Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
LỜI MỞ ĐẦU
Đứng trước ngưỡng cửa của thế kỷ 21, theo xu hướng toàn
cầu hoá nền kinh tế. Nền kinh tế nước ta đã đặt ra nhiều yêu
cầu cấp bách phải đổi mới hệ thống quản lý kinh tế. Cùng với
quá trình đổi mới đó, vấn đề mới dặt ra cho các doanh nghiệp là
phải hoàn thiện bộ máy quản lý tổ chức ngay từ những yếu tố
đầu vào đầu tiên. Do đó, vấn đề cung ưng dự trữ vật tư được rất
nhiều doanh nghiệp quan tâm.
Thực tế, ở nước ta trong hoàn cảnh chuyển đổi nền kinh tế
theo cơ chế thị trường. Các quan hệ kinh tế chủ yếu là quan hệ
hàng hoá- tiền tệ vận hành theo các quy luật của nền kinh tế.
Với bối cảnh mới đó, hoà nhịp với sự nghiệp Công nghiệp hoá-
Hiện đại hoá đất nước. các doanh nghiệp không ngừng hoàn
thiện mình, đổi mới , nâng cao hiệu quả kinh doanh như: nâng
cao cơ sỏ hạ tầng, đổi mới công nghệvà chất lượng... Nhưng
vượt lên tất cả, Doanh nghiệp không thể làm được bất cứ điều
gì néu không ổn định được các yếu tố đầu vào vật tư kỹ thuật.
Cũng nhờ hoàn thiện công tác này, Doanh nghiệp mới ổn định
được sản xuất kinh doanh, tiết kiệm, giảm được chi phí sản xuất
kinh doanh. Tất cả những điều kiện đó tạo tiền đề cho một
doanh nghiệp phát triển bền và vững chắc.
Hơn nữa, cạnh tranh là một yếu tố tạo động lực mạnh mẽ
cho quá trình phát triển kinh tế. Cạnh tranh buộc các doanh
nghiệp phải giảm thiểu chi phí nếu muốn tối đa hoá lợi nhuận
của mình. Trước sự cạnh tranh khốc liệt của các doanh nghiệp
và các thanh phần kinh tế tự, thì công viêc kinh doanh của các
doanh nghiệp phải mang lại hiệu quả kinh tế xã hội nhất định.


I- Cơ sở lý luận về quản lý vật tư ở doanh nghiệp:
1.1- Khái niệm – phân loại vật tư
Vật tư kỹ thuật là sản phẩm của lao động được dùng để
sản xuất : nguyên liệu, vật liệu… thiết bị, máy móc, bán thành
phẩm. Có thể một sản phẩm của Doanh nghiệp này lại là loại

3
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
nguyên liệu của Doanh nghiệp khác. Vì mỗi vật có những thuộc
tính khác nhau và chính như thực hiệnế nó sẵn sàng có thể dùng
cho nhiều việc, cho nên cùng một sản phẩm có thể dùng làm sản
phẩm tiêu dùng hay dùng làm vật tư kỹ thuật. Bởi vậy, trong
mọi trường hợp cần phải căn cứ vào công dụng cuối cùng của
sản phẩm để xem xét nó là vật tư kỹ thuật hay là sản phẩm tiêu
dùng đích thực.4
1.2- Phân loại vật tư kỹ thuật
• Theo công dụng:
Là những loại vật tư được phân loại theo công dụng và
tính chất của nó trong quy trình sử dụng:
-Nhóm1 gồm: nguyên, nhiên vật liệu, bán thành phẩm
-Nhóm2 gồm: thiết bị máy móc công cụ , dụng cụ…
• Theo sự di chuyển giá trị vào thành phẩm
-Nhóm 1: nhóm vật tư chuyển một lần vào giá trị sản
phẩm
-Nhóm 2 : nhóm vật tư chuyển từng phần váo sản phẩm .
• Phân theo tầm quan trọng của vật tư
Chia theo vật tư chính và vật tư phụ (Được xác định theo
giá trị của vật tưvà cơ cấu cấu thành sản phẩm của nó )

-Loại3: Nhóm vật tư không khan hiếm ( có sẵn trên thị
trường )

