỷ trọng dư nợ cho vay lĩnh
vực phi sản xuất, nhất là lĩnh vực BĐS, so với
năm 2010 (tỷ trọng dư nợ cho vay lĩnh vực phi
sản xuất so với tổng dư nợ tối đa đến 31/12/2011
là 16%). Biện pháp này đã có tác động lớn đến
thị trường BĐS, nguồn vốn chủ yếu nuôi dưỡng
cho thị trường nhà đất bỗng suy giảm mạnh đã
dẫn tới chênh lệch cung - cầu lớn, giá BĐS giảm
mạnh.
Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung Hà
Nội: ngày 27/07/2011, Thủ tướng Chính phủ đã
nhu cầu…Quyết định này phần nào đã mở ra một
lối thoát cho doanh nghiệp BĐS và ngân hàng, tuy
nhiên, tác dụng tới thị trường bất động sản vẫn còn
phải chờ thời gian.
Giải cứu bất động sản: Chỉ một thời gian ngắn sau
khi NHNN đưa ra Văn bản 8844, Thủ tướng ban
hành chỉ thị 2196/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ
về một số giải pháp tăng cường quản lý thị trường
bất động sản, phát đi một thông điệp rõ ràng về việc
mở biên độ cho tín dụng bất động sản. Thủ tướng
yêu cầu NHNN “Chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng
và các địa phương rà soát, tiếp tục cho vay đối với
các dự án BĐS sẽ hoàn thành và có khả năng bán,
thu hồi vốn đầu tư trong năm 2012”.
BẤT ĐỘNG SẢN TÀI TRỢ VÀNG
Page 16
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
1. Toàn cảnh thị trường
88,131
22,731
% Sở hữu của NĐTNN
15.3%
9.2%
1.9%
P/E
7.90
7.64
_
P/B
1.69
0.99
_
- khi loại bỏ BVH, VIC, MSN, VNM
P/E
6.26
_
_
P/B
1.31
_
_
(*) Số liệu tính tới ngày 31/12/2011
Lượng cung, cầu cổ phiếu & tiền trong năm 2011
Tiền mặt đã trả cổ tức (tỷ đồng)
Công nghiệp
31.2%
10.1
2.3
31.8%
10.9%
Dầu Khí
-31.1%
6.1
0.7
75.2%
4.5%
Dịch vụ công cộng
-12.9%
9.5
3.1
51.9%
47.5%
Dịch vụ tiêu dùng
-9.0%
6.6
1.2
44.3%
1.4%
Hàng tiêu dùng
-45.3%
7.7
0.6
78.8%
2.4%
P/E và P/B sàn HOSE tương đương
ở mức 6.25 và 1.31 lần.
Các nhóm ngành trong năm 2011
cũng giảm mạnh, trung bình khoảng
30% so với năm ngoái. Giảm mạnh
nhất là ngành Công nghiệp và
ngành Bất động sản & Xây dựng,
với mức giảm lần lượt đạt 45,3 và
42,8%.
Nhóm ngành duy nhất tăng trong
năm qua là ngành Hàng tiêu dùng
(tăng 3,2%), do 2 cổ phiếu có tỷ
trọng lớn nhất (VNM và VCF) đều
tăng giá mạnh trong năm 2011.
Tổng lượng tiền mặt đã chi trả cổ tức
trong năm 2011 đạt gần 30 nghìn tỷ
đồng. Trong khi thu về qua phát hành cổ
phiếu chỉ đạt 15 nghìn tỷ.
Kết hợp với 2,23 tỷ cổ phiếu niêm yết
mới, cùng lượng cổ phiếu phát hành tăng
vốn và lượng cổ phần đấu giá thành
công, thì tổng cung cổ phiếu ra thị
trường trong năm 2011 đạt mức 5,4 tỷ
cổ phiếu.
TÀI TRỢ VÀNG
%
tăng
KLGD
trung bình
năm
Mã
%
giảm
KLGD
trung bình
năm
VCF (*)
82.0%
16,522
SBS
-90.6%
100,815
VTF
59.9%
2,315
VES
-90.1%
30,048
GIL
57.9%
25,521
KSA
-89.3%
111,738
AGD
16,932
APC
30.6%
54,419
BAS
-82.5%
13,347
PNJ
26.2%
127,493
KSH
-81.1%
21,596
(*) Các doanh nghiệp lên sàn trong năm 2011
HNX
Mã
% tăng
KLGD
trung bình
năm
Mã
%
giảm
KLGD
trung bình
năm
SVN (*)
135.8%
12,791
SHN
-83.8%
1,134,006
IDV
42.0%
820
SSS
-83.8%
7,395
DNP
35.5%
19,372
APS
-83.7%
91,536
CTB
34.9%
227
TIG
-83.5%
83,348
DHT
28.9%
8,013
SJM
-83.5%
16,594
(*) Các doanh nghiệp lên sàn trong năm 2011
trở lên trong năm nay. Rất nhiều cổ phiếu
sàn này có thanh khoản kém, khi chỉ giao
dịch trung bình một vài trăm cổ phiếu 1
phiên.
