Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Lời nói đầu
Nhiều nhà phân tích tài chính đã ví Vốn lu động của doanh nghiệp nh
dòng máu tuần hoàn trong cơ thể con ngời. Vốn lu động đợc ví nh vậy có lẽ bởi
sự tơng đồng về tính tuần hoàn và sự cần thiết của vốn lu động đối với cơ thể
doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trờng, một doanh nghiêp muốn hoạt động
thì không thể không có vốn. Vốn của doanh nghiệp nói chung và vốn lu động
nói riêng có mặt trong mọi khâu hoạt động của doanh nghiệp từ: dự trữ, sản
xuất đến lu thông. Vốn lu động giúp cho doanh nghiệp tồn tại và hoạt động đợc
trơn tru.
Tuy nhiên do sự vận động phức tạp và trình độ quản lý tài chính còn hạn
chế ở nhiều doanh nghiệp Việt Nam, vốn lu động cha đợc quản lý, sử dụng có
hiệu quả dẫn đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh không cao. Trong quá
trình thực tập tại Công ty Sông Đà 10 em nhận thấy đây là một vấn đề thực sự
nổi cộm và rất cần thiết ở Công ty, nơi có tỷ trọng vốn lu động lớn với nhiều
hoạt động sản xuất quy mô lớn, phức tạp, vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
lu động đang là một chủ đề mà Công ty rất quan tâm.
Với nhận thức nh vậy, bằng những kiến thức quý báu về tài chính doanh
nghiệp, vốn lu động tích luỹ đợc trong thời gian học tập, nghiên cứu tại trờng
Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, cùng thời gian thực tập thiết thực tại Công ty
Sông Đà 10, em đã chọn đề tại: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn lu động tại Công ty Sông Đà 10 làm đề tài chuyên đề thực tập tốt nghiệp.
Chuyên đề gồm có 3 chơng:
Chơng I. Vốn lu động và hiệu quả sử dụng vốn lu động của doanh
nghiệp trong nền kinh tế thị trờng
Chơng II. Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn lu động tại Công ty Sông
Đà 10
Chơng III. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu
động tại Công ty Sông Đà 10
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
1
tế do Nhà nớc đầu t vốn, thành lập và tổ chức quản lý, hoạt động kinh doanh
hoặc hoạt động công ích nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội do
Nhà nớc giao.
2
Nh vậy ta thấy, có thể phân các doanh nghiệp Nhà nớc làm hai
loại: doanh nghiệp hoạt động kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động công
ích, khi nghiên cứu về tài chính doanh nghiệp chúng ta tập trung vào hệ thống
các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh với mục tiêu thống nhất là tối đa hoá
lợi nhuận.
1
Luật doanh nghiệp ngày12 tháng 6 năm 1999
2
Luật doanh nghiệp nhà nớc ngày 20 tháng 4 năm 1995
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Doanh nghiệp có thể đợc phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau. Theo
hình thức tổ chức có: doanh nghiệp t nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH,
doanh nghiệp Nhà nớc, doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài. Phân loại doanh
nghiệp theo chủ thể kinh doanh có: kinh doanh cá thể; kinh doanh góp vốn;
công ty. Dựa vào tính chất của lĩnh vực hoạt động, có doanh nghiệp sản xuất và
doanh nghiệp thơng mại Sự phân chia các doanh nghiệp theo các tiêu thức nói
trên nhằm tiện cho việc quản lý và nghiên cứu tuy nhiên chúng đều mang tính t-
ơng đối khi trong một nền kinh tế thị trờng phát triển hình thức, hoạt động của
các doanh nghiệp là rất đa dạng, phức tạp.
1.1.1.2. Hoạt động của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng
Bao quanh doanh nghiệp là một môi trờng kinh tế xã hội phức tạp và
luôn biến động. Để đạt đợc mức lợi nhuận mong muốn, doanh nghiệp luôn phải
đa ra hàng loại các quyết định trong quá trình tổ chức các hoạt động kinh
doanh, mọi quyết định đều phải gắn kết với môi trờng xung quanh. Doanh
1.1.2.1. Khái niệm về vốn
Theo quan điểm của K.Marx, vốn là t bản, mà t bản đợc hiểu là giá trị
mang lại giá trị thặng d.