5
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến loại vật tư có độ khan
hiếm cao, với mức dự trữ cao hưn bình thựờng để đảm bảo độ
an toàn ở Doanh nghiệp, tránh rủi ro .
• Theo tính chất sử dụng
-Nhóm vật tư thông dụng: Nhóm vật tư này được sử dụng
nhiều ở các Doanh nghiệp mang tính phổ biến
-Nhóm vật tư chuyên dùng: là vật tư dùng cho một số ít
các ngành không phổ biến trong nền kinh tế. Loại này, Doanh
nghiệp phải xác định nguồn hàng ổn định và có mức dự trữ thoả
đáng ổn định hoạt động kinh doanh của mình.
• Theo sự phân cấp quản lý:
-Nhóm vật tư được quản lý tập chung: Thị trường loại vật
tư này do nhà nước cấp phát, quản lý theo kế hoạch và chỉ tiêu.
-Nhóm vật tư quản lý không tập chung: loại vật tư được mua bán tự
do và có sẵn trên thị trường .
1.3-Tổ chức bộ máy quản trị vật tư ở Doanh nghiệp :
1.3.1- Sự cần thiết phải tổ chức bộ máy quản trị vật tư ở doanh
nghiệp :
Tổ chức bộ máy quản trị vật tư ở doanh nghiệp được hình
thành một cách khách quan dựa trên chức năng quản trị của tổ
chức về vật tư. nó quyết định một phần hiệu quả của công tác
quản trị .
Nếu như bộ máy quản trị vật tư được hình thành một cách

Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
+Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận này như sau:
-Tổ kế hoạch thống kê: làm nhiệm vụ xác định nhu cầu và
nguồn vật tư cho Doanh nghiệp .
Lên phương án mua sắm vật tư
Lập đơn hàng vật tư kỹ thuật
Lập phiếu lĩnh vật tư theo hạn mức
-Tổ kế hoạch chuyên theo dõi kiểm tra và sử dụng vật tư
thiết bị.
Thống kê tình hình xuất – nhập cung ứng vật tư
Lập kế hoạch vật tư mới.

8
Tổ tiêu thụ sản
phẩm
Tổ kế hoạch
(hậu cần vật tư)
Tổ tiếp liệu Tổ kho Đội xe
nguyên
liệu
nhiên
liệu
Vật
liệu
hoá
chất
v.v.. Kho
số

thành lập theo nhiều bộ phận. Mỗi bộ phận phụ trách một nhóm
mặt hàng vật tư chủ yếu của Doanh nghiệp.
Theo hình thức này có thể tổ chức bộ máy như sau

9
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Sơ đồ tổ chức phòng vật tư theo nguyên tăc mặt hàng:

10
Phó giám đốc kinh
doanh
Ban hoá chất
vật liệu
Ban máy móc
thiết bị
Ban vật tư
kỹ thuật
Tổ
kế
hoạch
thống
kê
tiếp
liệu
hoá
chất
vật
liệu

gian phụ trách một nhóm các mặt hàng vật tư. Tuỳ theo chủng
loại vật tư ở doanh nghiệp, người ta có thể chia theo các nhóm
khác nhau dựa trên một vài tiêu thức quản lý nào đó.
Từng ban trong bộ may quản trị vật tư đều được cấu
thành bởi ba bộ phận nhỏ hơn: Kế hoạch, tiếp liệu và các kho
theo nguyên tắc thống nhất từng mặt hàng
II - Sự cần thiết thiết của việc đảm bảo vật tư kỹ thuật
trong doanh nghiệp .
Quá trính sản xuất là quá trình con người sử dụng tư liệu
lao động để tác động ào đối tượng lao động làm thay đổi hình
đượcáng, kích thước tính chất lý hoá của đối tượng lao động để
tạo ra nhữg sản phẩm chất lượng ngày càng cao. Hoạt động này
khi mua các yếu tố đầu vào, không trực tiếp với bán ra nên đòi
hỏi phải có một kế hoạch hậu cần ỏn định . Sản xuất kinh doanh
là hoạt động nhằm mục đích kiếm lời đượcựa trên các phương
pháp, thủ pháp khác nhau sao cho lợi ích thu về lớn hơn và đủ
bù đắp những chi phí thu mua bỏ ra.
Do đặc điểm của sản xuất và các quy luật của nền kinh tế
thị trường nó tác động tới từng doanh nghiệp cho nên Doanh
nghiệp phải biết chủ động trong từng tình huống. Đối với vật tư
kỹ thuật cũng vậy, nó cũng cần thiết khách quan, có tác dụng