(**) Nếu tính cả sàn Upcom thì 2 mã GDW
của CTCP Cấp nước Gia định (tăng 305%)
và mã SGS của CTCP Vận tải biển Sài Gòn
(giảm 93,6%) mới là 2 cổ phiếu tăng, giảm
mạnh nhất TTCK Việt Nam trong năm 2011. HOSE HNX TÀI TRỢ VÀNG
Page 18
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011 3. Quy mô giao dịch của NĐTNN
Mua/Bán ròng mạnh nhất năm 2011 (tỷ đồng)
Mã
Sàn
Mua
ròng
Mã
CII
HSX
-122.1
PVD
HSX
239.4
TTP
HSX
-86.5
PNJ
HSX
194.5
SAM
HSX
-55.6
VCG
HNX
165.8
HVG
HSX
-53.8
REE
HSX
163.8
ITA
HSX
-48.1
ITC
HSX
154.4
ABT
HSX
-33.0
(*) đv: tỷ đồng
Ba vị trí đầu trong Top mua ròng mạnh đã cố định
trong nửa năm cuối 2011, với thứ tự lần lượt là
VNM (951,3 tỷ), FPT (819,4 tỷ) và CTG (577 tỷ).
Ở phía bán ròng, VIC liên tục dẫn đầu danh sách
này trong toàn bộ năm 2011. Cổ phiếu STB trong
quý IV bị bán ròng đột biến lên tới gần 900 tỷ đồng,
qua đó áp sát VIC để trở thành cổ phiếu bị bán ròng
mạnh thứ 2 trong năm nay.
Trong năm 2011 ghi nhận 3 phiên giao dịch đột biến trên 2
sàn, cụ thể phiên 8/2 mua ròng 5 triệu VND, phiên 27/6 mua
ròng 6,6 triệu VNM và phiên 21/12 bán ròng 13 triệu VIC &
STB.
Tính trong 4 năm trở lại đây, giá trị mua ròng trên HSX và
HNX trong năm 2011 là thấp nhất, đạt 1.811 tỷ đồng (HSX
chiếm 65%). So với năm 2010 trước đó thì giá trị này chỉ bằng
11,2%.
TÀI TRỢ VÀNG
Page 19
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
cao 22 - 35 tầng.
2
Vincom
Village
Vingroup
10.000
tỷ đồng
183.5 ha
Phúc Lợi, Phúc
Đồng, Việt Hưng,
Gia Thụy, Long
Biên, HN
Chuẩn bị bàn giao
biệt thự
Dự án gồm khoảng 1000 căn biệt thự được xây dựng
trên diện tích 38,2ha, đường giao thông 50ha, cây xanh
mặt nước 60ha, TTTM Vincom Centre 45.000m
2
, 01
bệnh viện Vinmec 2 và khu văn phòng, chung cư,…
3
Mandarin
Garden
Golden Gain
Việt Nam
25.886
m
2
Giang Điền, Trảng
Bom, Đồng Nai
Đang thi công hạ
tầng
Diện tích đất xây dựng chiếm 56,5ha bao gồm biệt thự
đơn lập, nhà liên kế và chung cư. Diện tích đất công
trình công cộng 9,89 ha, diện tích đất giao thông 29,2
ha, công viên cây xanh – thể dục thể thao 15,22 ha,
sông, hồ 6,19 ha.
Phụ lục 2: Các dự án Bất động sản tiêu biểu TÀI TRỢ VÀNG
Page 20
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
7
The Empire
Thành Đô
Group
10.000
tỷ đồng
51,5 ha
Đường Trường Sa,
phường Hòa Hải,
quận Ngũ Hành
Sơn, Tp. Đà Nẵng
Đang xây dựng hạ
tầng. Dự kiến năm
2018 hoàn thành
Becamex IJC
450 tỷ
đồng
43.923
m
2
Thành phố mới
Bình Dương
Đang triển khai
Dự án gồm 300 căn nhà phố có cấu trúc 1 trệt, 2 lầu và
sân thượng. Diện tích khuôn viên đất mỗi căn nhà từ
125m
2
đến 145m
2
, diện tích sàn xây dựng từ 381,5m
2
mỗi căn.
10
Golden
Hills
Trung Nam
Group
1,67 tỷ
USD
400ha
xã Hòa Hiệp Nam;
TÀI TRỢ VÀNG
Page 21
Báo cáo kinh tế - tài chính năm 2011
Phụ lục 3: CPI
cả nước qua
các tháng và
các sự kiện
ảnh hưởng đến
chỉ số giá năm
2011