Nh vậy, hiểu một cách thông thờng, vốn là toàn bộ giá trị vật chất đợc
doanh nghiệp đầu t để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Vốn có thể là
toàn bộ của cải vật chất do con ngời tạo ra và tích luỹ đợc qua thời gian sản xuất
kinh doanh cũng có thể là những của cải mà thiên nhiên ban cho nh đất đai,
khoáng sản
Với sự phát triển vũ bão của nền kinh tế thị trờng, các ngành nghề mới liên
tục ra đời, quan niệm về vốn cũng ngày càng đợc mở rộng. Bên cạnh vốn hữu
hình, dễ dàng đợc nhận biết, còn tồn tại và đợc thừa nhận là vốn vô hình nh: các
sáng chế phát minh, nhãn hiệu thơng mại, kiểu dáng công nghiệp, vị trí đặt trụ
sở của doanh nghiệp Theo cách hiểu rộng hơn, ng ời lao động cũng đợc rất
nhiều doanh nghiệp coi là một trong những nguồn vốn quan trọng.
Có thể thấy, vốn tồn tại trong mọi giai đoạn sản xuất kinh doanh, từ dự trữ;
sản xuất đến lu thông; doanh nghiệp cần vốn để đầu t xây dựng cơ bản; cần vốn
để duy trì sản xuất và để đầu t nâng cao năng lực sản xuất Quyết định tài trợ,
do đó, là một trong 3 nhóm quyết định quan trọng của tài chính doanh nghiệp
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
và có ảnh hởng sâu sắc tời mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp tối đa hoá
giá trị doanh nghiệp.
1.1.2.2. Đặc điểm và phân loại vốn
Đặc điểm của vốn
Vốn là giá trị toàn bộ tài sản hữu hình (nhà xởng, máy móc thiết bị ), tài
sản vô hình (sáng chế, phát minh, nhãn hiệu thơng mại ) mà doanh nghiệp đầu
t và tích luỹ đợc trong quá trình sản xuất kinh doanh nhằm tạo ra giá trị thặng d.
Vốn tồn tại trong mọi quá trình sản xuất và đợc chuyển hoá từ dạng này
sang dạng kia: từ nguyên, nhiên vật liệu đầu vào đến các chi phí sản xuất dở
nhàng, liên tục; bộ phận còn lại là những nguyên vật liệu đang đợc chế biến trên
dây truyền sản xuất (sản phẩm dở dang, bán thành phẩm). Hai bộ phận này biểu
hiện dới hình thái vật chất gọi là tài sản lu động của doanh nghiệp trong dự trữ
và sản xuất.
Thông qua quá trình sản xuất, khi kết thúc một chu kỳ sản xuất thì toàn bộ
t liệu lao động đã chuyển hoá thành thành phẩm. Sau khi kiểm tra, kiểm nghiệm
chất lợng thành phẩm đợc nhập kho chờ tiêu thụ. Mặt khác để sản xuất và tiêu
thụ sản phẩm doanh nghiệp còn cần một số tiền mặt trả lơng công nhân và các
khoản phải thu phải trả khác Toàn bộ thành phẩm chờ tiêu thụ và tiền để phục
vụ cho tiêu thụ sản phẩm đợc gọi là tài sản lu động trong lu thông.
Nh vậy xét về vật chất, để sản xuất kinh doanh đợc tiến hành liên tục,
ngoài tài sản cố định doanh nghiệp còn cần phải có tài sản lu động trong dự trữ,
trong sản xuất và trong lu thông. Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá - tiền tệ,
để hình thành các tài sản lu động này các doanh nghiệp phải bỏ ra một số vốn
đầu t ban đầu nhất định. Vì vậy có thể nói: Vốn lu động của doanh nghiệp là
số vốn tiền tệ ứng trớc để đầu t, mua sắm tài sản lu động trong doanh
nghiệp.
Vốn lu động là biểu hiện bằng tiền của tài sản lu động nên đặc điểm vận
động của vốn lu động chịu sự chi phối bởi những đặc điểm của tài sản lu động.