11
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
đảm bảo sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp cho nên các
doanh nghiệp phải chủ động nó.
Căn cứ vào nhu cầu kế hoạch, có thể ra quyết định mua
sắm vật tư như thế nào,tức là cung ứng theo nhu cầu tạo thành

3.1 - Khái niệm.
Nhu cầu là một khái niệm cơ bản và tiềm ẩn trong
marketing, nhu cầu nói chung được hiểu là cảm giác thiếu hụt
một cái gì đó mà con người cảm nhận được. Nhu cầu nói chung
rất đạng và phức tạp từ nhu cầu ăn, ở, mặc, đến nhu cầu tri
thức, văn hoá, giải trí… nó thuộc trong các cấp bậc nhu cầu từ
thấp đến cao của con người
Nhưng nếu xét về lĩnh vực vật tư sản xuất kinh doanh thì
nhu cầu được cụ thể hơn. Nó là một phạm trù kinh tế quan
trọng, phản ánh mối liên hẹ phụ thuộc của các đơn vị sản xuất
kinh doanh về các điều kiện tái sản xuất xã hội. Nhu cầu mang
tính chát khách quan cũng giống như những điều kiện và tính
quy luật của tái sản xuất xã hội. Tính khách quan của nhu cầu
thể hiện ở chỗ: lượng nhu cầu hoàn toà không phụ thuộc vào
việc xác định hoặc không xác định giá trị của nó.
Nhu cầu vật tư là những nhu cầu cần thiết về nguyên,
nhiên vật liệu, thiết bị maý móc để thực hiện nhiệm vụ kinh
doanh nhất định mà doanh nghiệp khả năng thanh toán.
Trong điều kiện sản xuất hàng hoá, nhu cầu vật tư luôn
luôn biểu hiện dưới dạng cầu. Cầu là một phạm trù kinh tế
phức tạp có mối liên hệ trực tiếp tới các quy luật và các phạm
trù của sản xuất và lưu thông hàng hoá và là một yếu tố của thị
trường vật tư . Cũng như cầu và nhu cầu nói chung, cầu và nhu
cầu vật tư có đôi chỗ khác nhau cần phân biệt:
Trước hết nếu như nhu cầu vật tư liên hệ trực tiếp được
đến sản xuất thì cầu vật tư lại liên hệ đến sản xuất thông qua

13
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ

sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
3.3- Kết cấu nhu cầu và các phương pháp xác định nhu cầu
Đối với các doanh nghiệp, nhu cầu vật tư được biểu hiện
toàn bộ trong kỳ kế hoạch, theo từng tháng, quý, kể cả dự trữ.
Kết cấu nhu cầu vật tư được thể hiện bằng mối quan hệ giữa
mỗiloại nhu cầu đối với toàn bộ loại nhu cầu vật tư ở doanh
nghiệp. Nhu cầu vật tư ở doanh nghiệp được phản ánh ở sơ đồ
sau :
Sơ đồ kết cấu nhu cầu vật tư doanh nghiệp :

15
Tổng nhu cầu
Cho sản xuất kinh
doanh
Nhu câù cho xây dựng
cơ bản
Xây
dựng
cơ
bản
Cho
dự
trữ
Phân
xưởng
2
Phân
xưởng
3

TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
3- Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vật tư kỹ thuật ở
Doanh nghiệp
Nhu cầu vật tư nhu cầu được hình thành dưới tác động
của nhiều nhân tố khác nhau. Những nhân tố này có thể phân
theo các nhóm sau :
Một là tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong sản xuất. Nhân
tố tổng hợp này phản ánh tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong
lĩnh vực sản xuất và vật tư như chế tạo những máy móc thiết bị
có tính kỹ thuật cao, sử dụng những vật liệu mới và sử dụng có
hiệu quả nguồn vật tư .

