TRIỆU CHỨNG HỌC
XQ XƢƠNG KHỚP
Định hƣớng CĐHA 2013
1
MỤC TIÊU
1. Nắm đƣợc vai trò của các kỹ thuật hình ảnh chẩn đoán
bệnh xƣơng khớp
2. Nắm đƣợc giải phẫu XQ xƣơng bình thƣờng
3. Nắm đƣợc các dấu hiệu tổn thƣơng cơ bản của X
quang xƣơng
4. Mô tả đƣợc phim X quang gãy xƣơng, u xƣơng, viêm
xƣơng
5. Nhận diện đƣợc một số bệnh lý XQ khớp
2
NỘI DUNG
1. Các kỹ thuật hình ảnh trong chẩn đoán bệnh xƣơng
khớp
2. Giải phẫu và triệu chứng học XQ xƣơng
3. Mô tả, phân biệt u xƣơng lành / ác trên XQ
4. Mô tả hình ảnh viêm xƣơng tủy xƣơng / XQ
5. Mô tả gãy xƣơng trên phim XQ
6. Hình ảnh một số bệnh lý trên phim XQ khớp 3
CÁC KỸ THUẬT HÌNH ẢNH
TRONG CHẨN ĐOÁN
BỆNH XƢƠNG KHỚP
4
CÁC PHƢƠNG TIỆN CHẨN ĐOÁN
1) X quang thƣờng quy
3. SIÊU ÂM
Dùng khảo sát mô mềm, màng xương và các tổn
thương bề mặt nhƣ rách gân, tụ máu, tràn dịch
khớp, …
Đánh giá phân bố mạch máu, tƣới máu mô
Nhƣợc điểm: khó đánh giá mô xƣơng
9
Nang hoạt dịch cổ tay
10
Rách gân chóp xoay Rách bán phần gân gót
4. CỘNG HƢỞNG TỪ - MRI
Đánh giá tốt các tổn thƣơng:
Rách gân cơ, dây chằng, sụn chêm, sụn khớp,
mô mềm của các khớp
TVĐĐ cột sống (chèn ép thần kinh, tủy sống…)
Chẩn đoán sớm khối u qua sự thay đổi tín hiệu
của tủy xƣơng
Khảo sát mức độ, sự lan rộng của u/viêm xƣơng qua sự
xâm lấn các cấu trúc xung quanh
11
12
Rách bán phần gân cơ chóp xoay
Rách dây chằng thuyền – nguyệt
13
DCCT bình thƣờng
Sợi keo collagen
Chất khoáng: Ca, P, Mg,… Canxi là thành phần quan trọng để
tạo đậm độ xƣơng trên X quang
17
Các loại xƣơng: chia 2 nhóm:
Xương dài: gồm đầu xƣơng; cổ xƣơng
(vùng chuyển tiếp) và thân xƣơng
Xương dẹt, xương ngắn: xƣơng xốp ở
giữa với vỏ xƣơng mỏng bao quanh
18
Cấu trúc xƣơng dài:
Sụn khớp
Chỏm (đầu) xƣơng
Sụn tiếp hợp (cổ)
Hành xƣơng
Thân xƣơng (vỏ, khoang tủy)
Màng xƣơng 19
Sự phát triển của xƣơng:
Tạo xƣơng trong sụn ở sụn tiếp hợp phát triển xƣơng
theo chiều dài
Tạo xƣơng trực tiếp từ màng ngoài xương phát triển
xƣơng theo đƣờng kính ngang
Lƣu ý
Trẻ < 18 tháng tuổi có các nhánh động mạch ở hành
mảnh xƣơng chết, …)
25