Trong quá trình sản xuất kinh doanh vốn lu động không ngừng vận động qua
các giai đoạn của chu kỳ kinh doanh: dự trữ sản xuất, sản xuất và lu thông. Quá
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
trình này đợc diễn ra liên tục và thờng xuyên lặp lại theo chu kỳ và đợc gọi là
quá trình tuần hoàn, chu chuyển của vốn lu động. Qua mỗi giai đoạn của chu kỳ
kinh doanh, vốn lu động lại thay đổi hình thái biểu hiện: từ hình thái vốn tiền tệ
ban đầu chuyển sang hình thái vốn vật t hàng hoá dự trữ và vốn sản xuất, rồi
cuối cùng lại trở về hình thái vốn tiền tệ. Tơng ứng với một chu kỳ kinh doanh
thì vốn lu động cũng hoàn thành một vòng chu chuyển.
Do đặc điểm vận động, số vòng quay của vốn lu động lớn hơn rất nhiều so
với vốn cố định.
1.1.3.3. Phân loại vốn lu động
Để quản lý, sử dụng vốn lu động có hiệu quả cần phải phân loại vốn lu
động của doanh nghiệp theo các tiêu thức khác nhau phù hợp với yêu cầu quản
lý.
1.1.3.3.1. Căn cứ vai trò của vốn lu động trong quá trình sản xuất kinh
doanh
Theo cách phân loại này vốn lu động của doanh nghiệp đợc phân thành 3
loại:
(1) Vốn lu động trong khâu dự trữ
Bao gồm các khoản vốn sau:
- Vốn nguyên vật liệu chính: Là giá trị các loại vật t dùng dự trữ sản xuất
mà khi tham gia vào sản xuất chúng cấu thành thực thể của sản phẩm.
- Vốn vật liệu phụ: Là giá trị các loại vật t dự trữ dùng trong sản xuất. Các
loại vật t này không cấu thành thực thể chính của sản phẩm mà nó kết
hợp với nguyên vật liệu chính làm thay đổi màu sắc, mùi vị, hình dáng
bên ngoài của sản phẩm hoặc tạo điều kiện cho quá trình sản xuất sản
phẩm thực hiện đợc bình thờng, thuận lợi.
- Vốn nhiên liệu: Là giá trị các loại nhiên liệu dự trữ dùng trong hoạt động
sản xuất kinh doanh.
- Vốn phụ tùng thay thế: Là giá trị các loại vật t dùng để thay thế, sửa chữa
các tài sản cố định dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Vốn vật liệu đóng gói: Là giá trị của các vật t mà khi tham gia vào quá
trình sản xuất nó cấu thành bao bì bảo quản sản phẩm.
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Vốn công cụ, dụng cụ: Là giá trị các công cụ, dụng cụ không đủ tiêu
chuẩn là tài sản cố định, dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Các khoản đầu t ngắn hạn: Đầu t chứng khoán ngắn hạn, cho vay ngắn
hạn Đây là những khoản đầu t nhằm một mặt đảm bảo khả năng thanh
toán (do tính thanh khoản của các tài sản tài chính ngắn hạn đợc đầu t),
mặt khác tận dụng khả năng sinh lời của các tài sản tài chính ngắn hạn
nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu động.
- Các khoản vốn trong thanh toán: các khoản phải thu, các khoản tạm
ứng Chủ yếu trong khoản mục vốn này là các khoản phải thu của
khách hàng, thể hiện số tiền mà khách hàng nợ doanh nghiệp phát sinh
trong quá trình bán hàng hoá, dịch vụ dới hình thức bán trớc, trả sau.
Khoản mục vốn này liên quan chặt chẽ đến chính sách tín dụng thơng
mại của doanh nghiệp, một trong những chiến lợc quan trọng của doanh
nghiệp trong nền kinh tế thị trờng. Ngoài ra, trong một số trờng hợp mua
sắm vật t, hàng hoá doanh nghiệp còn phải ứng trớc tiền cho ngời cung
cấp từ đó hình thành khoản tạm ứng.
Loại vốn này dùng để dự trữ sản phẩm, bảo đảm cho tiêu thụ thờng xuyên,
đều đặn theo nhu cầu của khách hàng.
