Cảm nhận của em sau khi đọc thư dụ vương
thông lần nữa trích trong QTTMT Trong "Nguyễn trãi toàn tập", tác phẩm "quân trung từ mệnh tập" có 69 bức
thư. đó là những bức thư do Nguyễn trãi viết, lấy lời lê lợi gửi cho bọn tướng lĩnh giặc
minh và lũ đầu sỏ ngụy quan, ngụy quân.
đây là bức thứ số 35 gửi vương thông được nguyễn trãi viết vào khoảng tháng 2
năm 1427. lúc bấy giờ, vương thông còn cố thủ ở thành đông quan (thăng long) ,viện
binh của giặc do liễu thăng, mộc thạnh rục rịch kéo sang.
trong bức thư này, nguyễn trãi đã chỉ rõ cho vương thông và bè lũ thấy rõ
chúng đang sống trong tình thế muôn vàn khó khăn nguy ngập, binh cùng lực kiệt, bại
vong là tất yếu. nguyễn trãi khuyên vương thông fải rút quân về nước, "muôn phần
bảo đảm được yên ổn"; nếu ko nghe lời thì hãy sắm quân dàn trận "quyết 1 trận thư
hùng" để xem tài hơn kém.
lời lẽ trong bức thư khiêm nhường,trầm tĩnh, vừa cóp lí vừa có tình, phần cuối
có tính quyết liệt. vương thông được gọi là " quan tổng binh" ,bọn tướng lĩnh của hắn
được gọi là "các vị đại nhân". lê lợi tự xưng là "ta" và dùng chữ "thư kính đưa" mở
đầu bức thư. cái tâm thế đó là cái tâm của người quân tử,của người chiến thắng,nắm rõ
thới cuộc,đề cao nhân nghĩa.
mở đầu bức thư, nguyễn trãi phân tích về thời và thế, đánh vào cân não của
vương thông,lúc bấy giờ đang ngoan cố chống giữ chờ viện binh :"được thời và có thế
thì biến mất thành còn,hóa nhỏ thành lớn ;mất thời là ko thể,thì mạnh hóa ra yếu, yếu
lại thành nguy,sự thay đổi ấy chỉ ở trong khoảng trở bàn tay". người dùng binh giỏi
thì mới hiểu biết được thời thế. ko chỉ dùng lí lẽ sắc bén,mà nguyễn trãi còn khinh
thường coi lũ chúng chỉ là quân "dối trá","hạng thất phu đớn hèn",lũ tầm thường bạc
nhược "sao đủ để cùng nói việc binh được ?" quan tổng binh và các vị đại nhân của
thiên triều đã bị sỉ nhục !

tại chiến trường lào cai,quân vân nam nghi ngờ khiếp vía vỡ mật,máu ngập
suối thông chất đầy rừng:
"suối lãnh câu máu chảy trôi chày,nước sống nghẹn ngào tiếng khóc;
thành đan xá thây chất thành núi,cỏ nội đầm đìa máu đen"
("bình ngô đại cáo")
qua đó ta thấy,"6 cơ bại vong" mà nguyễn trãi chỉ cho vương thông,đã thề hiện
1 tầm nhìn sâu rộng chiến lược của thiên tài quân sự nguyễn trãi.
trở lại bức thư,sau khi nêu lên 6 cơ bại vong tất yếu của quân minh, nguyễn trãi
khuyên vương thông fải thức thời,vì "nước xa ko cứu được lửa gần",nếu cứ "ngồi giữ
1 thành con" để chờ bại vong thì "thật tiếc thay".
Phương Chỉnh,Mã Kì là 2 tên tướng giặc vô cùng tàn bạo và ngoan cố hiếu
chiến đã gây nên bao tội ác như "đào mồ mã của làng ấp ta","bất vợ con của dân ta",
làm những chuyện hà ngược nguyễn trãi khuyên vương thông và bọn tướng sĩ nhà
minh "nên chém đầu phương chính,mã kì đem đến cửa quân dâng nộp". đó là 1 lời
cảnh cáo đánh vào cân não lũ vương thông.
cuối bức thư,nguyễn trãi vạch ra 2 đường cho lkũ giặc.1 là, nên sớm "rút quân
về nước","can qua xếp bỏ", thì "muôn phần bảo đảm được yên ổn,ko lo ngại j`". 2
là,nếu ngoan cố và hiếu chiến "thì nên sắm quân dàn trận,ra giao chiến ở giaữ đồng =
để quyết 1 trận thư hùng",đừng có cái lối "ngồi rũ 1 xó hang cùng bắt chước cái lối
đàn bà mang cái nhục khăn yếm như thế !".
"quân trung từ mệnh tập" là kết tinh mưu lược ,tài trí "đánh vào lòng giặc" của
người anh hùng nguyễn trãi. nhiều thành trì của giặc đã "cởi giáp,bỏ giáo" xin hàng
khi nhận được thư dụ hàng của nguyễn trãi.đúng là 1 bức thư "có sức mạnh = 10 vạn
quân".
qua "thụ dụ vương thông lần nữâ", ta thấy ngôn từ của nguyễn trãi rất biến
hoá,lập luận sắc bén,chỉ ra sự bại vong tất yếu của giặc minh,lúc cương lúc nhu,vừa có
lí vừa có tình,lúc ôn tồn khuyên bảo lúc lớn tiếng trách mắng bức thư đã phản ánh
truyền thống nhân nghĩa và sức mạnh nhân nghĩa đại việt thời "bình ngô"