16
Phân
xưởng
1
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Hai là quy mô sản xuất ở các ngành, các Doanh nghiệp.
Nhân tố này ảnh hưởng trực tiếp tới khối lượng vật tư tiêu dùng
và do đó ảnh hưởng tới khối lượng nhu cầu vật tư. Quy mô sản
xuất càng lớn thì khối lượng tiêu dùng vật tư ngày càng nhiều
và do đó nhu cầu vật tư ngày càng tăng. Theo đà phát triển
kinh tế, quy mô sản xuất ngày càng gia tăng và đIều đó đòi hỏi
nhu cầu vật tư ngày càng lớn trong nền kinh tế .
Ba là cơ cấu khối lượng sản phẩm sản xuất. Cơ cấu khối
lượng sản phẩm sản xuất thay đổi theo nhu cầu thị trường và sự
tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đặc biệt thay đỏi theo trình độ sử
dụng vật tư tiêu dùng và cảI tiến chất lượng sản phẩm từ vật tư

cho công tác lập kế hoạch dự báo nhu cầu thị trường .
IV- Nội dung công tác hậu cần vật tư
4.1- Trình tự kế hoạch hậu cần vật tư
Trong nền kinh tế thị trường, nội dung chủ yéu của công
tác hạu cần vật tư kỹ thuật bao gồm từ khâu nghiên cứu thị
trường, xác định nhu cầu vật tư của doanh nghiệ, xác định
nguồn vật tư, lập kế hoạch mua sắm vật tư, dư trữ bảo quản và
cấp phát vật tư, đến việc quản lý sử dụng và quyết toán vật tư .
Nội dung của công tác hậu cần vật tư kỹ thuật có thể biểu
diễn qua sơ đồ sau :
Trình tự công tác hậu cần vật tư kỹ thuật doanh nghiệp

18
nghiên cứu v là ập kế hoạch mua sắm vật tư
Tổ chức mua sắm vật tư
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Trong đó kế hoạch mua sắm vật tư là khâu then chốt nhất
và bao gồm các bước như sau :
4.2 - Nghiên cứu nội dung và trình tự kế hoạch mua sắm
vật tư
+ Nội dung
Kế hoạch mua sắm vật tư của doanh nghiệp thực chất là sự
tổng hợp những tài liệu tính toán kế hoạch, nó là một hệ thống
các bảng biểu tổng hợp nhu cầu vật tư và một hệ thống các biéu
cân đối vật tư. Nhiệm vụ chủ yếu của nó là đảm bảo vật tư một
cách tốt nhất và ổn định nhất cho sản xuất kinh doanh. Muốn
vậy công tác vật tư phải xác định cho được lượng vật tư cần
thiết phải có là bao nhiêu? và ở đâu? khi naò, đầy đủ về chất

chất lượng và nội dung của kế hoạch vật tư. ở giai đoạn này, cán bộ thương
mại doanh nghiệp phải thực hiẹn các công việc sau: nghiên cứu và thu thập
các thông tin về thị trường các yếu tố sản xuất; chuẩn bị cho tài liệu về
phương án sản xuất – kinh doanh và kế hoạch tiêu thụ sản phẩm, mức tiêu
dùng nguyên vật liệu, yêu cầu của các phân xưởng, tổ đội sản xuất ở
doanh nghiệp .
-Giai đoạn tính toán các loại nhu cầu của doanh nghiệp.
Đối với các Doanh nghiệp sản xuất, để có được kế hoạch mua
sắm vật tư chính xác và khoa học đòi hỏi phải xác định đầy đủ
các loại nhu cầu vật tư cho sản xuất. Đây là căn cứ quan trọng
để xác định lượng nhu cầu vật tư cần mua về cho doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường, với cơ chế tự trang trải, và có lợi