Việc phân loại vốn lu động theo phơng pháp này giúp cho việc xem xét
đánh giá tình hình phân bổ của vốn lu động trong từng khâu của quá trình chu
chuyển vốn lu động. Thông qua đó, nhà quản lý sẽ có những biện pháp thích
hợp nhằm tạo ra một kết cấu vốn lu động hợp lý, tăng tốc độ luân chuyển vốn lu
động, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu động.
1.1.3.3.2. Theo các hình thái biểu hiện
(1) Tiền và các tài sản tơng đơng tiền
- Vốn bằng tiền
- Các tài sản tơng đơng tiền: Gồm các khoản đầu t tài chính ngắn hạn.
Việc tách riêng khoản mục này giúp cho doanh nghiệp dễ dàng theo dõi
khả năng thanh toán nhanh của mình đồng thời có những biện pháp linh hoạt để
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
(4) Tài sản lu động khác
Tạm ứng
Chi phí trả trớc
Chi phí chờ kết chuyển
Các khoản thể chấp, ký quỹ, ký cợc ngắn hạn
1.1.3.3.3. Theo nguồn hình thành của vốn lu động
Theo cách phân loại này, vốn lu động đợc chia làm 2 loại:
(1) Nguồn vốn chủ sở hữu
Là nguồn vốn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, doanh nghiệp có đầy
đủ các quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền chi phối và định đoạt. Tuỳ theo
loại hình doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau mà vốn chủ sở
hữu có nội dung cụ thể riêng: Số vốn lu động đợc ngân sách nhà nớc cấp hoặc
có nguồn gốc từ ngân sách nhà nớc (đối với các doanh nghiệp nhà nớc); số vốn
do các thành viên (đối với loại hình doanh nghiệp công ty) hoặc do chủ doanh
nghiệp t nhân bỏ ra; số vốn lu động tăng thêm từ lợi nhận bổ sung; số vốn góp
từ liên doanh liên kết; số vốn lu động huy động đợc qua phát hành cổ phiếu.
(2) Nợ phải trả
- Nguồn vốn đi vay: Là các khoản vốn lu động đợc hình thành từ vốn vay
các ngân hàng thơng mại hoặc các tổ chức tài chính khác; vốn thông qua
phát hành trái phiếu.
- Nguồn vốn trong thanh toán: Đó là các khoản nợ khách hàng, doanh
nghiệp khác trong quá trình thanh toán.
Việc phân loại này giúp cho ta có thể thấy đợc kết cấu các nguồn hình
thành nên vốn lu động của doanh nghiệp. Từ đó, doanh nghiệp có thể chủ động
và đa ra các biện pháp huy động, quản lý và sử dụng vốn lu động hiệu quả hơn.
1.1.3.4. Kết cấu vốn lu động và các nhân tố ảnh hởng đến kết cấu vốn lu
động
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Hiệu quả là một khái niệm luôn đợc đề cập trong nền kinh tế thị trờng: các
doanh nghiệp luôn hớng tới hiệu quả kinh tế; chính phủ nỗ lực đạt hiệu quả kinh
tế-xã hội.
Theo nghĩa chung nhất, hiệu quả là một khái niệm phản ánh trình độ sử
dụng các yếu tố cần thiết để tham gia vào một hoạt động nào đó với những mục
đích xác định do con ngời đặt ra. Nh vậy, có thể hiểu hiệu quả sử dụng vốn là
một phạm trù kinh tế đánh giá trình độ sử dụng các nguồn vật lực của doanh
nghiệp để đạt kết quả cao nhất trong quá trình sản xuất kinh doanh với tổng
chi phí thấp nhất.
Nh đã trình bày ở trên, vốn lu động của doanh nghiệp đợc sử dụng cho các
quá trình dự trữ, sản xuất và lu thông. Quá trình vận động của vốn lu động bắt
đầu từ việc dùng tiền tệ mua sắm vật t dự trữ cho sản xuất, tiến hành sản xuất và
khi sản xuất xong doanh nghiệp tổ chức tiêu thụ để thu về một số vốn dới hình
thái tiền tệ ban đầu với giá trị tăng thêm. Mỗi lần vận động nh vậy đợc gọi là
một vòng luân chuyển của vốn lu động. Doanh nghiệp sử dụng vốn đó càng có
hiệu quả bao nhiêu thì càng có thể sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nhiều bấy
nhiêu. Vì lợi ích kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng hợp lý, hiệu
quả hơn từng đồng vốn lu động làm cho mỗi đồng vốn lu động hàng năm có thể
mua sắm nguyên, nhiên vật liệu nhiều hơn, sản xuất ra sản phẩm và tiêu thụ đợc
nhiều hơn. Những điều đó cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp nâng cao tốc
độ luân chuyển vốn lu động (số vòng quay vốn lu động trong một năm).
Để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lu động chúng ta có thể sử dụng nhiều
chỉ tiêu khác nhau nhng tốc độ luân chuyển vốn lu động là chỉ tiêu cơ bản và
tổng hợp nhất phản ánh trình độ sử dụng vốn lu động của doanh nghiệp.
1.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lu động
1.2.2.1. Tốc độ luân chuyển vốn lu động
Tốc độ luân chuyển vốn lu động là một chỉ tiêu tổng hợp đánh giá hiệu
quả sử dụng vốn lu động của doanh nghiệp. Tốc độ luân chuyển vốn lu động
nhanh hay chậm nói lên tình hình tổ chức các mặt: mua sắm, dự trữ sản xuất,
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
vèn lu ®éng trªn mèi quan hƯ so s¸nh gi÷a kÕt qu¶ s¶n xt (tỉng doanh thu
thn) vµ sè vèn lu ®éng b×nh qu©n bá ra trong kú. Sè vßng quay vèn lu ®éng
trong kú cµng cao th× cµng tèt. Trong ®ã:
- Vèn lu ®éng b×nh qu©n trong kú (VL§BQ
kú
) ®ỵc tÝnh nh sau:
2
kỳcuối
kỳđầu
kỳ
VLĐ VLĐ
VLĐBQ
+
=
- Vèn lu ®éng b×nh qu©n n¨m:
12
22
12 tháng cuối
12 tháng đầu2 tháng đầu
1 tháng đầu
năm
VLĐ
VLĐ . . . VLĐ
VLĐ
VLĐBQ
++++
=
§Ĩ ®¬n gi¶n trong tÝnh to¸n ta sư dơng c«ng thøc tÝnh VL§BQ gÇn ®óng:
Mai Thanh S¬n Tµi chÝnh doanh nghiƯp 42 D
16
L =
- Thời gian luân chuyển của vốn lu động trong dự trữ
dt
dt
dt
M
VLẹBQ
K
360ì
=
Tốc độ luân chuyển của vốn lu động trong sản xuất
- Vòng quay của vốn lu động trong sản xuất
sx
sx
sx
VLẹBQ
M
L =
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
kyứ
kyứkyứ
M
NVLẹBQ
K
ì
=
hay
kyứ
kyứ
L
Trong đó:
L
dt
, L
sx
, L
lt
: Số lần luân chuyển của vốn lu động trong khâu dự
trữ, sản xuất và lu thông trong năm.
K
dt
, K
sx
, K
lt
: Số ngày luân chuyển bình quân của vốn lu động ở
khâu dự trữ, sản xuất và lu thông trong năm.
VLĐBQ
dt
, VLĐBQ
sx
, VLĐBQ
lt
: Vốn lu động bình quân ở khâu
dự trữ, sản xuất và lu thông.
M
dt
, M
sx
, M
1
tktủ
VLẹBQVLẹBQVLẹBQK
360
M
V =ì=
Trong đó:
V
tktđ
: Số vốn lu động tiết kiệm tuyệt đối.
VLĐBQ
0
, VLĐBQ
1
: Lần lợt là vốn lu động bình quân năm báo cáo
và năm kế hoạch.
M
1
: Tổng mức luân chuyển vốn lu động của năm kế hoạch.
K
1
: Thời gian luân chuyển vốn lu động năm kế hoạch.