20
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
nhuận để tồn tại và phát triển, việc xác định đúng đắn các loại
nhu cầu có ý nghĩa rất to lớn.
-Giai đoạn xác định số lượng vật tư nhu cầuự trữ đầu kỳ
và cuối kỳ của Doanh nghiệp: Đối với các doanh nghiệp hiện
nay, việc xác định này thường nhu cầu dựa vào định mức từ
trước hay ước tính lượng vật tư nhập xuất trong kỳ
-Giai đoạn kết thúc cả việc lập kế hoạch mua sắm vật tư là
xác định số lượng vật tư hàng hoá càn phải mua về doanh
nghiệp: Nhu cầu này của Doanh nghiệp thường được xác định
thông qua các chỉ tiêu cân đối lượng vật tư trong kỳ kế hoạch:
Nghĩa là:
Trong đó :


TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
V- Tổ chức công tác đảm bảo vật tư trong nội bộ
doanh nghiệp
5.1 - Cấp phát vật tư
Vấn đề hạch toán nội bộ chuyển giao quyền sử dụng vật tư
không mang tính nội bộ. Cấp phát vật tư cho các phân xưởng là
công việc rất quan trọng của phòng quản trị vật tư ở doanh
nghiệp. Nó giúp cho việc sử dụng vật tư có hiệu quả thể hiẹn ở
một só ý nghĩa sau:
Công tác hậu cần vật tư vai trò chức năng đảm bảo vật tư,
không tính đến các yếu tố thương mại, kinh tế mà hiệu quả của
của nó còn gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh
+Nhiệm vụ của cấp phát vật tư
Đảm bảo cấp phát đồng bộ đúng về mặt hàng, số lượng,
quy cách phẩm chất. Đây là nhiệm vụ quan trọng bậc nhất
trong công tác quản trị vật tư
Để thực hiện đươc nhiệm vụ này, bộ phận quản trị vật tư
phải tiến hành tạo nguồn, bố trí cấp phát trên cơ sở yêu cầu của
các phân xưởng.
Chuẩn bị vật tư trước khi đưa vào sản xuất đảm bảo giao
vật tư dưới dạng thuận lợi nhất ccho sản xuất
Giải phóng cho các đơn vị tới mức tối đa các công việc
liên quan đến hậu cần vật tư. Mục tiêu giảm chi phí cho công
việc chuẩn bị, thực hiẹn chuyên môn hoá cho công việc chuẩn
bị.
Kiểm tra việc giao vật tư và tình hình sử dụng vật tư ở các
đơn vị, qua đó rút ra kinh nghiệp quản lý cấp phát tốt hơn .

22
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia

Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
xuất. Đồng thời nó là cơ sở để quản lý nhà nước, hạch toán kinh
tế.
Ngày nay,trong nền kinh tế thị trường thì mức tiêu dùng
vật tư kỹ thuật không được áp dụng một cách thống nhất chung
cho toàn bộ nền kinh té hy một ngành mà chỉ áp dụng cho từng
doan nghiệp cụ thể, với từng trường hợp cụ thể.
-Mức tiêu dùng vạt tư kỹ thuật có vai trò rất quan trọng
trong viẹc tổ chức cà quản lý sản xuất ở các doanh nghiệp. Nó
là công cụ để điều hành các hoạt động sản xuất của nhà quản
trị, đồng thời nó là cơ sở giúp cho việc hạch toán đầy đủ cho
doanh nghiệp. Mức tiêu dùng vật tư thẻ hiẹn ở mọt số đặc điểm
sau:
Nó là cơ sở đẻ xác định nhu cầu vật tư cho doanh nghiệp
Là chỉ tiêu đánh giá trình dộ sử dụng kỹ thuật trong sản
xuất, trình độ lành nghềcủa công nhân và trinh độ tổ chứcquản
lý sản xuất của các nhà quản trị
5.2.2 Định mức:
Là những giải pháp về kinh tế kỹ thuật của nhà quản trị
nhằm tính toán xác định mọt mức tiêu dùng hợp lý trong diều
kiẹn lao động bình thường , năng xuất lao động bình thường.
Như vậy, nói đến công tác định mức là những hoạt động
của các nhà quản trị dựa trên cơ sở khoa học, những thí nghiệm,
những giải pháp tối ưu vè sản xuất... Nhằm xác định một lượng
vật tư tối ưu cho sản xuất.
-Biện pháp xác đinh mức tiêu dùng vật tư:

24