(2) Mức tiết kiệm tơng đối
Thực chất của mức tiết kiệm tơng đối là do tăng tốc độ luân chuyển vốn lu
động nên doanh nghiệp có thể tăng thêm tổng mức luân chuyển vốn lu động
(tạo ra một doanh thu thuần lớn hơn) song không cần tăng thêm hoặc tăng
không đáng kể quy mô vốn lu động.
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
19
Chuyªn ®Ị thùc tËp tèt nghiƯp
lu ®éng cđa doanh nghiƯp cµng cao.
1.2.2.4. HƯ sè sinh lỵi cđa vèn lu ®éng
quân bìnhđộng lưu Vốn
nhập) thu thuế sau (hoặc thuế trước nhuận Lợi
động lưu vốn của lợi sinh số Hệ =
ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh mét ®ång vèn lu ®éng cã thĨ t¹o bao nhiªu ®ång lỵi
nhn tríc th (hc lỵi nhn sau th thu nhËp doanh nghiƯp). HƯ sè sinh lỵi
cđa vèn lu ®éng cµng cao th× chøng tá hiƯu qu¶ sư dơng vèn lu ®éng cµng cao.
Víi viƯc nghiªn cøu vỊ vèn lu ®éng, hiƯu qu¶ sư dơng vèn lu ®éng vµ c¸c
chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiƯu qu¶ sư dơng vèn lu ®éng chóng ta ®· thÊy ®ỵc tÇm quan
träng cđa vèn lu ®éng trong ho¹t ®éng s¶n xt kinh doanh cđa doanh nghiƯp.
Vèn lu ®éng cã mỈt trong mäi giai ®o¹n cđa chu kú kinh doanh tõ kh©u dù tr÷
(vèn lu ®éng dù tr÷), kh©u s¶n xt (vèn lu ®éng s¶n xt) ®Õn kh©u lu th«ng
(vèn lu ®éng lu th«ng) vµ vËn ®éng theo nh÷ng vßng tn hoµn. Tèc ®é lu©n
Mai Thanh S¬n Tµi chÝnh doanh nghiƯp 42 D
20
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
chuyển vốn lu động là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lu động,
việc tăng tốc độ luân chuyển vốn lu động sẽ đảm bảo cho doanh nghiệp sử dụng
vốn lu động có hiệu quả hơn: có thể tiết kiệm vốn lu động, nâng cao mức sinh
lợi của vốn lu động. Rõ ràng, qua đó chúng ta phần nào nhận thức đợc sự cần
thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu động.
1.2.3. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu động
1.2.3.1. Xuất phát từ mục đích kinh doanh của doanh nghiệp
Trong nền kinh tế thị trờng, các doanh nghiệp hoạt động với mục tiêu
xuyên suốt là tối đa hoá giá trị doanh nghiệp. Để đảm bảo mục tiêu này, doanh
nghiệp thờng xuyên phải đa ra và giải quyết tập hợp các quyết định tài chính dài
hạn và ngắn hạn. Quản lý và sử dụng hiệu quả vốn lu động là một nội dung
trọng tâm trong các quyết định tài chính ngắn hạn và là nội dung có ảnh hởng to
lớn đến mục tiêu tối đa hoá giá trị doanh nghiệp.
động, doanh nghiệp có thể giảm bớt số vốn lu động chiếm dùng mà vẫn đảm
bảo đợc nhiệm vụ sản xuất kinh doanh nh cũ hoặc với quy mô vốn lu động
không đổi doanh nghiệp vẫn có thể mở rộng đợc quy mô sản xuất.
Tăng tốc độ luân chuyển vốn lu động còn có ảnh hởng tích cực đối với việc
hạ thấp giá thành sản phẩm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có đủ vốn thoả mãn
nhu cầu sản xuất và hoàn thành nghĩa vụ nộp các khoản thuế cho ngân sách nhà
nớc, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong cả nớc.
1.2.3.4. Xuất phát từ thực trạng hiệu quả sử dụng vốn lu động ở các
doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng
Trên thực tế, có rất nhiều nguyên nhân kiến một doanh nghiệp làm ăn
thiếu hiệu quả thậm chí thất bại trên thơng trờng. Có thể có các nguyên nhân
chủ quan, nguyên nhân khách quan, tuy nhiên một nguyên nhân phổ biến nhất
vẫn là việc sử dụng vốn không hiệu quả trong việc mua sắm, dự trữ, sản xuất và
tiêu thụ sản phẩm. Điều này dẫn đến việc sử dụng lãng phí vốn lu động, tốc độ
luân chuyển vốn lu động thấp, mức sinh lợi kém và thậm chí có doanh nghiệp
còn gây thất thoát, không kiểm soát đợc vốn lu động dẫn đến mất khả năng tổ
chức sản xuất kinh doanh, khả năng thanh toán. Trong hệ thống các doanh
nghiệp Việt Nam, các doanh nghiệp Nhà nớc, do đặc thù chịu ảnh hởng nặng nề
của cơ chế bao cấp trớc đây, có kết quả sản xuất kinh doanh yếu kém mà một
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
nguyên nhân chủ yếu là do sự yếu kém trong quản lý tài chính nói chung và
quản lý vốn lu động nói riêng gây lãng phí, thất thoát vốn.
ở nớc ta, để hoàn thành đờng lối xây dựng một nền kinh tế thị trờng theo
định hớng xã hội chủ nghĩa với thành phần kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ
đạo, yêu cầu phải nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nói chung
và của các doanh nghiệp nhà nớc nói riêng. Xét từ góc độ quản lý tài chính, yêu
cầu cần phải nâng cao năng lực quản lý tài chính trong đó chú trọng nâng cao
hiệu quả sử dụng vốn lu động là một nội dung quan trọng không chỉ đảm bảo
động
Ta biết, vốn lu động là biểu hiện bằng tiền của tài sản lu động nên đặc
điểm vận động của vốn lu động luôn chịu sự chi phối bởi những đặc điểm của
tài sản lu động. Để sử dụng vốn lu động có hiệu quả, doanh nghiệp cần có các
biện pháp quản lý tài sản lu động một cách khoa học. Quản lý tài sản lu động đ-
ợc chia thành 3 nội dung quản lý chính: Quản lý dự trữ, tồn kho; quản lý tiền
mặt và các chứng khoán thanh khoản cao; quản lý các khoản phải thu.
(1) Quản lý dự trữ, tồn kho
Dự trữ, tồn kho là một bộ phận quan trọng của vốn lu động, là những bớc
đệm cần thiết cho quá trình hoạt động bình thờng của doanh nghiệp. Hàng tồn
kho gồm 3 loại: Nguyên vật liệu thô phục vụ cho quá trình sản xuất, kinh
doanh; sản phẩm dở dang và thành phẩm.
Trong quá trình sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp không thể tiến
hành sản xuất đến đâu mua hàng đến đó mà cần phải có nguyên vật liệu dự trữ.
Nguyên vật liệu dự trữ không trực tiếp tạo ra lợi nhuận nhng nó có vai trò rất
lớn để cho quá trình sản xuất kinh doanh tiến hành đợc bình thờng. Quản lý vật
liệu dự trữ hiệu quả sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lu động. Do
vậy, doanh nghiệp tính toán dự trữ một lợng hợp lý vật liệu, nếu dự trữ quá lớn
sẽ tốn kém chi phí, ứ đọng vốn, còn nếu dự trữ quá ít sẽ làm cho quá trình sản
xuất kinh doanh bị gián đoạn gay ra hàng loạt các hậu quả tiếp theo nh mất thị
trờng, giảm lợi nhuận của doanh nghiệp.
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Tồn kho trong quá trình sản xuất là các nguyên vật liệu nằm ở các công
đoạn của dây chuyển sản xuất. Nếu dây chuyền sản xuất càng dài và càng có
nhiều công đoạn sản xuất thì tồn kho trong quá trình sản xuất sẽ càng lớn. Đây
là những bớc đệm nhỏ để quá trình sản xuất đợc liên tục.
Khi tiến hành sản xuất xong, do có độ trễ nhất định giữa sản xuất và tiêu
thụ, do những chính sách thị trờng của doanh nghiêp đã hình thành nên bộ
ợng hàng mới nhng trên thực tế hầu nh không bao giờ nh vậy. Nhng nếu đặt
Mai Thanh Sơn Tài chính doanh nghiệp 42 D
25
Copyright: Tài liệu đại học ©